SlowingoQrammatika
A1 10 / 32

İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too

Describing Things: Adjectives

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz insanları və əşyaları sifətlərlə təsvir edə, sifəti düzgün yerə qoya, onu very, really, quite və too ilə gücləndirə və ya zəiflədə və işlək əks mənalı sözləri işlədə biləcəksiniz.

Əsas fikir

Sifət təsvir edən sözdür: big, old, cheap, happy, red. O, isim haqqında əlavə məlumat verir.

İngilis dilində sifətin iki evi var. O, ismin qabağında dura bilər, qutunun üstündəki etiket kimi: a red car. Ya da be feilindən (və look, feel kimi feillərdən) sonra, cümlənin sonunda gələ bilər: The car is red. Məlumat eynidir, yer iki cürdür.

İngilis sifətləri bir baxımdan asandır: cəmə görə də, kişi və qadına görə də dəyişmirlər. A tall man, a tall woman, two tall children: həmişə tall. Cəm -s sonluğunu isim alır; sifət isə olduğu kimi qalır.

Sifətin gücünü dəyişmək üçün qabağına kiçik bir söz qoyun: quite cold → very cold → too cold. Too o qədər irəli gedir ki, artıq problemə çevrilir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Bu dərsdə yaxşı xəbərlər çoxdur. Azərbaycan dilində də sifət isimdən əvvəl gəlir («ucuz otel» → a cheap hotel) və cəmə düşmür («mavi gözlər» → blue eyes). İki sifəti «və» ilə birləşdirmək də eynidir: «Küçələr təmiz və təhlükəsizdir». Çətinlik başqa yerdədir: azərbaycanca çox sözü bir neçə iş görür. «Çox isti» həm very hot (güclü), həm də too hot (həddindən artıq, problem) ola bilər; ingiliscədə seçim etmək lazımdır. «Səni çox sevirəm» cümləsində isə «çox» feilə aiddir; ingiliscədə very feillə işlənmir: I love you very much, I really like it. Bir də: azərbaycanca «Özümü pis hiss edirəm» deyirik, ingiliscədə isə feel feilindən sonra «özümü» (myself) işlənmir: I feel bad.

AzərbaycancaİngiliscəFərq
ucuz otel / mavi gözləra cheap hotel / blue eyeseynidir: sifət əvvəldə və dəyişmir
Bu çanta çox ağırdır.This bag is very heavy.güclü → very
Bu qəhvə mənim üçün çox istidir.This coffee is too hot for me.problem → too
həddindən artıq istitoo hottoo much hot yox
Bu şəhəri çox sevirəm.I really like this city. / I like this city very much.feillə very işlənmir
Özümü pis hiss edirəm.I feel bad.feel + sifət, myself yoxdur
kifayət qədər asan / xeyli uzun yolquite easy / quite a long walkquite + a + sifət + isim

Quruluş

İki yer

YerQəlibNümunə
isimdən əvvəl(a/an/the) + sifət + isima cheap hotel, fresh bread
be / look / feel feillərindən sonramübtəda + feil + sifətThe hotel is cheap. You look tired. I feel great.

Sifətlər cəmə görə dəyişmir

TəkCəm
a blue eyetwo blue eyes
an old friendold friends
a happy childhappy children

Gücü dəyişmək

SözMənasıNümunə
quiteUK: kifayət qədər, very sözündən zəif; US: çox vaxt very sözünə yaxınIt's quite warm.
verygüclüIt's very warm.
reallygüclü; bir az daha qeyri-rəsmiIt's really warm.
toolazım olandan çox → problemIt's too warm for me.
  • İsimlə: very və really a sözündən sonra gəlir (a very big house), quite isə adətən a sözündən əvvəl (quite a big house).
  • Bu səviyyədə too + sifəti be feilindən sonra işlədin: The bag is too heavy. Too haqqında daha çox: A2-08 dərsinə baxın.

Be feilindən sonra iki sifət

QəlibNümunə
be + sifət + and + sifətThe room is small and dark.
üç və daha çox: vergüllər + andShe's smart, funny and kind.

İşlək əks mənalı sözlər

big ↔ smallold ↔ newold ↔ younghot ↔ cold
cheap ↔ expensiveeasy ↔ difficultlong ↔ shorttall ↔ short
fast ↔ slowgood ↔ badhappy ↔ sadfull ↔ empty
clean ↔ dirtylight ↔ heavylight ↔ darkquiet ↔ noisy

Diqqət edin: old həm «köhnə» (new sözünün əksi), həm də «qoca, yaşlı» (young sözünün əksi) deməkdir; short həm «qısa», həm də «alçaqboy»; light həm «yüngül», həm də «işıqlı».

İstifadə

1İsimdən əvvəl sifət

Sifəti artikl (və ya my, this…) ilə isim arasına qoyun.

We have a beautiful garden.
Bizim gözəl bağımız var.
sifət isimdən əvvəl, azərbaycancada da belədir
We live in a quiet street.
Biz sakit bir küçədə yaşayırıq.
It's a cheap hotel.
Bu, ucuz oteldir.
It's an old car.
Bu, köhnə maşındır.
an: sifət sait səslə başlayır
They have two young children.
Onların iki azyaşlı uşağı var.
young dəyişmir, children cəmdir

2Be, look və feel feillərindən sonra sifət

Be feilindən sonra, həmçinin look (gözə necə görünür) və feel (siz və ya bir şey necə hiss olunur) feillərindən sonra təkcə sifəti işlədin.

The museum is free today.
Bu gün muzeyə giriş pulsuzdur.
This bag is very heavy.
Bu çanta çox ağırdır.
güclü: very
You look great!
Əla görünürsən!
I feel sick.
Özümü pis hiss edirəm.
azərbaycancada «özümü»; ingiliscədə feel + sifət, myself yoxdur
Your hands feel cold.
Əllərin soyuqdur.

3Sifətlərə cəm -s artırılmır

Cəm isimlə də sifət eyni qalır. Azərbaycancada da belədir.

My sisters are tall.
Bacılarım hündürboydur.
tall dəyişmir
These are really good apps.
Bunlar çox yaxşı tətbiqlərdir.
The new students are very friendly.
Yeni tələbələr çox mehribandır.
friendly dəyişmir
We need cheap flights to Rome.
Bizə Romaya ucuz aviabiletlər lazımdır.

4Very, really, quite və too

Sözü sifətdən əvvəl qoyun. Very və really sifəti gücləndirir; quite (UK) bir az zəiflədir; too «lazım olandan çox» deməkdir.

The film is really funny.
Film çox gülməlidir.
My new job is very interesting.
Yeni işim çox maraqlıdır.
The exam is quite easy.
İmtahan kifayət qədər asandır.
UK: fairly easy
This coffee is too hot for me.
Bu qəhvə mənim üçün çox istidir.
azərbaycancada «çox»; problem olduğu üçün ingiliscədə too
It's quite a long walk.
Piyada xeyli yoldur.
quite + a + sifət + isim

5Əks mənalı sözlər və and ilə iki sifət

Sifətləri əks mənalı cütlərlə öyrənin. Be feilindən sonra iki təsvir vermək üçün onları and ilə birləşdirin.

The bed is soft and comfortable.
Çarpayı yumşaq və rahatdır.
The streets are clean and safe.
Küçələr təmiz və təhlükəsizdir.
The weather is cold and wet today.
Bu gün hava soyuq və yağışlıdır.
The film is long and boring.
Film uzun və darıxdırıcıdır.
"Is your room big?" "No, it's small."
«Otağın böyükdür?» «Yox, kiçikdir.»
big ↔ small

Tez-tez edilən səhvlər

❌a car red
✅a red car
Sifət isimdən əvvəl gəlir.
❌blues eyes
✅blue eyes
Sifətlərə heç vaxt cəm -s artırılmır.
❌They are tireds.
✅They are tired.
Cəm mübtədadan sonra da sifətə -s artırılmır.
❌She is a woman very nice.
✅She is a very nice woman.
very + sifət + isim.
❌You look tiredly.
✅You look tired.
look/feel feillərindən sonra zərf yox, sifət işlədin.
❌I am very hunger.
✅I am very hungry.
İsmi yox, sifəti işlədin.
⚠️The weather is too nice today!
✅The weather is very nice today!
too problem deməkdir; müsbət mənada very işlədin.
⚠️The room is small, dark.
✅The room is small and dark.
be feilindən sonra iki sifəti and ilə birləşdirin.
⚠️a quite big house
✅quite a big house
quite adətən a sözündən əvvəl gəlir.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Çox» → very, yoxsa too? Azərbaycanca «Bu çay mənim üçün çox şirindir, içə bilmirəm» deyirik: «çox» burada problem bildirir. İngiliscədə problem varsa, too lazımdır; very isə sadəcə «güclü» deməkdir.

⚠️This tea is very sweet for me. I can't drink it.
✅This tea is too sweet for me. I can't drink it.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma very problemi göstərmir; içə bilmirsinizsə, too.

2. «Çox sevirəm» → I very like. Azərbaycancada «çox» feillə də işlənir: «Murad futbolu çox sevir», «Bu şəhəri çox bəyənirəm». İngiliscədə very yalnız sifət və zərflə gəlir; feillə really (feildən əvvəl) və ya very much (cümlənin sonunda) işlədin.

❌Murad very likes football.
✅Murad really likes football. və ya Murad likes football very much.
❌We very enjoy our English lessons.
✅We really enjoy our English lessons. və ya We enjoy our English lessons very much.

3. «Özümü … hiss edirəm» → I feel myself. Azərbaycanca «Özümü yorğun hiss edirəm», «Özümü yaxşı hiss etmirəm» deyirik. İngiliscədə feel feilindən sonra birbaşa sifət gəlir.

❌I feel myself tired today.
✅I feel tired today.
❌Kamran feels himself much better now.
✅Kamran feels much better now.

4. «Həddindən artıq» → too much + sifət. Azərbaycanca «həddindən artıq duzludur» deyirik, ona görə too much ifadəsini sifətdən əvvəl qoymaq istəyirik. Sifətdən əvvəl təkcə too işlənir.

❌The soup is too much salty.
✅The soup is too salty.

Qarışdırmayın

very və too — Very sadəcə güclüdür. Too istədiyinizdən və ya lazım olandan çox deməkdir: problem var. Azərbaycancada ikisinə də «çox» deyə bilərik. A2-08 dərsinə baxın.

The shoes are very expensive, but they're beautiful.
Ayaqqabılar çox bahadır, amma çox gözəldir.
güclü, amma problem yoxdur
The shoes are too expensive for me.
Bu ayaqqabılar mənim üçün çox bahadır.
problem: ala bilmirəm; ingiliscədə too

Sifət və zərf — Sifətlər isimləri, zərflər isə hərəkətləri təsvir edir. Azərbaycancada çox vaxt eyni sözü işlədirik («yavaş»), ingiliscədə isə zərf çox vaxt -ly ilə bitir. A2-09 dərsinə baxın.

You're a slow eater.
Sən yeməyi yavaş yeyirsən.
ingiliscədə sifət + isim: slow eater
You eat slowly.
Sən yavaş yeyirsən.
zərf: slowly

İsimdən əvvəl iki sifət — İsimdən əvvəl adətən and lazım deyil: a big old house. Bir neçə sifətin sırası B1-29 dərsində öyrədilir.

We live in a small white house.
Biz kiçik, ağ bir evdə yaşayırıq.

Yazılış və tələffüz

  • Bir çox sifətin tipik sonluğu var: -ful (beautiful, careful), -y (sunny, noisy), -ous (famous, dangerous), -al (normal, special), -ive (expensive, active).
  • Sifət + isim birləşməsində adətən əsas vurğu isimdə olur: a red car deyəndə ən güclü söz car sözüdür. Be feilindən sonra isə vurğu sifətdə olur: The car is red cümləsində ən güclü söz red sözüdür.
  • quite /kwaɪt/ (bir heca) və quiet /ˈkwaɪət/ (iki heca) fərqli sözlərdir: It's quite quiet here. Hər ikisindəki /w/ səsi v deyil: dodaqları dairəvi şəkildə irəli uzadın, dişlər dodağa toxunmasın.
  • Azərbaycan dilində sözün sonunda b, d, g səsləri karlaşır, ona görə bad «bət», good «gut» kimi çıxa bilər. bad, good, cold, old sözlərinin sonundakı /d/ səsini səsli deyin: bad və bat fərqli sözlərdir.
  • really vurğu üçün çox vaxt güclü deyilir: It's really good! sözünü uzun və güclü deyin.

Qızıl qayda

Sifət adətən isimdən əvvəl və ya be / look / feel feillərindən sonra gəlir və ona heç vaxt cəm -s artırılmır: burada azərbaycan dili sizə kömək edir. «Çox» deyəndə seçin: güclüdürsə very, problem varsa too. Feillə isə very yox, really və ya very much.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Tapşırığa uyğun cavab yazın.

  1. Sözləri düzgün sıraya qoyun: car / a / fast
  2. Sözləri düzgün sıraya qoyun: is / my / old / laptop / very
  3. Sözləri düzgün sıraya qoyun: quite / it's / a / city / big
  4. Əks mənalı sözü yazın: cheap
  5. Əks mənalı sözü yazın: full
  6. «and» ilə birləşdirin: The hotel is big. It is modern.
  7. a tall woman → three

B. Məna

Düzgün cavabı seçin.

  1. Problem var. Düzgün cavabı seçin: The shoes are … small for me.
  2. Düzgün cavabı seçin: The concert is … good. I love it!
  3. Düzgün cavabı seçin: The children are ….
  4. Düzgün cavabı seçin: You look … today.
  5. Britaniya ingiliscəsində hansı söz «fairly», yəni very sözündən bir az zəif deməkdir? …

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. We have two smalls dogs.
  2. I have a bag very heavy.
  3. It is a house big.
  4. I am very hunger.
  5. The streets are clean and safe.

D. Mətndə

Mətni oxuyun və mötərizədəki düzgün variantı seçin.

A hotel review
Our hotel is 18 (beautiful / beautifully), and the staff are very 19 (friend / friendly). Our room is 20 (big and bright / big, bright), but the bathroom is 21 (very / too) small for two people. The food is 22 (quite good / good quite), and the breakfast is 23 (a really great / a great really) start to the day.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Evinizi təsvir edin. Be feilindən sonra iki sifət, isimdən əvvəl isə bir sifət işlədin.
  2. Bugünkü havanı təsvir edin və too ilə bir problem deyin.
Cavablar

A. Quruluş

  1. a fast car
  2. My laptop is very old.
  3. It's quite a big city.
  4. expensive
  5. empty
  6. The hotel is big and modern.
  7. tall women

B. Məna

  1. too
  2. very
  3. tired
  4. happy
  5. quite

C. Səhvi tapın

  1. We have two small dogs.
  2. I have a very heavy bag.
  3. It is a big house. / It's a big house.
  4. I am very hungry. / I'm very hungry.
  5. ✓ The streets are clean and safe.

D. Mətndə

  1. beautiful
  2. friendly
  3. big and bright
  4. too / very
  5. quite good
  6. a really great

E. Sizin növbəniz

  1. My flat is small and bright. It's a quiet flat.
  2. It's sunny today, but it's too hot for me.

F. Qarışıq təkrar

  1. an
  2. blue boxes
  3. them
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play