SlowingoSarufi
A2 6 / 38

Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili

Comparatives: Bigger, More Beautiful

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kulinganisha watu au vitu viwili kwa -er au more / less + kivumishi + than, kutumia maumbo yasiyo ya kawaida better, worse na further / farther, na kusema tofauti ni kubwa kiasi gani kwa much, a lot na a bit.

Wazo Kuu

Fikiria chati ya kupimia urefu ukutani jikoni. Watoto wawili wanasimama mbele yake, na kila mmoja anapata alama ya penseli. Alama moja iko juu zaidi. Sasa unaweza kusema: Leo is taller than Mia. Comparative (kivumishi cha kulinganisha) hufanya hivyo hasa: huweka watu au vitu viwili kwenye kipimo kimoja na kusema kipi kiko juu zaidi.

Kiingereza hujenga comparatives kwa njia mbili, na chaguo hutegemea hasa urefu wa kivumishi. Vivumishi vifupi huchukua kiambishi mwishoni: tall → taller, cheap → cheaper. Vivumishi virefu vingekuwa vizito mno kwa kiambishi, kwa hiyo huchukua neno tofauti mbele yake: more expensive, more comfortable.

Kisha than huleta kitu cha pili kwenye chati: Trains are faster than buses. Ukitaka kushuka kwenye chati badala ya kupanda, tumia less: This film is less interesting than the book.

Kwa Kiswahili, kivumishi chenyewe hakibadiliki: neno kuliko (na mara nyingi zaidi) hufanya kazi yote — mrefu kuliko, ghali zaidi kuliko. Katika Kiingereza, kivumishi chenyewe lazima kibadilike (taller) au kipate more — na si vyote viwili.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili hulinganisha kwa kuliko baada ya kivumishi, mara nyingi pamoja na zaidi: mrefu (zaidi) kuliko. Kivumishi hakibadiliki umbo kwa kulinganisha (kinabadilika kwa ngeli tu: mrefu, ndefu, warefu). Kiingereza hubadilisha kivumishi: -er kwa vifupi, more kwa virefu, kisha than. Zaidi inalingana na more kwa vivumishi virefu tu.

KiswahiliKiingerezaTofauti
Leo ni mrefu kuliko Mia.Leo is taller than Mia.kuliko peke yake → kivumishi + -er + than
Hoteli hii ina starehe zaidi kuliko ile.This hotel is more comfortable than the last one.zaidi + kivumishi kirefu → more
Hii ni ghali zaidi. / Hii ni nafuu zaidi.This is more expensive. / This is cheaper.zaidi kila mara; Kiingereza: more au -er, kulingana na urefu
Kiingereza chako ni bora zaidi sasa.Your English is better now.bora / mbaya zaidi / mbali zaidi → better / worse / further
Basi ni la polepole sana ukilinganisha na treni.The bus is much slower than the train.sana + kulinganisha → much / a lot, si very
Najisikia nafuu kidogo.I feel a little better.kidogo → a bit / a little, kabla ya comparative
Treni si ghali kama ndege.The train is less expensive than the plane.si … kama → less … than (au not as … as A2-08)

Kwa hiyo, ukisema kuliko kwa Kiswahili, angalia kivumishi cha Kiingereza: ni kifupi? → -er. Ni kirefu? → more. Na usiongeze more kwenye kivumishi chenye -er, hata kama Kiswahili kina zaidi.

Muundo

Comparatives za kawaida

KivumishiKanuniMifano
silabi moja+ -ercheap → cheaper, old → older, tall → taller
silabi moja kinachoishia na -e+ -rnice → nicer, large → larger, safe → safer
silabi moja: irabu moja + konsonanti mojarudufu konsonanti + -erbig → bigger, hot → hotter, thin → thinner
silabi mbili kinachoishia na -y-y → -iereasy → easier, busy → busier, happy → happier
vivumishi vingine vingi vya silabi mbilimore + kivumishimore modern, more boring, more famous
silabi tatu au zaidimore + kivumishimore expensive, more beautiful, more comfortable

Vivumishi vichache vya silabi mbili vinaweza kuchukua umbo lolote: quieter / more quiet, simpler / more simple, narrower / more narrow, cleverer / more clever. Umbo la -er ni la kawaida zaidi kwa quiet, simple na narrow. Baadhi ya maneno mafupi kwa kawaida huchukua more: more tired, more bored, more fun, more wrong.

Comparatives zisizo za kawaida

KivumishiComparative
goodbetter
badworse
farfurther / farther

Less: kushuka kwenye kipimo

MuundoMfano
less + kivumishi (+ than)This phone is less expensive than that one.

Kinachofuata baada ya than

Baada ya thanMfano
nominoShe's taller than her brother.
object pronoun (Kiingereza cha kila siku)She's taller than me.
kiima + kitenziShe's taller than I am.

Tofauti ni kubwa kiasi gani?

Tofauti kubwaTofauti ndogo
much / a lot + comparativea bit / a little + comparative
much bigger, a lot more expensivea bit cheaper, a little colder

Comparative inaweza kuja baada ya be (My flat is smaller.) au kabla ya nomino (I want a smaller flat.), kama kivumishi kingine chochote A1-10.

Matumizi

1Vivumishi Vifupi: -er + than

Tumia -er pamoja na vivumishi vya silabi moja na vivumishi vya silabi mbili vinavyoishia na -y.

The new laptop is lighter than the old one.
Laptop mpya ni nyepesi kuliko ile ya zamani.
nyepesi kuliko → lighter than
My sister is older than me.
Dada yangu ni mkubwa kuliko mimi.
mkubwa (kwa umri) → older; kuliko mimi → than me
It's hotter today than yesterday.
Leo kuna joto zaidi kuliko jana.
kuna joto → it's hot
The exam was easier than I expected.
Mtihani ulikuwa rahisi kuliko nilivyotarajia.
easy → easier
The city centre is busier at the weekend.
Katikati ya jiji kuna shughuli nyingi zaidi wikendi.
centre (UK) / center (US); at the weekend (UK) / on the weekend (US)
We need a bigger table.
Tunahitaji meza kubwa zaidi.
meza kubwa zaidi → a bigger table: kivumishi kabla ya nomino

2Vivumishi Virefu: more / less + than

Tumia more pamoja na vivumishi vingi vya silabi mbili au zaidi. Less ni kinyume cha more. Hufanya kazi na vivumishi virefu; kwa vifupi, not as … as ni ya kawaida zaidi (tazama A2-08).

This hotel is more comfortable than the last one.
Hoteli hii ina starehe zaidi kuliko ile ya mwisho.
zaidi + kivumishi kirefu → more
For me, history is more interesting than maths.
Kwangu mimi, historia inavutia zaidi kuliko hisabati.
maths (UK) / math (US)
The second part of the book is more exciting.
Sehemu ya pili ya kitabu inasisimua zaidi.
The train is less expensive than the plane.
Treni si ghali kama ndege.
si … kama → less … than
My new job is less stressful.
Kazi yangu mpya ina msongo mdogo zaidi wa mawazo.

3Comparatives Zisizo za Kawaida: better, worse, further

Good, bad na far zina maumbo maalum. Further na farther zote mbili humaanisha "mbali zaidi". Further ni ya kawaida zaidi katika Kiingereza cha Uingereza, na further peke yake inaweza pia kumaanisha "zaidi" au "ya ziada".

Your English is much better now.
Sasa Kiingereza chako ni bora zaidi kwa kiasi kikubwa.
bora zaidi → better; much, si very
The traffic is worse in the morning.
Msongamano wa magari ni mbaya zaidi asubuhi.
mbaya zaidi → worse, si "more bad"
The beach was further than we thought.
Ufukwe ulikuwa mbali zaidi kuliko tulivyodhani.
farther pia ni sahihi na ni ya kawaida katika Kiingereza cha Marekani
For further information, call this number.
Kwa maelezo zaidi, piga namba hii.
further = zaidi, ya ziada
My cold was worse yesterday, but I feel better today.
Jana mafua yangu yalikuwa mabaya zaidi, lakini leo najisikia nafuu.
najisikia nafuu → I feel better

4Than + Nomino, Pronoun au Kishazi

Baada ya than, tumia nomino, object pronoun (me, him, her, us, them) au kiima + kitenzi (than I am, than she does). Object pronoun ndilo chaguo la kawaida katika Kiingereza cha kila siku. Than I bila kitenzi baada yake husikika rasmi sana.

My little brother is stronger than me.
Mdogo wangu ana nguvu kuliko mimi.
ana nguvu → is strong; kuliko mimi → than me
She's three years older than him.
Amemzidi umri kwa miaka mitatu.
yeye (she) … yeye (him): Kiingereza kinahitaji she na him
He's more patient than his father.
Ana subira zaidi kuliko baba yake.
yeye hapa ni mwanamume → he
You're taller than I am.
Wewe ni mrefu kuliko mimi.
than I am: kiima + kitenzi, pia ni sahihi
Tickets were cheaper than last year.
Tiketi zilikuwa nafuu kuliko mwaka jana.

5Much, a lot, a bit + Comparative

Weka much, a lot, a bit au a little kabla ya comparative kuonyesha tofauti ni kubwa kiasi gani. Usitumie very hapa. Maneno mengine kama haya (far, slightly, even) yako katika B1-24.

The bus is much slower than the train.
Basi ni la polepole sana ukilinganisha na treni.
sana + kulinganisha → much, si very
This version is a lot more expensive.
Toleo hili ni ghali zaidi kwa kiasi kikubwa.
a lot more expensive
Can you make the text a bit shorter, please?
Unaweza kufupisha maandishi kidogo, tafadhali?
kidogo → a bit
I feel a little better today.
Leo najisikia nafuu kidogo.
nafuu kidogo → a little better
Life in the village is a lot quieter.
Maisha ya kijijini ni tulivu zaidi kwa kiasi kikubwa.

Makosa ya Kawaida

❌She is more tall than me.
✅She is taller than me.
Vivumishi vya silabi moja huchukua -er.
❌This book is interestinger.
✅This book is more interesting.
Vivumishi virefu huchukua more.
❌He is more taller than his brother.
✅He is taller than his brother.
Tumia more au -er, kamwe si vyote viwili.
❌My car is gooder than yours.
✅My car is better than yours.
good → better.
❌The weather is badder today.
✅The weather is worse today.
bad → worse.
❌Rome is bigger that Milan.
✅Rome is bigger than Milan.
Neno la kulinganisha ni than.
❌It's very cheaper online.
✅It's much cheaper online.
Tumia much, a lot au a bit pamoja na comparatives, si very.
❌The exam was more easy than I thought.
✅The exam was easier than I thought.
Silabi mbili zinazoishia na -y → -ier.
⚠️My bag is less heavy than yours.
✅My bag is lighter than yours.
Si kosa, lakini kwa vivumishi vifupi Kiingereza kwa kawaida huchagua kivumishi cha kinyume au not as … as A2-08.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Kuliko peke yake → kivumishi kisichobadilika. Kwa Kiswahili, kuliko inatosha kulinganisha: Juma ni mrefu kuliko Baraka. Kivumishi (mrefu) hakibadiliki. Ukitafsiri hivyo, unaandika than lakini unasahau kubadilisha kivumishi. Katika Kiingereza, kivumishi chenyewe lazima kiwe comparative.

❌Juma is tall than Baraka.
✅Juma is taller than Baraka.
❌Living in Nairobi is expensive than living in Kisumu.
✅Living in Nairobi is more expensive than living in Kisumu.
Kivumishi kirefu → more expensive.

2. Zaidi + -er → "more cheaper". Kiswahili husema nafuu zaidi, rahisi zaidi — zaidi kwa kila kivumishi. Wengi huongeza more kila mahali, hata pale ambapo kivumishi kina -er tayari. Chagua kimoja: -er (vifupi) au more (virefu).

❌Nowadays, phones are more cheaper.
✅Nowadays, phones are cheaper.
❌The weather in Arusha is more cool in July.
✅The weather in Arusha is cooler in July.
cool ni kifupi → cooler.

3. Sana pamoja na comparative → "very". Kwa Kiswahili tunasema bora sana kuliko au kubwa sana kuliko. Kwa sababu sana = very kwa kawaida, tunasema very better. Kabla ya comparative, Kiingereza hutumia much / a lot (au a bit kwa tofauti ndogo), si very.

❌The new road is very better than the old one.
✅The new road is much better than the old one. au The new road is a lot better than the old one.
❌My village is very smaller than this town.
✅My village is much smaller than this town. au My village is a lot smaller than this town.

Usichanganye

than na then — Than ni kwa kulinganisha (kuliko). Then maana yake "baada ya hapo" (kisha) au "wakati huo".

She's younger than me.
Yeye ni mdogo kuliko mimi.
kuliko → than
We had lunch, and then we went for a walk.
Tulikula chakula cha mchana, kisha tukaenda kutembea.
kisha → then

comparative na superlative — Comparative hulinganisha vitu viwili. Superlative huchagua cha kwanza katika kundi. Kiswahili hutumia kuliko kwa zote mbili (kuliko kingine, kuliko vyote). Tazama A2-07.

My room is bigger than my brother's room.
Chumba changu ni kikubwa kuliko chumba cha kaka yangu.
viwili → bigger than
My room is the biggest room in the house.
Chumba changu ndicho kikubwa kuliko vyote nyumbani.
kuliko vyote → the biggest

older na elder — Elder hutumika hasa kabla ya nomino kwa watu wa familia (my elder sister). Pamoja na than, tumia older.

My brother is older than me.
Kaka yangu ni mkubwa kuliko mimi.
si "elder than me"

Tahajia na Matamshi

  • Rudufu konsonanti ya mwisho baada ya irabu fupi moja: big → bigger, wet → wetter, sad → sadder. Kamwe usirudufu w, x au y: new → newer, low → lower.
  • -y → -ier baada ya konsonanti: dry → drier, early → earlier, funny → funnier.
  • than karibu kila mara ni dhaifu: /ðən/ — husikika kama "thn". Taller than me = /ˈtɔːlə ðən ˈmiː/ (UK), /ˈtɔːlər ðən ˈmiː/ (US). Sauti /ð/ ni ile ile ya dh katika dhambi — habari njema kwa wengi wetu. Lakini wazungumzaji wengi huitamka kama /z/ au /d/ ("zan", "dan"); ncha ya ulimi iguse meno ya juu kidogo.
  • Kiambishi -er ni dhaifu: /ə/ (UK), /ər/ (US). Cheaper husikika kama "cheep-ə" katika Kiingereza cha Uingereza: irabu ya kwanza ni ndefu /iː/, na ya pili ni schwa fupi, si a kamili.
  • longer /ˈlɒŋɡə/ (UK), /ˈlɔːŋɡər/ (US), younger /ˈjʌŋɡə/ (UK), /ˈjʌŋɡər/ (US) na stronger huongeza sauti /ɡ/ ambayo haipo katika long, young, strong. Hii ni rahisi kwako: long huishia na /ŋ/ kama ng' ya ng'ombe, lakini longer ina /ŋɡ/ kama ng ya ngoma.

Kanuni ya Dhahabu

Unalinganisha vitu viwili? Kivumishi kifupi → -er; kivumishi kirefu → more (kushuka kwenye kipimo: less); kisha than. Kariri good → better, bad → worse, far → further / farther. Usitumie more na -er pamoja, hata kama Kiswahili kina zaidi, na tumia much / a lot / a bit, si very, kabla ya comparative.

Mazoezi

A. Muundo

Andika comparative ya kivumishi kilicho kwenye mabano.

  1. A car is (fast) than a bike.
  2. This dress is (expensive) than that one.
  3. Today is (hot) than yesterday.
  4. My new phone is (good) than my old one.
  5. Maths is (easy) for me than physics.
  6. The second film was (bad) than the first.
  7. My grandmother is (happy) now in her new flat.
  8. Andika comparative: nice

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: She is … than her husband.
  2. Chagua jibu sahihi: It's … colder today.
  3. Anna is 1.60 m. I'm 1.75 m. Anna is shorter than .
  4. Andika upya kwa less: This chair is more comfortable than that one. That chair is .
  5. Chagua jibu sahihi: The station is … than I thought.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. He's more richer than his boss.
  2. My flat is smaller then yours.
  3. My sister is elder than me.
  4. This test is a bit easier than the last one.

D. Katika Muktadha

Tumia comparative ya kivumishi kilicho kwenye mabano.

Choosing a flat
Maya: The flat on Park Road is 18 (big) than the one in the centre.
Tom: Yes, but it's 19 (expensive) — 200 more a month!
Maya: True. But the centre is 20 (noisy) at night.
Tom: And Park Road is 21 (far) from my office. The bus takes forty minutes.
Maya: OK. So the centre is a bit 22 (good) for you, and Park Road is 23 (quiet) for me.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Linganisha miji miwili unayoijua. Andika sentensi mbili.
  2. Jilinganishe na mtu wa familia yako.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A1-10 Vivumishi (Adjectives) kwa Kiingereza: Mahali Pake, Very au Too, na Vinyume
    Sahihisha: We bought two reds chairs.
  2. A2-04 Will kwa Kiswahili: Maamuzi, Ahadi, Ofa na Utabiri
    I'm sure it (be) warmer tomorrow.
  3. A1-26 Was na Were kwa Kiswahili: Nilikuwa, Alikuwa, Kulikuwa na
    Last winter (be) colder than this winter.
Majibu

A. Muundo

  1. faster
  2. more expensive
  3. hotter
  4. better
  5. easier
  6. worse
  7. happier
  8. nicer

B. Maana

  1. younger
  2. much
  3. me / I am / I
  4. less comfortable than this one / less comfortable than this chair
  5. further

C. Tafuta Kosa

  1. He's richer than his boss.
  2. My flat is smaller than yours.
  3. My sister is older than me.
  4. ✓ This test is a bit easier than the last one.

D. Katika Muktadha

  1. bigger
  2. more expensive
  3. noisier
  4. further / farther
  5. better
  6. quieter / more quiet

E. Zamu Yako

  1. Lisbon is smaller than Madrid. Madrid is a lot busier, but Lisbon is more relaxing.
  2. My brother is two years older than me, but I'm taller than him.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. We bought two red chairs.
  2. will be / 'll be / is going to be / 's going to be
  3. was
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play