SlowingoQrammatika
A1 12 / 32 Təkrar dərsi

Təkrar: to be, isimlər və əvəzliklər ingiliscə (A1-01 – A1-11)

Review: Be, Nouns and Pronouns

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Nə öyrəndik
  3. Əsas müqayisə
  4. Tez-tez edilən səhvlər
  5. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  6. Qızıl qaydalar
  7. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz am / is / are ilə düzgün cümlələr qura, insanları və əşyaları düzgün isim, artikl, işarə sözü, əvəzlik və sifətlə təsvir edə, there is / there are ilə nəyin harada olduğunu deyə biləcəksiniz. Ən vacibi: bu formalar bir cümlədə rastlaşanda onların arasından düzgününü seçə biləcəksiniz.

Nə öyrəndik

DərsƏsas qaydaƏsas nümunə
A1-01adi söz sırası: mübtəda + feil + tamamlıq + yer + vaxt (azərbaycancada feil sonda gəlir, ingiliscədə mübtədadan dərhal sonra); hər təsdiq cümləsinə mübtəda və feil lazımdır; hava, vaxt və məsafə üçün itI meet my friends in town on Saturdays.
A1-02be körpüdür: I am, he / she / it is, you / we / they are; ad, peşə, yaş, hiss, təsvir və yer üçün («Mən tələbəyəm» cümləsindəki -yəm şəkilçisinin yerinə ayrıca söz)My parents are doctors.
A1-03inkar: be feilindən sonra not (isn't, aren't, I'm not); sual: be mübtədadan əvvəl gəlir (azərbaycancadakı kimi intonasiya kifayət deyil); qısa cavab əks-sədadır (Yes, I am. / No, it isn't.)"Is the café open?" "No, it isn't."
A1-04saylar bloklardan qurulur; saydan sonra hundred -s almır (two hundred); yaş = be + say («yaşım var» olsa da, have yox); How much is / are…?"How much are the tickets?" "They're forty dollars each."
A1-05cəm = -s / -es; -ies, -ves; qaydasız cəmlər (men, women, children, people, feet, teeth, mice); jeans, scissors həmişə cəmdir; saydan sonra da isim cəmdə olur (azərbaycanca «iki uşaq», ingiliscə two children)The children are in the garden.
A1-06a / an = yeni və ya çoxundan biri (səsə görə seçilir); the = ikimizin də bildiyimiz; ümumiyyətlə danışanda artikl yoxdur (azərbaycancada artikl olmadığı üçün ən çox burada səhv edirik)I have a cat and a dog. The cat is ten.
A1-07yaxın → this / these, uzaq → that / those; ismi təkrarlamamaq üçün one / ones; insanı təqdim edəndə This is…These shoes are black. I want the brown ones.
A1-08my, your, his, her, its, our, their + isim, sahibə görə seçilir (azərbaycanca «onun» kişi də ola bilər, qadın da; ingiliscədə his və ya her); sahib + 's + əşya, qaydalı cəm sahibdə s'Maria is with her brother.
A1-09feildən əvvəl I, he, she, we, they; feildən və ya ön sözdən sonra me, him, her, us, them; It's me. Me too.Anna is my best friend. I see her every day.
A1-10sifət isimdən əvvəl və ya be / look / feel sözlərindən sonra gəlir; sifətə cəm -s artırılmır; very = çox, too = həddindən artıq, problemThe shoes are too expensive for me.
A1-11there is + bir əşya və ya sayılmayan bir şey, there are + cəm (azərbaycanca hər ikisi «var»); Is there…? How many… are there?; sonra həmin şeydən it / they ilə danışırıqThere's a new café in town. It's really nice.

Əsas müqayisə

be, yoxsa be yoxdur — Hərəkət feili olmayanda be körpüdür: ad, peşə, yaş, hiss, təsvir, yer. Yaş və hisslər have ilə yox, be ilə deyilir, azərbaycanca «yaşım var» desək də. Cümlədə hərəkət feili varsa, əsas feil odur və ona be artırılmır. A1-01 A1-02

My sister is a teacher.
Bacım müəllimdir.
«müəllimdir» → is a teacher: həm is, həm də a
I'm hungry.
Mən acam.
quruluş eynidir: ac + -am → am + hungry
My son is six years old.
Oğlum altı yaşındadır.
yaş → be, have yox
I have a car.
Mənim maşınım var.
sahiblik: have; A1-14 dərsinə baxın
We need a new laptop.
Bizə yeni noutbuk lazımdır.
need feildir: are yoxdur
  • Test: Cümlədə need, live, like kimi hərəkət feili var? → be yoxdur. Mübtədadan sonra yalnız təsvir, peşə, yaş, hiss və ya yer gəlir? → be işlədin.

is / isn't, yoxsa are / aren't — Mübtədaya baxın: bir insan və ya əşya → is / isn't; iki və daha çox → are / aren't. I sözünün öz forması var: am, I'm not. Qaydasız cəmlər və yalnız cəmdə işlənən isimlər are ilə gəlir. Diqqət: azərbaycanca «şalvar», «qayçı», «eynək» təkdir, ingiliscə trousers, scissors, glasses isə cəmdir. A1-02 A1-03 A1-05

The bus isn't late.
Avtobus gecikmir.
azərbaycancada feil; ingiliscədə be + late
The buses aren't late.
Avtobuslar gecikmir.
çox avtobus → aren't
The women in my class are very friendly.
Sinfimdəki qadınlar çox mehribandır.
women artıq cəmdir: are
My jeans are dirty.
Cins şalvarım çirklidir.
azərbaycanca tək, ingiliscə jeans cəmdir → are
  • Test: Mübtədanın yerinə «they» deyə bilərsiniz? → are / aren't. «He», «she» və ya «it»? → is / isn't.

a / an, the, yoxsa artikl yoxdur — A / an bir yeni əşyanı təqdim edir (səsə görə seçin: an hour, a university). The ikimizin də bildiyi əşyanı göstərir. Cəm və sayılmayan isimlərdən ümumiyyətlə danışanda adətən artikl işlənmir. Azərbaycancada artikl yoxdur: «bir» sözü bəzən a kimi işlənir, təsirlik halın -ı / -i şəkilçisi isə bəzən the mənasına yaxındır («kitabı al» = konkret kitab), amma bunlar tam qarşılıq deyil. A1-06

I have a new phone.
Yeni telefonum var.
yeni əşya: a
The phone is amazing.
Telefon əladır.
hansı telefon olduğunu artıq bilirik: the
Dogs are great pets.
İtlər əla ev heyvanlarıdır.
ümumiyyətlə: artikl yoxdur
The station is an hour from here.
Vağzal buradan bir saatlıq yoldur.
hour sözündə h oxunmur, söz sait səslə başlayır: an
She's a university student.
O, universitet tələbəsidir.
university «y» səsi ilə başlayır: a
  • Test: Yenidir, çoxundan biridir? → a / an. Dinləyən hansı olduğunu bilir? → the. Hamısı, ümumiyyətlə? → artikl yoxdur.

this / that, yoxsa these / those — Eyni vaxtda iki sual: yaxın, yoxsa uzaq? bir, yoxsa çox? Sonra ismi təkrarlamamaq üçün one / ones işlədin. Azərbaycanca «bu» və «o» cəmdə dəyişmir («bu ayaqqabılar»), ingiliscədə isə dəyişir: these shoes. A1-07

This coffee is too hot.
Bu qəhvə həddindən artıq istidir.
too: içmək olmur
Those trees are beautiful.
O ağaclar çox gözəldir.
uzaq + çox → those
This shirt is small. That one is perfect.
Bu köynək kiçikdir. O biri isə əladır.
one: shirt sözünü təkrarlamırıq
  • Test: yaxın + bir → this; yaxın + çox → these; uzaq + bir → that; uzaq + çox → those.

I / me / my — Eyni insanın üç forması var. Feildən əvvəl → mübtəda forması. Feildən və ya ön sözdən sonra → tamamlıq forması. İsimdən əvvəl, sahibi göstərmək üçün → yiyəlik forması. Her həm tamamlıq, həm də yiyəlik formasıdır: ondan sonra nə gəldiyinə baxın. Azərbaycanca «o», «onu», «onun» kişi üçün də, qadın üçün də eynidir; ingiliscədə hər dəfə seçmək lazımdır: kişi → he / him / his, qadın → she / her / her. A1-08 A1-09

Carlos is with his sister.
Karlos bacısı ilədir.
sahib kişidir → his
Maria is with her brother.
Mariya qardaşı ilədir.
sahib qadındır → her, brother kişi olsa da
I know her.
Mən onu tanıyıram.
feildən sonra → her (= onu)
I know her brother.
Mən onun qardaşını tanıyıram.
isimdən əvvəl → her (= onun)
My brother is with us.
Qardaşım bizimlədir.
with sözündən sonra → us
  • Test: Feildən əvvəl? → I, he, she, we, they. Feildən və ya with, for, from… sözlərindən sonra? → me, him, her, us, them. İsimdən əvvəl? → my, his, her, our, their.

cəm -s, yiyəlik 's, yoxsa 's = is — Cəmdə apostrof yoxdur. Ad və ya isimdən sonra gələn 's sahibi göstərir və ya is deməkdir: sonra nə gəldiyinə baxın. A1-02 A1-05 A1-08

My sisters are teachers.
Bacılarım müəllimdir.
cəm: apostrof yoxdur
My sister's car is red.
Bacımın maşını qırmızıdır.
's = sahib (-ın yiyəlik hal kimi)
Sara's tired.
Sara yorğundur.
's = is
Sara's bag is red.
Saranın çantası qırmızıdır.
's + əşya = sahib
  • Test: Birdən çoxdur və heç nə ona məxsus deyil? → -s, apostrofsuz. Onun yerinə «is» deyə bilərsiniz? → 's = is. Sonra sahibə məxsus əşya gəlir? → yiyəlik 's.

there is, yoxsa it is — There is / there are bir yerdə olan yeni bir şeyi təqdim edir. Sonra onu it və ya they ilə təsvir edirsiniz. Hava, vaxt və məsafə üçün it işlədin. Azərbaycanca «Stulun üstündə çanta var» deyirik: yer əvvəldə, «var» sonda. İngiliscədə cümlə there is ilə başlayır, yer isə sonda gəlir. A1-01 A1-11

There's a bag on the chair.
Stulun üstündə bir çanta var.
«var» → there's; yer sonda
It's my bag.
O, mənim çantamdır.
artıq bildiyimiz əşyanı təsvir edirik: it
There are two parks near here. They're very big.
Buranın yaxınlığında iki park var. Çox böyükdürlər.
azərbaycancada mübtəda buraxılır, ingiliscədə they're
It's cold today, and there's snow on the roads.
Bu gün hava soyuqdur, yollarda da qar var.
hava → it; yollarda qar → there's snow
  • Test: Nəyinsə bir yerdə olduğunu deyirsiniz? → there is / are. Artıq danışdığınız əşyanı təsvir edirsiniz, ya da hava, vaxt, məsafədən danışırsınız? → it.

it's, yoxsa its — It's = it is. Its = onun (əşyanın və ya heyvanın), apostrofsuz. A1-02 A1-08

It's a nice hotel. Its rooms are big.
Gözəl oteldir. Otaqları böyükdür.
its = onun (otelin)
  • Test: Onun yerinə «it is» (və ya «it has») deyə bilərsiniz? → it's. Deyə bilmirsinizsə → its.

Tez-tez edilən səhvlər

❌My brother a doctor.
✅My brother is a doctor.
Təsdiq cümləsinə feil lazımdır: burada körpü be. A1-01
❌I every day drink coffee.
✅I drink coffee every day.
every day kimi zaman ifadəsi sonda (və ya əvvəldə) gəlir, mübtəda ilə feilin arasında yox. A1-01
❌I have 20 years.
✅I am 20. və ya I'm 20 years old.
Yaş have ilə yox, be ilə deyilir. A1-02
❌My friends is here.
✅My friends are here.
Cəm mübtəda → are. A1-02
❌I am agree.
✅I agree.
agree özü feildir, ona be lazım deyil. A1-02
❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
Standart dildə «amn't» forması yoxdur. A1-03
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Təsdiq qısa cavabını qısaltmayın. A1-03
❌How old you are?
✅How old are you?
Wh- sualında da be mübtədadan əvvəl gəlir. A1-03
❌two hundreds people
✅two hundred people
Saydan sonra hundred -s almır. A1-04
❌How much is these shoes?
✅How much are these shoes?
İki və daha çox əşya → are. A1-04
❌two childs
✅two children
Qaydasız cəm. A1-05
❌The apple's are fresh.
✅The apples are fresh.
Cəmdə apostrof olmur. A1-05
❌She is doctor.
✅She is a doctor.
Bir nəfərin peşəsinə a / an lazımdır. A1-06
❌an university
✅a university
university «y» səsi ilə başlayır. A1-06
⚠️The dogs are friendly animals. (= all dogs)
✅Dogs are friendly animals.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma «the dogs» konkret itlər deməkdir. Ümumiyyətlə itlərdən danışanda artikl işlətməyin. A1-06
❌This shoes are new.
✅These shoes are new.
Cəm isim → these. A1-07
❌The dog is in it's bed.
✅The dog is in its bed.
it's = it is; its = onun (əşyanın, heyvanın). A1-08
❌Maria and his brother are here.
✅Maria and her brother are here.
Sahibə görə seçin (Maria → her). A1-08
❌This is for I.
✅This is for me.
Ön sözdən sonra tamamlıq forması gəlir. A1-09
❌Him is my brother.
✅He is my brother.
Mübtəda yerində → he. A1-09
❌blues eyes
✅blue eyes
Sifətə heç vaxt cəm -s artırılmır. A1-10
⚠️The weather is too nice today!
✅The weather is very nice today!
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma too problem bildirir; müsbət məna üçün very işlədin. A1-10
❌There is two bathrooms.
✅There are two bathrooms.
Cəm isim → there are. A1-11
❌There is cold today.
✅It is cold today.
Hava → it, there yox. A1-11

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. Üçüncü şəxsdə be yoxa çıxır. Danışıqda «Yeni müəllimimiz çox ciddi», «Açarlar gödəkcəndə» deyirik, xəbərə heç bir şəkilçi artırmırıq. Sözbəsöz tərcümədə is / are itir. Hərəkət feili yoxdursa, ingiliscə cümlədə körpü mütləqdir. A1-02

❌Our new teacher very strict.
✅Our new teacher is very strict.
❌The keys in your jacket.
✅The keys are in your jacket.
keys cəmdir → are.

2. «Onun» → his, yoxsa her? Azərbaycanca «o», «onu», «onun» kişi və qadın üçün eynidir. Ona görə ingiliscədə his və her, he və she tez-tez qarışır. Seçimi sahib həll edir, əşya yox: Nigar → her, Rashad → his. A1-08 A1-09

⚠️Nigar is a nurse. His hospital is near our flat.
✅Nigar is a nurse. Her hospital is near our flat.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma his kişiyə aiddir; Nigar qadındır.
⚠️This is my uncle Rashad and her son, Elvin.
✅This is my uncle Rashad and his son, Elvin.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma her qadına aiddir; sahib əmidir, ona görə his.

3. Artikl itir. Azərbaycan dilində artikl yoxdur: «Çox köhnə maşınımız var», «Bu gün günəş çox istidir». Ona görə ingiliscədə a / an və the asanlıqla düşür. Bir tək saya bilinən əşya, bir nəfərin peşəsi və ya təsviri → a / an; tək olan, hamının bildiyi şey (the sun, the moon) → the. A1-06

❌We have very old car.
✅We have a very old car.
❌Sun is very hot today.
✅The sun is very hot today.

4. Saydan sonra tək isim. Azərbaycanca saydan sonra isim cəm şəkilçisi almır: «beş nəfər», «üç qutu». İngiliscədə birdən çox olanda isim cəmdə olur, qaydasız cəmləri də unutmayın: person → people. A1-04 A1-05

❌There are five person in my family.
✅There are five people in my family.
❌I need three box for my books.
✅I need three boxes for my books.
box → boxes.

5. Sualda söz sırası dəyişmir. Azərbaycanca sual intonasiya, «mı / mi» və ya sual sözü ilə qurulur, söz sırası isə eyni qalır: «Yeni maşının nə rəngdədir?», «Yaxınlıqda bank var?». İngiliscədə be mübtədadan əvvəl gəlir, «var?» sualı isə Is there / Are there…? olur. A1-03 A1-11

❌What colour your new car is?
✅What colour is your new car?
❌Is a bank near here?
✅Is there a bank near here?
⚠️Your parents are from Baku?
✅Are your parents from Baku?
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma intonasiya ilə qurulan bu sual təəccüb və ya yoxlama kimi səslənir; adi sualda are əvvələ keçir.

Qızıl qaydalar

  • A1-01 Adi sıra: mübtəda, feil, tamamlıq, sonra yer, sonra vaxt. Təsdiq cümləsinə mübtəda və feil lazımdır. Real mübtəda yoxdursa (hava, vaxt, məsafə), it işlədin.
  • A1-02 Mübtədanı təsvirlə, peşə ilə, yerlə və ya yaşla bağlayan hərəkət feili yoxdur? be işlədin: I → am, he / she / it / bir əşya → is, you / we / they / çox əşya → are.
  • A1-03 Be təkbaşına işləyir: inkar üçün ondan sonra not qoyun, sual üçün onu mübtədadan əvvəl keçirin. Əks-səda ilə cavab verin, əvəzlik və be: Yes, I am. / No, it isn't.
  • A1-04 Sayları ən böyük blokdan başlayaraq qurun; saydan sonra hundred / thousand / million -s almır. Yaş: be + say. Qiymət: How much is…? / How much are…?
  • A1-05 Birdən çox üçün -s (s, sh, ch, x, z sonluğundan sonra -es) artırın. Qaydasız cəmləri əzbərləyin: men, women, children, people, feet, teeth, mice. Yadda saxlayın: jeans, trousers, scissors və glasses həmişə cəmdir.
  • A1-06 Yeni və ya çoxundan biri → a/an (səsə görə seçin). İkimizin də bildiyi və ya yeganə olan → the. Ümumiyyətlə cəm və ya sayılmayan isim → adətən artikl yoxdur.
  • A1-07 Yaxın → this / these; uzaq → that / those. Bir → this / that; çox → these / those. İsmi təkrarlamayın: one və ya ones deyin.
  • A1-08 Əvvəl sahib: my / your / his / her / its / our / their + isim və ya sahib + 's + əşya. His / her seçimini əşya yox, sahib həll edir. Its apostrofsuz yazılır.
  • A1-09 Feildən əvvəl → I, he, she, we, they. Feildən və ya ön sözdən sonra → me, him, her, us, them. You və it heç vaxt dəyişmir.
  • A1-10 Sifət adətən isimdən əvvəl və ya be / look / feel sözlərindən sonra gəlir və ona heç vaxt cəm -s artırılmır. Very = çox; too = həddindən artıq, problem.
  • A1-11 Bir yerdə yeni bir şeyin olduğunu deyirsiniz? there ilə başlayın: there is + bir əşya (və ya sayılmayan bir şey), there are + cəm. Sonra ondan it və ya they ilə danışın. Hava, vaxt və məsafə → it.

Tapşırıqlar

B. Məna

Mənaya uyğun variantı seçin.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) azərbaycanca: nə vaxt və necə işlənir, nümunələr və tapşırıqlar
    Yaşı düzgün bildirən cümləni seçin: …
  2. A1-04 İngiliscə rəqəmlər azərbaycanca: yaş, qiymət və telefon nömrəsi necə deyilir
    Qiyməti öyrənmək istəyirsiniz. Düzgün cavabı seçin: … are these shoes?
  3. A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz
    Ümumiyyətlə: … are great pets.
  4. A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz
    I have a cat and a dog. … cat is ten.
  5. A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir
    Düzgün cavabı seçin: Tom is with … sister, Anna.
  6. A1-09 Me, Him, Her, Us, Them azərbaycanca: ingiliscə «məni, onu, bizə» necə deyilir
    Düzgün cavabı seçin: is my teacher. I like a lot.
  7. A1-10 İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too
    Bir problem var. Düzgün cavabı seçin: The suitcase is … heavy for me.
  8. A1-11 There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir
    There's a new café near my flat. … is really nice.

D. Mətndə

Mesajı tamamlayın. Mötərizədəki sözlərdən istifadə edin.

A message from Dublin
Hi Sam! I'm in Dublin with 25 (I) sister. Our hotel is 26 (a / an) old building near the river. 27 (There is / There are) two big beds in our room, and 28 (there's / it's) a small balcony. The room is small. 29 (It's / Its) very clean, and the 30 (person) at the hotel are really friendly. 31 (This / These) photos are from this morning. 32 (The / A) sky is so blue! It 33 (be / not) cold today. We are very happy! Is your sister at home this week? I miss 34 (she / her)!

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. A1-11 There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir
    Otağınızı və ya evinizi üç cümlə ilə təsvir edin. there is, there are və it və ya they işlədin.
  2. A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir
    Ailə şəklindəki iki nəfəri təqdim edin. This is… / These are… və yiyəlik forması işlədin.
  3. A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar
    Yeni sinif yoldaşınız üçün be ilə iki sual yazın. Sonra öz qısa cavablarınızı yazın.
Cavablar

A. Quruluş

  1. are
  2. The bus isn't late. / The bus is not late.
  3. Is your sister a nurse?
  4. two hundred and fifty
  5. knives
  6. These
  7. my parents' bedroom
  8. Are there

B. Məna

  1. I'm 30.
  2. How much
  3. Dogs
  4. The
  5. his
  6. She … her
  7. too
  8. It

C. Səhvi tapın

  1. It is very windy today. / It's very windy today.
  2. Yes, I am.
  3. Three children are in the garden.
  4. My sister is an engineer. / My sister's an engineer.
  5. That car is very fast.
  6. The cat is in its basket.
  7. They are tired today. / They're tired today.
  8. ✓ The message is from them.

D. Mətndə

  1. my
  2. an
  3. There are
  4. there's / there is
  5. It's / It is
  6. people
  7. These
  8. The
  9. isn't / 's not / is not
  10. her

E. Sizin növbəniz

  1. There's a big window in my room. It's very old. There are two chairs, and they're blue.
  2. This is my brother's wife, Ana. These are their children, Leo and Mia.
  3. Are you from here? No, I'm not. Is your flat near the school? Yes, it is.
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play