Takrorlash: Past Continuous, kelasi zamon shakllari va solishtirish oʻzbekcha (A2-01 – A2-08)
Review: Past Continuous, Futures and Comparison
Bu sahifada
Bu takrorlash quyidagilarni qamraydi
Maqsad
Bu darsdan keyin siz fon va voqealar bilan oʻtmishdagi hikoyani aytib bera olasiz, kelajak uchun toʻgʻri shaklni tanlay olasiz, odamlar va narsalarni solishtira olasiz. Eng muhimi, bu tuzilmalar birga kelganda ular orasidan toʻgʻrisini tanlay olasiz.
Nimalarni oʻrgandik
| Dars | Asosiy nuqta | Asosiy misol |
|---|---|---|
| A2-01 | was / were + -ing shakli: oʻtmishdagi paytda davom etayotgan harakat (pauza tugmasi); oʻzbekchadagi «-yotgan edi» ga oʻxshaydi | At 8 pm I was cooking dinner. |
| A2-02 | Past Continuous = fon (uzun chiziq), Past Simple = voqea (qisqa belgi); when / while / during / for | I was walking home when it started to rain. |
| A2-03 | be going to + asosiy shakl: gapirishdan oldin qaror qilingan reja yoki hozir koʻrinib turgan dalil | Look at those clouds — it's going to rain. |
| A2-04 | will / won't + asosiy shakl: hozirgi qaror, taklif, vaʼda, iltimos, fikr; Shall I / Shall we…? | It's cold in here. I'll close the window. |
| A2-05 | kelajak qayerdan keladi: jadval → Present Simple, kelishuv → Present Continuous, niyat → going to, shu lahza → will, keyingi lahzalar → be about to | I'm meeting Sam at six. |
| A2-06 | ikki narsani solishtirish: -er / more / less + than; better, worse, further / farther; much / a lot / a bit | The bus is much slower than the train. |
| A2-07 | guruhning eng yuqorisi yoki eng pasti: the + -est / the most / the least; in yoki of; one of the + koʻplikdagi ot | Friday is the busiest day of the week. |
| A2-08 | as … as / not as … as; the same as, similar to, different from; too + sifat; sifat + enough, enough + ot | He isn't old enough to vote. |
Muhim taqqoslash
Past Continuous va Past Simple — Past Continuous — fon, sodir boʻlish jarayonining oʻrtasi; Past Simple — tugallangan voqea. Birin-ketin sodir boʻlgan voqealarning hammasi Past Simple da. Oʻzbekchada ham farq bor: «-yotgan edi / -yotganimda» va «-di». A2-01 A2-02
- Tekshiruv: u allaqachon jarayonda edimi (manzara)? → Past Continuous. Hikoyani oldinga siljitadigan qadammi? → Past Simple.
When, while va during — When odatda qisqa voqeani kiritadi; while uzoqroq harakatni (ega + feʼl); during dan keyin ot keladi. Oʻzbekchadagi «paytida» ham ot, ham feʼl bilan keladi, shuning uchun bu yerda ehtiyot boʻling. A2-02
- Tekshiruv: keyin ot keladimi? → during. Ega + uzoqroq harakatmi? → while. Qisqa voqeami? → when.
going to va will — Going to: gapirishdan oldin qaror qilingan yoki hozir koʻrinib turgan dalil. Will: shu lahzada qilingan qaror, taklif, vaʼda yoki fikr. Oʻzbekchada «-moqchiman» koʻpincha going to ga, shu zahotiki «-aman» esa will ga toʻgʻri keladi. A2-03 A2-04
- Tekshiruv: qaror gapirishdan oldin bormidi yoki dalilni koʻryapsizmi? → going to. U hozir tugʻildimi yoki bu fikringizmi? → will (fikr uchun going to ham mumkin).
Kelishuv, jadval va niyat — Boshqalar bilan kelishuv uchun Present Continuous, rasmiy jadval uchun Present Simple, boshingizdagi reja uchun going to. Ob-havoni hech kim kelishib olmaydi, shuning uchun u uchun will yoki going to ishlating. A2-05
- Tekshiruv: boshqalar bilan kalendardami? → Present Continuous. Jadvalmi? → Present Simple. Oʻzingizning qaroringizmi? → going to. Keyingi bir necha lahzami? → be about to.
Qiyosiy va orttirma daraja — Ikki narsa → qiyosiy daraja + than. Butun guruh, bittasi ajralib turadi → the + orttirma daraja. Oʻzbekchada: «-dan … -roq» va «eng». A2-06 A2-07
- Tekshiruv: ikki narsami? → -er / more … than. Uch va undan koʻpmi? → the -est / the most + in yoki of.
-er than va not as … as; too va very; too va enough — Not as … as -er than bilan bir xil faktni boshqa tomondan aytadi. Too keragidan ortiq (muammo) degani; very shunchaki kuchaytiradi. Enough — yetarli miqdor. Oʻzbekchada too va very ga koʻpincha bitta «juda» toʻgʻri keladi. A2-06 A2-08
- Tekshiruv: muammo bormi? → too. Shunchaki kuchlimi? → very. Yetarli miqdormi? → sifat + enough yoki enough + ot.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Mendan katta» → older from me. Oʻzbekchada qiyos -dan bilan aytiladi, lugʻatda esa «-dan = from». Qiyosda inglizchada than keladi, sifat esa qiyosiy shaklda boʻladi. A2-06
2. «Ikki soat davomida» → during two hours. «Davomida» qancha vaqt ekanini ham bildiradi, lugʻatda esa u koʻpincha during deb berilgan. Qancha vaqt davom etganini aytish uchun for ishlating; during + ot «qaysi davr ichida» degani. A2-02
3. «Kelishadi», «olaman» → Present Simple bilan kelajak. Oʻzbekchada -a / -y shakli jadvalni ham, kelishuvni ham, shu zahotiki qarorni ham bildiradi. Inglizchada Present Simple kelajak uchun asosan jadvalda keladi: kelishuv uchun Present Continuous, shu lahzadagi qaror uchun will. A2-04 A2-05
4. «Eng» bor, the yoʻq. Oʻzbekchada «eng» ning oʻzi yetarli, artikl yoʻq. Inglizchada orttirma daraja oldida deyarli doim the turadi, one of the… da ham. A2-07
5. «Yetarlicha yaxshi» → enough good. Oʻzbekchada «yetarlicha» sifatdan oldin keladi. Inglizchada sifat bilan tartib teskari: sifat + enough (ot bilan esa enough + ot). A2-08
Oltin qoidalar
- A2-01 Oʻtmishni pauzaga qoʻying: was / were + -ing shakli = harakat oʻsha paytda jarayonda edi. I / he / she / it → was; you / we / they → were.
- A2-02 Uzoqroq fon harakati → Past Continuous (koʻpincha while bilan). Oʻrtada sodir boʻlgan qisqa voqea → Past Simple (koʻpincha when bilan). Birin-ketin sodir boʻlgan voqealar → hammasi Past Simple.
- A2-03 Kelajak allaqachon «yoʻlga chiqqan» boʻlsa → be + going to + asosiy shakl: gapirishdan oldin qaror qilgansiz yoki dalilni hozir koʻryapsiz.
- A2-04 Gapirayotgan paytda xayolingizdan chiqadigan narsalar uchun will / won't + asosiy shakl: hozirgi qaror, taklif, vaʼda, iltimos yoki kelajak haqidagi fikringiz. Taklif uchun Shall I / Shall we…?
- A2-05 Kelajak qayerdan kelayotganini soʻrang: jadval → Present Simple, kelishuv → Present Continuous, niyat yoki koʻrinib turgan dalil → going to, shu lahzadagi qaror, taklif, vaʼda yoki fikr → will, keyingi bir necha lahza → be about to. Ikki shakl mumkin boʻlsa, aytmoqchi boʻlgan maʼnoga mosini tanlang.
- A2-06 Ikki narsani solishtirish: qisqa sifat → -er, uzun sifat → more (pastga: less), keyin than. Good → better, bad → worse, far → further / farther. Hech qachon more + -er; very emas, much / a lot / a bit ishlating.
- A2-07 Guruhda bittasi ajralib turadi → the + -est yoki the most (eng pasti: the least). Joylar va guruhlar uchun in, sonlar, koʻplik va vaqt davrlari uchun of. One of the dan keyin koʻplikdagi ot.
- A2-08 as + sifat + as = teng; not as … as = kamroq. too + sifat = keragidan ortiq. sifat + enough, lekin enough + ot. the same as, similar to, different from deng.
Mashqlar
A. Tuzilish
Har bir gapni koʻrsatilganidek toʻldiring.
-
A2-01 Past Continuous oʻzbekcha: I was working — oʻtmishda davom etayotgan harakat At 11 pm last night I (watch) a film, so I didn't hear the phone.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi She (cut) her finger while she (make) a salad.
-
A2-03 Be Going To oʻzbekcha: rejalar va koʻrinib turgan kelajak Look at that ladder! It (fall).
-
A2-04 Will oʻzbekcha: qaror, taklif, vaʼda va bashorat (will, won't, shall) "I'm cold." "I (close) the window."
-
A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple? The museum (not open) on Mondays.
-
A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful) My new flat is (big) than my old one, but it's (expensive).flat (UK); apartment (US)
-
A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful) It was (bad) day of my holiday.holiday (UK); vacation (US)
-
A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli He's 12. He isn't (old / enough) to drive.
B. Maʼno
Maʼnoga mos javobni tanlang yoki yozing.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi Toʻgʻri javobni tanlang: … the film finished, we went for a pizza.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi Toʻgʻri javobni tanlang: I fell asleep … the presentation.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi Toʻgʻri javobni tanlang: They started eating at seven. I arrived at half past seven. When I arrived, they ….
-
A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple? Toʻgʻri javobni tanlang: "Are you free on Friday evening?" "No, I … dinner with my parents."
-
A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple? Toʻgʻri javobni tanlang: "Someone's at the door." "… go."
-
A2-03 Be Going To oʻzbekcha: rejalar va koʻrinib turgan kelajak Toʻgʻri javobni tanlang: I decided last month. I … learn to drive this year.
-
A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful) Toʻgʻri javobni tanlang: She's the youngest … the three sisters.
-
A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli Toʻgʻri javobni tanlang: The music was … loud, so we left early.
-
A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful) not as … as bilan qayta yozing: My brother is taller than me.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
A2-01 Past Continuous oʻzbekcha: I was working — oʻtmishda davom etayotgan harakat What you were doing at 9 pm?
-
A2-04 Will oʻzbekcha: qaror, taklif, vaʼda va bashorat (will, won't, shall) Do you will help me with these boxes?
-
A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple? The concert will starts at eight.
-
A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful) This exam was more easy than the last one.
-
A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful) It's one of the oldest building in the city.
-
A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli It's too cold for go to the beach.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi I opened the door, turned on the light and saw the mess.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlardan foydalaning.
Last Saturday was 25 (good) day of my summer. In the morning, the sun 26 (shine), and my friends and I 27 (walk) along the beach when we 28 (see) a poster for a concert. The tickets were a bit 29 (cheap) than last year, so we bought three. The concert hall was 30 (small) than the old one, but the sound was just as good. I'm 31 (go) to buy tickets for their next concert too. My friend Lea can't come — she 32 (fly) to Rome next Friday; she booked her ticket last month. I'm sure we 33 (have) a great time anyway. Sorry, I can't write more now — my bus 34 (be about to / leave)!
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi Kutilmagan bir lahza haqida ikkita gap yozing: bitta fon harakati va bitta voqea.
-
A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple? Kelasi hafta haqida yozing: bitta kelishuv, jadvaldan bitta fakt va bitta bashorat.
-
A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful) Oʻzingiz biladigan uchta joyni qiyosiy daraja, orttirma daraja va not as … as bilan solishtiring.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-28 Past Simple oʻzbekcha: notoʻgʻri feʼllar, did va didn't bilan savol va inkor Oʻtgan zamon shaklini yozing: ring
-
A1-23 Present Simple yoki Present Continuous? «Ishlayman» va «ishlayapman» farqi Toʻgʻri javobni tanlang: I … the question.
-
A1-26 Was va were oʻzbekcha: be feʼlining oʻtgan zamoni, I was born va ago Toʻgʻri javobni tanlang: There … a lot of people at the concert.
Javoblar
A. Tuzilish
- was watching
- cut … was making
- is going to fall / 's going to fall
- 'll close / will close
- doesn't open / does not open / isn't open / is not open
- bigger … more expensive
- the worst
- old enough
B. Maʼno
- When
- during
- were eating
- 'm having
- I'll
- 'm going to
- of
- too
- I'm not as tall as my brother. / I am not as tall as my brother. / I'm not so tall as my brother.
C. Xatoni toping
- What were you doing at 9 pm?
- Will you help me with these boxes?
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- This exam was easier than the last one.
- It's one of the oldest buildings in the city.
- It's too cold to go to the beach.
- ✓ I opened the door, turned on the light and saw the mess.
D. Kontekstda
- the best
- was shining / shone
- were walking
- saw
- cheaper
- smaller
- going
- 's flying / is flying / 's going to fly / is going to fly
- 'll have / will have / 're going to have / are going to have
- is about to leave / 's about to leave
E. Sizning navbatingiz
- I was waiting for the bus when my old teacher walked past. She was carrying a big cake!
- I'm meeting my cousin on Tuesday. My train leaves at 8.40. I think it'll be a busy week.
- Porto is smaller than Lisbon. Madrid is the biggest of the three. Porto isn't as busy as Madrid.
F. Aralash takrorlash
- rang
- don't understand
- were
