Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
Superlatives: The Biggest, The Most Beautiful
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kusema mtu au kitu kipi ni namba moja (au cha mwisho) katika kundi kwa the + -est, the most na the least, kuchagua in au of kwa kundi, na kutumia one of the + superlative + nomino ya wingi.
Wazo Kuu
Comparative huangalia vitu viwili. Superlative huangalia kundi zima na kuchagua kilicho juu kabisa — au chini kabisa.
Fikiria jukwaa la washindi baada ya mbio. Wakimbiaji ishirini walishiriki, lakini mmoja tu anasimama kwenye ngazi ya juu kabisa: the fastest. Kuna mshindi mmoja tu, kwa hiyo superlative karibu kila mara huchukua the. Inaonyesha mtu au kitu kimoja maalum katika kundi.
Habari njema: tayari unajua jinsi ya kuijenga. Pale ambapo comparative ina -er, superlative ina -est: cheap → cheaper → the cheapest. Pale ambapo comparative ina more, superlative ina the most: expensive → more expensive → the most expensive. Na kwa chini ya jukwaa, less inakuwa the least. Jifunze mfumo mmoja, na unajua yote mawili.
Kwa Kiswahili tunasema kuliko wote / zote / yote, au tunatumia zaidi (maarufu zaidi), mara nyingi pamoja na ndiye / ndicho (Ana ndiye mrefu kuliko wote). Kiingereza kina maumbo maalum, na kinahitaji the.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili hujenga superlative kwa kuliko wote / zote / yote au kwa zaidi — neno lile lile la comparative. Kiingereza hutofautisha: -er / more kwa viwili, the -est / the most kwa kundi. Kiswahili hakina vibainishi (articles), kwa hiyo the ni rahisi kusahau; ndiye / ndicho / ndio hufanya kazi inayofanana kidogo. Kwa mahali, -ni au nchini inalingana vizuri na in; kati ya inalingana na of.
| Kiswahili | Kiingereza | Tofauti |
|---|---|---|
| Ana ndiye msichana mrefu kuliko wote darasani. | Ana is the tallest girl in the class. | kuliko wote → the + -est |
| Nani ni mwimbaji maarufu zaidi nchini kwako? | Who is the most famous singer in your country? | zaidi (kundi) → the most, si more |
| Mlima Everest ndio mlima mrefu kuliko yote duniani. | Mount Everest is the highest mountain in the world. | -ni / nchini → in |
| Babu yangu alikuwa mkubwa kuliko wote kati ya watoto saba. | My grandfather was the oldest of seven children. | kati ya + namba → of |
| Mojawapo ya miji yenye jua jingi zaidi | one of the sunniest cities | mmoja wa / mojawapo ya + wingi → one of the + wingi (sawa) |
| Hicho kilikuwa chakula kibaya kuliko vyote maishani mwangu. | That was the worst meal of my life. | mbaya kuliko vyote → the worst |
Habari njema: mmoja wa wachezaji bora tayari ina nomino ya wingi (wachezaji), kama one of the best players. Hatari ni tatu: kusahau the, kutumia more kwa sababu ya zaidi, na kuacha kivumishi bila -est kwa sababu kuliko wote inafanya kazi yote katika Kiswahili.
Muundo
Superlatives za kawaida
| Kivumishi | Comparative | Superlative |
|---|---|---|
| silabi moja: cheap | cheaper | the cheapest |
| kinachoishia na -e: nice | nicer | the nicest |
| irabu moja + konsonanti moja: big | bigger | the biggest |
| silabi mbili kinachoishia na -y: easy | easier | the easiest |
| vivumishi virefu: famous | more famous | the most famous |
| kivumishi chochote, chini ya kipimo: popular | less popular | the least popular |
Superlatives zisizo za kawaida
| Kivumishi | Comparative | Superlative |
|---|---|---|
| good | better | the best |
| bad | worse | the worst |
| far | further / farther | the furthest / the farthest |
In au of?
| Neno | Litumie na | Mifano |
|---|---|---|
| in | mahali au kundi (nomino ya umoja) | the tallest in the class, the oldest in my family, the biggest city in the world |
| of | namba, wingi, all, kipindi cha muda | the youngest of the three, the best of all, the hottest day of the year |
One of the…
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| one of the + superlative + nomino ya wingi | one of the best restaurants in town |
Nomino baada ya superlative inaweza kuachwa ikiwa iko wazi: Which bag is the cheapest? Kimilikishi (possessive) kinaweza kuchukua nafasi ya the: my best friend, the city's oldest bridge.
Matumizi
1Juu au Chini ya Kundi
Tumia the + -est au the most kusema kipi ni namba moja katika kundi. Tumia the least kwa chini ya kipimo.
2Superlatives Zisizo za Kawaida: the best, the worst, the furthest
Good, bad na far zina maumbo maalum.
3In + Mahali au Kundi, Of + Namba au Kipindi
Tumia in na mahali na makundi yanayotajwa kwa nomino ya umoja (the class, the team, my family, the world). Tumia of na namba, wingi, all na vipindi vya muda (the three, all, the year, my life). Kiswahili mara nyingi husema -ni au katika kwa in, na kati ya kwa of.
4One of the + Superlative + Nomino ya Wingi
Mtu au kitu kiko katika kundi la juu, lakini huenda si namba moja. Nomino baada ya one of the… daima ni ya wingi, lakini kitenzi hupatana na one, kwa hiyo ni cha umoja. Habari njema: Kiswahili hufanya vivyo hivyo — mmoja wa watu, mojawapo ya miji.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Kuliko wote → "good than all". Kwa Kiswahili, kuliko wote inafanya kazi yote: Neema ni hodari kuliko wote shuleni. Kivumishi hakibadiliki. Ukitafsiri neno kwa neno, unapata kivumishi cha kawaida pamoja na than all. Kwa namba moja katika kundi, Kiingereza hutumia the + -est / the most.
2. Zaidi → "the more". Kiswahili hutumia zaidi kwa viwili na kwa kundi: mwanafunzi mwenye bidii zaidi darasani. Kwa sababu zaidi = more katika comparative, wengi husema the more kwa superlative. Kwa kundi, tumia the most.
3. The inayopotea. Kiswahili hakina vibainishi (articles), kwa hiyo mji mkubwa kuliko yote hauna neno linalolingana na the. Katika Kiingereza, superlative karibu kila mara inahitaji the (au kimilikishi kama my, our).
4. -a ya Kiswahili → "of" kwa mahali. Kiswahili husema ziwa kubwa zaidi la Afrika, mji mkongwe zaidi wa Kenya. Ukitafsiri la / wa kama of, sentensi inaeleweka, lakini kwa mahali Kiingereza kwa kawaida husema in.
Usichanganye
comparative na superlative — Vitu viwili → comparative + than A2-06. Vitatu au zaidi, na kimoja kinajitokeza → the + superlative. Kiswahili hutumia kuliko kwa vyote viwili: angalia kama ni kuliko chako au kuliko vyote.
the most + kivumishi na most + nomino — The most + kivumishi ni superlative. Most + nomino ya wingi, bila the, maana yake "karibu wote" (wengi). Tazama B2-19.
Superlative + ever — Mara nyingi utasikia It's the best film I've ever seen. Hii inatumia Present Perfect (A2-16); muundo wa superlative + I've ever unafundishwa katika A2-19. Kwa sasa, unaweza kusema It's the best film of the year.
Tahajia na Matamshi
- Mabadiliko ya tahajia ni yale yale ya comparatives: big → the biggest, nice → the nicest, happy → the happiest.
- -est ni dhaifu: /ɪst/ au /əst/. Cheapest /ˈtʃiːpɪst/ husikika kama "cheep-ist". Irabu ni fupi; usiitamke kama e kamili ya Kiswahili. Na usiongeze irabu mwishoni: -est huishia na /st/, si "-esti".
- the ni /ðə/ kabla ya sauti ya konsonanti (the best), na mara nyingi /ði/ (irabu ndefu kama katika see) kabla ya sauti ya irabu (the oldest, the easiest). Sauti /ð/ ni dh ya dhambi; kama wewe huitamka kama /z/ au /d/, jaribu kuweka ncha ya ulimi kati ya meno.
- longest /ˈlɒŋɡɪst/ (UK), /ˈlɔːŋɡɪst/ (US), youngest /ˈjʌŋɡɪst/ na strongest zina sauti /ɡ/ — ng kama katika ngoma, si ng' ya ng'ombe.
- Katika the most beautiful, msisitizo mkuu uko kwenye kivumishi, si kwenye most.
Kanuni ya Dhahabu
Kimoja kinajitokeza katika kundi → the + -est au the most (chini kabisa: the least). Kariri the best, the worst, the furthest. Tumia in kwa mahali na makundi, of kwa namba, wingi na vipindi. Baada ya one of the, tumia nomino ya wingi. Na usisahau the, hata kama Kiswahili hakina neno hilo.
Mazoezi
A. Muundo
Andika superlative ya kivumishi kilicho kwenye mabano, pamoja na the.
-
This is (old) building in the city.
-
She's (good) student in our class.
-
It was (bad) day of my holiday.holiday (UK); vacation (US)
-
That's (interesting) museum in town.
-
August is usually (hot) month of the year.
-
He's (funny) person in my family.
-
It's (popular) song on the album. (chini ya kipimo)
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: She's the fastest runner … the team.
-
Chagua jibu sahihi: He's the oldest … the four brothers.
-
Chagua jibu sahihi: Tom is 20, Sara is 25. Sara is ….
-
Chagua jibu sahihi: It's one of the best … in Asia.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
He's the most tallest in the group.
-
She is best singer in the school.
-
It's one of the most beautiful places in the country.
-
Today was the baddest day of the week.
D. Katika Muktadha
Tumia superlative ya kivumishi kilicho kwenye mabano.
Our trip to the mountains was great. Day two was 16 (good) day of the week. We climbed 17 (high) hill in the area. Leo was 18 (fast) climber in the group — he was always first. The hotel was one of the 19 (comfortable) hotels in the region, but it wasn't cheap. The food was 20 (bad) part of the trip!
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza.
-
Andika kuhusu familia yako: nani ni mkubwa kuliko wote kwa umri, nani ni mdogo kuliko wote, na nani ni mrefu kuliko wote?
-
Andika kuhusu mji wako: taja mojawapo ya mahali bora kabisa na useme kwa nini.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili My new flat is (big) than my old one.flat (UK); apartment (US)
-
A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili Chagua jibu sahihi: This book is … better than the film.
-
A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili I (walk) home when I saw the accident. (kilikuwa kikiendelea)
Majibu
A. Muundo
- the oldest
- the best
- the worst
- the most interesting
- the hottest
- the funniest
- the least popular
B. Maana
- in
- of
- older
- cities
C. Tafuta Kosa
- He's the tallest in the group.
- She is the best singer in the school.
- ✓ It's one of the most beautiful places in the country.
- Today was the worst day of the week.
D. Katika Muktadha
- the best
- the highest
- the fastest
- most comfortable
- the worst
E. Zamu Yako
- My grandmother is the oldest in my family. My cousin Mia is the youngest, and my brother is the tallest.
- The old market is one of the best places in my town. It's the most interesting place for food.
F. Marudio Mchanganyiko
- bigger
- much
- was walking
