Me, him, her, us, them: ობიექტური ნაცვალსახელები (object pronouns) ქართულად
Me, Him, Her, Us, Them: Object Pronouns
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აირჩიოთ ქვემდებარის ფორმის ნაცვალსახელები (I, he, she…) და დამატების ფორმის ნაცვალსახელები (me, him, her…), გამოიყენოთ დამატების ფორმა ზმნისა და წინდებულის შემდეგ და თქვათ ყოველდღიური ფრაზები, როგორიცაა It's me და Me too.
მთავარი იდეა
A1-01-ში ნახეთ, რომ ინგლისური სიტყვის როლს მისი ადგილით აჩვენებს: ქვემდებარე ზმნის წინ დგას, დამატება – ზმნის შემდეგ. ნაცვალსახელები კიდევ ერთ ნაბიჯს დგამს – ისინი როლის მიხედვით ფორმასაც იცვლის.
წარმოიდგინეთ ნაცვალსახელი, როგორც მსახიობი ორი კოსტიუმით. ზმნის წინ, როცა ის მოქმედებას ასრულებს, she ქვემდებარის კოსტიუმშია: She is my sister. ზმნის შემდეგ კი დამატების კოსტიუმს იცვამს: I love her. იგივე ადამიანი, სხვა როლი, სხვა კოსტიუმი.
ხუთ ნაცვალსახელს ორი კოსტიუმი აქვს: I/me, he/him, she/her, we/us, they/them. ორი ნაცვალსახელი – you და it – ორივე როლში ერთსა და იმავე კოსტიუმს იცვამს.
წესი მარტივია: ზმნის წინ → ქვემდებარის ფორმა; ზმნის ან წინდებულის შემდეგ → დამატების ფორმა.
ქართული და ინგლისური
ქართულში „მე“, „შენ“, „ჩვენ“ და „თქვენ“ ორივე როლში ერთნაირია: „მე ვხედავ ნინოს“ და „ნინო მე მხედავს“. ვინ ვის ხედავს, ამას ზმნა აჩვენებს (ვ-ხედავ / მ-ხედავს). ინგლისურში კი ნაცვალსახელი თავად იცვლება: I see Nino – Nino sees me. მესამე პირში ქართულსაც აქვს ფორმები („ის“, „მას“, „მან“), მაგრამ ისინი სქესს არ აჩვენებს: „მას“ შეიძლება იყოს him, her ან it.
მეორე მნიშვნელოვანი განსხვავება: ქართული ზმნა დამატებასაც თავისით აჩვენებს, ამიტომ ნაცვალსახელს ხშირად ვტოვებთ: „ეს ქურთუკი მომწონს, ყოველდღე ვიცვამ“ – „მას“ საჭირო არ არის. ინგლისურ ზმნას დამატება სჭირდება: I wear it every day. მესამე: ქართულად ჯერ საკუთარ თავს ვასახელებთ – „მე და ნინო“, ინგლისურში კი ზრდილობიანი რიგია Nino and I. კარგი ამბავი: „მეც“ ინგლისურად ზუსტად ასე მოკლედ ითქმის – Me too.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| მე ვხედავ ნინოს. / ნინო მე მხედავს. | I see Nino. / Nino sees me. | ქართული „მე“ არ იცვლება; ინგლისურში I → me |
| ჩვენ ვიცნობთ მათ. / ისინი ჩვენ გვიცნობენ. | We know them. / They know us. | ქართული „ჩვენ“ არ იცვლება; ინგლისურში we → us |
| მას ვიცნობ. (ლუკას / ნინოს) | I know him. / I know her. | „მას“ სქესს არ აჩვენებს; ინგლისურში him ან her |
| ეს ქურთუკი მომწონს. ყოველდღე ვიცვამ. | I wear it every day. | ქართულად დამატებას ზმნა აჩვენებს; ინგლისურში it აუცილებელია |
| ეს საჩუქარი შენთვისაა. | This present is for you. | ქართული თანდებული ბოლოშია („-თვის“); ინგლისურში წინდებული + დამატების ფორმა |
| მე და ნინო ბათუმში ვართ. | Nino and I are in Batumi. | ქართულად „მე“ წინ დგას; ინგლისურში საკუთარ თავს ბოლოს ასახელებენ |
| „დაღლილი ვარ.“ „მეც.“ | "I'm tired." "Me too." | აქ ერთნაირია: ერთი მოკლე სიტყვით ვპასუხობთ |
მოკლედ: ქართულად ვინ ვის, ამას ზმნა გვეუბნება; ინგლისურში – ნაცვალსახელის ფორმა და ადგილი. ზმნისა და წინდებულის შემდეგ: me, him, her, us, them – და დამატება არასოდეს გამოტოვოთ.
ფორმა
ქვემდებარისა და დამატების ფორმები
| ქვემდებარე (ზმნის წინ) | დამატება (ზმნის ან წინდებულის შემდეგ) |
|---|---|
| I | me |
| you | you |
| he | him |
| she | her |
| it | it |
| we | us |
| they | them |
ადგილი
| ქვემდებარე | ზმნა | დამატება |
|---|---|---|
| I | love | her. |
| We | know | them. |
| They | need | us. |
| You | like | him. |
| წინდებული + დამატების ფორმა | მაგალითი |
|---|---|
| with | My brother is with us. |
| for | This is for you. |
| from | The message is from her. |
| about | The film is about them. |
| next to / near | next to me, near him |
ყოველდღიური მოკლე ფრაზები – დამატების ფორმით
| ფრაზა | მნიშვნელობა |
|---|---|
| It's me. | „მე ვარ“ (კარზე, ფოტოზე) |
| Me too. | „მეც“ |
| Who, me? | „ვინ, მე?“ – ჩემზე ლაპარაკობთ? |
გამოყენება
1ზმნის შემდეგ
ის ადამიანი ან საგანი, რომელსაც მოქმედება ეხება, ზმნის შემდეგ დგას, დამატების ფორმით. (აქ ზმნები I / you / we / they-ის ფორმითაა A1-01-დან; he / she / it + ზმნა A1-12-ში ისწავლება.)
2წინდებულის შემდეგ
წინდებულების შემდეგ, როგორიცაა with, for, to, about, at, from, near და without, დამატების ფორმა გამოიყენეთ. ქართულად აქ თანდებული სიტყვის ბოლოს ემატება („ჩვენთან“, „შენთვის“).
3არსებითი სახელის ნაცვლად
დამატების ფორმა გამოიყენეთ, რომ არსებითი სახელი არ გაიმეოროთ. It ერთ საგანზე ითქმის; them – ადამიანებზე და საგნებზე.
4It's me და Me too
ყოველდღიურ ინგლისურში მოკლე პასუხებსა და be-ს შემდეგ დამატების ფორმას ვიყენებთ. (It is I ძალიან მოძველებული და ოფიციალურია.)
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ყველა წვეულებაზე ვპატიჟებთ“ → დამატების გარეშე. ქართული ზმნა თავად გვეუბნება, ვის ვპატიჟებთ, ამიტომ „მას“ ხშირად ვტოვებთ: „გიორგი ჩვენს კლასში ახალია, ამიტომ ყველა წვეულებაზე ვპატიჟებთ“. ინგლისურ ზმნას ეს ინფორმაცია არ აქვს – დამატების ნაცვალსახელი უნდა დაწეროთ.
2. „მას“, „მის გვერდით“ → him თუ her? ქართული „მას“ და „მის გვერდით“ სქესს არ აჩვენებს: „იცნობ ელენეს? კლასში მის გვერდით ვზივარ“. სწრაფ მეტყველებაში him და her ადვილად ერევათ. ინგლისურში ქალზე her, კაცზე him – წინდებულის შემდეგაც.
3. „ეს ყურძენი… გასინჯე!“ → it მრავლობითზე. ქართულად ბევრი სიტყვა მხოლობითშია, ინგლისურად კი მრავლობითში („ყურძენი“ – grapes, „ფეხსაცმელი“ – shoes), უსულო საგნების მრავლობითს კი ხშირად მხოლობითის ზმნა მოსდევს („გასაღებები მაგიდაზეა“). ამიტომ ბევრი „it“-ს ამბობს. ინგლისურში ერთზე მეტ საგანზე them ითქმის.
4. „მე და ჩემი მშობლები“ → I and my parents. ქართულად ბუნებრივია, საკუთარი თავი პირველი ვახსენოთ: „ხვალ მე და ჩემი მშობლები ბათუმში მივფრინავთ“. ინგლისურში ზრდილობიანი რიგია: სხვა ადამიანი პირველი, I – ბოლოს.
არ აგერიოთ
her (დამატება) თუ her (კუთვნილება) – Her დამატების ნაცვალსახელიცაა და კუთვნილებითი სიტყვაც (იხ. A1-08). ნახეთ, რა მოდის მის შემდეგ.
დამატების ნაცვალსახელი თუ უკუქცევითი ნაცვალსახელი – როცა ქვემდებარე და დამატება ერთი და იგივე ადამიანია, გამოიყენეთ myself, herself…: იხ. A2-14.
and-ით დაკავშირებული ორი ადამიანი – თითოეული ნაცვალსახელი მაინც თავისი ადგილის მიხედვით იცვლება. My sister and I ქვემდებარეა; my sister and me – დამატება.
მართლწერა და გამოთქმა
- სწრაფ მეტყველებაში დამატების ნაცვალსახელები ჩვეულებრივ სუსტი და მოკლეა:
- him → /ɪm/: I like him ერთ სიტყვასავით ჟღერს, h-ის გარეშე. - her → /ə/ (UK), /ɚ/ (US): I love her ჟღერს დაახლოებით /aɪ ˈlʌv ə/. - them → /ðəm/ ან /əm/: I miss them ჟღერს დაახლოებით /aɪ ˈmɪs əm/. - us → /əs/: with us-ში ხმოვანი ძალიან მოკლეა.
- ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, ამიტომ სუსტ ფორმებს ყური და ვარჯიში სჭირდება: /ə/ მოკლე, მოდუნებული ბგერაა, პირი ოდნავ ღიაა, ენა მშვიდად დევს.
- ნაცვალსახელს მახვილი ძირითადად დაპირისპირებისას აქვს: I like him, not her-ში him და her მკაფიოდ და ძლიერად თქვით.
- them-ის /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, ხმით – ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს.
- me და you დიდი ასოთი მხოლოდ წინადადების დასაწყისში იწერება (Me too.); ყოველთვის დიდი ასოთი მხოლოდ I იწერება.
ოქროს წესი
ზმნის წინ → I, he, she, we, they. ზმნის ან წინდებულის შემდეგ → me, him, her, us, them. You და it არასოდეს იცვლება. ქართულისგან განსხვავებით, დამატება ზმნის შემდეგ არ გამოტოვოთ: I like him. I wear it.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით დამატების ნაცვალსახელი.
-
I love my grandmother. I visit every week.
-
Mr Jones is our teacher. We like a lot.
-
My friends and I are at the café. This table is for .
-
These cookies are great. I love !
-
"Where's the key?" "I have ."
-
Your coffee is next to ___. …
-
დაწერეთ დამატების ფორმა: they
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი:
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … are my neighbours.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: This message is for ….
-
"Who is it?" "It's ___, Sarah!" …
-
"I love pizza." "___ too!" …
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I know … brother.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
The present is from I.
-
Him is a doctor.
-
This is my favourite cereal. I buy every week.
-
My cats are great. I play with it every day.
-
That's me in the photo.
D. კონტექსტში
აირჩიეთ სწორი ფორმა ფრჩხილებიდან.
Hi Sara! The photos are great — I love 18 (they / them)! Your brother is in one photo. I like 19 (he / him) — he's so funny. And who is the girl next to 20 (he / him)? Is it 21 (she / her), your cousin Mia? My friend Tom and 22 (I / me) are in Lisbon now. The weather is great for 23 (we / us)!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ორ ადამიანზე, რომლებიც მოგწონთ, დამატების ნაცვალსახელებით.
-
უპასუხეთ: ვიღაც კარზე გეკითხებათ „Who's there?“; მეგობარი გეუბნებათ „I'm hungry.“
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად Maria is with ___ brother. …
-
A1-07 This, That, These, Those ქართულად: ეს, ის და one / ones … shoes are new.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად "Is he your teacher?" "Yes, ."
პასუხები
A. ფორმა
- her
- him
- us
- them
- it
- me
- them
B. მნიშვნელობა
- They
- her
- me
- Me
- her
C. იპოვეთ შეცდომა
- The present is from me.
- He is a doctor. / He's a doctor.
- This is my favourite cereal. I buy it every week. / I buy it every week.
- My cats are great. I play with them every day.
- ✓ That's me in the photo.
D. კონტექსტში
- them
- him
- him
- her
- I
- us
E. თქვენი ჯერი
- My sister is very kind. I love her. My neighbours are funny. I like them a lot.
- It's me, Ana. Me too!
F. შერეული გამეორება
- her
- These
- he is
