There Is və There Are azərbaycanca: ingiliscə «var» və «yoxdur» necə deyilir
There Is / There Are
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz there is / there are ilə bir yerdə nəyin olduğunu deyə, inkar və sual cümlələri qura (Is there…? How many… are there?) və there is, it is və have arasında seçim edə biləcəksiniz.
Əsas fikir
Bəzən kiməsə bir yerdə nəyinsə olduğunu demək istəyirsiniz. İngilis dili cümləni tamamilə yeni məlumatla başlamağı çox sevmir. Əvvəlcə dinləyəni hazırlayır.
Ona görə ingiliscə cümlənin əvvəlində kiçik bir siqnal kimi there işlənir: «Diqqət, nəsə var!» Sonra be feili, sonra isə yeni əşya gəlir: There is a café on the corner. Burada there «orada» demək deyil. O, sadəcə qapını açır.
Otel otağının qapısını açan bələdçini təsəvvür edin: «There's a big window, there are two beds, and there's a lovely view.» Bələdçi hər yeni əşyanı təqdim edir. Əşya bir dəfə təqdim olunandan sonra ondan it və ya they ilə danışırsınız: There's a café. It's very small.
Bir də yadda saxlayın: hava, vaxt və məsafə üçün ingiliscə there yox, it işlənir: It's cold. There's snow on the roads.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində bu dərsin bütün işini bir söz görür: var (inkarda yoxdur). «Küçəmizdə kafe var» (there is), «Mənim iki qardaşım var» (I have), «Çimərliyə iki kilometr var» (it is). İngiliscədə isə üç ayrı yol var: bir yerdə nəyinsə olması üçün there is / there are, kiminsə nəyəsə sahib olması üçün have, məsafə üçün it. Daha iki fərq var. «Var» sözü təkdə də, cəmdə də eynidir; ingiliscədə isə tək üçün there is, cəm üçün there are lazımdır. Azərbaycancada yer cümlənin əvvəlində gəlir («Bizim şəhərdə…»), ingiliscədə isə cümlə there ilə başlayır, yer adətən sonda olur. Sualda da «var?» sözü sonda qalır, ingiliscədə isə Is there…? / Are there…? əvvəlində.
| Azərbaycanca | İngiliscə | Fərq |
|---|---|---|
| Küçəmizdə pitsa yeri var. | There's a pizza place on our street. | mövcudluq → there is; yer sonda |
| Evimin yanında iki supermarket var. | There are two supermarkets near my house. | «var» dəyişmir; cəm → there are + supermarkets |
| Şəhərimizdə xəstəxana yoxdur. | There isn't a hospital in our town. | «yoxdur» → there isn't / there aren't |
| Yaxınlıqda aptek var? | Is there a pharmacy near here? | sual: Is there / Are there əvvəldə |
| Sinfinizdə neçə şagird var? | How many students are there in your class? | how many + cəm + are there |
| Mənim iki qardaşım var. | I have two brothers. | sahiblik → have |
| Çimərliyə iki kilometr var. | It's two kilometres to the beach. | məsafə → it |
Nəticə: azərbaycanca «var» deyirsinizsə, özünüzdən soruşun: bir yerdə nəsə mövcuddur (there is / are), kiminsə nəyisə var (have), yoxsa söhbət hava, vaxt, məsafədən gedir (it)?
Quruluş
Təsdiq cümləsi
| Forma | Nə ilə | Nümunə |
|---|---|---|
| there is / there's | bir əşya (tək isim) | There's a bank near here. |
| there is / there's | saymaq mümkün olmayan şeylər (milk, water, money) | There's some milk in the fridge. |
| there are | cəm isim | There are three bedrooms. |
There are yazıda adətən qısaldılmır: there are yazın.
İnkar cümləsi: any burada hazır ifadə kimi işlənir; tam qayda A1-24 dərsindədir.
| Forma | Nümunə |
|---|---|
| there isn't a/an + tək isim | There isn't a lift in this building. |
| there isn't any + saymaq mümkün olmayan şey | There isn't any coffee. |
| there aren't any + cəm isim | There aren't any buses after midnight. |
| there's no / there are no + isim | There's no coffee. There are no buses. |
Suallar və qısa cavablar
| Sual | Yes | No |
|---|---|---|
| Is there a/an…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Is there any + saymaq mümkün olmayan şey…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Are there any + cəm isim…? | Yes, there are. | No, there aren't. |
| How many + cəm isim + are there? | There are five. | There aren't any. |
Təsdiq qısa cavablar qısaldılmır: Yes, there is. (Yes, there's. yox)
İstifadə
1Bir yerdə nəyin olduğunu demək
Bir əşya və ya saymaq mümkün olmayan şey üçün there is, cəm isimlər üçün there are işlədin. Yer çox vaxt cümlənin sonunda gəlir.
2İnkar cümlələri
there isn't / there aren't işlədin, adətən a/an və ya any ilə. There's no / There are no da çox işlənir və bir az daha güclü səslənir.
3Is there…? və Are there…? sualları
is və ya are sözünü there sözündən əvvəl qoyun. Yes, there is / No, there aren't və s. ilə cavab verin.
4How many… are there?
Say haqqında How many + cəm isim + are there ilə soruşun.
5Əvvəl there + be, sonra it / they
Bir şeyi there is / there are ilə təqdim edin. Sonra onu it və ya they ilə təsvir edin.
6Hava, vaxt və məsafə üçün it; mövcudluq üçün there
Hava, vaxt və məsafə üçün mübtəda it olur (A1-01 dərsinə baxın). Nəyinsə olduğunu demək üçün there işlədin.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Var» → has. «Mənim maşınım var» cümləsində «var» have olur, ona görə «Şəkidə gözəl saray var» cümləsini də has ilə tərcümə etmək istəyirik. Amma yer (in Sheki, near my house) has feilinin mübtədası ola bilməz. Bir yerdə nəyinsə olduğunu demək üçün there is / there are işlədin.
2. There olmadan sual. Azərbaycanca «Bu oteldə bankomat var?» deyirik: sual sözü yoxdur, «var?» sonda gəlir. Sözbəsöz tərcümədə ya there düşür, ya da sıra pozulur. İngiliscədə sual Is there / Are there ilə başlayır.
3. Cəmdə də «var» → there is. Azərbaycancada «var» dəyişmir: «Şəkidə çoxlu köhnə ev var». İngiliscədə isim cəmdədirsə, there are lazımdır və isim də cəmə düşür.
4. «Neçə … var?» → How many … have? Azərbaycanca «Qrupunuzda neçə nəfər var?» deyirik. «Var» sözünü have kimi tərcümə etsəniz, cümlə səhv olur. Say haqqında How many + cəm isim + are there ilə soruşun.
5. «Yoxdur» → no, there is itir. Azərbaycanca «Soyuducuda süd yoxdur» deyirik. Sözbəsöz tərcümədə yalnız no qalır. İngiliscədə there isn't any və ya there's no lazımdır.
Qarışdırmayın
there is və it is — There is yeni bir şeyi təqdim edir; it is artıq bildiyimiz şeyi təsvir edir (hava və vaxt üçün də işlənir).
there is və have — There is = bir yerdə nəsə var; have = kiminsə nəyisə var, kimsə nəyəsə sahibdir (A1-14 dərsinə baxın). Azərbaycancada ikisi də «var» olur.
there (mövcudluq) və there (yer) — There «orada» mənasında da işlənir. There is / there are ifadəsində isə onun yer mənası yoxdur.
there, their və they're — Eyni səslənir, mənaları fərqlidir (A1-02 və A1-08 dərslərinə baxın).
Yazılış və tələffüz
- there's /ðeəz/ (UK), /ðerz/ (US). Tez danışıqda there is və there are zəif deyilir: There's a «thez-a», There are isə «ther-a» kimi səslənir.
- there /ð/ səsi ilə başlayır: dilin ucu üst və alt dişlərin arasındadır, səs telləri titrəyir. «zer» və ya «der» deməyin.
- Britaniya ingiliscəsində there sözünün sonundakı r deyilmir; Amerika ingiliscəsində deyilir, amma azərbaycan r səsi kimi titrədilmir: dilin ucu heç yerə toxunmur, bir az geri əyilir.
- Danışıqda bir çox adam cəm isimdən əvvəl də there's deyir (There's two problems). Bu, çox yayılıb, amma qeyri-rəsmidir; yazıda there are işlədin.
- Siyahı olanda feil adətən birinci isimlə uzlaşır: There's a sofa and two chairs. There are two chairs and a sofa.
- Sualda Is there bitişik deyilir («izther») və səs sonda qalxır.
Qızıl qayda
Bir yerdə yeni bir şey var? Cümləni there ilə başlayın: there is + bir əşya (və ya saymaq mümkün olmayan şey), there are + cəm. Sonra ondan it və ya they ilə danışın. Hava, vaxt və məsafə → it. Azərbaycanca «var» deyəndə seçin: yerdə mövcudluq → there is / are, sahiblik → have.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
There is / there are formalarından birini işlədin.
-
a cat in the garden.
-
five people in the meeting.
-
any bread? (question)
-
"Are there any shops near here?" "No, there ."
-
How many bedrooms in your flat?flat (UK), apartment (US)
-
İnkar cümləsinə çevirin: There are some chairs.
-
Sual düzəldin: There is a lift in the building.
B. Məna
Düzgün cavabı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: There … some juice in the fridge.
-
Düzgün cavabı seçin: There's a new restaurant in town. … is very good.
-
Düzgün cavabı seçin: … is very cold today.
-
Düzgün cavabı seçin: … a problem with my phone.
-
Ailəniz haqqında. Düzgün cavabı seçin: … two brothers.
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
There is three windows in the room.
-
Have a supermarket near your house?
-
How many students there are?
-
«Is there a lift?» sualına cavab: Yes, there's.
-
There's a new gym near my flat.
D. Mətndə
Söz qutusu: there are, is there, isn't, there's, it's, are there
Ana: Is your new flat nice?
Ben: Yes! 18 two bedrooms and a big kitchen.
Ana: 19 a balcony?
Ben: No, there 20. But 21 a park near the flat. 22 very beautiful.
Ana: And how many shops 23?
Ben: Not many. There 24 a supermarket, but there's a small market on Saturdays.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Küçəniz və ya şəhəriniz haqqında there is, there are və there isn't ilə üç cümlə yazın.
-
Getmək istədiyiniz bir yer haqqında Is there…? ilə bir sual, How many… are there? ilə bir sual yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A1-10 İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too The rooms are ….
-
A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz There's ___ hour before the film. …
-
A1-03 To Be inkar və sual cümlələri azərbaycanca: isn't, aren't, Are you…? və qısa cavablar "Is the museum open today?" "No, ."
Cavablar
A. Quruluş
- There's / There is
- There are
- Is there
- aren't
- are there
- There aren't any chairs. / There are no chairs.
- Is there a lift in the building?
B. Məna
- is
- It
- It
- There's
- I have
C. Səhvi tapın
- There are three windows in the room.
- Is there a supermarket near your house?
- How many students are there?
- Yes, there is.
- ✓ There's a new gym near my flat.
D. Mətndə
- There are
- Is there
- isn't
- there's / there is
- It's / It is
- are there
- isn't
E. Sizin növbəniz
- There's a big park near my house. There are three cafés on my street. There isn't a cinema.
- Is there a beach near the hotel? How many museums are there in the city?
F. Qarışıq təkrar
- big and bright
- an
- it isn't / it's not
