Təkrar: to be, isimlər və əvəzliklər ingiliscə (A1-01 – A1-11)
Review: Be, Nouns and Pronouns
Bu səhifədə
Bu təkrar bunları əhatə edir
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz am / is / are ilə düzgün cümlələr qura, insanları və əşyaları düzgün isim, artikl, işarə sözü, əvəzlik və sifətlə təsvir edə, there is / there are ilə nəyin harada olduğunu deyə biləcəksiniz. Ən vacibi: bu formalar bir cümlədə rastlaşanda onların arasından düzgününü seçə biləcəksiniz.
Nə öyrəndik
| Dərs | Əsas qayda | Əsas nümunə |
|---|---|---|
| A1-01 | adi söz sırası: mübtəda + feil + tamamlıq + yer + vaxt (azərbaycancada feil sonda gəlir, ingiliscədə mübtədadan dərhal sonra); hər təsdiq cümləsinə mübtəda və feil lazımdır; hava, vaxt və məsafə üçün it | I meet my friends in town on Saturdays. |
| A1-02 | be körpüdür: I am, he / she / it is, you / we / they are; ad, peşə, yaş, hiss, təsvir və yer üçün («Mən tələbəyəm» cümləsindəki -yəm şəkilçisinin yerinə ayrıca söz) | My parents are doctors. |
| A1-03 | inkar: be feilindən sonra not (isn't, aren't, I'm not); sual: be mübtədadan əvvəl gəlir (azərbaycancadakı kimi intonasiya kifayət deyil); qısa cavab əks-sədadır (Yes, I am. / No, it isn't.) | "Is the café open?" "No, it isn't." |
| A1-04 | saylar bloklardan qurulur; saydan sonra hundred -s almır (two hundred); yaş = be + say («yaşım var» olsa da, have yox); How much is / are…? | "How much are the tickets?" "They're forty dollars each." |
| A1-05 | cəm = -s / -es; -ies, -ves; qaydasız cəmlər (men, women, children, people, feet, teeth, mice); jeans, scissors həmişə cəmdir; saydan sonra da isim cəmdə olur (azərbaycanca «iki uşaq», ingiliscə two children) | The children are in the garden. |
| A1-06 | a / an = yeni və ya çoxundan biri (səsə görə seçilir); the = ikimizin də bildiyimiz; ümumiyyətlə danışanda artikl yoxdur (azərbaycancada artikl olmadığı üçün ən çox burada səhv edirik) | I have a cat and a dog. The cat is ten. |
| A1-07 | yaxın → this / these, uzaq → that / those; ismi təkrarlamamaq üçün one / ones; insanı təqdim edəndə This is… | These shoes are black. I want the brown ones. |
| A1-08 | my, your, his, her, its, our, their + isim, sahibə görə seçilir (azərbaycanca «onun» kişi də ola bilər, qadın da; ingiliscədə his və ya her); sahib + 's + əşya, qaydalı cəm sahibdə s' | Maria is with her brother. |
| A1-09 | feildən əvvəl I, he, she, we, they; feildən və ya ön sözdən sonra me, him, her, us, them; It's me. Me too. | Anna is my best friend. I see her every day. |
| A1-10 | sifət isimdən əvvəl və ya be / look / feel sözlərindən sonra gəlir; sifətə cəm -s artırılmır; very = çox, too = həddindən artıq, problem | The shoes are too expensive for me. |
| A1-11 | there is + bir əşya və ya sayılmayan bir şey, there are + cəm (azərbaycanca hər ikisi «var»); Is there…? How many… are there?; sonra həmin şeydən it / they ilə danışırıq | There's a new café in town. It's really nice. |
Əsas müqayisə
be, yoxsa be yoxdur — Hərəkət feili olmayanda be körpüdür: ad, peşə, yaş, hiss, təsvir, yer. Yaş və hisslər have ilə yox, be ilə deyilir, azərbaycanca «yaşım var» desək də. Cümlədə hərəkət feili varsa, əsas feil odur və ona be artırılmır. A1-01 A1-02
- Test: Cümlədə need, live, like kimi hərəkət feili var? → be yoxdur. Mübtədadan sonra yalnız təsvir, peşə, yaş, hiss və ya yer gəlir? → be işlədin.
is / isn't, yoxsa are / aren't — Mübtədaya baxın: bir insan və ya əşya → is / isn't; iki və daha çox → are / aren't. I sözünün öz forması var: am, I'm not. Qaydasız cəmlər və yalnız cəmdə işlənən isimlər are ilə gəlir. Diqqət: azərbaycanca «şalvar», «qayçı», «eynək» təkdir, ingiliscə trousers, scissors, glasses isə cəmdir. A1-02 A1-03 A1-05
- Test: Mübtədanın yerinə «they» deyə bilərsiniz? → are / aren't. «He», «she» və ya «it»? → is / isn't.
a / an, the, yoxsa artikl yoxdur — A / an bir yeni əşyanı təqdim edir (səsə görə seçin: an hour, a university). The ikimizin də bildiyi əşyanı göstərir. Cəm və sayılmayan isimlərdən ümumiyyətlə danışanda adətən artikl işlənmir. Azərbaycancada artikl yoxdur: «bir» sözü bəzən a kimi işlənir, təsirlik halın -ı / -i şəkilçisi isə bəzən the mənasına yaxındır («kitabı al» = konkret kitab), amma bunlar tam qarşılıq deyil. A1-06
- Test: Yenidir, çoxundan biridir? → a / an. Dinləyən hansı olduğunu bilir? → the. Hamısı, ümumiyyətlə? → artikl yoxdur.
this / that, yoxsa these / those — Eyni vaxtda iki sual: yaxın, yoxsa uzaq? bir, yoxsa çox? Sonra ismi təkrarlamamaq üçün one / ones işlədin. Azərbaycanca «bu» və «o» cəmdə dəyişmir («bu ayaqqabılar»), ingiliscədə isə dəyişir: these shoes. A1-07
- Test: yaxın + bir → this; yaxın + çox → these; uzaq + bir → that; uzaq + çox → those.
I / me / my — Eyni insanın üç forması var. Feildən əvvəl → mübtəda forması. Feildən və ya ön sözdən sonra → tamamlıq forması. İsimdən əvvəl, sahibi göstərmək üçün → yiyəlik forması. Her həm tamamlıq, həm də yiyəlik formasıdır: ondan sonra nə gəldiyinə baxın. Azərbaycanca «o», «onu», «onun» kişi üçün də, qadın üçün də eynidir; ingiliscədə hər dəfə seçmək lazımdır: kişi → he / him / his, qadın → she / her / her. A1-08 A1-09
- Test: Feildən əvvəl? → I, he, she, we, they. Feildən və ya with, for, from… sözlərindən sonra? → me, him, her, us, them. İsimdən əvvəl? → my, his, her, our, their.
cəm -s, yiyəlik 's, yoxsa 's = is — Cəmdə apostrof yoxdur. Ad və ya isimdən sonra gələn 's sahibi göstərir və ya is deməkdir: sonra nə gəldiyinə baxın. A1-02 A1-05 A1-08
- Test: Birdən çoxdur və heç nə ona məxsus deyil? → -s, apostrofsuz. Onun yerinə «is» deyə bilərsiniz? → 's = is. Sonra sahibə məxsus əşya gəlir? → yiyəlik 's.
there is, yoxsa it is — There is / there are bir yerdə olan yeni bir şeyi təqdim edir. Sonra onu it və ya they ilə təsvir edirsiniz. Hava, vaxt və məsafə üçün it işlədin. Azərbaycanca «Stulun üstündə çanta var» deyirik: yer əvvəldə, «var» sonda. İngiliscədə cümlə there is ilə başlayır, yer isə sonda gəlir. A1-01 A1-11
- Test: Nəyinsə bir yerdə olduğunu deyirsiniz? → there is / are. Artıq danışdığınız əşyanı təsvir edirsiniz, ya da hava, vaxt, məsafədən danışırsınız? → it.
it's, yoxsa its — It's = it is. Its = onun (əşyanın və ya heyvanın), apostrofsuz. A1-02 A1-08
- Test: Onun yerinə «it is» (və ya «it has») deyə bilərsiniz? → it's. Deyə bilmirsinizsə → its.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. Üçüncü şəxsdə be yoxa çıxır. Danışıqda «Yeni müəllimimiz çox ciddi», «Açarlar gödəkcəndə» deyirik, xəbərə heç bir şəkilçi artırmırıq. Sözbəsöz tərcümədə is / are itir. Hərəkət feili yoxdursa, ingiliscə cümlədə körpü mütləqdir. A1-02
2. «Onun» → his, yoxsa her? Azərbaycanca «o», «onu», «onun» kişi və qadın üçün eynidir. Ona görə ingiliscədə his və her, he və she tez-tez qarışır. Seçimi sahib həll edir, əşya yox: Nigar → her, Rashad → his. A1-08 A1-09
3. Artikl itir. Azərbaycan dilində artikl yoxdur: «Çox köhnə maşınımız var», «Bu gün günəş çox istidir». Ona görə ingiliscədə a / an və the asanlıqla düşür. Bir tək saya bilinən əşya, bir nəfərin peşəsi və ya təsviri → a / an; tək olan, hamının bildiyi şey (the sun, the moon) → the. A1-06
4. Saydan sonra tək isim. Azərbaycanca saydan sonra isim cəm şəkilçisi almır: «beş nəfər», «üç qutu». İngiliscədə birdən çox olanda isim cəmdə olur, qaydasız cəmləri də unutmayın: person → people. A1-04 A1-05
5. Sualda söz sırası dəyişmir. Azərbaycanca sual intonasiya, «mı / mi» və ya sual sözü ilə qurulur, söz sırası isə eyni qalır: «Yeni maşının nə rəngdədir?», «Yaxınlıqda bank var?». İngiliscədə be mübtədadan əvvəl gəlir, «var?» sualı isə Is there / Are there…? olur. A1-03 A1-11
Qızıl qaydalar
- A1-01 Adi sıra: mübtəda, feil, tamamlıq, sonra yer, sonra vaxt. Təsdiq cümləsinə mübtəda və feil lazımdır. Real mübtəda yoxdursa (hava, vaxt, məsafə), it işlədin.
- A1-02 Mübtədanı təsvirlə, peşə ilə, yerlə və ya yaşla bağlayan hərəkət feili yoxdur? be işlədin: I → am, he / she / it / bir əşya → is, you / we / they / çox əşya → are.
- A1-03 Be təkbaşına işləyir: inkar üçün ondan sonra not qoyun, sual üçün onu mübtədadan əvvəl keçirin. Əks-səda ilə cavab verin, əvəzlik və be: Yes, I am. / No, it isn't.
- A1-04 Sayları ən böyük blokdan başlayaraq qurun; saydan sonra hundred / thousand / million -s almır. Yaş: be + say. Qiymət: How much is…? / How much are…?
- A1-05 Birdən çox üçün -s (s, sh, ch, x, z sonluğundan sonra -es) artırın. Qaydasız cəmləri əzbərləyin: men, women, children, people, feet, teeth, mice. Yadda saxlayın: jeans, trousers, scissors və glasses həmişə cəmdir.
- A1-06 Yeni və ya çoxundan biri → a/an (səsə görə seçin). İkimizin də bildiyi və ya yeganə olan → the. Ümumiyyətlə cəm və ya sayılmayan isim → adətən artikl yoxdur.
- A1-07 Yaxın → this / these; uzaq → that / those. Bir → this / that; çox → these / those. İsmi təkrarlamayın: one və ya ones deyin.
- A1-08 Əvvəl sahib: my / your / his / her / its / our / their + isim və ya sahib + 's + əşya. His / her seçimini əşya yox, sahib həll edir. Its apostrofsuz yazılır.
- A1-09 Feildən əvvəl → I, he, she, we, they. Feildən və ya ön sözdən sonra → me, him, her, us, them. You və it heç vaxt dəyişmir.
- A1-10 Sifət adətən isimdən əvvəl və ya be / look / feel sözlərindən sonra gəlir və ona heç vaxt cəm -s artırılmır. Very = çox; too = həddindən artıq, problem.
- A1-11 Bir yerdə yeni bir şeyin olduğunu deyirsiniz? there ilə başlayın: there is + bir əşya (və ya sayılmayan bir şey), there are + cəm. Sonra ondan it və ya they ilə danışın. Hava, vaxt və məsafə → it.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Cümlələri tamamlayın və ya tapşırığa uyğun dəyişin.
-
A1-02 To Be (am, is, are) azərbaycanca: nə vaxt və necə işlənir, nümunələr və tapşırıqlar My parents at work today.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar İnkar cümləsi qurun: The bus is late.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar Sual qurun: Your sister is a nurse.
-
A1-04 İngiliscə rəqəmlər azərbaycanca: yaş, qiymət və telefon nömrəsi necə deyilir Sözlə yazın (UK): 250
-
A1-05 İngilis dilində isimlərin cəmi azərbaycanca: -s, -es, children, people və qaydasız formalar one knife → two
-
A1-07 This, That, These, Those azərbaycanca: «bu» və «o» ingiliscə necə deyilir (near, many) bags are very heavy.
-
A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir ' və ya 's ilə yazın: the bedroom of my parents
-
A1-11 There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir any eggs in the fridge? (sual)
B. Məna
Mənaya uyğun variantı seçin.
-
A1-02 To Be (am, is, are) azərbaycanca: nə vaxt və necə işlənir, nümunələr və tapşırıqlar Yaşı düzgün bildirən cümləni seçin: …
-
A1-04 İngiliscə rəqəmlər azərbaycanca: yaş, qiymət və telefon nömrəsi necə deyilir Qiyməti öyrənmək istəyirsiniz. Düzgün cavabı seçin: … are these shoes?
-
A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz Ümumiyyətlə: … are great pets.
-
A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz I have a cat and a dog. … cat is ten.
-
A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir Düzgün cavabı seçin: Tom is with … sister, Anna.
-
A1-09 Me, Him, Her, Us, Them azərbaycanca: ingiliscə «məni, onu, bizə» necə deyilir Düzgün cavabı seçin: is my teacher. I like a lot.
-
A1-10 İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too Bir problem var. Düzgün cavabı seçin: The suitcase is … heavy for me.
-
A1-11 There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir There's a new café near my flat. … is really nice.
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
A1-01 İngilis dilində söz sırası azərbaycanca: cümlə necə qurulur (Subject + Verb + Object) Is very windy today.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar "Are you a student?" sualına cavab: Yes, I'm.
-
A1-05 İngilis dilində isimlərin cəmi azərbaycanca: -s, -es, children, people və qaydasız formalar Three childs are in the garden.
-
A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz My sister is engineer.
-
A1-07 This, That, These, Those azərbaycanca: «bu» və «o» ingiliscə necə deyilir Those car is very fast.
-
A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir The cat is in it's basket.
-
A1-10 İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too They are tireds today.
-
A1-09 Me, Him, Her, Us, Them azərbaycanca: ingiliscə «məni, onu, bizə» necə deyilir The message is from them.
D. Mətndə
Mesajı tamamlayın. Mötərizədəki sözlərdən istifadə edin.
Hi Sam! I'm in Dublin with 25 (I) sister. Our hotel is 26 (a / an) old building near the river. 27 (There is / There are) two big beds in our room, and 28 (there's / it's) a small balcony. The room is small. 29 (It's / Its) very clean, and the 30 (person) at the hotel are really friendly. 31 (This / These) photos are from this morning. 32 (The / A) sky is so blue! It 33 (be / not) cold today. We are very happy! Is your sister at home this week? I miss 34 (she / her)!
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
A1-11 There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir Otağınızı və ya evinizi üç cümlə ilə təsvir edin. there is, there are və it və ya they işlədin.
-
A1-08 My, Your, His, Her və 's azərbaycanca: ingiliscə yiyəlik necə bildirilir Ailə şəklindəki iki nəfəri təqdim edin. This is… / These are… və yiyəlik forması işlədin.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar Yeni sinif yoldaşınız üçün be ilə iki sual yazın. Sonra öz qısa cavablarınızı yazın.
Cavablar
A. Quruluş
- are
- The bus isn't late. / The bus is not late.
- Is your sister a nurse?
- two hundred and fifty
- knives
- These
- my parents' bedroom
- Are there
B. Məna
- I'm 30.
- How much
- Dogs
- The
- his
- She … her
- too
- It
C. Səhvi tapın
- It is very windy today. / It's very windy today.
- Yes, I am.
- Three children are in the garden.
- My sister is an engineer. / My sister's an engineer.
- That car is very fast.
- The cat is in its basket.
- They are tired today. / They're tired today.
- ✓ The message is from them.
D. Mətndə
- my
- an
- There are
- there's / there is
- It's / It is
- people
- These
- The
- isn't / 's not / is not
- her
E. Sizin növbəniz
- There's a big window in my room. It's very old. There are two chairs, and they're blue.
- This is my brother's wife, Ana. These are their children, Leo and Mia.
- Are you from here? No, I'm not. Is your flat near the school? Yes, it is.
