İngiliscə sifətlər azərbaycanca: sifətin yeri, very, really, quite və too
Describing Things: Adjectives
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz insanları və əşyaları sifətlərlə təsvir edə, sifəti düzgün yerə qoya, onu very, really, quite və too ilə gücləndirə və ya zəiflədə və işlək əks mənalı sözləri işlədə biləcəksiniz.
Əsas fikir
Sifət təsvir edən sözdür: big, old, cheap, happy, red. O, isim haqqında əlavə məlumat verir.
İngilis dilində sifətin iki evi var. O, ismin qabağında dura bilər, qutunun üstündəki etiket kimi: a red car. Ya da be feilindən (və look, feel kimi feillərdən) sonra, cümlənin sonunda gələ bilər: The car is red. Məlumat eynidir, yer iki cürdür.
İngilis sifətləri bir baxımdan asandır: cəmə görə də, kişi və qadına görə də dəyişmirlər. A tall man, a tall woman, two tall children: həmişə tall. Cəm -s sonluğunu isim alır; sifət isə olduğu kimi qalır.
Sifətin gücünü dəyişmək üçün qabağına kiçik bir söz qoyun: quite cold → very cold → too cold. Too o qədər irəli gedir ki, artıq problemə çevrilir.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Bu dərsdə yaxşı xəbərlər çoxdur. Azərbaycan dilində də sifət isimdən əvvəl gəlir («ucuz otel» → a cheap hotel) və cəmə düşmür («mavi gözlər» → blue eyes). İki sifəti «və» ilə birləşdirmək də eynidir: «Küçələr təmiz və təhlükəsizdir». Çətinlik başqa yerdədir: azərbaycanca çox sözü bir neçə iş görür. «Çox isti» həm very hot (güclü), həm də too hot (həddindən artıq, problem) ola bilər; ingiliscədə seçim etmək lazımdır. «Səni çox sevirəm» cümləsində isə «çox» feilə aiddir; ingiliscədə very feillə işlənmir: I love you very much, I really like it. Bir də: azərbaycanca «Özümü pis hiss edirəm» deyirik, ingiliscədə isə feel feilindən sonra «özümü» (myself) işlənmir: I feel bad.
| Azərbaycanca | İngiliscə | Fərq |
|---|---|---|
| ucuz otel / mavi gözlər | a cheap hotel / blue eyes | eynidir: sifət əvvəldə və dəyişmir |
| Bu çanta çox ağırdır. | This bag is very heavy. | güclü → very |
| Bu qəhvə mənim üçün çox istidir. | This coffee is too hot for me. | problem → too |
| həddindən artıq isti | too hot | too much hot yox |
| Bu şəhəri çox sevirəm. | I really like this city. / I like this city very much. | feillə very işlənmir |
| Özümü pis hiss edirəm. | I feel bad. | feel + sifət, myself yoxdur |
| kifayət qədər asan / xeyli uzun yol | quite easy / quite a long walk | quite + a + sifət + isim |
Quruluş
İki yer
| Yer | Qəlib | Nümunə |
|---|---|---|
| isimdən əvvəl | (a/an/the) + sifət + isim | a cheap hotel, fresh bread |
| be / look / feel feillərindən sonra | mübtəda + feil + sifət | The hotel is cheap. You look tired. I feel great. |
Sifətlər cəmə görə dəyişmir
| Tək | Cəm |
|---|---|
| a blue eye | two blue eyes |
| an old friend | old friends |
| a happy child | happy children |
Gücü dəyişmək
| Söz | Mənası | Nümunə |
|---|---|---|
| quite | UK: kifayət qədər, very sözündən zəif; US: çox vaxt very sözünə yaxın | It's quite warm. |
| very | güclü | It's very warm. |
| really | güclü; bir az daha qeyri-rəsmi | It's really warm. |
| too | lazım olandan çox → problem | It's too warm for me. |
- İsimlə: very və really a sözündən sonra gəlir (a very big house), quite isə adətən a sözündən əvvəl (quite a big house).
- Bu səviyyədə too + sifəti be feilindən sonra işlədin: The bag is too heavy. Too haqqında daha çox: A2-08 dərsinə baxın.
Be feilindən sonra iki sifət
| Qəlib | Nümunə |
|---|---|
| be + sifət + and + sifət | The room is small and dark. |
| üç və daha çox: vergüllər + and | She's smart, funny and kind. |
İşlək əks mənalı sözlər
| big ↔ small | old ↔ new | old ↔ young | hot ↔ cold |
| cheap ↔ expensive | easy ↔ difficult | long ↔ short | tall ↔ short |
| fast ↔ slow | good ↔ bad | happy ↔ sad | full ↔ empty |
| clean ↔ dirty | light ↔ heavy | light ↔ dark | quiet ↔ noisy |
Diqqət edin: old həm «köhnə» (new sözünün əksi), həm də «qoca, yaşlı» (young sözünün əksi) deməkdir; short həm «qısa», həm də «alçaqboy»; light həm «yüngül», həm də «işıqlı».
İstifadə
1İsimdən əvvəl sifət
Sifəti artikl (və ya my, this…) ilə isim arasına qoyun.
2Be, look və feel feillərindən sonra sifət
Be feilindən sonra, həmçinin look (gözə necə görünür) və feel (siz və ya bir şey necə hiss olunur) feillərindən sonra təkcə sifəti işlədin.
3Sifətlərə cəm -s artırılmır
Cəm isimlə də sifət eyni qalır. Azərbaycancada da belədir.
4Very, really, quite və too
Sözü sifətdən əvvəl qoyun. Very və really sifəti gücləndirir; quite (UK) bir az zəiflədir; too «lazım olandan çox» deməkdir.
5Əks mənalı sözlər və and ilə iki sifət
Sifətləri əks mənalı cütlərlə öyrənin. Be feilindən sonra iki təsvir vermək üçün onları and ilə birləşdirin.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Çox» → very, yoxsa too? Azərbaycanca «Bu çay mənim üçün çox şirindir, içə bilmirəm» deyirik: «çox» burada problem bildirir. İngiliscədə problem varsa, too lazımdır; very isə sadəcə «güclü» deməkdir.
2. «Çox sevirəm» → I very like. Azərbaycancada «çox» feillə də işlənir: «Murad futbolu çox sevir», «Bu şəhəri çox bəyənirəm». İngiliscədə very yalnız sifət və zərflə gəlir; feillə really (feildən əvvəl) və ya very much (cümlənin sonunda) işlədin.
3. «Özümü … hiss edirəm» → I feel myself. Azərbaycanca «Özümü yorğun hiss edirəm», «Özümü yaxşı hiss etmirəm» deyirik. İngiliscədə feel feilindən sonra birbaşa sifət gəlir.
4. «Həddindən artıq» → too much + sifət. Azərbaycanca «həddindən artıq duzludur» deyirik, ona görə too much ifadəsini sifətdən əvvəl qoymaq istəyirik. Sifətdən əvvəl təkcə too işlənir.
Qarışdırmayın
very və too — Very sadəcə güclüdür. Too istədiyinizdən və ya lazım olandan çox deməkdir: problem var. Azərbaycancada ikisinə də «çox» deyə bilərik. A2-08 dərsinə baxın.
Sifət və zərf — Sifətlər isimləri, zərflər isə hərəkətləri təsvir edir. Azərbaycancada çox vaxt eyni sözü işlədirik («yavaş»), ingiliscədə isə zərf çox vaxt -ly ilə bitir. A2-09 dərsinə baxın.
İsimdən əvvəl iki sifət — İsimdən əvvəl adətən and lazım deyil: a big old house. Bir neçə sifətin sırası B1-29 dərsində öyrədilir.
Yazılış və tələffüz
- Bir çox sifətin tipik sonluğu var: -ful (beautiful, careful), -y (sunny, noisy), -ous (famous, dangerous), -al (normal, special), -ive (expensive, active).
- Sifət + isim birləşməsində adətən əsas vurğu isimdə olur: a red car deyəndə ən güclü söz car sözüdür. Be feilindən sonra isə vurğu sifətdə olur: The car is red cümləsində ən güclü söz red sözüdür.
- quite /kwaɪt/ (bir heca) və quiet /ˈkwaɪət/ (iki heca) fərqli sözlərdir: It's quite quiet here. Hər ikisindəki /w/ səsi v deyil: dodaqları dairəvi şəkildə irəli uzadın, dişlər dodağa toxunmasın.
- Azərbaycan dilində sözün sonunda b, d, g səsləri karlaşır, ona görə bad «bət», good «gut» kimi çıxa bilər. bad, good, cold, old sözlərinin sonundakı /d/ səsini səsli deyin: bad və bat fərqli sözlərdir.
- really vurğu üçün çox vaxt güclü deyilir: It's really good! sözünü uzun və güclü deyin.
Qızıl qayda
Sifət adətən isimdən əvvəl və ya be / look / feel feillərindən sonra gəlir və ona heç vaxt cəm -s artırılmır: burada azərbaycan dili sizə kömək edir. «Çox» deyəndə seçin: güclüdürsə very, problem varsa too. Feillə isə very yox, really və ya very much.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Tapşırığa uyğun cavab yazın.
-
Sözləri düzgün sıraya qoyun: car / a / fast
-
Sözləri düzgün sıraya qoyun: is / my / old / laptop / very
-
Sözləri düzgün sıraya qoyun: quite / it's / a / city / big
-
Əks mənalı sözü yazın: cheap
-
Əks mənalı sözü yazın: full
-
«and» ilə birləşdirin: The hotel is big. It is modern.
-
a tall woman → three
B. Məna
Düzgün cavabı seçin.
-
Problem var. Düzgün cavabı seçin: The shoes are … small for me.
-
Düzgün cavabı seçin: The concert is … good. I love it!
-
Düzgün cavabı seçin: The children are ….
-
Düzgün cavabı seçin: You look … today.
-
Britaniya ingiliscəsində hansı söz «fairly», yəni very sözündən bir az zəif deməkdir? …
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
We have two smalls dogs.
-
I have a bag very heavy.
-
It is a house big.
-
I am very hunger.
-
The streets are clean and safe.
D. Mətndə
Mətni oxuyun və mötərizədəki düzgün variantı seçin.
Our hotel is 18 (beautiful / beautifully), and the staff are very 19 (friend / friendly). Our room is 20 (big and bright / big, bright), but the bathroom is 21 (very / too) small for two people. The food is 22 (quite good / good quite), and the breakfast is 23 (a really great / a great really) start to the day.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Evinizi təsvir edin. Be feilindən sonra iki sifət, isimdən əvvəl isə bir sifət işlədin.flat (UK), apartment (US)
-
Bugünkü havanı təsvir edin və too ilə bir problem deyin.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A1-06 A, An və The artiklləri azərbaycanca: nə vaxt a, nə vaxt the, nə vaxt artiklsiz It's ___ old car. …
-
A1-05 İngilis dilində isimlərin cəmi azərbaycanca: -s, -es, children, people və qaydasız formalar one blue box → two
-
A1-09 Me, Him, Her, Us, Them azərbaycanca: ingiliscə «məni, onu, bizə» necə deyilir I love these shoes. I wear every day.
Cavablar
A. Quruluş
- a fast car
- My laptop is very old.
- It's quite a big city.
- expensive
- empty
- The hotel is big and modern.
- tall women
B. Məna
- too
- very
- tired
- happy
- quite
C. Səhvi tapın
- We have two small dogs.
- I have a very heavy bag.
- It is a big house. / It's a big house.
- I am very hungry. / I'm very hungry.
- ✓ The streets are clean and safe.
D. Mətndə
- beautiful
- friendly
- big and bright
- too / very
- quite good
- a really great
E. Sizin növbəniz
- My flat is small and bright. It's a quiet flat.
- It's sunny today, but it's too hot for me.
F. Qarışıq təkrar
- an
- blue boxes
- them
