SlowingoSarufi
A2 8 / 38

As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha

As… As, Too and Enough

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema kwamba vitu viwili viko sawa au haviko sawa (as … as, not as … as), kuzungumza kuhusu kufanana na tofauti (the same as, different from, similar to, like), na kusema kwamba kitu kimezidi unachotaka (too) au ni kiasi sahihi (enough).

Wazo Kuu

Fikiria glasi yenye mstari uliochorwa juu yake: mstari wa kujaza. Unaonyesha kiasi unachotaka.

Maji yakifika kwenye mstari, una enough (yanatosha): The water is warm enough. Yakisimama chini ya mstari, ni not enough (hayatoshi): It isn't warm enough. Yakipita mstari, ni too much — sasa kuna tatizo: It's too hot to drink. Kwa hiyo too si tu very yenye nguvu zaidi. Very hot inaweza kuwa nzuri. Katika Kiingereza sanifu, too hot maana yake "zaidi ya inavyofaa".

Sasa weka glasi mbili kando kwa kando. Kama maji yako kwenye kiwango kimoja katika zote mbili, vitu viwili viko sawa: My glass is as full as your glass. Ongeza not, na viwango ni tofauti: My glass isn't as full as your glass — glasi yangu ina maji kidogo.

Kwa Kiswahili tunasema sawa na au kama (mrefu kama mimi), si … kama, mno au kupita kiasi, na -a kutosha. Mawazo ni yale yale; tofauti ziko kwenye maneno madogo na mpangilio.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili husema mrefu kama mimi au mrefu sawa na mimi; Kiingereza: as tall as me — as mbili. Kwa kufanana na tofauti, Kiswahili hutumia na (sawa na, tofauti na, inafanana na), lakini Kiingereza kina viunganishi tofauti: the same as, different from, similar to. Kwa too, Kiswahili husema mno au kupita kiasi — na katika mazungumzo, mara nyingi sana pia. Habari njema: mkubwa wa kutosha ina mpangilio ule ule wa big enough.

KiswahiliKiingerezaTofauti
Mdogo wangu karibu ni mrefu kama mimi.My little sister is almost as tall as me.kama / sawa na → as + kivumishi + as
Mabasi hayana kasi kama treni.Buses aren't as fast as trains.si / ha- … kama → not as … as
Koti lako ni sawa na koti la kaka yangu.Your jacket is the same as my brother's jacket.sawa na → the same as, si same with
Maisha ya mjini ni tofauti na ya kijijini.Life in a big city is very different from life in a village.tofauti na → different from, si different with
Begi hili ni zito mno.This bag is too heavy.mno → too, bila much
Supu ina moto wa kutosha?Is the soup hot enough?kivumishi + wa kutosha → kivumishi + enough (sawa)
Hatuna mayai ya kutosha.We don't have enough eggs.nomino + ya kutosha → enough + nomino (mpangilio unageuka)

Kwa hiyo: na ya Kiswahili si with kila mara — the same as, different from, similar to. Na -a kutosha inakaa baada ya nomino katika Kiswahili, lakini enough inakaa kabla ya nomino katika Kiingereza.

Muundo

Sawa na si sawa

MuundoMfano
as + kivumishi + asTom is as tall as his dad.
not as + kivumishi + as (= kidogo zaidi)The film isn't as good as the book.
as … as + object pronoun / kiima + kitenziShe's as old as me. / She's as old as I am.

Not so … as inawezekana pia, lakini not as … as ni ya kawaida zaidi.

Sawa, inafanana, tofauti

MuundoMfano
the same asMy phone is the same as Tom's.
the same + nomino + asShe's the same age as me.
similar toYour bag is similar to my bag.
different fromThis city is different from my hometown.
like + nominoHe looks like his mother.

Different to pia ni ya kawaida katika Kiingereza cha Uingereza, na different than katika Kiingereza cha Marekani. Different from ni sahihi kila mahali.

Too

MuundoMfano
too + kivumishiThis coffee is too hot.
too + kivumishi + for + mtuThese shoes are too small for me.
too + kivumishi + to + base formIt's too cold to go out.
too + kivumishi + for + mtu + to + base formThis box is too heavy for me to carry.

Enough

MuundoMfano
kivumishi + enoughThe room is big enough.
not + kivumishi + enoughThe room isn't big enough.
enough + nominoWe have enough chairs.
not enough + nominoThere isn't enough time.
… enough (+ for + mtu) (+ to + base form)He's old enough to drive. / Is there enough food for everyone?

Matumizi

1As … as: Vitu Viwili Viko Sawa

Tumia as + kivumishi + as kusema vitu viwili viko kwenye kiwango kimoja. Just huongeza nguvu; almost na nearly humaanisha "karibu sana, lakini si kabisa".

My little sister is almost as tall as me.
Mdogo wangu wa kike karibu ni mrefu kama mimi.
karibu → almost; kama mimi → as me
The new version is just as fast as the old one.
Toleo jipya lina kasi sawa kabisa na lile la zamani.
sawa kabisa na → just as … as
Is the train as expensive as the plane?
Je, treni ni ghali kama ndege?
The test was as easy as I expected.
Jaribio lilikuwa rahisi kama nilivyotarajia.

2Not as … as: Vitu Viwili Haviko Sawa

Not as … as maana yake kitu cha kwanza ni kidogo zaidi. Mara nyingi ni njia laini zaidi, ya adabu zaidi, ya kulinganisha kuliko -er than.

The second film isn't as good as the first one.
Filamu ya pili si nzuri kama ya kwanza.
si … kama → isn't as … as
My flat isn't as big as your flat, but it's cheaper.
Nyumba yangu si kubwa kama yako, lakini ni nafuu zaidi.
flat (UK); apartment (US)
Buses aren't as fast as trains.
Mabasi hayana kasi kama treni.
Today isn't as cold as yesterday.
Leo hakuna baridi kama jana.
I'm not as busy as I was last week.
Sina shughuli nyingi kama nilivyokuwa wiki iliyopita.

3The same as, similar to, different from, like

Tumia haya kuzungumza kuhusu kufanana na tofauti. The same daima huwa na the. Baada ya look, sound, taste, smell na feel, tumia like + nomino.

Your jacket is the same as my brother's jacket.
Koti lako ni sawa na koti la kaka yangu.
sawa na → the same as, si "same with"
We're in the same class as Leo.
Tuko darasa moja na Leo.
darasa moja na → the same class as
Life in a big city is very different from life in a village.
Maisha ya mji mkubwa ni tofauti sana na maisha ya kijijini.
tofauti na → different from, si "different with"
The new logo is similar to the old one.
Nembo mpya inafanana na ile ya zamani.
inafanana na → is similar to
She looks like her grandmother.
Anafanana na bibi yake.
anafanana na → looks like; yeye hapa ni mwanamke → she
This soup tastes like chicken.
Supu hii ina ladha ya kuku.
ina ladha ya → tastes like

4Too + Kivumishi: Zaidi ya Inavyofaa

Too huja kabla ya kivumishi. Maana yake "zaidi ya inavyofaa, inavyowezekana au inavyotakiwa". Ongeza for + mtu kusema nani ana tatizo, na to + base form kusema nini hakiwezekani.

This bag is too heavy.
Begi hili ni zito mno.
mno → too
The jeans are too small for me.
Jinzi hii ni ndogo mno kwangu.
kwangu → for me
It's too late to call him now.
Imeshachelewa mno kumpigia simu sasa.
him = mwanamume
The film was too long for the children.
Filamu ilikuwa ndefu mno kwa watoto.
She's too young to watch that series.
Ni mdogo mno kutazama tamthilia ile.
yeye hapa ni mwanamke → she

5Enough: Kiasi Sahihi (au Hakitoshi)

Enough huja baada ya kivumishi lakini kabla ya nomino. Not … enough maana yake ni kidogo kuliko tunavyohitaji.

Is the soup hot enough?
Supu ina moto wa kutosha?
moto wa kutosha → hot enough: mpangilio sawa
He isn't old enough to vote.
Hana umri wa kutosha kupiga kura.
yeye hapa ni mwanamume → he
We don't have enough eggs for the cake.
Hatuna mayai ya kutosha kwa keki.
mayai ya kutosha → enough eggs: enough kabla ya nomino
There's enough space for three people.
Kuna nafasi ya kutosha kwa watu watatu.
nafasi ya kutosha → enough space
I didn't have enough time to finish the test.
Sikuwa na muda wa kutosha kumaliza jaribio.
sikuwa na → I didn't have
Are you warm enough?
Je, unahisi joto la kutosha?

Makosa ya Kawaida

❌She is as tall than her brother.
✅She is as tall as her brother.
as … as, si as … than.
❌He is enough old to drive.
✅He is old enough to drive.
enough huja baada ya kivumishi.
❌This tea is too much hot.
✅This tea is too hot.
too + kivumishi, bila much.
❌It's too cold for go out.
✅It's too cold to go out.
too + kivumishi + to + base form.
❌My phone is same as Tom's.
✅My phone is the same as Tom's.
the same daima huwa na the.
❌This box is too heavy to carry it.
✅This box is too heavy to carry.
Sanduku tayari ni kiima; usilirudie kama it.
❌We don't have enough of time.
✅We don't have enough time.
enough + nomino, bila of.
⚠️We don't have money enough.
✅We don't have enough money.
Ni ya kizamani; katika Kiingereza cha kisasa enough huja kabla ya nomino.
⚠️The restaurant was too good!
✅The restaurant was very good!
Baadhi ya watu husema hivi katika mazungumzo yasiyo rasmi, lakini katika Kiingereza sanifu too maana yake "zaidi ya inavyofaa". Kwa pongezi, tumia very au really.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Sawa na, tofauti na → "same with, different with". Kwa Kiswahili, na hufuata sawa na tofauti. Kwa sababu na mara nyingi = with, wengi husema the same with na different with. Katika Kiingereza cha Afrika Mashariki hizi husikika sana, lakini si sahihi. Kiingereza husema the same as, different from, similar to.

❌My shoes are the same with yours.
✅My shoes are the same as yours.
❌Life in Nairobi is different with life in Mombasa.
✅Life in Nairobi is different from life in Mombasa.
Husikika mara nyingi katika mazungumzo, lakini si sahihi: tofauti na → different from.

2. Ghali mno → "too much expensive". Kwa Kiswahili tunasema ghali mno, ghali sana sana, na katika mazungumzo mara nyingi tunatafsiri kama too much. Kabla ya kivumishi, Kiingereza hutumia too peke yake.

❌Rent in town is too much expensive.
✅Rent in town is too expensive.
❌These trousers are too much big for me.
✅These trousers are too big for me.
too + kivumishi, bila much.

3. Sana → "too" kwa pongezi. Kwa sababu katika mazungumzo sana na mno hutumika kwa maana zote mbili, wengi husema too hata pale ambapo hakuna tatizo. Katika Kiingereza cha Kenya na Tanzania hii ni ya kawaida, lakini katika Kiingereza sanifu too huonyesha tatizo. Kwa jambo zuri, tumia very au really.

⚠️I'm too happy to see you!
✅I'm really happy to see you! au I'm very happy to see you!
Too happy to see you inaweza kueleweka kama "nina furaha mno kiasi kwamba siwezi kukuona".
⚠️The wedding was too nice!
✅The wedding was really nice!
Kwa pongezi, sema really au very.

4. Nomino + ya kutosha → "books enough". Kiswahili huweka ya kutosha baada ya nomino: vitabu vya kutosha, pesa za kutosha. Kiingereza huweka enough kabla ya nomino (lakini baada ya kivumishi, kama Kiswahili).

⚠️Our school doesn't have books enough.
✅Our school doesn't have enough books.
Ya kizamani; enough + nomino.
⚠️Is there water enough for everybody?
✅Is there enough water for everybody?
Maji ya kutosha → enough water.

Usichanganye

too na very — Very huongeza nguvu ya kivumishi. Too husema kimezidi kiasi kinachofaa, kwa hiyo kuna tatizo (mara nyingi halitajwi). Kiswahili: sana (very) na mno / kupita kiasi (too).

The hotel was very expensive, but we loved it.
Hoteli ilikuwa ghali sana, lakini tuliipenda.
sana, lakini sawa
The hotel was too expensive, so we didn't book it.
Hoteli ilikuwa ghali mno, kwa hiyo hatukukodi chumba.
zaidi ya tulivyoweza kulipa

not as … as na -er than — Zote mbili zinaweza kueleza ukweli ule ule. Kinachobadilika ni pa kuanzia. Tazama A2-06.

My car isn't as fast as your car.
Gari langu halina kasi kama gari lako.
tunaanza na gari langu
Your car is faster than my car.
Gari lako lina kasi kuliko gari langu.
tunaanza na gari lako

too / enough na so / such — Somo hili linafundisha too na enough. So na such (It was so hot. It was such a hot day.) zinafundishwa katika B1-25.

Tahajia na Matamshi

  • Maneno yote mawili ya as ni dhaifu katika as … as: /əz/, karibu "əz". Msisitizo uko kwenye kivumishi: as tall as = /əz ˈtɔːl əz/. Usitamke a kamili ya Kiswahili ("aaz"); irabu ni schwa fupi.
  • Katika not as … as, hasi hupewa msisitizo: It isn't as good as the book.
  • too /tuː/ na two /tuː/ zinatamkwa sawa. To kwa kawaida ni dhaifu: /tə/, karibu "tə". Too peke yake ndiyo humaanisha "zaidi ya inavyofaa" (au "pia").
  • enough /ɪˈnʌf/, karibu "i-NAF": gh hutamkwa /f/, na msisitizo uko kwenye silabi ya mwisho, -nough. Kiswahili huweka msisitizo kwenye silabi ya pili kutoka mwisho, kwa hiyo ni rahisi kusema "E-nough" kimakosa; weka nguvu kwenye -nough, na silabi ya kwanza iwe fupi na dhaifu. Usiongeze irabu mwishoni ("inafu"): neno linaishia na /f/.

Kanuni ya Dhahabu

as + kivumishi + as = sawa; not as … as = kidogo zaidi. too + kivumishi = zaidi ya inavyofaa (bila much). kivumishi + enough, lakini enough + nomino. Sema the same as, similar to na different from — si with, hata kama Kiswahili kinasema na.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha au badilisha sentensi kama unavyoelekezwa.

  1. My son is tall me now. (sawa)
  2. The second hotel wasn't nice the first.
  3. Weka enough mahali sahihi: She isn't (old) to drive.
  4. Weka enough mahali sahihi: We don't have (chairs) for everyone.
  5. This box is heavy for me to lift. (zaidi ya ninavyoweza)
  6. Chagua jibu sahihi: Your idea is similar … my idea.
  7. Chagua jibu sahihi: My job is very different … your job.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: The weather was … nice, so we went to the beach.
  2. Chagua jibu sahihi: The music was … loud, so we left.
  3. Andika upya kwa not as … as: London is bigger than Edinburgh.
  4. Chagua jibu sahihi: My son is six now. He's … to ride a bike.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. This street is as busy than the main road.
  2. He is enough tall to play basketball.
  3. It's too hot for drink.
  4. Your bag is the same colour as my bag.

D. Katika Muktadha

Maneno ya kutumia: as, enough, similar to, too

Buying a jacket
Lea: Do you like this blue jacket? It's 16 nice the red one, and it's cheaper.
Ben: Hmm, it looks a bit small. Is it big 17?
Lea: No, you're right. It's 18 small for me. I can't move my arms!
Ben: What about the black one? It's very 19 the blue one, but bigger.
Lea: Yes, but it's 300 euros. I don't have 20 money.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Jilinganishe na rafiki yako ukitumia as … as au not as … as.
  2. Andika sentensi moja yenye too na moja yenye enough kuhusu nyumbani kwako.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili
    Trains are (fast) than buses.
  2. A2-07 Superlatives kwa Kiswahili: The Biggest, The Most — Kuliko Wote
    It's (good) café in the street.
  3. A1-24 Countable na Uncountable Nouns, Some na Any kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: We don't have … milk. Can you buy some?
Majibu

A. Muundo

  1. as … as / just as … as
  2. as … as / so … as
  3. She isn't old enough to drive.
  4. We don't have enough chairs for everyone.
  5. too
  6. to
  7. from

B. Maana

  1. very
  2. too
  3. Edinburgh isn't as big as London. / Edinburgh is not as big as London. / Edinburgh isn't so big as London.
  4. old enough

C. Tafuta Kosa

  1. This street is as busy as the main road.
  2. He is tall enough to play basketball.
  3. It's too hot to drink.
  4. ✓ Your bag is the same colour as my bag.

D. Katika Muktadha

  1. as … as
  2. enough
  3. too
  4. similar to
  5. enough

E. Zamu Yako

  1. I'm not as tall as my friend Sam, but I'm as fast as him.
  2. My kitchen is too small for a big table. My living room isn't warm enough in winter.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. faster
  2. the best
  3. any
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play