Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
Talking About the Future: Which Form?
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kutumia Present Continuous kwa mipango iliyokwisha kupangwa na watu wengine, Present Simple kwa ratiba, na be about to kwa wakati ujao wa karibu sana — na kuchagua kati ya miundo hii na will na going to kulingana na hali.
Wazo Kuu
Kiingereza hakina "future tense" moja. Badala yake, kina njia kadhaa za kuzungumza kuhusu wakati ujao, na kila moja humwambia msikilizaji wakati ujao huo unatoka wapi.
Fikiria vyanzo vinne. Ratiba: wakati ujao umepangwa na ratiba, kama treni inayoondoka saa moja — present simple. Mpango na watu wengine (arrangement): mmekubaliana, na uko kwenye kalenda yako — present continuous. Nia: imeamuliwa kichwani mwako, au unaona ushahidi — going to. Na wakati huu: unaamua, unatoa ofa, unaahidi au unatoa maoni wakati unazungumza — will.
Kuna pia wakati ujao ambao unakaribia kutokea, katika sekunde chache zijazo: The film is about to start.
Mara nyingi zaidi ya muundo mmoja unawezekana, na tofauti ni ndogo. Lakini swali "Wakati ujao huu unatoka wapi?" kwa kawaida litakuongoza kwenye chaguo la asili zaidi.
Kwa Kiswahili, picha ni rahisi zaidi: -ta- kwa wakati ujao kwa ujumla, na -na- pamoja na muda wa baadaye kwa mipango na ratiba (kesho ninasafiri, treni inaondoka saa moja). Kiingereza kinagawa -na- hiyo mara mbili: ratiba → present simple, mpango wa watu → present continuous.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili hutumia -na- + muda wa baadaye kwa ratiba na kwa mipango, na -ta- kwa karibu kila kitu kingine. Kwa wakati ujao wa karibu sana, husema -karibia (inakaribia kuanza). Kiingereza kina miundo mitano, na kila mmoja una chanzo chake.
| Kiswahili | Kiingereza | Tofauti |
|---|---|---|
| Treni inaondoka saa moja na robo asubuhi. | The train leaves at seven fifteen. | -na- + ratiba → present simple |
| Ninakutana na Sam saa kumi na mbili jioni. | I'm meeting Sam at six. | -na- + mpango na mtu → present continuous |
| Mwezi ujao nitamtembelea bibi yangu. | I'm going to visit my grandmother next month. | -ta- + nia → going to |
| Ngoja niende. | I'll go. | uamuzi wa sasa → will |
| Filamu inakaribia kuanza. | The film is about to start. | -karibia → be about to |
| Nitakupigia simu nitakapofika. | I'll call you when I arrive. | -takapo- ina -ta-, lakini baada ya when: present simple |
Habari njema: -na- ya Kiswahili kwa mipango (Jumamosi ninafanya kazi) inalingana vizuri na Present Continuous ya Kiingereza (I'm working on Saturday). Hatari ni kutafsiri -na- kama Present Simple, au kuweka will baada ya when kwa sababu ya -takapo-.
Muundo
Present Continuous kwa wakati ujao — am / is / are + -ing form, kwa kawaida pamoja na msemo wa muda wa baadaye (au maana ya baadaye iliyo wazi kutokana na muktadha).
| Mfano | Kwa nini |
|---|---|
| I'm meeting Sam at six. | tumepanga na Sam |
| We're flying to Rome on Friday. | tiketi zimekatwa |
| She isn't coming to the party. | ametuambia |
Present Simple kwa wakati ujao — base form / kitenzi + -s, kwa ratiba rasmi.
| Mfano | Kwa nini |
|---|---|
| The train leaves at seven fifteen. | ratiba |
| The film starts at eight. | programu ya sinema |
| What time does the shop open tomorrow? | saa za kufungua |
Be about to + base form — jambo litatokea karibu sana, katika sekunde au dakika chache zijazo.
| Mfano | Kwa nini |
|---|---|
| The film is about to start. | baada ya dakika moja au mbili |
| I'm about to go out. | niko mlangoni |
Ulinganisho wa miundo
| Muundo | Wakati ujao unatoka wapi | Mfano |
|---|---|---|
| present simple | ratiba au programu rasmi | The bus leaves at nine. |
| present continuous | mpango na watu wengine, kwenye kalenda | I'm seeing the dentist on Tuesday. |
| going to | mpango au nia yako; ushahidi sasa | I'm going to clean my room. / It's going to rain. |
| will | uamuzi sasa; ofa; ahadi; maoni | I'll get it! / I think you'll like it. |
| be about to | sekunde au dakika chache zijazo | Quick! The train is about to leave. |
Matumizi
1Present Continuous kwa Mipango Iliyopangwa
Tumia Present Continuous kwa mipango ya baadaye iliyopangwa: umekubaliana na mtu kuhusu muda na mahali, umekata tiketi, au umeiweka kwenye kalenda yako. Kiswahili husema -na- + muda: ninakutana, tunakula, anasafiri.
2Present Simple kwa Ratiba
Tumia Present Simple kwa matukio yaliyopangwa na ratiba au programu rasmi: usafiri, filamu, masomo, maduka, matukio.
3Tukio Moja, Miundo Tofauti
Tukio lile lile la baadaye linaweza kuelezwa kwa miundo tofauti, kulingana na kile msemaji anachotaka kusema.
4Jinsi Muktadha Unavyoamua
Baadhi ya machaguo ni bora zaidi kwa sababu muundo unalingana na chanzo cha wakati ujao. Maamuzi ya wakati huo hutumia will; maamuzi ya awali hutumia going to au Present Continuous; ushahidi unaoonekana hutumia going to; ratiba hutumia Present Simple.
5Mambo Ambayo Hakuna Anayeyapanga
Present Continuous ni kwa mambo ambayo watu hupanga. Kwa hali ya hewa na mambo mengine ambayo hakuna anayeyapanga, tumia will au going to.
6Be About To — Wakati Ujao wa Karibu Sana
Tumia be about to + base form kwa jambo litakalotokea katika sekunde au dakika chache zijazo. Kwa kawaida haina msemo wa muda, kwa sababu maana tayari ni "karibu sana". (Umbo la zamani, was about to, liko katika B2-18.) Kiswahili husema -karibia: inakaribia kuanza.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. -na- ya mpango → Present Simple. Kesho ninasafiri, Ijumaa tunafanya sherehe: Kiswahili hutumia -na- kwa mipango. Kwa sababu -na- pia ni Present Simple katika sentensi nyingine, wengi husema I travel tomorrow. Sarufi si mbaya, lakini kwa mpango binafsi inasikika kama ratiba rasmi. Tumia Present Continuous.
2. Nitakapofika → "when I will arrive". Kiswahili huweka -ta- ndani ya -takapo-: nitakapofika, utakapomaliza. Kiingereza hakitumii will baada ya when (na as soon as, after, before) kwa wakati ujao: tumia Present Simple.
3. Inataka / nataka kwa jambo lililo karibu. Kwa Kiswahili tunasema basi linataka kuondoka, nataka kuingia kwenye mkutano kwa jambo litakalotokea sasa hivi. Ukitafsiri kwa want, Kiingereza kinazungumzia hamu, si muda. Tumia be about to.
Usichanganye
going to na Present Continuous — Mara nyingi zote mbili zinawezekana. Going to inalenga nia iliyo kichwani mwako; Present Continuous inalenga mpango na watu wengine (muda, mahali, watu).
Present Continuous kwa sasa na kwa wakati ujao — Umbo ni lile lile; msemo wa muda wa baadaye (au muktadha) huonyesha maana ya baadaye. Kiswahili hufanya vivyo hivyo kwa -na-. Tazama A1-22.
Miundo hii na Future Continuous — I'll be working at nine tomorrow (kitendo kitakuwa kikiendelea wakati fulani wa baadaye) kinafundishwa katika B1-05.
Tahajia na Matamshi
- Saa: 7.15 (UK) / 7:15 (US). Sema seven fifteen au a quarter past seven; tazama A1-19. Kumbuka: saa ya Kiingereza haianzi alfajiri kama ya Kiswahili — seven fifteen asubuhi ni saa moja na robo.
- Katika mipango, msisitizo mara nyingi huangukia kitenzi kikuu na muda: I'm meeting her at six.
- going to inaweza kusikika kama gonna katika mazungumzo ya haraka, lakini kamwe si pamoja na mahali: I'm gonna call (ndiyo) / I'm going to Rome (hakuna gonna). Tazama T-01.
- What are you doing…? mara nyingi husikika kama "Whatcha doing…?" /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US) katika mazungumzo ya haraka. Sauti /tʃ/ ni ch ya chai.
- about to: about ni dhaifu mwanzoni /əˈbaʊt/ — "ə-BOUT", na to ni dhaifu /tə/: It's about to start husikika kama "it's ə-bout tə start". Silabi ya kwanza ni schwa fupi, si a kamili ya Kiswahili; msisitizo uko kwenye -bout, ambayo ina irabu mbili zinazoteleza /aʊ/, kama au katika kaunta.
Kanuni ya Dhahabu
Jiulize wakati ujao unatoka wapi: ratiba → present simple, mpango na watu → present continuous, nia au ushahidi unaoonekana → going to, uamuzi wa sasa, ofa, ahadi au maoni → will, sekunde chache zijazo → be about to. Miundo miwili ikiwezekana, chagua inayolingana na unachotaka kusema. Na baada ya when, hakuna will, hata kama Kiswahili kinasema nitakapo-.
Mazoezi
A. Muundo
Tumia kitenzi kilicho kwenye mabano katika umbo linalofaa la wakati ujao.
-
The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.leaves = asili zaidi (ratiba)
-
I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
-
"I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
-
Look at that driver! He (crash).
-
The film (not start) until nine.
-
Hurry! The shop (be about to / close).
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
-
Chagua jibu sahihi: I decided last week. I … start running every day.
-
Chagua jibu sahihi: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
-
Chagua jibu sahihi: I think robots … do most housework one day.
-
Msemaji anamaanisha nini? "I'm about to leave."
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
The concert will starts at eight.
-
When is the train leave?
-
I'm about to calling you.
-
We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Katika Muktadha
Kamilisha mazungumzo. Tumia kitenzi kilicho kwenye mabano katika umbo linalofaa, au neno moja linalokosekana.
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.
-
Andika mipango miwili uliyopanga na watu wengine kwa wiki ijayo, pamoja na saa au siku.
-
Andika ukweli mmoja wa ratiba na utabiri mmoja kuhusu kesho.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili Chagua jibu sahihi: I was cooking … the phone rang.
-
A1-23 Present Simple au Present Continuous? Tofauti kwa Lugha Rahisi Chagua jibu sahihi: I … this word.
-
A2-04 Will kwa Kiswahili: Maamuzi, Ahadi, Ofa na Utabiri Chagua jibu sahihi: … I open the window?
Majibu
A. Muundo
- leaves / will leave / is leaving / is going to leave
- 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
- 'll pay / will pay
- 's going to crash / is going to crash
- doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
- is about to close / 's about to close
B. Maana
- I'll
- am going to
- 'm meeting
- will
- in a few moments
C. Tafuta Kosa
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- When does the train leave?
- I'm about to call you.
- ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Katika Muktadha
- are
- starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
- 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
- 's going to be / is going to be / 'll be / will be
- is about to die / 's about to die
- 'll call / will call / 'm going to call / am going to call
E. Zamu Yako
- I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
- My first class starts at nine. I think it'll be a long day.
F. Marudio Mchanganyiko
- when
- don't understand
- Shall
