SlowingoGrammatika
A2 9 / 38 Takrorlash darsi

Takrorlash: Past Continuous, kelasi zamon shakllari va solishtirish oʻzbekcha (A2-01 – A2-08)

Review: Past Continuous, Futures and Comparison

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Nimalarni oʻrgandik
  3. Muhim taqqoslash
  4. Keng tarqalgan xatolar
  5. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  6. Oltin qoidalar
  7. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz fon va voqealar bilan oʻtmishdagi hikoyani aytib bera olasiz, kelajak uchun toʻgʻri shaklni tanlay olasiz, odamlar va narsalarni solishtira olasiz. Eng muhimi, bu tuzilmalar birga kelganda ular orasidan toʻgʻrisini tanlay olasiz.

Nimalarni oʻrgandik

DarsAsosiy nuqtaAsosiy misol
A2-01was / were + -ing shakli: oʻtmishdagi paytda davom etayotgan harakat (pauza tugmasi); oʻzbekchadagi «-yotgan edi» ga oʻxshaydiAt 8 pm I was cooking dinner.
A2-02Past Continuous = fon (uzun chiziq), Past Simple = voqea (qisqa belgi); when / while / during / forI was walking home when it started to rain.
A2-03be going to + asosiy shakl: gapirishdan oldin qaror qilingan reja yoki hozir koʻrinib turgan dalilLook at those clouds — it's going to rain.
A2-04will / won't + asosiy shakl: hozirgi qaror, taklif, vaʼda, iltimos, fikr; Shall I / Shall we…?It's cold in here. I'll close the window.
A2-05kelajak qayerdan keladi: jadval → Present Simple, kelishuv → Present Continuous, niyat → going to, shu lahza → will, keyingi lahzalar → be about toI'm meeting Sam at six.
A2-06ikki narsani solishtirish: -er / more / less + than; better, worse, further / farther; much / a lot / a bitThe bus is much slower than the train.
A2-07guruhning eng yuqorisi yoki eng pasti: the + -est / the most / the least; in yoki of; one of the + koʻplikdagi otFriday is the busiest day of the week.
A2-08as … as / not as … as; the same as, similar to, different from; too + sifat; sifat + enough, enough + otHe isn't old enough to vote.

Muhim taqqoslash

Past Continuous va Past Simple — Past Continuous — fon, sodir boʻlish jarayonining oʻrtasi; Past Simple — tugallangan voqea. Birin-ketin sodir boʻlgan voqealarning hammasi Past Simple da. Oʻzbekchada ham farq bor: «-yotgan edi / -yotganimda» va «-di». A2-01 A2-02

We were having dinner when the lights went out.
Kechki ovqat qilayotgan edik, birdan chiroq oʻchib qoldi.
fon + voqea
When I got home, my sister was cooking dinner.
Uyga kelganimda, singlim kechki ovqat pishirayotgan edi.
u men kelishimdan oldin boshlagan
When I got home, my sister cooked dinner.
Uyga kelganimdan keyin singlim kechki ovqat pishirdi.
avval men keldim, keyin u boshladi
I got up, made coffee and checked my emails.
Turdim, qahva damladim va pochtamni tekshirdim.
ketma-ket qadamlar: hammasi Past Simple
  • Tekshiruv: u allaqachon jarayonda edimi (manzara)? → Past Continuous. Hikoyani oldinga siljitadigan qadammi? → Past Simple.

When, while va during — When odatda qisqa voqeani kiritadi; while uzoqroq harakatni (ega + feʼl); during dan keyin ot keladi. Oʻzbekchadagi «paytida» ham ot, ham feʼl bilan keladi, shuning uchun bu yerda ehtiyot boʻling. A2-02

Somebody knocked on the door while we were watching the match.
Biz oʻyinni tomosha qilayotganimizda kimdir eshikni taqillatdi.
ega + uzoq harakat → while
When the teacher came in, the students were talking loudly.
Oʻqituvchi kirganda, oʻquvchilar baland ovozda gaplashayotgan edi.
qisqa voqea → when
My phone rang during the exam.
Imtihon paytida telefonim jiringladi.
«paytida» + ot → during
  • Tekshiruv: keyin ot keladimi? → during. Ega + uzoqroq harakatmi? → while. Qisqa voqeami? → when.

going to va will — Going to: gapirishdan oldin qaror qilingan yoki hozir koʻrinib turgan dalil. Will: shu lahzada qilingan qaror, taklif, vaʼda yoki fikr. Oʻzbekchada «-moqchiman» koʻpincha going to ga, shu zahotiki «-aman» esa will ga toʻgʻri keladi. A2-03 A2-04

There's no bread.
Uyda non qolmabdi.
I'll buy some.
Men olib kelaman.
hozir qilingan qaror
I'm going to buy some bread after work.
Ishdan keyin non olmoqchiman.
avvalroq qaror qilingan
I think it'll rain tomorrow.
Menimcha, ertaga yomgʻir yogʻadi.
fikr
Look at those clouds! It's going to rain.
Anavi bulutlarga qarang! Yomgʻir yogʻadiganga oʻxshaydi.
dalil hozir koʻz oldida
  • Tekshiruv: qaror gapirishdan oldin bormidi yoki dalilni koʻryapsizmi? → going to. U hozir tugʻildimi yoki bu fikringizmi? → will (fikr uchun going to ham mumkin).

Kelishuv, jadval va niyat — Boshqalar bilan kelishuv uchun Present Continuous, rasmiy jadval uchun Present Simple, boshingizdagi reja uchun going to. Ob-havoni hech kim kelishib olmaydi, shuning uchun u uchun will yoki going to ishlating. A2-05

I'm visiting my grandmother on Saturday. She's expecting me.
Shanba kuni buvimnikiga boryapman. U meni kutyapti.
kelishuv: «-yap-» ham kelajakni bildiradi
The train leaves at seven fifteen.
Poyezd yetti oʻn beshda joʻnaydi.
jadval; yozuvda 7.15 (UK), 7:15 (US)
I'm going to visit my grandmother next month.
Kelasi oy buvimni koʻrgani bormoqchiman.
niyat: «-moqchiman»
Hurry up! The film is about to start.
Tezroq! Film boshlanay deb turibdi.
«-ay deb turibdi» → be about to
  • Tekshiruv: boshqalar bilan kalendardami? → Present Continuous. Jadvalmi? → Present Simple. Oʻzingizning qaroringizmi? → going to. Keyingi bir necha lahzami? → be about to.

Qiyosiy va orttirma daraja — Ikki narsa → qiyosiy daraja + than. Butun guruh, bittasi ajralib turadi → the + orttirma daraja. Oʻzbekchada: «-dan … -roq» va «eng». A2-06 A2-07

My room is bigger than my brother's room.
Mening xonam akamning xonasidan kattaroq.
ikki narsa; «-dan» → than
My room is the biggest room in the house.
Mening xonam uydagi eng katta xona.
«eng» → the + -est
Lisbon is one of the sunniest cities in Europe.
Lissabon Yevropadagi eng quyoshli shaharlardan biri.
«-lardan biri» → one of the + koʻplik
  • Tekshiruv: ikki narsami? → -er / more … than. Uch va undan koʻpmi? → the -est / the most + in yoki of.

-er than va not as … as; too va very; too va enough — Not as … as -er than bilan bir xil faktni boshqa tomondan aytadi. Too keragidan ortiq (muammo) degani; very shunchaki kuchaytiradi. Enough — yetarli miqdor. Oʻzbekchada too va very ga koʻpincha bitta «juda» toʻgʻri keladi. A2-06 A2-08

My car isn't as fast as your car.
Mening mashinam siznikichalik tez emas.
«-chalik emas» → not as … as
Your car is faster than my car.
Sizning mashinangiz menikidan tezroq.
The hotel was very expensive, but we loved it.
Mehmonxona juda qimmat edi, lekin bizga juda yoqdi.
koʻp, lekin mayli → very
The hotel was too expensive, so we didn't book it.
Mehmonxona haddan tashqari qimmat edi, shuning uchun band qilmadik.
muammo → too
Is the soup hot enough?
Shoʻrva yetarlicha issiqmi?
«yetarlicha» sifatdan oldin, enough sifatdan keyin
  • Tekshiruv: muammo bormi? → too. Shunchaki kuchlimi? → very. Yetarli miqdormi? → sifat + enough yoki enough + ot.

Keng tarqalgan xatolar

❌They was playing football.
✅They were playing football.
you / we / they → were. A2-01
❌Did you sleeping at midnight?
✅Were you sleeping at midnight?
Past Continuous savoli did bilan emas, was / were bilan tuziladi. A2-01
❌When I met her, I was knowing she was special.
✅When I met her, I knew she was special.
Holat feʼllari Past Simple da qoladi. A2-02
❌During I was at work, she called.
✅While I was at work, she called.
during + ot; while + ergash gap. A2-02
❌I lived in Paris during three years.
✅I lived in Paris for three years.
Vaqt davomiyligi uchun for ishlating. A2-02
❌It's going to raining.
✅It's going to rain.
going to dan keyin -ing qoʻshilmaydi. A2-03
❌Do you going to come?
✅Are you going to come?
Savol do bilan emas, be bilan tuziladi. A2-03
❌I will to call you.
✅I will call you.
will dan keyin to qoʻyilmaydi. A2-04
❌She won't probably come.
✅She probably won't come.
probably won't dan oldin keladi. A2-04
❌When is the next bus leave?
✅When does the next bus leave?
Present Simple dagi jadval savollari does + asosiy shakl bilan tuziladi. A2-05
❌I'm about to leaving.
✅I'm about to leave.
be about to + asosiy shakl. A2-05
⚠️"The phone's ringing." "I'm going to answer it."
✅"I'll answer it."
Shu lahzadagi qaror → will. Going to oldindan rejalashtirgandek eshitiladi. A2-05
⚠️What do you do this weekend?
✅What are you doing this weekend?
Kelishilgan rejalar haqida soʻrash uchun Present Continuous ishlating. A2-05
❌He is more taller than his brother.
✅He is taller than his brother.
more yoki -er: hech qachon ikkalasi birga emas. A2-06
❌It's very cheaper online.
✅It's much cheaper online.
Qiyosiy daraja bilan very emas, much, a lot yoki a bit ishlating. A2-06
❌She is tallest girl in the class.
✅She is the tallest girl in the class.
Otdan oldingi orttirma daraja the (yoki egalik soʻzi) talab qiladi. A2-07
❌He's one of the best player in the world.
✅He's one of the best players in the world.
one of the + koʻplikdagi ot. A2-07
❌She is as tall than her brother.
✅She is as tall as her brother.
as … as, as … than emas. A2-08
❌He is enough old to drive.
✅He is old enough to drive.
enough sifatdan keyin keladi. A2-08
⚠️The restaurant was too good!
✅The restaurant was very good!
Standart ingliz tilida too «keragidan ortiq» degani. Maqtash uchun very yoki really ishlating. A2-08

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Mendan katta» → older from me. Oʻzbekchada qiyos -dan bilan aytiladi, lugʻatda esa «-dan = from». Qiyosda inglizchada than keladi, sifat esa qiyosiy shaklda boʻladi. A2-06

❌My brother is two years older from me.
✅My brother is two years older than me.
❌The new metro line is faster from the bus.
✅The new metro line is faster than the bus.

2. «Ikki soat davomida» → during two hours. «Davomida» qancha vaqt ekanini ham bildiradi, lugʻatda esa u koʻpincha during deb berilgan. Qancha vaqt davom etganini aytish uchun for ishlating; during + ot «qaysi davr ichida» degani. A2-02

❌We waited for the doctor during two hours.
✅We waited for the doctor for two hours.
❌I studied English during five years at school.
✅I studied English for five years at school.

3. «Kelishadi», «olaman» → Present Simple bilan kelajak. Oʻzbekchada -a / -y shakli jadvalni ham, kelishuvni ham, shu zahotiki qarorni ham bildiradi. Inglizchada Present Simple kelajak uchun asosan jadvalda keladi: kelishuv uchun Present Continuous, shu lahzadagi qaror uchun will. A2-04 A2-05

⚠️My cousins come to visit us on Sunday.
✅My cousins are coming to visit us on Sunday.
Grammatika jihatidan mumkin, lekin shaxsiy kelishuv uchun Present Continuous tabiiy.
⚠️(Doʻkonda kurtkani kiyib koʻrdingiz va shu zahoti olishga qaror qildingiz.) OK, I take it.
✅OK, I'll take it.
Grammatika jihatidan toʻgʻri gap, lekin Present Simple qarorni bildirmaydi; shu lahzadagi qaror uchun will.

4. «Eng» bor, the yoʻq. Oʻzbekchada «eng» ning oʻzi yetarli, artikl yoʻq. Inglizchada orttirma daraja oldida deyarli doim the turadi, one of the… da ham. A2-07

❌Samarkand is one of most beautiful cities in Uzbekistan.
✅Samarkand is one of the most beautiful cities in Uzbekistan.
❌This is most popular café near our office.
✅This is the most popular café near our office.

5. «Yetarlicha yaxshi» → enough good. Oʻzbekchada «yetarlicha» sifatdan oldin keladi. Inglizchada sifat bilan tartib teskari: sifat + enough (ot bilan esa enough + ot). A2-08

❌My English isn't enough good for the IELTS exam yet.
✅My English isn't good enough for the IELTS exam yet.
❌Is this room enough big for ten people?
✅Is this room big enough for ten people?

Oltin qoidalar

  • A2-01 Oʻtmishni pauzaga qoʻying: was / were + -ing shakli = harakat oʻsha paytda jarayonda edi. I / he / she / it → was; you / we / they → were.
  • A2-02 Uzoqroq fon harakati → Past Continuous (koʻpincha while bilan). Oʻrtada sodir boʻlgan qisqa voqea → Past Simple (koʻpincha when bilan). Birin-ketin sodir boʻlgan voqealar → hammasi Past Simple.
  • A2-03 Kelajak allaqachon «yoʻlga chiqqan» boʻlsa → be + going to + asosiy shakl: gapirishdan oldin qaror qilgansiz yoki dalilni hozir koʻryapsiz.
  • A2-04 Gapirayotgan paytda xayolingizdan chiqadigan narsalar uchun will / won't + asosiy shakl: hozirgi qaror, taklif, vaʼda, iltimos yoki kelajak haqidagi fikringiz. Taklif uchun Shall I / Shall we…?
  • A2-05 Kelajak qayerdan kelayotganini soʻrang: jadval → Present Simple, kelishuv → Present Continuous, niyat yoki koʻrinib turgan dalil → going to, shu lahzadagi qaror, taklif, vaʼda yoki fikr → will, keyingi bir necha lahza → be about to. Ikki shakl mumkin boʻlsa, aytmoqchi boʻlgan maʼnoga mosini tanlang.
  • A2-06 Ikki narsani solishtirish: qisqa sifat → -er, uzun sifat → more (pastga: less), keyin than. Good → better, bad → worse, far → further / farther. Hech qachon more + -er; very emas, much / a lot / a bit ishlating.
  • A2-07 Guruhda bittasi ajralib turadi → the + -est yoki the most (eng pasti: the least). Joylar va guruhlar uchun in, sonlar, koʻplik va vaqt davrlari uchun of. One of the dan keyin koʻplikdagi ot.
  • A2-08 as + sifat + as = teng; not as … as = kamroq. too + sifat = keragidan ortiq. sifat + enough, lekin enough + ot. the same as, similar to, different from deng.

Mashqlar

A. Tuzilish

Har bir gapni koʻrsatilganidek toʻldiring.

  1. A2-01 Past Continuous oʻzbekcha: I was working — oʻtmishda davom etayotgan harakat
    At 11 pm last night I (watch) a film, so I didn't hear the phone.
  2. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    She (cut) her finger while she (make) a salad.
  3. A2-03 Be Going To oʻzbekcha: rejalar va koʻrinib turgan kelajak
    Look at that ladder! It (fall).
  4. A2-04 Will oʻzbekcha: qaror, taklif, vaʼda va bashorat (will, won't, shall)
    "I'm cold." "I (close) the window."
  5. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    The museum (not open) on Mondays.
  6. A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful)
    My new flat is (big) than my old one, but it's (expensive).
  7. A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful)
    It was (bad) day of my holiday.
  8. A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli
    He's 12. He isn't (old / enough) to drive.

B. Maʼno

Maʼnoga mos javobni tanlang yoki yozing.

  1. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    Toʻgʻri javobni tanlang: … the film finished, we went for a pizza.
  2. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    Toʻgʻri javobni tanlang: I fell asleep … the presentation.
  3. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    Toʻgʻri javobni tanlang: They started eating at seven. I arrived at half past seven. When I arrived, they ….
  4. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    Toʻgʻri javobni tanlang: "Are you free on Friday evening?" "No, I … dinner with my parents."
  5. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    Toʻgʻri javobni tanlang: "Someone's at the door." "… go."
  6. A2-03 Be Going To oʻzbekcha: rejalar va koʻrinib turgan kelajak
    Toʻgʻri javobni tanlang: I decided last month. I … learn to drive this year.
  7. A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful)
    Toʻgʻri javobni tanlang: She's the youngest … the three sisters.
  8. A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli
    Toʻgʻri javobni tanlang: The music was … loud, so we left early.
  9. A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful)
    not as … as bilan qayta yozing: My brother is taller than me.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. A2-01 Past Continuous oʻzbekcha: I was working — oʻtmishda davom etayotgan harakat
    What you were doing at 9 pm?
  2. A2-04 Will oʻzbekcha: qaror, taklif, vaʼda va bashorat (will, won't, shall)
    Do you will help me with these boxes?
  3. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    The concert will starts at eight.
  4. A2-06 Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful)
    This exam was more easy than the last one.
  5. A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful)
    It's one of the oldest building in the city.
  6. A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli
    It's too cold for go to the beach.
  7. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    I opened the door, turned on the light and saw the mess.

D. Kontekstda

Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlardan foydalaning.

A weekend to remember
Last Saturday was 25 (good) day of my summer. In the morning, the sun 26 (shine), and my friends and I 27 (walk) along the beach when we 28 (see) a poster for a concert. The tickets were a bit 29 (cheap) than last year, so we bought three. The concert hall was 30 (small) than the old one, but the sound was just as good. I'm 31 (go) to buy tickets for their next concert too. My friend Lea can't come — she 32 (fly) to Rome next Friday; she booked her ticket last month. I'm sure we 33 (have) a great time anyway. Sorry, I can't write more now — my bus 34 (be about to / leave)!

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. A2-02 Past Simple yoki Past Continuous? When, while, during va for farqi
    Kutilmagan bir lahza haqida ikkita gap yozing: bitta fon harakati va bitta voqea.
  2. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    Kelasi hafta haqida yozing: bitta kelishuv, jadvaldan bitta fakt va bitta bashorat.
  3. A2-07 Superlatives oʻzbekcha: orttirma daraja (the biggest, the most beautiful)
    Oʻzingiz biladigan uchta joyni qiyosiy daraja, orttirma daraja va not as … as bilan solishtiring.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A1-28 Past Simple oʻzbekcha: notoʻgʻri feʼllar, did va didn't bilan savol va inkor
    Oʻtgan zamon shaklini yozing: ring
  2. A1-23 Present Simple yoki Present Continuous? «Ishlayman» va «ishlayapman» farqi
    Toʻgʻri javobni tanlang: I … the question.
  3. A1-26 Was va were oʻzbekcha: be feʼlining oʻtgan zamoni, I was born va ago
    Toʻgʻri javobni tanlang: There … a lot of people at the concert.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. was watching
  2. cut … was making
  3. is going to fall / 's going to fall
  4. 'll close / will close
  5. doesn't open / does not open / isn't open / is not open
  6. bigger … more expensive
  7. the worst
  8. old enough

B. Maʼno

  1. When
  2. during
  3. were eating
  4. 'm having
  5. I'll
  6. 'm going to
  7. of
  8. too
  9. I'm not as tall as my brother. / I am not as tall as my brother. / I'm not so tall as my brother.

C. Xatoni toping

  1. What were you doing at 9 pm?
  2. Will you help me with these boxes?
  3. The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
  4. This exam was easier than the last one.
  5. It's one of the oldest buildings in the city.
  6. It's too cold to go to the beach.
  7. ✓ I opened the door, turned on the light and saw the mess.

D. Kontekstda

  1. the best
  2. was shining / shone
  3. were walking
  4. saw
  5. cheaper
  6. smaller
  7. going
  8. 's flying / is flying / 's going to fly / is going to fly
  9. 'll have / will have / 're going to have / are going to have
  10. is about to leave / 's about to leave

E. Sizning navbatingiz

  1. I was waiting for the bus when my old teacher walked past. She was carrying a big cake!
  2. I'm meeting my cousin on Tuesday. My train leaves at 8.40. I think it'll be a busy week.
  3. Porto is smaller than Lisbon. Madrid is the biggest of the three. Porto isn't as busy as Madrid.

F. Aralash takrorlash

  1. rang
  2. don't understand
  3. were
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play