SlowingoSarufi
A2 3 / 38

Be Going To kwa Kiswahili: Mipango na Utabiri kwa Ushahidi

Be Going To: Plans and Evidence

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuzungumza kuhusu mipango na nia zako, na kutabiri mambo kutokana na kile unachokiona sasa — kwa kutumia am / is / are going to + base form.

Wazo Kuu

Going to ni njia ya kuzungumza kuhusu wakati ujao ambayo miguu yake iko katika wakati uliopo. Angalia sarufi: I am going to… — kitenzi be kiko katika wakati uliopo. Hii inakuambia kitu: kitendo cha baadaye tayari kimeunganishwa na sasa.

Kuna njia mbili ambazo wakati ujao unaweza kuwa tayari "njiani". Kwanza, uko kichwani mwako: umeshaamua, kwa hiyo mpango upo sasa — I'm going to learn to drive. Pili, uko mbele ya macho yako: unaona ushahidi sasa — mawingu meusi, glasi iliyo ukingoni mwa meza — It's going to rain. That glass is going to fall.

Fikiria mpira ambao tayari unabingirika kuelekea golini. Mtu ameupiga; sasa unasonga, na unaweza kuona utaishia wapi. Going to ni mpira ulio njiani.

Kwetu wazungumzaji wa Kiswahili, changamoto kubwa ni kwamba Kiswahili kina -ta- moja kwa karibu kila wakati ujao: nitajifunza, itanyesha, nitachukua. Kiingereza kinakulazimisha kuchagua: going to kwa mpango uliokwisha kuamuliwa au ushahidi, na will kwa mambo mengine A2-04.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili hutumia -ta- kwa wakati ujao kwa ujumla. Kinapotaka kusisitiza mpango, husema nimepanga, nina mpango wa, ninakusudia; kwa ushahidi, mara nyingi husema inakaribia au inataka (mvua inataka kunyesha). Kiingereza hujenga yote haya kwa muundo mmoja: am / is / are going to + base form. Habari njema: ninaenda maktaba (mwendo sasa) inalingana kabisa na I'm going to the library.

KiswahiliKiingerezaTofauti
Nitajifunza kuendesha gari mwaka huu. (nimeshaamua)I'm going to learn to drive this year.-ta- + mpango wa kabla → going to
Mvua itanyesha. / Mvua inataka kunyesha.It's going to rain.ushahidi (mawingu) → going to; inataka si wants
Nitaichukua! (naamua sasa hivi)I'll take it!-ta- + uamuzi wa sasa hivi → will A2-04
Ninaenda maktaba.I'm going to the library.mwendo sasa → present continuous wa go (sawa na Kiswahili)
Nilikuwa nimepanga kukupigia simu.I was going to call you.mpango wa zamani → was going to

Kwa hiyo, ukiandika -ta-, jiulize: niliamua kabla, au naona ushahidi sasa? → going to. Naamua sasa hivi, ninaahidi, au ni maoni tu? → will A2-04.

Muundo

Chanya (affirmative)

Kiimabegoing tobase form
Iam ('m)going tocall her.
he / she / itis ('s)going torain.
you / we / theyare ('re)going tomove house.

Hasi (negative)

Kiimabe + notgoing tobase form
I'm notgoing tobuy it.
sheisn't / 's notgoing tocome.
wearen't / 're notgoing tostay long.

Maswali na majibu mafupi

SwaliMajibu mafupi
Are you going to apply?Yes, I am. / No, I'm not.
Is it going to snow?Yes, it is. / No, it isn't.
What are you going to do?I'm going to take a break.
When is she going to start?Next Monday.

Baada ya going to, tumia base form: bila -s, bila -ing, bila -ed.

Matumizi

1Mipango na Nia Zilizoamuliwa Kabla ya Kuzungumza

Tumia going to kwa jambo ambalo umeshaamua kulifanya. Uamuzi ulifanywa kabla ya wakati wa kuzungumza.

I'm going to learn to drive this year.
Nitajifunza kuendesha gari mwaka huu.
nimeshaamua → going to
We're going to paint the kitchen at the weekend.
Tutapaka rangi jiko wikendi hii.
at the weekend (UK); on the weekend (US)
She's going to study medicine.
Atasomea udaktari.
ni mpango wake tayari; yeye hapa ni mwanamke → she
They aren't going to sell the house.
Hawatauza nyumba.
wameshaamua
I'm going to call the bank tomorrow.
Kesho nitapiga simu benki.
I'm not going to eat any more chocolate this week.
Sitakula chokoleti tena wiki hii.
uamuzi wa kabla: sitakula → I'm not going to eat

2Utabiri kwa Ushahidi wa Sasa

Tumia going to unapoona, kusikia au kuhisi kitu sasa kinachokuambia kitakachotokea karibuni.

Look at those clouds — it's going to rain.
Angalia mawingu yale
mvua inataka kunyesha. — inataka kunyesha → it's going to rain, si "it wants to rain"
Careful! That glass is going to fall.
Angalia! Glasi ile itaanguka.
ushahidi: iko ukingoni mwa meza
We're going to miss the train. It leaves in two minutes!
Tutaachwa na treni. Inaondoka baada ya dakika mbili!
leaves: ratiba → present simple, tazama A2-05
I feel terrible. I think I'm going to be sick.
Najisikia vibaya sana. Nadhani nitatapika.
be sick (UK) = kutapika
The battery is at 2%. My phone is going to die.
Betri iko asilimia 2. Simu yangu inakaribia kuzima.
die = kuacha kufanya kazi (si rasmi)
She's going to have a baby.
Anatarajia kupata mtoto.
yeye ni mjamzito sasa
Look at all this traffic. There's going to be a long delay.
Angalia msongamano huu wa magari. Kutakuwa na kuchelewa kwa muda mrefu.
kutakuwa na → there's going to be

3Maswali Kuhusu Mipango ya Watu Wengine

Tumia maswali ya going to kuuliza kuhusu nia za mtu.

Are you going to tell him the truth?
Utamwambia ukweli?
him = mwanamume
Where are you going to stay in Berlin?
Utakaa wapi Berlin?
swali: are huja kabla ya you
What are you going to cook tonight?
Utapika nini leo usiku?
Is your brother going to come to the party?
Kaka yako atakuja kwenye sherehe?
Who's going to drive?
Nani ataendesha?
who's = who is

4Was Going To — Mpango wa Zamani (utangulizi)

Was / were going to maana yake ni kwamba ulikuwa na mpango zamani. Mara nyingi mpango huo haukutimia. Kiswahili husema nilikuwa nimepanga au nilitaka. Somo kamili liko katika B2-18.

I was going to call you, but I forgot.
Nilikuwa nimepanga kukupigia simu, lakini nikasahau.
nilikuwa nimepanga → was going to
We were going to eat out, but the restaurant was closed.
Tulikuwa tumepanga kula nje, lakini mgahawa ulikuwa umefungwa.
She was going to leave, but then she changed her mind.
Alitaka kuondoka, lakini akabadili mawazo.
alitaka (mpango) → was going to

Makosa ya Kawaida

❌I going to visit my aunt.
✅I'm going to visit my aunt.
Usiache am/is/are.
❌She is going to visits us.
✅She is going to visit us.
Baada ya going to, tumia base form.
❌It's going to raining.
✅It's going to rain.
Hakuna -ing baada ya going to.
❌Are you go to buy it?
✅Are you going to buy it?
Weka going + to.
❌What you are going to do?
✅What are you going to do?
Katika maswali, be huja kabla ya kiima.
❌Do you going to come?
✅Are you going to come?
Maswali hutumia be, si do.
❌He's not going to helps.
✅He's not going to help.
Base form hata katika sentensi hasi.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Be inayopotea. Katika Kiswahili, kiima na wakati viko ndani ya neno moja: watafungua. Tukitafsiri, tunaweka kiima na going to, na kusahau am / is / are.

❌My cousins going to open a shop in Mwanza.
✅My cousins are going to open a shop in Mwanza.
❌Our teacher going to give us a test on Friday.
✅Our teacher is going to give us a test on Friday. au Our teacher's going to give us a test on Friday.

2. Mvua inataka kunyesha → "It wants to rain". Kwa Kiswahili, inataka hutumika kwa ushahidi kwamba jambo litatokea karibuni: mvua inataka kunyesha, gari linataka kuharibika. Ukitafsiri neno kwa neno, Kiingereza kinasikika kama mvua ina "hamu". Kwa ushahidi wa sasa, tumia going to.

⚠️Close the windows, it wants to rain.
✅Close the windows, it's going to rain.
Inaeleweka, lakini si Kiingereza cha kawaida: mvua "haitaki" kitu.
⚠️This old car wants to break down.
✅This old car is going to break down.
Inataka (ushahidi) → is going to.

3. -ta- moja kwa kila wakati ujao. Kwa sababu -ta- hutumika kila mahali, wengi hutumia will hata kwa mpango uliokwisha kuamuliwa zamani. Sarufi ni sahihi, lakini kwa mpango wa kabla, going to ndiyo ya kawaida zaidi.

⚠️(Uliamua mwezi uliopita.) Next year I will do a master's degree.
✅Next year I'm going to do a master's degree.
Will inasikika kama uamuzi wa sasa hivi au utabiri; mpango wa kabla → going to inasikika asili zaidi.
⚠️(Tiketi umeshainunua.) I will travel to Kigoma on Saturday.
✅I'm going to travel to Kigoma on Saturday.
Mpango uliokwisha kuamuliwa → going to.

4. Maswali bila kugeuza mpangilio. Kiswahili huuliza bila kubadilisha mpangilio (Utanilipa lini?). Katika Kiingereza, am / is / are huja kabla ya kiima.

❌When you are going to pay me back?
✅When are you going to pay me back?
❌How your parents are going to travel?
✅How are your parents going to travel?

Usichanganye

going to + kitenzi na going to + mahali — Going to + kitenzi huzungumzia wakati ujao. Going to + mahali ni Present Continuous ya go (mwendo sasa). Zote ni sahihi, kwa maana tofauti. Kiswahili kinatofautisha vivyo hivyo: nitasoma na ninaenda maktaba.

I'm going to study.
Nitasoma. / Nina mpango wa kusoma.
mpango wa baadaye
I'm going to the library.
Ninaenda maktaba.
niko njiani sasa
I'm going to go to the library later.
Baadaye nitakwenda maktaba.
mpango + mwendo: sahihi na wa kawaida

going to na will — Going to = uliamua kabla ya kuzungumza, au utabiri kwa ushahidi unaouona. Will ni kwa maamuzi ya wakati wa kuzungumza, ofa, ahadi na utabiri wa maoni: tazama A2-04. Ulinganisho kamili uko katika A2-05. Kiswahili husema -ta- kwa zote mbili, kwa hiyo jiulize uamuzi ulifanywa lini.

I'm going to buy a new laptop.
Nitanunua laptop mpya.
niliamua wiki iliyopita
"This one is on sale." "Great, I'll take it!"
"Hii iko kwenye punguzo." "Safi, nitaichukua!"
uamuzi wa sasa hivi: will, tazama A2-04

Tahajia na Matamshi

  • Katika mazungumzo yasiyo rasmi, going to kabla ya kitenzi mara nyingi husikika kama gonna: /ˈɡʌnə/ (UK na US), pia /ˈɡɒnə/ (UK). I'm gonna call her. Tumia gonna katika mazungumzo au ujumbe usio rasmi sana tu, kamwe si katika maandishi ya kawaida. Tazama T-01.
  • Gonna ni kwa maana ya wakati ujao tu, kamwe si kwa mwendo: I'm going to the shop (si gonna the shop).
  • Irabu ya gonna /ʌ/ haipo katika Kiswahili: ni fupi, mdomo umefunguka kidogo, karibu na a ya Kiswahili lakini fupi zaidi na ya katikati. Usiseme "go-na" kwa o kamili.
  • to ni dhaifu /tə/ kabla ya konsonanti: going to rain husikika kama "going tə rain". Usiitamke kama tu kamili.
  • going /ˈɡəʊɪŋ/ (UK), /ˈɡoʊɪŋ/ (US): mwanzo ni irabu mbili zinazoteleza /əʊ/, si o moja ya Kiswahili; mwisho ni /ŋ/, kama ng' katika ng'ombe — bila /g/ wala irabu baada yake.
  • Ufupisho ni wa kawaida katika mazungumzo: I'm, she's, we're, isn't, aren't.

Kanuni ya Dhahabu

be + going to + base form. Itumie wakati ujao uko tayari "njiani": uliamua kabla ya kuzungumza, au unaona ushahidi sasa. -ta- ya Kiswahili haikuambii kipi cha kuchagua — uamuzi wa kabla au ushahidi → going to.

Mazoezi

A. Muundo

Tumia be going to.

  1. I (start) a new course in May.
  2. Look at the sky! It (snow).
  3. They (not / move) to the city.
  4. you (watch) the match tonight?
  5. What she (wear) to the wedding?
  6. Tunga swali: you / tell / your boss

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Mpango au ushahidi (plan or evidence)? "I'm going to visit my grandma on Sunday."
  2. Mpango au ushahidi (plan or evidence)? "Look at that man on the ladder! He's going to fall."
  3. Jibu fupi: Is he going to apply for the job? (Yes)
  4. Mpango wa baadaye au mwendo sasa (future plan or movement now)? "I'm going to the station."

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. We going to have a party.
  2. She's going to travelling to Peru.
  3. Do you going to help me?
  4. I was going to call you, but I forgot.

D. Katika Muktadha

Tumia be going to katika nafasi zilizoachwa wazi, pamoja na kitenzi kilicho kwenye mabano.

New year, new plans
Kim: So, what 15 you going to do this year?
Raj: I'm 16 to learn Spanish. I bought a book yesterday!
Kim: Great! I'm 17 (not / buy) any new clothes. I want to save money.
Raj: Really? Look at all those bags! You 18 (need) a bigger cupboard.
Kim: Ha! 19 your sister going to visit you this summer?
Raj: Yes, she 20. She's going to stay for two weeks.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika mipango mitatu ya wikendi ijayo.
  2. Angalia kote kukuzunguka. Andika utabiri mmoja kutokana na unachokiona au kukihisi sasa.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A1-22 Present Continuous kwa Kiswahili: Jinsi ya Kusema Kinachoendelea Sasa
    Chagua jibu sahihi: Listen! The baby ….
  2. A2-01 Past Continuous kwa Kiswahili: I Was Working, Nilikuwa Nikifanya Kazi
    Kamilisha: At 9 pm yesterday I (watch) TV, so I didn't hear the phone.
  3. A1-25 Like, Want na Would Like kwa Kiswahili: Napenda, Nataka, Ningependa
    Chagua jibu sahihi: I'd like … to the cinema tonight.
Majibu

A. Muundo

  1. am going to start / 'm going to start
  2. is going to snow / 's going to snow
  3. aren't going to move / 're not going to move / are not going to move
  4. Are … going to watch
  5. is … going to wear
  6. Are you going to tell your boss?

B. Maana

  1. plan
  2. evidence
  3. Yes, he is.
  4. movement now

C. Tafuta Kosa

  1. We're going to have a party. / We are going to have a party.
  2. She's going to travel to Peru.
  3. Are you going to help me?
  4. ✓ I was going to call you, but I forgot.

D. Katika Muktadha

  1. are
  2. going
  3. not going to buy
  4. 're going to need / are going to need
  5. Is
  6. is

E. Zamu Yako

  1. I'm going to visit my parents. I'm going to clean my car. I'm not going to work.
  2. I'm tired. I'm going to fall asleep soon.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. is crying
  2. was watching
  3. to go
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play