გამეორება: to be, არსებითი სახელები და ნაცვალსახელები (A1-01–A1-11)
Review: Be, Nouns and Pronouns
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ სწორი წინადადებების აგებას am / is / are-ით, ადამიანებისა და საგნების აღწერას სწორი არსებითი სახელით, არტიკლით, ჩვენებითი სიტყვით, ნაცვალსახელითა და ზედსართავი სახელით, და იმის თქმას, რა არსებობს, there is / there are-ით – და ამ ფორმებს შორის სწორ არჩევანს, როცა ისინი ერთად გხვდებათ.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| A1-01 | ჩვეულებრივი რიგი: ქვემდებარე + ზმნა + დამატება + ადგილი + დრო; ყოველ თხრობით წინადადებას სჭირდება ქვემდებარე და ზმნა; ამინდზე, დროსა და მანძილზე – ფორმალური ქვემდებარე it | I meet my friends in town on Saturdays. |
| A1-02 | be ხიდია: I am, he / she / it is, you / we / they are – სახელებზე, პროფესიებზე, ასაკზე, გრძნობებზე, აღწერასა და ადგილზე | My parents are doctors. |
| A1-03 | უარყოფა: not be-ს შემდეგ (isn't, aren't, I'm not); კითხვა: be ქვემდებარის წინ; მოკლე პასუხი ექოა (Yes, I am. / No, it isn't.) | "Is the café open?" "No, it isn't." |
| A1-04 | რიცხვები ბლოკებისგან შედგება, რიცხვის შემდეგ -s არ ემატება (two hundred); ასაკი = be + რიცხვი; How much is / are…? | "How much are the tickets?" "They're forty dollars each." |
| A1-05 | მრავლობითი = -s / -es; -ies, -ves; არაწესიერი მრავლობითი (men, women, children, people, feet, teeth, mice); jeans, scissors მუდამ მრავლობითშია | The children are in the garden. |
| A1-06 | a / an = ახალი ან ერთი ბევრიდან (ვირჩევთ ბგერით); the = ის, რომელიც ორივემ ვიცით; ზოგადად საგნებზე – არტიკლის გარეშე | I have a cat and a dog. The cat is ten. |
| A1-07 | ახლოს → this / these, შორს → that / those; არსებითი სახელის გამეორების ნაცვლად – one / ones; This is… – ადამიანების გასაცნობად | These shoes are black. I want the brown ones. |
| A1-08 | my, your, his, her, its, our, their + არსებითი სახელი – ვირჩევთ მფლობელით; მფლობელი + 's + საგანი, წესიერი მრავლობითი მფლობელი – s' | Maria is with her brother. |
| A1-09 | ზმნის წინ – I, he, she, we, they; ზმნის ან წინდებულის შემდეგ – me, him, her, us, them; It's me. Me too. | Anna is my best friend. I see her every day. |
| A1-10 | ზედსართავი სახელი არსებითი სახელის წინ ან be / look / feel-ის შემდეგ დგას; ზედსართავს მრავლობითის -s არ ემატება; very = ძლიერი, too = პრობლემა | The shoes are too expensive for me. |
| A1-11 | there is + ერთი საგანი ან ის, რასაც ვერ დაითვლით, there are + მრავლობითი; Is there…? How many… are there?; შემდეგ ვსაუბრობთ it / they-ით | There's a new café in town. It's really nice. |
მთავარი შედარებები
be თუ be-ს გარეშე – Be ხიდია, როცა მოქმედების ზმნა არ გვაქვს: სახელები, პროფესიები, ასაკი, გრძნობები, აღწერა, ადგილი. ასაკი და გრძნობები be-თი ითქმის და არა have-ით. როცა მოქმედების ზმნა გვაქვს, ის არის მთავარი ზმნა და be არ ემატება. ქართულიც ზუსტად ასე მუშაობს: „მასწავლებელია“, მაგრამ „ლეპტოპი გვჭირდება“. A1-01 A1-02
- ტესტი: წინადადებაში მოქმედების ზმნაა, მაგალითად need, live ან like? → be-ს გარეშე. ქვემდებარის შემდეგ მხოლოდ აღწერა, პროფესია, ასაკი, გრძნობა ან ადგილია? → გამოიყენეთ be.
is / isn't თუ are / aren't – შეხედეთ ქვემდებარეს: ერთი ადამიანი ან საგანი → is / isn't; ორი ან მეტი → are / aren't. I-ს თავისი ფორმა აქვს: am, I'm not. არაწესიერი მრავლობითი და მხოლოდ მრავლობითში მყოფი სიტყვები are-ს იღებს. ფრთხილად: ქართულად რიცხვის შემდეგ მხოლობითია („ორი ავტობუსი აგვიანებს“), ინგლისურში – მრავლობითი. A1-02 A1-03 A1-05
- ტესტი: შეგიძლიათ ქვემდებარის ნაცვლად თქვათ „they“? → are / aren't. „he“, „she“ ან „it“? → is / isn't.
a / an თუ the თუ არტიკლის გარეშე – A / an ერთ ახალ საგანს წარადგენს (ვირჩევთ ბგერით: an hour, a university). The მიუთითებს იმაზე, რომელიც ორივემ ვიცით. მრავლობითი ან უთვლადი არსებითი სახელი ზოგადად ჩვეულებრივ არტიკლს არ იღებს. ქართულში არტიკლები არ არის, ამიტომ ეს თემა ყველაზე მეტ ყურადღებას მოითხოვს. A1-06
- ტესტი: ახალია, ერთი ბევრიდან? → a / an. მსმენელმა იცის, რომელი? → the. ყველა, ზოგადად? → არტიკლის გარეშე.
this / that თუ these / those – ორი კითხვა ერთდროულად: ახლოს თუ შორს? ერთი თუ ბევრი? შემდეგ გამოიყენეთ one / ones, რომ არსებითი სახელი არ გაიმეოროთ. ქართულ „ეს“-ს ხშირად მრავლობითთანაც ვამბობთ („ეს ჩემი წიგნებია“), ინგლისურში კი მრავლობითთან these / those დგას. A1-07
- ტესტი: ახლოს + ერთი → this; ახლოს + ბევრი → these; შორს + ერთი → that; შორს + ბევრი → those.
I / me / my – ერთ ადამიანს სამი ფორმა აქვს. ზმნის წინ → ქვემდებარის ფორმა. ზმნის ან წინდებულის შემდეგ → დამატების ფორმა. არსებითი სახელის წინ, მფლობელის საჩვენებლად → კუთვნილებითი. Her დამატებაც არის და კუთვნილებითიც: შეხედეთ, რა მოსდევს. ქართულ „მისი“-ს სქესი არ აქვს, ამიტომ his / her მფლობელის სქესით აირჩიეთ. A1-08 A1-09
- ტესტი: ზმნის წინაა? → I, he, she, we, they. ზმნის ან with, for, from…-ის შემდეგაა? → me, him, her, us, them. არსებითი სახელის წინაა? → my, his, her, our, their.
მრავლობითის -s თუ კუთვნილებითი 's თუ 's = is – მრავლობითს აპოსტროფი არ აქვს. სახელის ან არსებითი სახელის შემდეგ 's ან მფლობელს აღნიშნავს, ან ნიშნავს is-ს: შეხედეთ, რა მოსდევს. A1-02 A1-05 A1-08
- ტესტი: ერთზე მეტია და არაფერი ეკუთვნის? → -s, აპოსტროფის გარეშე. მის ადგილას შეგიძლიათ თქვათ „is“? → 's = is. შემდეგ მოდის საგანი, რომელიც მფლობელს ეკუთვნის? → კუთვნილებითი 's.
there is თუ it is – There is / there are წარადგენს რაღაც ახალს, რაც არსებობს. შემდეგ მას it ან they აღწერს. ამინდზე, დროსა და მანძილზე გამოიყენეთ it. ქართულად ორივე შემთხვევაში ხშირად უბრალოდ „არის“ ან „-ა“ ითქმის („სკამზე ჩანთაა“, „ცივა“), ამიტომ არჩევანი ინგლისურში უნდა გააკეთოთ. A1-01 A1-11
- ტესტი: ამბობთ, რომ რაღაც სადღაც არსებობს? → there is / are. აღწერთ უკვე ნახსენებ საგანს, ან ამინდს, დროს, მანძილს? → it.
it's თუ its – It's = it is. Its = მისი (საგნის ან ცხოველის), აპოსტროფის გარეშე. A1-02 A1-08
- ტესტი: შეგიძლიათ თქვათ „it is“ (ან „it has“)? → it's. თუ არა → its.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. წინადადება it-ის გარეშე. ამინდზე, დროსა და მანძილზე ქართულ წინადადებას ქვემდებარე არ აქვს: „ფეხით შორია“, „უკვე გვიანია“. ინგლისურ წინადადებას ქვემდებარე ყოველთვის სჭირდება; როცა ნამდვილი ქვემდებარე არ არის, ეს it-ია. A1-01 A1-02
2. a / an და the. ქართულში არტიკლები არ არის: „ჩვენს სკოლას ახალი სპორტდარბაზი აქვს და დარბაზი ძალიან თანამედროვეა“. ინგლისურში ახალი საგანი პირველად a / an-ს იღებს, როცა მასზე მეორედ ვლაპარაკობთ – the-ს. A1-06
3. „ჩემს კლასში ოცი მოსწავლეა“ → In my class is twenty student. ქართულად რაღაცის არსებობას ადგილით ვიწყებთ, რიცხვის შემდეგ კი არსებითი სახელიც და ზმნაც მხოლობითშია. ინგლისურში არსებობას there is / there are წარადგენს, რიცხვის შემდეგ კი მრავლობითია. A1-04 A1-05 A1-11
4. „ეს ჩემი მშობლები არიან“ → This is my parents. ქართულად „ეს“ მრავლობითთანაც ბუნებრივია: „ეს ჩემი მშობლები არიან“, „ეს ჩვენი ფოტოებია ბათუმიდან“. ინგლისურში ჩვენებითი სიტყვა რიცხვით იცვლება: ერთი → this / that, ბევრი → these / those, და ზმნაც are ხდება. A1-07
5. „მისი“ → his თუ her? ქართულ „მისი“-ს და „თავისი“-ს სქესი არ აქვს: „ელენე პილოტია. მისი სამსახური ძალიან საინტერესოა“. ინგლისურში his კაცს ეკუთვნის, her – ქალს; აირჩიეთ მფლობელის მიხედვით. A1-08
ოქროს წესები
- A1-01 ჩვეულებრივი რიგი: ქვემდებარე, ზმნა, დამატება, მერე ადგილი, მერე დრო. თხრობით წინადადებას სჭირდება ქვემდებარე და ზმნა – თუ ნამდვილი ქვემდებარე არ არის (ამინდი, დრო, მანძილი), გამოიყენეთ it.
- A1-02 მოქმედების ზმნა არ გაქვთ და გინდათ ქვემდებარე დააკავშიროთ აღწერასთან, პროფესიასთან, ადგილთან ან ასაკთან? გამოიყენეთ be: I → am, he / she / it / ერთი საგანი → is, you / we / they / ბევრი საგანი → are.
- A1-03 Be დამოუკიდებლად მუშაობს: უარყოფისთვის მის შემდეგ დასვით not, კითხვისთვის კი ის ქვემდებარის წინ გადაიტანეთ. უპასუხეთ ექოთი – ნაცვალსახელით და be-თი: Yes, I am. / No, it isn't.
- A1-04 რიცხვები უდიდესი ბლოკიდან ააგეთ, რიცხვის შემდეგ hundred / thousand / million-ს -s არ ემატება. ასაკი: be + რიცხვი. ფასი: How much is…? / How much are…?
- A1-05 ერთზე მეტისთვის დაამატეთ -s (ან -es s, sh, ch, x, z-ის შემდეგ). არაწესიერი მრავლობითი ზეპირად ისწავლეთ – men, women, children, people, feet, teeth, mice – და დაიმახსოვრეთ, რომ jeans, trousers, scissors და glasses მუდამ მრავლობითშია.
- A1-06 ახალი ან ერთი ბევრიდან → a/an (ბგერით აირჩიეთ). ის, რომელიც ორივემ ვიცით, ან ერთადერთი → the. მრავლობითი ან უთვლადი არსებითი სახელი ზოგადად → ჩვეულებრივ არტიკლის გარეშე.
- A1-07 ახლოს → this / these; შორს → that / those. ერთი → this / that; ბევრი → these / those. არსებით სახელს ნუ გაიმეორებთ – თქვით one ან ones.
- A1-08 ჯერ მფლობელი: my / your / his / her / its / our / their + არსებითი სახელი, ან მფლობელი + 's + საგანი. his / her აირჩიეთ მფლობელით და არა საგნით. Its-ს აპოსტროფი არ აქვს.
- A1-09 ზმნის წინ → I, he, she, we, they. ზმნის ან წინდებულის შემდეგ → me, him, her, us, them. You და it არასოდეს იცვლება.
- A1-10 ზედსართავი სახელი ჩვეულებრივ დგას არსებითი სახელის წინ ან be / look / feel-ის შემდეგ – და მას მრავლობითის -s არასოდეს ემატება. Very = ძლიერი; too = პრობლემა.
- A1-11 რაღაც ახალი სადღაც არსებობს? დაიწყეთ there-ით: there is + ერთი საგანი (ან ის, რასაც ვერ დაითვლით), there are + მრავლობითი. შემდეგ მასზე ილაპარაკეთ it-ით ან they-ით. ამინდი, დრო და მანძილი → it.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი ფორმა ან გადააკეთეთ წინადადება.
-
A1-02 To Be (am, is, are) ქართულად: როდის am, როდის is და როდის are My parents at work today.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: The bus is late.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად შეადგინეთ კითხვა: Your sister is a nurse.
-
A1-04 რიცხვები ინგლისურად (numbers): ასაკი, ფასები და ტელეფონის ნომრები დაწერეთ სიტყვებით (UK): 250
-
A1-05 მრავლობითი რიცხვი ინგლისურში (plural nouns): -s, -es, children, people one knife → two
-
A1-07 This, That, These, Those ქართულად: ეს, ის და one / ones (ახლოს, ბევრი) bags are very heavy.
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად დაწერეთ ' ან 's-ით: the bedroom of my parents
-
A1-11 There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…? any eggs in the fridge? (კითხვა)
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.
-
A1-02 To Be (am, is, are) ქართულად: როდის am, როდის is და როდის are აირჩიეთ ასაკის შესახებ სწორი წინადადება: …
-
A1-04 რიცხვები ინგლისურად (numbers): ასაკი, ფასები და ტელეფონის ნომრები ფასი გაინტერესებთ. აირჩიეთ: … are these shoes?
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი ზოგადად: … are great pets.
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი I have a cat and a dog. … cat is ten.
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: Tom is with … sister, Anna.
-
A1-09 Me, him, her, us, them: ობიექტური ნაცვალსახელები (object pronouns) ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: is my teacher. I like a lot.
-
A1-10 ზედსართავი სახელი ინგლისურში (adjectives): very, quite, too და ანტონიმები პრობლემაა. აირჩიეთ: The suitcase is … heavy for me.
-
A1-11 There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…? There's a new café near my flat. … is really nice.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
A1-01 ინგლისური წინადადების აგებულება: სიტყვათა რიგი (word order) ქართულად Is very windy today.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად პასუხი კითხვაზე "Are you a student?": Yes, I'm.
-
A1-05 მრავლობითი რიცხვი ინგლისურში (plural nouns): -s, -es, children, people Three childs are in the garden.
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი My sister is engineer.
-
A1-07 This, That, These, Those ქართულად: ეს, ის და one / ones Those car is very fast.
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად The cat is in it's basket.
-
A1-10 ზედსართავი სახელი ინგლისურში (adjectives): very, quite, too და ანტონიმები They are tireds today.
-
A1-09 Me, him, her, us, them: ობიექტური ნაცვალსახელები (object pronouns) ქართულად The message is from them.
D. კონტექსტში
შეავსეთ შეტყობინებაში გამოტოვებული სიტყვები; ფრჩხილებში მოცემულია მინიშნება ან არჩევანი.
Hi Sam! I'm in Dublin with 25 (I) sister. Our hotel is 26 (a / an) old building near the river. 27 (There is / There are) two big beds in our room, and 28 (there's / it's) a small balcony. The room is small. 29 (It's / Its) very clean, and the 30 (person) at the hotel are really friendly. 31 (This / These) photos are from this morning. 32 (The / A) sky is so blue! It 33 (be / not) cold today. We are very happy! Is your sister at home this week? I miss 34 (she / her)!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
A1-11 There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…? სამი წინადადებით აღწერეთ თქვენი ოთახი ან სახლი. გამოიყენეთ there is, there are და it ან they.
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად ოჯახურ ფოტოზე ორი ადამიანი წარადგინეთ. გამოიყენეთ This is… / These are… და კუთვნილებითი ფორმა.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად დაწერეთ ორი კითხვა be-თი ახალი თანაკლასელისთვის. შემდეგ დაწერეთ საკუთარი მოკლე პასუხები.
პასუხები
A. ფორმა
- are
- The bus isn't late. / The bus is not late.
- Is your sister a nurse?
- two hundred and fifty
- knives
- These
- my parents' bedroom
- Are there
B. მნიშვნელობა
- I'm 30.
- How much
- Dogs
- The
- his
- She … her
- too
- It
C. იპოვეთ შეცდომა
- It is very windy today. / It's very windy today.
- Yes, I am.
- Three children are in the garden.
- My sister is an engineer. / My sister's an engineer.
- That car is very fast.
- The cat is in its basket.
- They are tired today. / They're tired today.
- ✓ The message is from them.
D. კონტექსტში
- my
- an
- There are
- there's / there is
- It's / It is
- people
- These
- The
- isn't / 's not / is not
- her
E. თქვენი ჯერი
- There's a big window in my room. It's very old. There are two chairs, and they're blue.
- This is my brother's wife, Ana. These are their children, Leo and Mia.
- Are you from here? No, I'm not. Is your flat near the school? Yes, it is.
