As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
As… As, Too and Enough
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kusema kwamba vitu viwili viko sawa au haviko sawa (as … as, not as … as), kuzungumza kuhusu kufanana na tofauti (the same as, different from, similar to, like), na kusema kwamba kitu kimezidi unachotaka (too) au ni kiasi sahihi (enough).
Wazo Kuu
Fikiria glasi yenye mstari uliochorwa juu yake: mstari wa kujaza. Unaonyesha kiasi unachotaka.
Maji yakifika kwenye mstari, una enough (yanatosha): The water is warm enough. Yakisimama chini ya mstari, ni not enough (hayatoshi): It isn't warm enough. Yakipita mstari, ni too much — sasa kuna tatizo: It's too hot to drink. Kwa hiyo too si tu very yenye nguvu zaidi. Very hot inaweza kuwa nzuri. Katika Kiingereza sanifu, too hot maana yake "zaidi ya inavyofaa".
Sasa weka glasi mbili kando kwa kando. Kama maji yako kwenye kiwango kimoja katika zote mbili, vitu viwili viko sawa: My glass is as full as your glass. Ongeza not, na viwango ni tofauti: My glass isn't as full as your glass — glasi yangu ina maji kidogo.
Kwa Kiswahili tunasema sawa na au kama (mrefu kama mimi), si … kama, mno au kupita kiasi, na -a kutosha. Mawazo ni yale yale; tofauti ziko kwenye maneno madogo na mpangilio.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili husema mrefu kama mimi au mrefu sawa na mimi; Kiingereza: as tall as me — as mbili. Kwa kufanana na tofauti, Kiswahili hutumia na (sawa na, tofauti na, inafanana na), lakini Kiingereza kina viunganishi tofauti: the same as, different from, similar to. Kwa too, Kiswahili husema mno au kupita kiasi — na katika mazungumzo, mara nyingi sana pia. Habari njema: mkubwa wa kutosha ina mpangilio ule ule wa big enough.
| Kiswahili | Kiingereza | Tofauti |
|---|---|---|
| Mdogo wangu karibu ni mrefu kama mimi. | My little sister is almost as tall as me. | kama / sawa na → as + kivumishi + as |
| Mabasi hayana kasi kama treni. | Buses aren't as fast as trains. | si / ha- … kama → not as … as |
| Koti lako ni sawa na koti la kaka yangu. | Your jacket is the same as my brother's jacket. | sawa na → the same as, si same with |
| Maisha ya mjini ni tofauti na ya kijijini. | Life in a big city is very different from life in a village. | tofauti na → different from, si different with |
| Begi hili ni zito mno. | This bag is too heavy. | mno → too, bila much |
| Supu ina moto wa kutosha? | Is the soup hot enough? | kivumishi + wa kutosha → kivumishi + enough (sawa) |
| Hatuna mayai ya kutosha. | We don't have enough eggs. | nomino + ya kutosha → enough + nomino (mpangilio unageuka) |
Kwa hiyo: na ya Kiswahili si with kila mara — the same as, different from, similar to. Na -a kutosha inakaa baada ya nomino katika Kiswahili, lakini enough inakaa kabla ya nomino katika Kiingereza.
Muundo
Sawa na si sawa
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| as + kivumishi + as | Tom is as tall as his dad. |
| not as + kivumishi + as (= kidogo zaidi) | The film isn't as good as the book. |
| as … as + object pronoun / kiima + kitenzi | She's as old as me. / She's as old as I am. |
Not so … as inawezekana pia, lakini not as … as ni ya kawaida zaidi.
Sawa, inafanana, tofauti
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| the same as | My phone is the same as Tom's. |
| the same + nomino + as | She's the same age as me. |
| similar to | Your bag is similar to my bag. |
| different from | This city is different from my hometown. |
| like + nomino | He looks like his mother. |
Different to pia ni ya kawaida katika Kiingereza cha Uingereza, na different than katika Kiingereza cha Marekani. Different from ni sahihi kila mahali.
Too
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| too + kivumishi | This coffee is too hot. |
| too + kivumishi + for + mtu | These shoes are too small for me. |
| too + kivumishi + to + base form | It's too cold to go out. |
| too + kivumishi + for + mtu + to + base form | This box is too heavy for me to carry. |
Enough
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| kivumishi + enough | The room is big enough. |
| not + kivumishi + enough | The room isn't big enough. |
| enough + nomino | We have enough chairs. |
| not enough + nomino | There isn't enough time. |
| … enough (+ for + mtu) (+ to + base form) | He's old enough to drive. / Is there enough food for everyone? |
Matumizi
1As … as: Vitu Viwili Viko Sawa
Tumia as + kivumishi + as kusema vitu viwili viko kwenye kiwango kimoja. Just huongeza nguvu; almost na nearly humaanisha "karibu sana, lakini si kabisa".
2Not as … as: Vitu Viwili Haviko Sawa
Not as … as maana yake kitu cha kwanza ni kidogo zaidi. Mara nyingi ni njia laini zaidi, ya adabu zaidi, ya kulinganisha kuliko -er than.
3The same as, similar to, different from, like
Tumia haya kuzungumza kuhusu kufanana na tofauti. The same daima huwa na the. Baada ya look, sound, taste, smell na feel, tumia like + nomino.
4Too + Kivumishi: Zaidi ya Inavyofaa
Too huja kabla ya kivumishi. Maana yake "zaidi ya inavyofaa, inavyowezekana au inavyotakiwa". Ongeza for + mtu kusema nani ana tatizo, na to + base form kusema nini hakiwezekani.
5Enough: Kiasi Sahihi (au Hakitoshi)
Enough huja baada ya kivumishi lakini kabla ya nomino. Not … enough maana yake ni kidogo kuliko tunavyohitaji.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Sawa na, tofauti na → "same with, different with". Kwa Kiswahili, na hufuata sawa na tofauti. Kwa sababu na mara nyingi = with, wengi husema the same with na different with. Katika Kiingereza cha Afrika Mashariki hizi husikika sana, lakini si sahihi. Kiingereza husema the same as, different from, similar to.
2. Ghali mno → "too much expensive". Kwa Kiswahili tunasema ghali mno, ghali sana sana, na katika mazungumzo mara nyingi tunatafsiri kama too much. Kabla ya kivumishi, Kiingereza hutumia too peke yake.
3. Sana → "too" kwa pongezi. Kwa sababu katika mazungumzo sana na mno hutumika kwa maana zote mbili, wengi husema too hata pale ambapo hakuna tatizo. Katika Kiingereza cha Kenya na Tanzania hii ni ya kawaida, lakini katika Kiingereza sanifu too huonyesha tatizo. Kwa jambo zuri, tumia very au really.
4. Nomino + ya kutosha → "books enough". Kiswahili huweka ya kutosha baada ya nomino: vitabu vya kutosha, pesa za kutosha. Kiingereza huweka enough kabla ya nomino (lakini baada ya kivumishi, kama Kiswahili).
Usichanganye
too na very — Very huongeza nguvu ya kivumishi. Too husema kimezidi kiasi kinachofaa, kwa hiyo kuna tatizo (mara nyingi halitajwi). Kiswahili: sana (very) na mno / kupita kiasi (too).
not as … as na -er than — Zote mbili zinaweza kueleza ukweli ule ule. Kinachobadilika ni pa kuanzia. Tazama A2-06.
too / enough na so / such — Somo hili linafundisha too na enough. So na such (It was so hot. It was such a hot day.) zinafundishwa katika B1-25.
Tahajia na Matamshi
- Maneno yote mawili ya as ni dhaifu katika as … as: /əz/, karibu "əz". Msisitizo uko kwenye kivumishi: as tall as = /əz ˈtɔːl əz/. Usitamke a kamili ya Kiswahili ("aaz"); irabu ni schwa fupi.
- Katika not as … as, hasi hupewa msisitizo: It isn't as good as the book.
- too /tuː/ na two /tuː/ zinatamkwa sawa. To kwa kawaida ni dhaifu: /tə/, karibu "tə". Too peke yake ndiyo humaanisha "zaidi ya inavyofaa" (au "pia").
- enough /ɪˈnʌf/, karibu "i-NAF": gh hutamkwa /f/, na msisitizo uko kwenye silabi ya mwisho, -nough. Kiswahili huweka msisitizo kwenye silabi ya pili kutoka mwisho, kwa hiyo ni rahisi kusema "E-nough" kimakosa; weka nguvu kwenye -nough, na silabi ya kwanza iwe fupi na dhaifu. Usiongeze irabu mwishoni ("inafu"): neno linaishia na /f/.
Kanuni ya Dhahabu
as + kivumishi + as = sawa; not as … as = kidogo zaidi. too + kivumishi = zaidi ya inavyofaa (bila much). kivumishi + enough, lakini enough + nomino. Sema the same as, similar to na different from — si with, hata kama Kiswahili kinasema na.
Mazoezi
A. Muundo
Kamilisha au badilisha sentensi kama unavyoelekezwa.
-
My son is tall me now. (sawa)
-
The second hotel wasn't nice the first.
-
Weka enough mahali sahihi: She isn't (old) to drive.
-
Weka enough mahali sahihi: We don't have (chairs) for everyone.
-
This box is heavy for me to lift. (zaidi ya ninavyoweza)
-
Chagua jibu sahihi: Your idea is similar … my idea.
-
Chagua jibu sahihi: My job is very different … your job.
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: The weather was … nice, so we went to the beach.
-
Chagua jibu sahihi: The music was … loud, so we left.
-
Andika upya kwa not as … as: London is bigger than Edinburgh.
-
Chagua jibu sahihi: My son is six now. He's … to ride a bike.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
This street is as busy than the main road.
-
He is enough tall to play basketball.
-
It's too hot for drink.
-
Your bag is the same colour as my bag.
D. Katika Muktadha
Maneno ya kutumia: as, enough, similar to, too
Lea: Do you like this blue jacket? It's 16 nice the red one, and it's cheaper.
Ben: Hmm, it looks a bit small. Is it big 17?
Lea: No, you're right. It's 18 small for me. I can't move my arms!
Ben: What about the black one? It's very 19 the blue one, but bigger.
Lea: Yes, but it's 300 euros. I don't have 20 money.
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza.
-
Jilinganishe na rafiki yako ukitumia as … as au not as … as.
-
Andika sentensi moja yenye too na moja yenye enough kuhusu nyumbani kwako.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili Trains are (fast) than buses.
-
A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote It's (good) café in the street.
-
A1-24 Countable na Uncountable Nouns, Some na Any kwa Kiswahili Chagua jibu sahihi: We don't have … milk. Can you buy some?
Majibu
A. Muundo
- as … as / just as … as
- as … as / so … as
- She isn't old enough to drive.
- We don't have enough chairs for everyone.
- too
- to
- from
B. Maana
- very
- too
- Edinburgh isn't as big as London. / Edinburgh is not as big as London. / Edinburgh isn't so big as London.
- old enough
C. Tafuta Kosa
- This street is as busy as the main road.
- He is tall enough to play basketball.
- It's too hot to drink.
- ✓ Your bag is the same colour as my bag.
D. Katika Muktadha
- as … as
- enough
- too
- similar to
- enough
E. Zamu Yako
- I'm not as tall as my friend Sam, but I'm as fast as him.
- My kitchen is too small for a big table. My living room isn't warm enough in winter.
F. Marudio Mchanganyiko
- faster
- the best
- any
