SlowingoQrammatika
A1 15 / 32

Have və Have Got azərbaycanca: «mənim … var» ingiliscə necə deyilir?

Have and Have Got

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz have və have got ilə nəyiniz olduğunu, ailənizi, insanların xarici görünüşünü və xəstələnəndə nə olduğunu deyə biləcəksiniz: təsdiq, inkar və sual cümlələrində. Həmçinin have breakfast kimi gündəlik hərəkətlər üçün have işlədə biləcəksiniz.

Əsas fikir

Have insanı onun həyatındakı bir şeylə bağlayır: maşın, bacı, mavi gözlər, baş ağrısı. İnsanı maqnit kimi təsəvvür edin. Şeylər ona yapışır və onun həyatının bir hissəsinə çevrilir: maşın, bacı, mavi gözlər, it, hətta soyuqdəymə. I have a car. I have a dog.

İngilis dilində bunu demək üçün iki yol var. Have ingilis dilinin bütün variantlarında işlənir. Have got eyni mənadadır və Britaniya ingiliscəsində, xüsusən danışıqda, çox işlənir. Amerika ingiliscəsində adi forma have sözüdür, amma qeyri-rəsmi danışıqda I've got da tez-tez deyilir.

İki forma fərqli davranır. Have adi feildir, ona görə inkar və sualda do / does işlədir, eynilə A1-13 dərsində öyrəndiyiniz kimi. Have got formasında isə have köməkçi feildir, ona görə not sözünü özü qəbul edir və qabağa özü keçir.

Daha bir məqam: have hərəkət də ola bilər: have lunch, have a shower. Bu, sahiblik deyil və burada have got işlənmir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində «have» kimi feil yoxdur. Sahibliyi var / yox sözləri ilə deyirik: «Mənim maşınım var», «Bacımın iki uşağı var», «Maşınım yoxdur». Burada sahib yiyəlik halda, əşya isə mənsubiyyət şəkilçisi ilə gəlir, «var» isə cümlənin sonundadır. İngilis dilində sahib mübtəda olur və cümlənin əvvəlində durur, ondan sonra feil gəlir: I have a car. Diqqət edin: «var» sözünü həm sahiblik, həm də nəyinsə bir yerdə olması üçün işlədirik («Otaqda masa var»). İngiliscədə bunlar fərqlidir: sahiblik → have, bir yerdə olmaq → there is / there are (A1-11 dərsinə baxın). Yaş da azərbaycanca «var» ilə deyilir («25 yaşım var»), amma ingiliscədə be ilə: I'm 25.

AzərbaycancaİngiliscəFərq
Mənim yeni telefonum var.I have a new phone.sahib mübtəda olur; «var» → have
Qardaşımın üç uşağı var.He's got three kids.he / she → has / has got; üç uşaq → three kids
Onların televizoru yoxdur.They don't have a TV.«yoxdur» → don't have / haven't got
Otelinizdə hovuz var?Does your hotel have a pool?sual: Does … have və ya Has … got
Otaqda masa var.There's a table in the room.yer → there is, have yox
Başım ağrıyır.I have a headache.azərbaycancada feil; ingiliscədə have + a + isim
Səhər yeməyi yeyirəm.I have breakfast.hərəkət → yalnız have
25 yaşım var.I'm 25.yaş → be, have yox

Nəticə: «… var» sahiblik bildirirsə, have işlədin; bir yerdə nəyinsə olduğunu bildirirsə, there is / there are. Azərbaycancada artikl olmadığı üçün unutmayın: tək əşyadan əvvəl a / an lazımdır: I have a dog.

Quruluş

Təsdiq cümləsi

Mübtədahavehave got (əsasən UK)
I / you / we / theyhave a car.have got ('ve got) a car.
he / she / ithas a car.has got ('s got) a car.

İnkar cümləsi

Mübtədahave (bütün variantlar)have got (əsasən UK)
I / you / we / theydon't have a car.haven't got a car.
he / she / itdoesn't have a car.hasn't got a car.

doesn't sözündən sonra has yox, have işlədin: She doesn't have a car.

Suallar və qısa cavablar

FormaSualHəYox
haveDo you have a pen?Yes, I do.No, I don't.
haveDoes she have a car?Yes, she does.No, she doesn't.
have gotHave you got a pen?Yes, I have.No, I haven't.
have gotHas he got a car?Yes, he has.No, he hasn't.

İki formanı qarışdırmayın: Do you have got…? olmaz. Qısa cavabda sualdakı köməkçi feili işlədin: Have you got…? — Yes, I have.

Qısaldılmış formalar: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Sahiblik mənasında təkcə have işlədəndə adətən tam formanı deyin: I have a car.

Hərəkət bildirən have (yalnız have, heç vaxt have got)

have + …Nümunələr
yemək və içkihave breakfast / lunch / dinner / a coffee
yuyunmaqhave a shower / a bath; take a shower da çox işlənir, xüsusən ABŞ-da
hadisələrhave a party / a good time / a break / a lesson

İstifadə

1Sahiblik

Sizə məxsus şeylər üçün have və ya have got işlədin.

I have a new phone.
Mənim yeni telefonum var.
«var» → have
We've got a small garden.
Bizim kiçik bir bağçamız var.
əsasən UK
Does your hotel have a pool?
Otelinizdə hovuz var?
azərbaycancada «-də var»; ingiliscədə hotel mübtədadır: Does … have
She hasn't got a car. She walks everywhere.
Onun maşını yoxdur. Hər yerə piyada gedir.
«yoxdur» → hasn't got; əsasən UK
They don't have a TV.
Onların televizoru yoxdur.
«yoxdur» → don't have

2Ailə, dostlar və ev heyvanları

Həyatınızdakı insanlar və heyvanlar üçün have / have got işlədin.

I have two sisters and a brother.
Mənim iki bacım və bir qardaşım var.
«iki bacı» → two sisters (cəm)
He's got three kids.
Onun üç uşağı var.
kişi → he; 's got = has got; əsasən UK
"Do you have any brothers or sisters?" "No, I don't. I'm an only child."
«Bacın, qardaşın var?» «Yox. Mən ailədə tək uşağam.»
any: A1-24 dərsinə baxın
We have a dog. His name is Bruno.
Bizim itimiz var. Adı Brunodur.
erkək it → his

3Xarici görünüş

Saç, göz və başqa xüsusiyyətlər üçün have / have got işlədin.

She has long, dark hair.
Onun uzun, qara saçları var.
azərbaycanca «saçları» cəmdir; ingiliscədə hair təkdir
My dad's got a beard.
Atamın saqqalı var.
's got = has got; əsasən UK
You have beautiful eyes.
Sənin çox gözəl gözlərin var.
The baby has her mother's nose.
Körpənin burnu anasınınkına oxşayır.
sözbəsöz: körpədə anasının burnu var

4Xəstəliklər, problemlər və görüşlər

Xəstəlik və ağrılarla have / have got işlədin, adətən a / an ilə. Problemlər və görüşlər üçün də işlənir.

I have a headache.
Başım ağrıyır.
azərbaycancada feil; ingiliscədə have + a + isim
Tom's got a cold. He's at home today.
Tom soyuqlayıb. Bu gün evdədir.
«soyuqlayıb» → has got a cold; əsasən UK
Have you got a temperature?
Qızdırmanız var?
əsasən UK
Yes, I have.
Hə, var.
yuxarıdakı suala qısa cavab; «var» → I have
We have a problem with the printer.
Printerlə bağlı problemimiz var.
I've got a meeting at three.
Saat üçdə görüşüm var.
əsasən UK

5Hərəkət bildirən have: heç vaxt have got

Have + isim hərəkət də ola bilər: yemək, içmək, yuyunmaq, nəyisə yaşamaq. Burada have adi hərəkət feilidir və have got işlənmir.

I have toast for breakfast.
Səhər yeməyinə tost yeyirəm.
«yeyirəm» → have
She has a shower every morning.
O, hər səhər duş qəbul edir.
«duş qəbul etmək» → have a shower
Do you have lunch at work?
İşdə nahar edirsən?
hərəkət: Do you have, Have you got yox
We have dinner at seven.
Biz saat yeddidə şam yeməyi yeyirik.
We have a big party every summer.
Hər yay böyük bir məclis qururuq.
have a party = məclis qurmaq, şənlik etmək

Tez-tez edilən səhvlər

❌She have a car.
✅She has a car.
He / she / it → has.
❌She doesn't has a car.
✅She doesn't have a car.
doesn't sözündən sonra have.
❌Do you have got a pen?
✅Do you have a pen? və ya Have you got a pen?
İki formanı qarışdırmayın.
❌"Have you got a car?" "Yes, I do."
✅"Yes, I have."
Qısa cavabda sualdakı köməkçi feili işlədin.
❌I've got breakfast at eight.
✅I have breakfast at eight.
Hərəkət üçün have got işlənmir.
❌I have 25 years.
✅I am 25.
Yaş be ilə deyilir: A1-02 dərsinə baxın.
❌He has hungry.
✅He is hungry.
hungry, cold, tired sifətdir: be işlədin.
⚠️I haven't a car.
✅I don't have a car. və ya I haven't got a car.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma köhnəlmiş və ya çox rəsmi Britaniya ingiliscəsidir; bu gün əsasən «I haven't a clue» kimi sabit ifadələrdə qalıb.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «-da … var» → in … has. Azərbaycan dilində «var» həm sahiblik, həm də bir yerdə olmaq üçündür: «Küçəmizdə çörəkxana var». Sözbəsöz tərcümədə yer qabağa keçir və has gəlir. İngiliscədə ya yeri mübtəda edin (This café has…), ya da there is / there are işlədin.

❌In our street has a bakery.
✅There's a bakery in our street.
in our street (UK), on our street (US)
❌In this café has free Wi-Fi.
✅This café has free Wi-Fi. və ya There's free Wi-Fi in this café.

2. Artikl itir. «Pişiyim var», «Başım ağrıyır» cümlələrində «bir» sözü yoxdur, ona görə ingiliscədə a / an asanlıqla düşür. Bir əşyadan, bir heyvandan və ya xəstəlikdən danışanda a / an lazımdır.

❌Nigar has cat.
✅Nigar has a cat.
❌Murad has got headache today.
✅Murad has got a headache today.
headache sayılan isimdir: a headache.

3. Saydan sonra tək isim. Azərbaycanca saydan sonra isim cəm şəkilçisi almır: «iki qızı var», «üç otaq». İngiliscədə birdən çox olanda isim -s alır.

❌Kamran has two daughter.
✅Kamran has two daughters.
❌Our flat in Sheki has three bedroom.
✅Our flat in Sheki has three bedrooms.

4. «Soyuqlamışam» → I'm cold. «Soyuqlamışam» (xəstəlik) ilə «üşüyürəm» (bədən soyuğu hiss edir) fərqlidir. İngiliscədə birincisi have a cold, ikincisi be cold olur. Sözbəsöz tərcümə bəzən səhv mənaya aparır.

⚠️Aysel is cold, so she isn't at school today.
✅Aysel has a cold, so she isn't at school today.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma is cold «üşüyür» deməkdir; xəstəlik üçün has a cold.

Qarışdırmayın

have (sahiblik) və have (hərəkət) — Sahiblik have və ya have got ola bilər. Hərəkət isə yalnız have. (Hərəkət bildirən have Present Continuous formasında da işlənə bilər: I'm having lunch, A1-23 dərsinə baxın.)

I've got a car.
Mənim maşınım var.
sahiblik: have got olar
I have a shower in the morning.
Səhərlər duş qəbul edirəm.
hərəkət: yalnız have

have və there is — Have = kiminsə (nəyinsə) bir şeyi var; there is = nəsə bir yerdə var. Azərbaycancada ikisi də «var» ola bilər. A1-11 dərsinə baxın.

The flat has a balcony.
Mənzilin eyvanı var.
mənzil mübtədadır → has; flat (UK), apartment (US)
There's a balcony in the flat.
Mənzildə eyvan var.
yer bildirən «-də var» → there's

be və have — Hisslər, yaş və vəziyyətlər be ilə deyilir. Xəstəlik isə isimdir, ona görə have ilə. A1-02 dərsinə baxın.

I'm cold.
Üşüyürəm.
hiss: be
I have a cold.
Soyuqlamışam.
xəstəlik: have

Yazılış və tələffüz

  • has /hæz/: /æ/ səsi azərbaycan dilindəki ə səsinə çox yaxındır, bu sizin üçün asandır. Tez danışanda has çox vaxt zəif deyilir: /həz/.
  • have /hæv/ və has /hæz/ sözlərinin sonundakı samitlər cingiltilidir. Azərbaycan dilində söz sonunda samit tez-tez karlaşır, ona görə /hæf/ və ya /hæs/ deməmək üçün səsi sona qədər saxlayın.
  • have got ifadəsində have adətən qısalır, vurğu isə got sözünə düşür: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US). /v/ səsini atmayın: I've got və I got fərqli şeylərdir.
  • she's got = she has got, amma she's = she is. Sonrakı sözə baxın: She's got a cat (has) / She's tired (is).
  • Qısa cavablarda köməkçi feil güclü deyilir: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.

Qızıl qayda

have / has bütün variantlarda işlənir, inkar və sualda do / does işlədir. have got / has got (əsasən UK) sahiblik, ailə, xarici görünüş və xəstəlik üçün eyni mənanı verir və inkarı, sualı özü düzəldir. have lunch kimi hərəkətlər üçün yalnız have işlədin. «Var» yer bildirirsə, there is / there are deyin.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Cümlələri tamamlayın və ya tapşırığa uyğun dəyişin.

  1. My brother (have) two cats.
  2. İnkar cümləsi qurun (have): I have a bike.
  3. İnkar cümləsi qurun (have got): She's got a laptop.
  4. Sual qurun (have): They have a garden.
  5. Sual qurun (have got): He has got a sister.
  6. "Have you got a pen?" "Yes, I ."

B. Məna

Düzgün variantı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: I … a terrible headache.
  2. Düzgün cavabı seçin: She … a shower after the gym.
  3. Düzgün cavabı seçin: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
  4. Düzgün cavabı seçin: My grandmother … 80.

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. He doesn't has a car.
  2. Do you have got a minute?
  3. We've got dinner at seven every day.
  4. Has your sister got blue eyes?

D. Mətndə

Dialoqu tamamlayın.

A new flatmate
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Ailəniz və ya əşyalarınız haqqında üç cümlə yazın. have və ya have got işlədin.
  2. Bir dostunuzun xarici görünüşünü iki cümlə ilə təsvir edin.
Cavablar

A. Quruluş

  1. has / has got / 's got
  2. I don't have a bike. / I do not have a bike.
  3. She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
  4. Do they have a garden?
  5. Has he got a sister?
  6. have

B. Məna

  1. have
  2. has
  3. doesn't
  4. is

C. Səhvi tapın

  1. He doesn't have a car.
  2. Do you have a minute? / Have you got a minute?
  3. We have dinner at seven every day.
  4. ✓ Has your sister got blue eyes?

D. Mətndə

  1. Have
  2. have
  3. has / 's got / has got
  4. do
  5. don't / do not
  6. have

E. Sizin növbəniz

  1. I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
  2. My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.

F. Qarışıq təkrar

  1. Does
  2. There's / There is
  3. is
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play