SlowingoSarufi
A2 9 / 38 Somo la marudio

Marudio A2: Past Continuous, Wakati Ujao na Comparatives kwa Kiswahili

Review: Past Continuous, Futures and Comparison

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Tulichojifunza
  3. Ulinganisho Muhimu
  4. Makosa ya Kawaida
  5. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  6. Kanuni za Dhahabu
  7. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusimulia hadithi ya zamani yenye mandhari na matukio, kuchagua umbo sahihi kwa wakati ujao, na kulinganisha watu na vitu — na utaweza kuchagua kati ya miundo hii inapokutana pamoja.

Tulichojifunza

SomoJambo kuuMfano muhimu
A2-01was / were + -ing form: kitendo kilichokuwa kikiendelea wakati fulani zamani (kitufe cha kusimamisha)At 8 pm I was cooking dinner.
A2-02past continuous = mandhari (mstari mrefu), past simple = tukio (alama fupi); when / while / during / forI was walking home when it started to rain.
A2-03be going to + base form: mpango ulioamuliwa kabla ya kuzungumza, au ushahidi unaouona sasaLook at those clouds — it's going to rain.
A2-04will / won't + base form: uamuzi wa sasa, ofa, ahadi, ombi, maoni; Shall I / Shall we…?It's cold in here. I'll close the window.
A2-05wakati ujao unatoka wapi: ratiba → present simple, mpango na watu → present continuous, nia → going to, wakati huu → will, sekunde chache zijazo → be about toI'm meeting Sam at six.
A2-06kulinganisha viwili: -er / more / less + than; better, worse, further / farther; much / a lot / a bitThe bus is much slower than the train.
A2-07juu au chini ya kundi: the + -est / the most / the least; in au of; one of the + nomino ya wingiFriday is the busiest day of the week.
A2-08as … as / not as … as; the same as, similar to, different from; too + kivumishi; kivumishi + enough, enough + nominoHe isn't old enough to vote.

Ulinganisho Muhimu

Past Continuous na Past Simple — Past Continuous ni mandhari, kitendo kilichokuwa katikati; Past Simple ni tukio kamili. Matukio yanayofuatana yote huwa katika Past Simple. Kiswahili kinatofautisha vivyo hivyo: nilikuwa nikipika na nilipika; na mfuatano wa -li-… -ka- ni Past Simple. A2-01 A2-02

We were having dinner when the lights went out.
Tulikuwa tukila chakula cha jioni umeme ulipokatika.
mandhari: were having; tukio: went out
When I got home, my sister was cooking dinner.
Nilipofika nyumbani, dada yangu alikuwa akipika chakula cha jioni.
alianza kabla sijafika
When I got home, my sister cooked dinner.
Nilipofika nyumbani, dada yangu alipika chakula cha jioni.
nilifika kwanza, kisha akaanza kupika
I got up, made coffee and checked my emails.
Niliamka, nikatengeneza kahawa, nikaangalia barua pepe zangu.
-li-, -ka-, -ka- → past simple mara tatu
  • Jaribio: Kilikuwa tayari kikiendelea (mandhari)? → past continuous. Ni hatua inayosogeza hadithi mbele? → past simple.

When, while na during — When kwa kawaida huleta tukio fupi; while huleta kitendo kirefu (kiima + kitenzi); during hufuatwa na nomino. Kiswahili hutumia -po- au wakati kwa yote haya, kwa hiyo angalia kinachofuata. A2-02

Somebody knocked on the door while we were watching the match.
Mtu aligonga mlango tulipokuwa tukitazama mechi.
tulipokuwa tukitazama → while we were watching
When the teacher came in, the students were talking loudly.
Mwalimu alipoingia, wanafunzi walikuwa wakizungumza kwa sauti kubwa.
alipoingia = tukio fupi → when
My phone rang during the exam.
Simu yangu iliita wakati wa mtihani.
wakati wa + nomino → during
  • Jaribio: Nomino inafuata? → during. Kiima + kitendo kirefu? → while. Tukio fupi? → when.

going to na will — Going to: uliamua kabla ya kuzungumza, au ushahidi unaouona sasa. Will: uamuzi wa wakati huu, ofa, ahadi au maoni. Kiswahili husema -ta- kwa zote mbili, kwa hiyo jiulize uamuzi ulifanywa lini. A2-03 A2-04

There's no bread.
Hakuna mkate.
I'll buy some.
Nitanunua.
uamuzi sasa → will
I'm going to buy some bread after work.
Nitanunua mkate baada ya kazi.
niliamua mapema → going to
I think it'll rain tomorrow.
Nadhani mvua itanyesha kesho.
maoni
Look at those clouds! It's going to rain.
Angalia mawingu yale! Mvua inataka kunyesha.
ushahidi sasa; inataka kunyesha → it's going to rain
  • Jaribio: Uamuzi ulikuwepo kabla hujazungumza, au unaona ushahidi? → going to. Umezaliwa sasa, au ni maoni yako? → will (kwa maoni, going to pia inawezekana).

Mpango na watu, ratiba na nia — Present Continuous kwa mpango na watu wengine, Present Simple kwa ratiba rasmi, going to kwa mpango ulio kichwani mwako. Hakuna anayepanga hali ya hewa, kwa hiyo tumia will au going to. Kiswahili hutumia -na- kwa mpango na kwa ratiba (ninamtembelea, inaondoka); Kiingereza kinagawa. A2-05

I'm visiting my grandmother on Saturday. She's expecting me.
Jumamosi ninamtembelea bibi yangu. Ananisubiri.
mpango → present continuous
The train leaves at seven fifteen.
Treni inaondoka saa moja na robo asubuhi.
ratiba → present simple; huandikwa 7.15 (UK), 7:15 (US)
I'm going to visit my grandmother next month.
Mwezi ujao nitamtembelea bibi yangu.
nia → going to
Hurry up! The film is about to start.
Harakisha! Filamu inakaribia kuanza.
inakaribia → is about to
  • Jaribio: Kalenda pamoja na watu wengine? → present continuous. Ratiba? → present simple. Uamuzi wako mwenyewe? → going to. Sekunde chache zijazo? → be about to.

Comparative na superlative — Vitu viwili → comparative + than. Kundi zima, kimoja kinajitokeza → the + superlative. Kiswahili hutumia kuliko kwa vyote viwili: kuliko chako (viwili), kuliko vyote (kundi). A2-06 A2-07

My room is bigger than my brother's room.
Chumba changu ni kikubwa kuliko chumba cha kaka yangu.
viwili → bigger than
My room is the biggest room in the house.
Chumba changu ndicho kikubwa kuliko vyote nyumbani.
kuliko vyote → the biggest
Lisbon is one of the sunniest cities in Europe.
Lisbon ni mojawapo ya miji yenye jua jingi zaidi barani Ulaya.
mojawapo ya miji → one of the cities (wingi)
  • Jaribio: Vitu viwili? → -er / more … than. Vitatu au zaidi? → the -est / the most + in au of.

-er than na not as … as; too na very; too na enough — Not as … as husema ukweli ule ule wa -er than kutoka upande mwingine. Too maana yake zaidi ya inavyofaa (tatizo); very huongeza nguvu tu. Enough ni kiasi sahihi. Kiswahili: si … kama, mno (too), sana (very), -a kutosha (enough). A2-06 A2-08

My car isn't as fast as your car.
Gari langu halina kasi kama gari lako.
tunaanza na gari langu
Your car is faster than my car.
Gari lako lina kasi kuliko gari langu.
tunaanza na gari lako
The hotel was very expensive, but we loved it.
Hoteli ilikuwa ghali sana, lakini tuliipenda.
sana → very
The hotel was too expensive, so we didn't book it.
Hoteli ilikuwa ghali mno, kwa hiyo hatukukodi chumba.
mno → too: tatizo
Is the soup hot enough?
Supu ina moto wa kutosha?
moto wa kutosha → hot enough
  • Jaribio: Kuna tatizo? → too. Ni nguvu tu? → very. Kiasi sahihi? → kivumishi + enough au enough + nomino.

Makosa ya Kawaida

❌They was playing football.
✅They were playing football.
you/we/they → were. A2-01
❌Did you sleeping at midnight?
✅Were you sleeping at midnight?
Maswali ya past continuous hutumia was/were, si did. A2-01
❌When I met her, I was knowing she was special.
✅When I met her, I knew she was special.
Vitenzi vya hali hubaki katika past simple. A2-02
❌During I was at work, she called.
✅While I was at work, she called.
during + nomino; while + kishazi. A2-02
❌I lived in Paris during three years.
✅I lived in Paris for three years.
Kwa urefu wa muda, tumia for. A2-02
❌It's going to raining.
✅It's going to rain.
Hakuna -ing baada ya going to. A2-03
❌Do you going to come?
✅Are you going to come?
Maswali hutumia be, si do. A2-03
❌I will to call you.
✅I will call you.
Hakuna to baada ya will. A2-04
❌She won't probably come.
✅She probably won't come.
probably huja kabla ya won't. A2-04
❌When is the next bus leave?
✅When does the next bus leave?
Maswali ya ratiba katika present simple hutumia does + base form. A2-05
❌I'm about to leaving.
✅I'm about to leave.
be about to + base form. A2-05
⚠️"The phone's ringing." "I'm going to answer it."
✅"I'll answer it."
Uamuzi wa wakati huu → will. Going to inasikika kama ulipanga kabla. A2-05
⚠️What do you do this weekend?
✅What are you doing this weekend?
Kuuliza kuhusu mipango, tumia present continuous. A2-05
❌He is more taller than his brother.
✅He is taller than his brother.
Tumia more au -er, kamwe si vyote viwili. A2-06
❌It's very cheaper online.
✅It's much cheaper online.
Tumia much, a lot au a bit pamoja na comparatives, si very. A2-06
❌She is tallest girl in the class.
✅She is the tallest girl in the class.
Superlative kabla ya nomino inahitaji the (au kimilikishi). A2-07
❌He's one of the best player in the world.
✅He's one of the best players in the world.
one of the + nomino ya wingi. A2-07
❌She is as tall than her brother.
✅She is as tall as her brother.
as … as, si as … than. A2-08
❌He is enough old to drive.
✅He is old enough to drive.
enough huja baada ya kivumishi. A2-08
⚠️The restaurant was too good!
✅The restaurant was very good!
Katika Kiingereza sanifu, too maana yake "zaidi ya inavyofaa". Kwa pongezi, tumia very au really. A2-08

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Alikuwa amelala → "had slept". Kiswahili husema walikuwa wamelala, alikuwa amekaa kwa hali iliyokuwa ikiendelea wakati huo. Ukitafsiri -me- kama had, unapata Past Perfect, ambayo inamaanisha jambo lilikwisha kabla. Kwa hali iliyokuwa ikiendelea, tumia was / were + -ing (au was asleep). A2-01

⚠️When the bus reached Morogoro, most passengers had slept.
✅When the bus reached Morogoro, most passengers were sleeping. au When the bus reached Morogoro, most passengers were asleep.
Had slept: usingizi ulikuwa umekwisha; walikuwa bado wamelala → were sleeping.

2. Wakati mmoja → while au during? Kiswahili hutumia wakati kabla ya nomino (wakati wa masika) na kabla ya kishazi (wakati tulipokuwa tukipika). Kiingereza: during + nomino, while + kiima + kitenzi. A2-02

❌While the rainy season, many roads in our village are muddy.
✅During the rainy season, many roads in our village are muddy.
❌During we were cooking, a neighbour came to visit.
✅While we were cooking, a neighbour came to visit.

3. Nitakapo- → "when I will". Nitakupigia nitakapofika — Kiswahili kina -ta- ndani ya -takapo-. Kiingereza hakitumii will baada ya when kwa wakati ujao: tumia Present Simple. A2-04 A2-05

❌I'll tell you everything when I will see you.
✅I'll tell you everything when I see you.

4. Kuliko na zaidi → kivumishi kisichobadilika, au more + -er. Kwa Kiswahili, kuliko (na zaidi) hufanya kazi yote, na kivumishi hakibadiliki: Mombasa kuna joto kuliko Nairobi, nafuu zaidi. Katika Kiingereza, kivumishi chenyewe lazima kibadilike — -er au more, si vyote viwili, na kwa kundi the most. A2-06 A2-07

❌Mombasa is hot than Nairobi.
✅Mombasa is hotter than Nairobi.
❌Bananas are more cheaper at the market.
✅Bananas are cheaper at the market.

5. Sawa na, tofauti na → "same with, different with". Na ya Kiswahili si with hapa. Kiingereza husema the same as, different from, similar to. A2-08

❌Your phone is the same with mine.
✅Your phone is the same as mine.
❌The weather in Arusha is different with the weather in Dar es Salaam.
✅The weather in Arusha is different from the weather in Dar es Salaam.
Husikika mara nyingi katika mazungumzo, lakini si sahihi.

Kanuni za Dhahabu

  • A2-01 Bonyeza "pause" kwenye zamani: was / were + -ing form = kitendo kilikuwa kikiendelea wakati huo. I / he / she / it → was; you / we / they → were. Alikuwa amelala = was sleeping.
  • A2-02 Kitendo kirefu cha mandhari → past continuous (mara nyingi na while). Tukio fupi katikati → past simple (mara nyingi na when). Matukio kimoja baada ya kingine → past simple kwa yote.
  • A2-03 be + going to + base form wakati ujao uko tayari "njiani": uliamua kabla ya kuzungumza, au unaona ushahidi sasa.
  • A2-04 will / won't + base form kwa yanayotoka akilini mwako wakati unazungumza: uamuzi wa sasa, ofa, ahadi, ombi, au unachofikiri kitatokea. Shall I / Shall we…? kwa ofa na mapendekezo.
  • A2-05 Jiulize wakati ujao unatoka wapi: ratiba → present simple, mpango na watu → present continuous, nia au ushahidi unaoonekana → going to, uamuzi wa sasa, ofa, ahadi au maoni → will, sekunde chache zijazo → be about to. Miundo miwili ikiwezekana, chagua inayolingana na unachotaka kusema.
  • A2-06 Kulinganisha vitu viwili: kivumishi kifupi → -er, kivumishi kirefu → more (kushuka kwenye kipimo: less), kisha than. Good → better, bad → worse, far → further / farther. Usitumie more na -er pamoja; tumia much / a lot / a bit, si very.
  • A2-07 Kimoja kinajitokeza katika kundi → the + -est au the most (chini kabisa: the least). In kwa mahali na makundi, of kwa namba, wingi na vipindi. Baada ya one of the, tumia nomino ya wingi.
  • A2-08 as + kivumishi + as = sawa; not as … as = kidogo zaidi. too + kivumishi = zaidi ya inavyofaa. kivumishi + enough, lakini enough + nomino. Sema the same as, similar to, different from.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa umbo sahihi la neno lililo kwenye mabano.

  1. A2-01 Past Continuous kwa Kiswahili: I Was Working, Nilikuwa Nikifanya Kazi
    At 11 pm last night I (watch) a film, so I didn't hear the phone.
  2. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    She (cut) her finger while she (make) a salad.
  3. A2-03 Be Going To kwa Kiswahili: Mipango na Utabiri kwa Ushahidi
    Look at that ladder! It (fall).
  4. A2-04 Will kwa Kiswahili: Maamuzi, Ahadi, Ofa na Utabiri
    "I'm cold." "I (close) the window."
  5. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    The museum (not open) on Mondays.
  6. A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili
    My new flat is (big) than my old one, but it's (expensive).
  7. A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
    It was (bad) day of my holiday.
  8. A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
    He's 12. He isn't (old / enough) to drive.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: … the film finished, we went for a pizza.
  2. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: I fell asleep … the presentation.
  3. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: They started eating at seven. I arrived at half past seven. When I arrived, they ….
  4. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    Chagua jibu sahihi: "Are you free on Friday evening?" "No, I … dinner with my parents."
  5. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    Chagua jibu sahihi: "Someone's at the door." "… go."
  6. A2-03 Be Going To kwa Kiswahili: Mipango na Utabiri kwa Ushahidi
    Chagua jibu sahihi: I decided last month. I … learn to drive this year.
  7. A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
    Chagua jibu sahihi: She's the youngest … the three sisters.
  8. A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
    Chagua jibu sahihi: The music was … loud, so we left early.
  9. A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili
    Andika upya kwa not as … as: My brother is taller than me.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. A2-01 Past Continuous kwa Kiswahili: I Was Working, Nilikuwa Nikifanya Kazi
    What you were doing at 9 pm?
  2. A2-04 Will kwa Kiswahili: Maamuzi, Ahadi, Ofa na Utabiri
    Do you will help me with these boxes?
  3. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    The concert will starts at eight.
  4. A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili
    This exam was more easy than the last one.
  5. A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
    It's one of the oldest building in the city.
  6. A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
    It's too cold for go to the beach.
  7. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    I opened the door, turned on the light and saw the mess.

D. Katika Muktadha

Kamilisha maandishi. Tumia neno lililo kwenye mabano katika umbo sahihi.

A weekend to remember
Last Saturday was 25 (good) day of my summer. In the morning, the sun 26 (shine), and my friends and I 27 (walk) along the beach when we 28 (see) a poster for a concert. The tickets were a bit 29 (cheap) than last year, so we bought three. The concert hall was 30 (small) than the old one, but the sound was just as good. I'm 31 (go) to buy tickets for their next concert too. My friend Lea can't come — she 32 (fly) to Rome next Friday; she booked her ticket last month. I'm sure we 33 (have) a great time anyway. Sorry, I can't write more now — my bus 34 (be about to / leave)!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    Andika sentensi mbili kuhusu wakati wa kushangaza: kitendo kimoja cha mandhari na tukio moja.
  2. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    Andika kuhusu wiki ijayo: mpango mmoja na watu wengine, ukweli mmoja wa ratiba, na utabiri mmoja.
  3. A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
    Linganisha sehemu tatu unazozijua kwa comparative, superlative na not as … as.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A1-28 Past Simple (Irregular Verbs) kwa Kiswahili: Did, Didn't na Vitenzi 40
    Andika umbo la past: ring
  2. A1-23 Present Simple au Present Continuous? Tofauti kwa Lugha Rahisi
    Chagua jibu sahihi: I … the question.
  3. A1-26 Was na Were kwa Kiswahili: Nilikuwa, Alikuwa, Kulikuwa na
    Chagua jibu sahihi: There … a lot of people at the concert.
Majibu

A. Muundo

  1. was watching
  2. cut … was making
  3. is going to fall / 's going to fall
  4. 'll close / will close
  5. doesn't open / does not open / isn't open / is not open
  6. bigger … more expensive
  7. the worst
  8. old enough

B. Maana

  1. When
  2. during
  3. were eating
  4. 'm having
  5. I'll
  6. 'm going to
  7. of
  8. too
  9. I'm not as tall as my brother. / I am not as tall as my brother. / I'm not so tall as my brother.

C. Tafuta Kosa

  1. What were you doing at 9 pm?
  2. Will you help me with these boxes?
  3. The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
  4. This exam was easier than the last one.
  5. It's one of the oldest buildings in the city.
  6. It's too cold to go to the beach.
  7. ✓ I opened the door, turned on the light and saw the mess.

D. Katika Muktadha

  1. the best
  2. was shining / shone
  3. were walking
  4. saw
  5. cheaper
  6. smaller
  7. going
  8. 's flying / is flying / 's going to fly / is going to fly
  9. 'll have / will have / 're going to have / are going to have
  10. is about to leave / 's about to leave

E. Zamu Yako

  1. I was waiting for the bus when my old teacher walked past. She was carrying a big cake!
  2. I'm meeting my cousin on Tuesday. My train leaves at 8.40. I think it'll be a busy week.
  3. Porto is smaller than Lisbon. Madrid is the biggest of the three. Porto isn't as busy as Madrid.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. rang
  2. don't understand
  3. were
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play