İngiliscə rəqəmlər azərbaycanca: yaş, qiymət və telefon nömrəsi necə deyilir
Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz 0-dan 1 000 000-a qədər rəqəmləri deyə, thirteen ilə thirty sözlərini eşidib ayıra, kiminsə neçə yaşı olduğunu soruşub deyə, qiyməti soruşub deyə və telefon nömrənizi verə biləcəksiniz.
Əsas fikir
İngilis rəqəmləri bloklardan qurulur. Bir neçə kiçik blok var (one sözündən nineteen sözünə qədər), onluqlar var (twenty, thirty, forty…) və üç böyük blok: hundred, thousand və million. Rəqəmi ən böyük blokdan ən kiçiyə doğru qurursunuz: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.
Rəqəmdən sonra böyük bloklar dəyişmir: hundred, thousand və million sözlərinə -s artırılmır: two hundred, five thousand.
Bəzi rəqəmlər başqa cür deyilir. Qiymətlər çox vaxt iki hissədə deyilir: £4.50 = four fifty. Telefon nömrələri adətən rəqəm-rəqəm deyilir: oh seven seven…. Onluq kəsrlərdə point sözü işlənir: 1.5 = one point five.
Və kiçik bir səs böyük fərq yaradır: thirteen və thirty. Sözün sonuna qulaq asın: uzun -teen, yoxsa qısa -ty? Mağazada bu, 13 ilə 30 arasındakı fərqdir!
Azərbaycan dili və ingilis dili
Yaxşı xəbər: azərbaycan rəqəmləri də bloklardan qurulur və sıra eynidir: «üç min dörd yüz altı» → three thousand four hundred and six. Rəqəmdən sonra «yüz» və «min» azərbaycancada da cəmə düşmür («iki yüz», «beş min»), ona görə two hundred sizə təbii gəlir. Fərqlər başqa yerdədir. Azərbaycan dilində rəqəmdən sonra isim də tək qalır («iki yüz otaq»), ingiliscədə isə isim cəmdə olur: two hundred rooms. Britaniya ingiliscəsində son hissədən əvvəl and gəlir, azərbaycancada isə belə söz yoxdur. Onluq kəsri biz vergüllə yazırıq («1,5»), ingiliscədə isə nöqtə qoyulur və point deyilir. Yaşı «yaşı var» ilə deyirik, ingiliscədə isə be ilə. Telefon nömrəsini biz adətən cüt-cüt deyirik («qırx beş, altmış yeddi»), ingiliscədə isə hər rəqəm ayrıca deyilir.
| Azərbaycanca | İngiliscə | Fərq |
|---|---|---|
| üç yüz əlli | three hundred and fifty (UK) | Britaniyada son hissədən əvvəl and; ABŞ-da çox vaxt olmur |
| iki yüz otaq | two hundred rooms | hundred dəyişmir, amma isim cəmdə olur |
| yüzlərlə adam | hundreds of people | dəqiq rəqəm yoxdursa: hundreds of |
| Neçə yaşın var? / İyirmi dörd yaşım var. | How old are you? / I'm twenty-four. | yaş: have yox, be |
| Bu futbolka neçəyədir? | How much is this T-shirt? | bir əşya → is, çox əşya → are; be mübtədadan əvvəl |
| 1,5 litr (bir yarım litr) | 1.5 litres (one point five litres) | vergül yox, nöqtə: point |
| sıfır əlli, qırx beş | oh five oh, four five | telefon nömrəsi: hər rəqəm ayrıca |
Quruluş
0–20
| 0 zero | 1 one | 2 two | 3 three |
| 4 four | 5 five | 6 six | 7 seven |
| 8 eight | 9 nine | 10 ten | 11 eleven |
| 12 twelve | 13 thirteen | 14 fourteen | 15 fifteen |
| 16 sixteen | 17 seventeen | 18 eighteen | 19 nineteen |
-teen və -ty
| -teen | -ty |
|---|---|
| 13 thirteen | 30 thirty |
| 14 fourteen | 40 forty (u yoxdur) |
| 15 fifteen | 50 fifty |
| 16 sixteen | 60 sixty |
| 17 seventeen | 70 seventy |
| 18 eighteen | 80 eighty |
| 19 nineteen | 90 ninety |
- 21–99: onluq + defis + birlik: twenty-one, forty-five, ninety-nine.
Böyük rəqəmlər
| Rəqəm | UK | US |
|---|---|---|
| 100 | a hundred / one hundred | a hundred / one hundred |
| 105 | a hundred and five | a hundred and five / a hundred five |
| 350 | three hundred and fifty | three hundred fifty / three hundred and fifty |
| 1,000 | a thousand / one thousand | a thousand / one thousand |
| 2,500 | two thousand five hundred | two thousand five hundred |
| 3,406 | three thousand four hundred and six | three thousand four hundred six |
| 1,000,000 | a million / one million | a million / one million |
- Rəqəmdən sonra -s yoxdur: two hundred, ten thousand, three million. Amma hundreds of / thousands of + isim dəqiq rəqəm yox, «çox», «yüzlərlə», «minlərlə» deməkdir.
- Azərbaycanca sadəcə «yüz», «min» deyirik; ingiliscədə isə qabağında a və ya one lazımdır: a hundred, one thousand.
- and (UK): and sözünü son hissədən (onluq və birlikdən) əvvəl qoyun: two hundred and five, one thousand and twenty. thousand ilə hundred arasına isə qoymayın: one thousand five hundred. Amerika ingiliscəsində and çox vaxt işlənmir.
- Böyük rəqəmlər ingiliscədə adətən vergüllə yazılır: 1,000, 25,000. Onluq kəsrlərdə nöqtə qoyulur: 1.5. Azərbaycan dilində isə əksinədir: «1 000», «1,5».
Yaş və qiymət
| Sual | Cavab |
|---|---|
| How old are you? | I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old. |
| How old is she? | She's eight. |
| How much is this bag? | It's thirty pounds. |
| How much are these shoes? | They're fifty dollars. |
Qiymətləri demək
| Yazılışı | Tam | Qısa (gündəlik) |
|---|---|---|
| £4.50 | four pounds fifty | four fifty |
| $2.99 | two dollars (and) ninety-nine (cents) | two ninety-nine |
| €12.00 | twelve euros | twelve |
| 80p | eighty pence | eighty p (UK, danışıq dili) |
Yarım, dörddə bir, onluq kəsrlər və faizlər
| Yazılışı | Deyilişi |
|---|---|
| ½ / 2½ | a half, half / two and a half |
| ¼ | a quarter |
| 1.5 / 2.75 | one point five / two point seven five |
| 20% | twenty percent (UK həm də: per cent) |
İstifadə
1Kiçik rəqəmlər və -teen / -ty
13–19 rəqəmləri -teen ilə bitir; 20–90 onluqları isə -ty ilə. Sonluğu aydın deyin.
2Böyük rəqəmlər
Ən böyük blokdan aşağıya doğru qurun. Rəqəmdən sonra -s yoxdur.
3Yaş
How old…? ilə soruşun. be + rəqəm və ya be + rəqəm + years old ilə cavab verin. Have heç vaxt işlənmir (A1-02 dərsinə baxın).
4Qiymətlər
Bir əşya üçün How much is…?, iki və daha çox əşya üçün How much are…? soruşun. It's… və ya They're… ilə cavab verin. Gündəlik danışıqda pounds, dollars, pence və cents sözləri çox vaxt deyilmir.
5Telefon nömrələri
Hər rəqəmi ayrıca, kiçik qruplarla, qruplar arasında qısa fasilə verərək deyin. 0 adətən oh deyilir (zero da olar, xüsusən Amerika ingiliscəsində). Britaniya ingiliscəsində yan-yana gələn iki eyni rəqəm çox vaxt double olur: 44 = double four. Azərbaycanca nömrəni cüt-cüt deyirik («qırx dörd»); ingiliscədə belə deməyin.
6About və around
Rəqəm dəqiq deyilsə, ondan əvvəl about və ya around qoyun. Mənaları eynidir: «təxminən».
7Yarım, dörddə bir, onluq kəsrlər və faizlər
½ a half və ya half, ¼ isə a quarter deyilir. Tam rəqəmdən sonra and a half deyin. Onluq kəsrlərdə point deyin, sonra hər rəqəmi ayrıca. Faizlərdə rəqəm + percent deyin.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Neçə yaşın var?» → How many years do you have? Azərbaycanca yaşı «var» ilə soruşuruq, ona görə sualı sözbəsöz tərcümə etmək çox asandır. İngiliscədə yaş həmişə How old + be ilə soruşulur.
2. Qiymət sualında söz sırası. Azərbaycanca «Bu çətir neçəyədir?» deyirik: əvvəl əşya, sonra sual. İngiliscədə How much əvvəldə, sonra is / are, sonra əşya gəlir.
3. Vergüllü onluq kəsr. Azərbaycan dilində «7,5» yazırıq və «yeddi tam onda beş» və ya «yeddi yarım» deyirik. İngiliscədə onluq kəsrdə nöqtə yazılır və point deyilir. Vergül isə böyük rəqəmlərdə minlikləri ayırır: 1,500 = min beş yüz.
4. Telefon nömrəsini cüt-cüt demək. Azərbaycanda nömrəni çox vaxt «sıfır əlli, üç yüz iyirmi bir, qırx beş, altmış yeddi» kimi deyirik. İngiliscədə telefon nömrəsi rəqəm-rəqəm deyilir.
5. Rəqəmdən sonra tək isim. Azərbaycanca «iki yüz otaq», «qırx yer» deyirik: rəqəmdən sonra isim cəmə düşmür. İngiliscədə hundred dəyişmir, amma isim cəmdə olur. (Cəm isimlər: A1-05 dərsinə baxın.)
Qarışdırmayın
-teen və -ty — Sonluğa qulaq asın. -teen uzundur və n səsi ilə bitir; -ty qısadır. Tək deyiləndə thirteen sonda, thirty isə əvvəldə vurğulanır (Yazılış və tələffüz hissəsinə baxın).
two hundred və hundreds of — Dəqiq rəqəmdən sonra hundred sözünə nə -s, nə də of artırılır. Rəqəm olmadan hundreds of «yüzlərlə», yəni «çox» deməkdir.
How old…? və How much…? — How old yaşı soruşur; How much qiyməti soruşur.
Yazılış və tələffüz
- Yazılış tələləri: four → fourteen, amma forty (u yoxdur); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (bir t), eighty; nine → nineteen, ninety (e qalır).
- 21–99 rəqəmlərini defislə yazın: thirty-two, sixty-seven.
- thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US): sonda uzun «teen». thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US): sonda qısa «ti». Azərbaycan dilində vurğu adətən son hecaya düşür; thirty sözünü də sonu vurğulu desəniz, thirteen kimi eşidilə bilər. THIR-ty deyin: vurğu əvvəldə. Amerika ingiliscəsində thirty, forty sözlərindəki t çox vaxt yumşaq d kimi səslənir.
- Sayanda (thirteen, fourteen, fifteen) və ya rəqəmdən sonra isim gələndə (thirteen people) -teen rəqəmlərinin vurğusu çox vaxt əvvələ keçir. Onda ən yaxşı ipucu sonluqdur: n ilə bitən uzun «-teen», yoxsa qısa «-ty».
- three, thirteen, thirty, thousand sözlərindəki ilk səs /θ/ azərbaycan dilində yoxdur. Dilin ucunu üst və alt dişlərin arasına azca çıxarın və havanı üfürün, səs telləri titrəməsin. Onu s və ya t ilə əvəz etməyin: three «tri» və ya «sri» deyil.
- thirty və thirteen sözlərindəki /ɜː/ səsi də azərbaycan dilində yoxdur: dodaqları yuvarlaqlaşdırmadan, dili ortada saxlayaraq uzun deyin.
- Böyük rəqəmlərdə and zəif deyilir: two hundred and five deyəndə and qısa «n» kimi səslənir.
- hundred /ˈhʌndrəd/: vurğu birinci hecadadır; thousand /ˈθaʊznd/: vurğu yenə birinci hecada. İkisi də /d/ səsi ilə bitir: azərbaycancada sözün sonunda d səsi t-yə çevrilir, burada isə son /d/ səsini saxlayın.
- percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US): vurğu -cent hecasındadır. Onluq kəsrdən sonra hər rəqəmi ayrıca deyin: 2.75 = two point seven five (seventy-five yox).
Qızıl qayda
Rəqəmləri ən böyük blokdan aşağıya doğru qurun (thousand, hundred, sonra qalanı); rəqəmdən sonra hundred / thousand / million sözlərinə -s artırmayın. Yaş: be + rəqəm (have yox). Qiymət: How much is…? / How much are…? Onluq kəsrdə vergül yox, nöqtə: point.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Rəqəmləri və qiymətləri sözlə yazın və ya cümləni tamamlayın.
-
Sözlə yazın (UK): 350
-
Sözlə yazın: 47
-
Sözlə yazın: 2,000
-
Sözlə yazın: 1,500
-
Qiyməti sözlə yazın: £7.20
-
Qiyməti sözlə yazın: $3.99
-
Britaniya telefon nömrəsini sözlə yazın: 01632 448
-
"How old your children?" "They're six and nine."
B. Məna
Düzgün cavabı seçin.
-
Rəfiqənizin 13 yaşı var. Düzgün cavabı seçin: She's ….
-
Düzgün cavabı seçin: How much … the tickets?
-
Düzgün cavabı seçin: … people are here.
-
Dəqiq qiyməti bilmirsiniz. Düzgün cavabı seçin: It's … ten euros.
-
Qiyməti bilmək istəyirsiniz. Düzgün cavabı seçin: … is this lamp?
-
2.5 necə deyilir? …
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
Three thousands people are here.
-
The ticket is fourty dollars.
-
I'm twenty years.
-
How much is these apples?
-
Hundreds of people are at the station.
D. Mətndə
Dialoqu tamamlayın. Mötərizədəki rəqəmləri sözlə yazın.
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Neçə yaşınız olduğunu və ailənizdən iki nəfərin neçə yaşı olduğunu yazın.mum (UK), mom (US)
-
Yanınızdakı iki əşyanın qiymətini sözlə yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
-
A1-02 To Be (am, is, are) azərbaycanca: nə vaxt və necə işlənir, nümunələr və tapşırıqlar Səhvi düzəldin: I have twenty-five years.
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar Sözləri düzgün sıraya qoyun: old / your / how / is / brother
Cavablar
A. Quruluş
- three hundred and fifty
- forty-seven
- two thousand
- one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
- seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
- three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
- oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
- are
B. Məna
- thirteen
- are
- Two hundred
- about
- How much
- two point five
C. Səhvi tapın
- Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
- The ticket is forty dollars.
- I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
- How much are these apples?
- ✓ Hundreds of people are at the station.
D. Mətndə
- is
- twenty-five pounds / twenty-five
- are
- They're / They are
- double seven / seven seven
E. Sizin növbəniz
- I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
- My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.
F. Qarışıq təkrar
- she is
- I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
- How old is your brother?
