SlowingoGrammatika
A2 6 / 38

Comparatives oʻzbekcha: sifatlarning qiyosiy darajasi (bigger, more beautiful)

Comparatives: Bigger, More Beautiful

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz ikki kishi yoki ikki narsani -er yoki more / less + sifat + than bilan solishtira olasiz, better, worse va further / farther kabi notoʻgʻri shakllarni ishlata olasiz hamda much, a lot va a bit bilan farq qanchalik katta ekanini ayta olasiz.

Asosiy gʻoya

Oshxona devoridagi boʻy oʻlchagichni tasavvur qiling. Ikki bola unga suyanib turadi va har biriga qalam bilan belgi qoʻyiladi. Bir belgi balandroq. Endi aytishingiz mumkin: Leo is taller than Mia. Qiyosiy daraja (comparative) aynan shunday qiladi: u ikki kishi yoki narsani bitta shkalaga qoʻyadi va qaysi biri yuqoriroq ekanini aytadi.

Ingliz tilida qiyosiy daraja ikki yoʻl bilan yasaladi va tanlov asosan sifatning uzunligiga bogʻliq. Qisqa sifatlarga qoʻshimcha qoʻshiladi: tall → taller, cheap → cheaper. Uzun sifatlar qoʻshimcha bilan juda ogʻir boʻlib qolardi, shuning uchun ularning oldiga alohida soʻz qoʻyiladi: more expensive, more comfortable.

Keyin than shkaladagi ikkinchi narsani olib kiradi: Trains are faster than buses. Shkala boʻylab yuqoriga emas, pastga tushmoqchi boʻlsangiz, less ishlating: This film is less interesting than the book.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbekchada qiyos -dan qoʻshimchasi va koʻpincha -roq bilan aytiladi: «Lev Miyadan balandroq». Uchta muhim farq bor. Birinchisi: oʻzbekcha -dan odatda «from» deb tarjima qilinadi, qiyosda esa uning oʻrnida than keladi. Ikkinchisi: oʻzbekchada -roq shart emas, «Opam mendan katta» ham toʻliq qiyos; inglizchada esa sifat albatta oʻzgaradi: older. Uchinchisi: oʻzbekchada -roq har qanday sifatga qoʻshiladi (kattaroq, qulayroq), inglizchada esa uzun sifatlar more oladi. Farqning kattaligi uchun oʻzbekchada ancha va biroz deymiz: ular much / a lot va a bit ga toʻgʻri keladi, very ga emas.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
Yangi noutbuk eskisidan yengilroq.-dan + -roqThe new laptop is lighter than the old one.
Opam mendan katta.-roq siz ham qiyosMy sister is older than me.
Bu mehmonxona avvalgisidan qulayroq.uzun sifat: oʻzbekchada baribir -roqThis hotel is more comfortable than the last one.
Ingliz tilingiz endi ancha yaxshi boʻlibdi.yaxshi → betterYour English is much better now.
Avtobus poyezddan ancha sekin.katta farqThe bus is much slower than the train.
Bugun oʻzimni biroz yaxshiroq his qilyapman.kichik farqI feel a little better today.

Tuzilish

Toʻgʻri (regular) qiyosiy shakllar

SifatQoidaMisollar
bir boʻgʻinli+ -ercheap → cheaper, old → older, tall → taller
-e bilan tugaydigan bir boʻgʻinli+ -rnice → nicer, large → larger, safe → safer
bir boʻgʻinli: bitta unli + bitta undoshundosh ikkilanadi + -erbig → bigger, hot → hotter, thin → thinner
-y bilan tugaydigan ikki boʻgʻinli-y → -iereasy → easier, busy → busier, happy → happier
boshqa ikki boʻgʻinli sifatlarning koʻpimore + sifatmore modern, more boring, more famous
uch va undan koʻp boʻgʻinlimore + sifatmore expensive, more beautiful, more comfortable

Baʼzi ikki boʻgʻinli sifatlar ikkala shaklni ham oladi: quieter / more quiet, simpler / more simple, narrower / more narrow, cleverer / more clever. Quiet, simple va narrow uchun -er shakli koʻproq ishlatiladi. Baʼzi qisqa soʻzlar odatda more oladi: more tired, more bored, more fun, more wrong.

Notoʻgʻri (irregular) qiyosiy shakllar

SifatQiyosiy daraja
goodbetter
badworse
farfurther / farther

Less: shkala boʻylab pastga

QolipMisol
less + sifat (+ than)This phone is less expensive than that one.

Than dan keyin nima keladi

than dan keyinMisol
otShe's taller than her brother.
toʻldiruvchi olmosh (kundalik nutq)She's taller than me.
ega + feʼlShe's taller than I am.

Farq qanchalik katta?

Katta farqKichik farq
much / a lot + qiyosiy darajaa bit / a little + qiyosiy daraja
much bigger, a lot more expensivea bit cheaper, a little colder

Qiyosiy daraja, har qanday sifat kabi, be dan keyin (My flat is smaller.) yoki otdan oldin (I want a smaller flat.) keladi A1-10.

Qoʻllanish

1Qisqa sifatlar: -er + than

-er ni bir boʻgʻinli sifatlar va -y bilan tugaydigan ikki boʻgʻinli sifatlar bilan ishlating.

The new laptop is lighter than the old one.
Yangi noutbuk eskisidan yengilroq.
«-dan» → than, from emas
My sister is older than me.
Opam mendan katta.
oʻzbekchada -roq yoʻq, inglizchada baribir older
It's hotter today than yesterday.
Bugun kechagidan issiqroq.
hot → hotter: undosh ikkilanadi
The exam was easier than I expected.
Imtihon men kutganimdan osonroq boʻldi.
easy → easier
The city centre is busier at the weekend.
Dam olish kunlari shahar markazi gavjumroq boʻladi.
centre (UK) / center (US); at the weekend (UK) / on the weekend (US)
We need a bigger table.
Bizga kattaroq stol kerak.
qiyosiy daraja otdan oldin ham keladi

2Uzun sifatlar: more / less + than

Ikki va undan koʻp boʻgʻinli sifatlarning koʻpi bilan more ishlating. Less — more ning teskarisi. U uzun sifatlar bilan ishlaydi; qisqa sifatlar bilan esa koʻpincha not as … as ishlatiladi (A2-08 ga qarang).

This hotel is more comfortable than the last one.
Bu mehmonxona avvalgisidan qulayroq.
uzun sifat → more; oʻzbekchada baribir -roq
For me, history is more interesting than maths.
Men uchun tarix matematikadan qiziqroq.
maths (UK) / math (US)
The second part of the book is more exciting.
Kitobning ikkinchi qismi qiziqarliroq.
The train is less expensive than the plane.
Poyezd samolyotdan arzonroq.
oʻzbekchada «kamroq qimmat» demaymiz, lekin inglizchada less expensive tabiiy
My new job is less stressful.
Yangi ishimda asabbuzarlik kamroq.

3Notoʻgʻri shakllar: better, worse, further

Good, bad va far ning maxsus shakllari bor. Further ham, farther ham «uzoqroq» degani. Further britan ingliz tilida koʻproq uchraydi va faqat further «qoʻshimcha» maʼnosini ham beradi.

Your English is much better now.
Ingliz tilingiz endi ancha yaxshi boʻlibdi.
good → better; «ancha» → much
The traffic is worse in the morning.
Ertalab tirbandlik yomonroq boʻladi.
bad → worse
The beach was further than we thought.
Plyaj biz oʻylagandan uzoqroq ekan.
farther ham toʻgʻri va AQShda keng tarqalgan
For further information, call this number.
Qoʻshimcha maʼlumot uchun shu raqamga qoʻngʻiroq qiling.
further = qoʻshimcha
My cold was worse yesterday, but I feel better today.
Kecha shamollashim battar edi, bugun esa oʻzimni yaxshiroq his qilyapman.

4Than + ot, olmosh yoki ergash gap

Than dan keyin ot, toʻldiruvchi olmosh (me, him, her, us, them) yoki ega + feʼl (than I am, than she does) keladi. Kundalik nutqda odatiy tanlov — toʻldiruvchi olmosh. Oʻzbekchadagi «mendan», «undan» ham shunga toʻgʻri keladi. Feʼlsiz than I juda rasmiy eshitiladi.

My little brother is stronger than me.
Ukam mendan kuchliroq.
«mendan» → than me
She's three years older than him.
U undan uch yosh katta.
oʻzbekchada ikkalasi ham «u»; inglizchada she va him kim ekanini koʻrsatadi
He's more patient than his father.
U otasidan sabrliroq.
«u» erkak → he, his
You're taller than I am.
Siz mendan balandsiz.
ega + feʼl ham toʻgʻri
Tickets were cheaper than last year.
Chiptalar oʻtgan yilgidan arzonroq edi.

5Much, a lot, a bit + qiyosiy daraja

Farq qanchalik katta ekanini koʻrsatish uchun qiyosiy darajadan oldin much, a lot, a bit yoki a little qoʻying. Bu yerda very ishlatmang. Shunga oʻxshash boshqa soʻzlar (far, slightly, even) B1-24 da.

The bus is much slower than the train.
Avtobus poyezddan ancha sekin.
«ancha» → much, very emas
This version is a lot more expensive.
Bu versiya ancha qimmatroq.
Can you make the text a bit shorter, please?
Iltimos, matnni biroz qisqartira olasizmi?
«biroz» → a bit
I feel a little better today.
Bugun oʻzimni biroz yaxshiroq his qilyapman.
Life in the village is a lot quieter.
Qishloqda hayot ancha tinchroq.

Keng tarqalgan xatolar

❌She is more tall than me.
✅She is taller than me.
Bir boʻgʻinli sifatlar -er oladi.
❌This book is interestinger.
✅This book is more interesting.
Uzun sifatlar more oladi.
❌He is more taller than his brother.
✅He is taller than his brother.
more yoki -er: hech qachon ikkalasi birga emas.
❌My car is gooder than yours.
✅My car is better than yours.
good → better.
❌The weather is badder today.
✅The weather is worse today.
bad → worse.
❌Rome is bigger that Milan.
✅Rome is bigger than Milan.
Qiyos soʻzi — than.
❌It's very cheaper online.
✅It's much cheaper online.
Qiyosiy daraja bilan very emas, much, a lot yoki a bit ishlating.
❌The exam was more easy than I thought.
✅The exam was easier than I thought.
-y bilan tugaydigan ikki boʻgʻinli sifat → -ier.
⚠️My bag is less heavy than yours.
✅My bag is lighter than yours.
Xato emas, lekin qisqa sifatlar bilan ingliz tili odatda qarama-qarshi sifatni yoki not as … as ni tanlaydi A2-08.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «-dan» → from. Oʻzbekchada qiyos -dan bilan aytiladi, lugʻatda esa «-dan = from». Shuning uchun older from, faster from deyish juda koʻp uchraydi. Qiyosda than ishlating.

❌My father is older from my mother.
✅My father is older than my mother.
❌Your English is better from mine.
✅Your English is better than mine.

2. «Mendan kuchli» → -er yoʻqoladi. Oʻzbekchada -roq shart emas: «Sumkangiz menikidan ogʻir», «Bu yoʻl uzun». Qiyosni «-dan» bajaradi. Inglizchada esa than ning oʻzi yetmaydi: sifat ham qiyosiy shaklda boʻlishi kerak.

❌Your bag is heavy than mine.
✅Your bag is heavier than mine.
❌This road is long than the old road.
✅This road is longer than the old road.

3. «Ancha» → very. Oʻzbekchada farqni «ancha», «juda» bilan kuchaytiramiz va baʼzan «ancha» ni very deb tarjima qilamiz. Inglizchada qiyosiy daraja oldida very kelmaydi: much, a lot yoki a bit ishlating.

❌Tashkent is very bigger than Bukhara.
✅Tashkent is much bigger than Bukhara.
yoki: a lot bigger.
❌The new phone is very more expensive.
✅The new phone is a lot more expensive.
yoki: much more expensive.

4. «-roq» hamma sifatga → -er hamma sifatga. Oʻzbekchada «mazaliroq», «chiroyliroq», «qiziqarliroq» deymiz: sifat qanchalik uzun boʻlmasin, qoʻshimcha bir xil. Shuning uchun inglizchada ham uzun sifatlarga -er qoʻshib yuborish oson. Uzun sifatlar oldiga more qoʻying.

❌Home food is deliciouser than fast food.
✅Home food is more delicious than fast food.
❌Her new flat is beautifuler.
✅Her new flat is more beautiful.

Adashtirmang

than va then — Than solishtirish uchun. Then esa «keyin» yoki «oʻsha paytda» degani.

She's younger than me.
U mendan yosh.
than: qiyos
We had lunch, and then we went for a walk.
Tushlik qildik, keyin sayrga chiqdik.
then = keyin

Qiyosiy va orttirma daraja — Qiyosiy daraja ikki narsani solishtiradi. Orttirma daraja (superlative) guruhdagi eng yuqori narsani tanlaydi. A2-07 ga qarang.

My room is bigger than my brother's room.
Mening xonam akamning xonasidan kattaroq.
ikki narsa
My room is the biggest room in the house.
Mening xonam uydagi eng katta xona.
«eng» → the + -est

older va elder — Elder asosan oila aʼzolari haqida otdan oldin ishlatiladi (my elder sister). Than bilan older ishlating.

My brother is older than me.
Akam mendan katta.
«elder than me» emas

Imlo va talaffuz

  • Bitta qisqa unlidan keyingi oxirgi undosh ikkilanadi: big → bigger, wet → wetter, sad → sadder. w, x va y hech qachon ikkilanmaydi: new → newer, low → lower.
  • Undoshdan keyin -y → -ier: dry → drier, early → earlier, funny → funnier.
  • than deyarli doim kuchsiz aytiladi: /ðən/. /ð/ tovushi oʻzbek tilida yoʻq: til uchini yuqori va pastki tishlar orasiga qoʻying va ovoz bilan havo chiqaring. «zen» yoki «den» deb aytmang. Taller than me = /ˈtɔːlə ðən ˈmiː/ (UK), /ˈtɔːlər ðən ˈmiː/ (US).
  • -er qoʻshimchasi kuchsiz: /ə/ (UK), /ər/ (US). Britancha talaffuzda cheaper oxirida r eshitilmaydi; oʻzbekcha «r» ni titratib aytmang.
  • longer /ˈlɒŋɡə/ (UK), /ˈlɔːŋɡər/ (US), younger /ˈjʌŋɡə/ (UK), /ˈjʌŋɡər/ (US) va stronger da qattiq /ɡ/ eshitiladi; long, young, strong da esa /ɡ/ yoʻq, faqat «ng» (oʻzbekcha «tong» dagidek).

Oltin qoida

Ikki narsani solishtiryapsizmi? Qisqa sifat → -er; uzun sifat → more (pastga: less); keyin than (from emas). good → better, bad → worse, far → further / farther ni yodlang. More va -er ni birga ishlatmang, qiyosiy daraja oldida very emas, much / a lot / a bit ishlating. Oʻzbekchada «-roq» boʻlmasa ham, inglizchada sifat doim qiyosiy shaklda boʻladi.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi sifatning qiyosiy darajasini yozing.

  1. A car is (fast) than a bike.
  2. This dress is (expensive) than that one.
  3. Today is (hot) than yesterday.
  4. My new phone is (good) than my old one.
  5. Maths is (easy) for me than physics.
  6. The second film was (bad) than the first.
  7. My grandmother is (happy) now in her new flat.
  8. Qiyosiy darajasini yozing: nice

B. Maʼno

Maʼnoga mos javobni tanlang yoki yozing.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: She is … than her husband.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: It's … colder today.
  3. Gapni toʻldiring: Anna is 1.60 m. I'm 1.75 m. Anna is shorter than .
  4. less bilan qayta yozing: This chair is more comfortable than that one. That chair is .
  5. Toʻgʻri javobni tanlang: The station is … than I thought.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. He's more richer than his boss.
  2. My flat is smaller then yours.
  3. My sister is elder than me.
  4. This test is a bit easier than the last one.

D. Kontekstda

Suhbatni toʻldiring. Qavs ichidagi sifatlarning qiyosiy darajasini yozing.

Choosing a flat
Maya: The flat on Park Road is 18 (big) than the one in the centre.
Tom: Yes, but it's 19 (expensive) — 200 more a month!
Maya: True. But the centre is 20 (noisy) at night.
Tom: And Park Road is 21 (far) from my office. The bus takes forty minutes.
Maya: OK. So the centre is a bit 22 (good) for you, and Park Road is 23 (quiet) for me.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Oʻzingiz biladigan ikki shaharni solishtiring. Ikkita gap yozing.
  2. Oʻzingizni oila aʼzolaringizdan biri bilan solishtiring.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A1-10 Ingliz tilida sifatlar (adjectives): oʻrni, very, really, quite va too farqi oʻzbekcha
    Xatoni toʻgʻrilang: We bought two reds chairs.
  2. A2-04 Will oʻzbekcha: qaror, taklif, vaʼda va bashorat (will, won't, shall)
    I'm sure it (be) warmer tomorrow.
  3. A1-26 Was va were oʻzbekcha: be feʼlining oʻtgan zamoni, I was born va ago
    Last winter (be) colder than this winter.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. faster
  2. more expensive
  3. hotter
  4. better
  5. easier
  6. worse
  7. happier
  8. nicer

B. Maʼno

  1. younger
  2. much
  3. me / I am / I
  4. less comfortable than this one / less comfortable than this chair
  5. further

C. Xatoni toping

  1. He's richer than his boss.
  2. My flat is smaller than yours.
  3. My sister is older than me.
  4. ✓ This test is a bit easier than the last one.

D. Kontekstda

  1. bigger
  2. more expensive
  3. noisier
  4. further / farther
  5. better
  6. quieter / more quiet

E. Sizning navbatingiz

  1. Lisbon is smaller than Madrid. Madrid is a lot busier, but Lisbon is more relaxing.
  2. My brother is two years older than me, but I'm taller than him.

F. Aralash takrorlash

  1. We bought two red chairs.
  2. will be / 'll be / is going to be / 's going to be
  3. was
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play