ზედსართავი სახელი ინგლისურში (adjectives): very, quite, too და ანტონიმები
Describing Things: Adjectives
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აღწეროთ ადამიანები და საგნები ზედსართავი სახელებით, დასვათ ისინი სწორ ადგილას, გააძლიეროთ ან შეასუსტოთ very, really, quite და too-თი და გამოიყენოთ ხშირი ანტონიმები.
მთავარი იდეა
ზედსართავი სახელი აღმწერი სიტყვაა: big, old, cheap, happy, red. ის არსებით სახელზე დამატებით ინფორმაციას გვაძლევს.
ინგლისურ ზედსართავს ორი შესაძლო სახლი აქვს. ის შეიძლება არსებითი სახელის წინ იჯდეს, როგორც იარლიყი ყუთზე: a red car. ან შეიძლება be-ს (და ისეთი ზმნების, როგორიცაა look და feel) შემდეგ მოვიდეს, წინადადების ბოლოს: The car is red. იგივე ინფორმაცია, ორი ადგილი.
ინგლისური ზედსართავები ერთი მხრივ მარტივია: ისინი არ იცვლება მრავლობითში და არც კაცისა და ქალის მიხედვით. A tall man, a tall woman, two tall children – ყოველთვის tall. მრავლობითის -s-ს არსებითი სახელი იღებს; ზედსართავი ზუსტად ისეთივე რჩება.
ზედსართავის სიძლიერის შესაცვლელად მის წინ პატარა სიტყვა დასვით: quite cold → very cold → too cold. Too იმდენად შორს მიდის, რომ უკვე პრობლემა ჩნდება.
ქართული და ინგლისური
აქ ბევრი რამ ერთნაირია. ქართულშიც ზედსართავი არსებითი სახელის წინ დგას („წითელი მანქანა“ – a red car), და არსებითი სახელის წინ ქართულშიც არ იღებს მრავლობითს: „ლამაზი გოგოები“ – beautiful girls. ორ ზედსართავს ორივე ენაში „და“ / and აერთებს: „ოთახი პატარა და ბნელია“ – The room is small and dark.
განსხვავება ზმნის შემდეგ ჩნდება. ქართულად ზედსართავი აქ ხშირად მრავლობითს იღებს: „ბავშვები დაღლილები არიან“, „მეზობლები წყნარები არიან“. ინგლისურ ზედსართავს მრავლობითის ნიშანი არასოდეს აქვს: The children are tired. მეორე: ქართული „ძალიან“ ორივე მნიშვნელობას ფარავს – „ძალიან კარგი“ (very) და „ძალიან ძვირია ჩემთვის“ (too). ინგლისურში very უბრალოდ ძლიერია, too კი პრობლემაა. მესამე: look-ის შემდეგ ქართულად ზმნიზედას ვიყენებთ („ლამაზად გამოიყურები“), ინგლისურად კი ზედსართავს: You look beautiful.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| წითელი მანქანა | a red car | აქ ერთნაირია: ზედსართავი არსებითი სახელის წინ დგას |
| ლამაზი გოგოები | beautiful girls | აქ ერთნაირია: არსებითი სახელის წინ ზედსართავი მრავლობითს არ იღებს |
| ბავშვები დაღლილები არიან. | The children are tired. | ქართულად ზმნის წინ ზედსართავი მრავლობითშია; ინგლისურში არასოდეს |
| ძალიან ძვირია ჩემთვის. | It's too expensive for me. | „ძალიან“ = very და too; პრობლემაზე ინგლისურში too |
| ლამაზად გამოიყურები. | You look beautiful. | ქართულად ზმნიზედა (-ად); look-ის შემდეგ ინგლისურში ზედსართავი |
| საკმაოდ დიდი ქალაქია. | It's quite a big city. | quite ჩვეულებრივ a-ს წინ დგას |
| პატარა და ბნელია. | small and dark | აქ ერთნაირია: ორ ზედსართავს „და“ / and აერთებს |
მოკლედ: ადგილი ქართულსა და ინგლისურში მსგავსია, მაგრამ ინგლისურ ზედსართავს -s არასოდეს ემატება – არც are-ს შემდეგ; look / feel-ის შემდეგ ზედსართავი დგას და არა ზმნიზედა; „ძალიან“, რომელიც პრობლემას ნიშნავს, არის too.
ფორმა
ორი ადგილი
| ადგილი | სქემა | მაგალითი |
|---|---|---|
| არსებითი სახელის წინ | (a/an/the) + ზედსართავი + არსებითი სახელი | a cheap hotel, fresh bread |
| be / look / feel-ის შემდეგ | ქვემდებარე + ზმნა + ზედსართავი | The hotel is cheap. You look tired. I feel great. |
ზედსართავი მრავლობითში არ იცვლება
| მხოლობითი | მრავლობითი |
|---|---|
| a blue eye | two blue eyes |
| an old friend | old friends |
| a happy child | happy children |
სიძლიერის შეცვლა
| სიტყვა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| quite | UK: „საკმაოდ“ – very-ზე ნაკლები; US: ხშირად very-ს ახლოსაა | It's quite warm. |
| very | ძლიერი („ძალიან“) | It's very warm. |
| really | ძლიერი; ცოტა უფრო არაფორმალური | It's really warm. |
| too | იმაზე მეტი, ვიდრე კარგია („ზედმეტად“) → პრობლემა | It's too warm for me. |
- არსებით სახელთან: very და really a-ს შემდეგ დგას (a very big house), quite კი ჩვეულებრივ a-ს წინ (quite a big house).
- ამ დონეზე too + ზედსართავი be-ს შემდეგ გამოიყენეთ: The bag is too heavy. too-ზე მეტი: იხ. A2-08.
ორი ზედსართავი be-ს შემდეგ
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| be + ზედსართავი + and + ზედსართავი | The room is small and dark. |
| სამი ან მეტი: მძიმეები + and | She's smart, funny and kind. |
ხშირი ანტონიმები
| big ↔ small | old ↔ new | old ↔ young | hot ↔ cold |
| cheap ↔ expensive | easy ↔ difficult | long ↔ short | tall ↔ short |
| fast ↔ slow | good ↔ bad | happy ↔ sad | full ↔ empty |
| clean ↔ dirty | light ↔ heavy | light ↔ dark | quiet ↔ noisy |
ყურადღება: old = „ძველი“ (საგანზე) და „მოხუცი, ხნიერი“ (ადამიანზე); short = „მოკლე“ და „დაბალი“ (ადამიანზე); light = „მსუბუქი“ და „ნათელი“.
გამოყენება
1ზედსართავი არსებითი სახელის წინ
ზედსართავი არტიკლსა (ან my, this…) და არსებით სახელს შორის დასვით.
2ზედსართავი be, look და feel-ის შემდეგ
ზედსართავი მარტო გამოიყენეთ be-ს შემდეგ, look-ის (როგორ ჩანს) და feel-ის (როგორ გრძნობთ თავს ან როგორია შეხებით) შემდეგ.
3ზედსართავს მრავლობითის -s არ აქვს
მრავლობით არსებით სახელთან ზედსართავი არ იცვლება.
4Very, really, quite და too
სიტყვა ზედსართავის წინ დასვით. Very და really აძლიერებს; quite (UK) ცოტა ასუსტებს; too ნიშნავს „იმაზე მეტს, ვიდრე კარგია“.
5ანტონიმები და ორი ზედსართავი and-ით
ზედსართავები ანტონიმების წყვილებად ისწავლეთ. be-ს შემდეგ ორი აღწერის მისაცემად ისინი and-ით დააკავშირეთ.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „თავაზიანები არიან“ → polites. ქართულად ზმნის წინ მდგომი ზედსართავი ადამიანებზე ხშირად მრავლობითშია: „აქ მიმტანები ძალიან თავაზიანები არიან“. ინგლისურ ზედსართავს მრავლობითის ნიშანი არასოდეს აქვს – are-ს შემდეგაც.
2. „ძალიან ძვირია ჩემთვის“ → very expensive. ქართული „ძალიან“ ორივე შემთხვევაში ითქმის: როცა რამე უბრალოდ ძლიერია და როცა პრობლემაა. ინგლისურში პრობლემაზე (ვერ ვიყიდი, არ მერგება, ვერ დავლევ) too გჭირდებათ.
3. „მშვენივრად გამოიყურება“ → looks wonderfully. ქართულად „გამოიყურება“ ზმნასთან ზმნიზედას ვიყენებთ (-ად: „შენი ახალი ვარცხნილობა მშვენივრად გამოიყურება!“). ინგლისურში look, feel, be-ს შემდეგ ზედსართავი დგას.
4. „საკმაოდ რთული სამსახური აქვს“ → a quite difficult job. ქართულად „საკმაოდ“ ზედსართავის წინ დგას და არტიკლი არ არის, ამიტომ ბევრი a-ს quite-ის წინ სვამს. ინგლისურში ჩვეულებრივ quite a / an-ის წინ დგას.
არ აგერიოთ
very თუ too – Very უბრალოდ ძლიერია. Too ნიშნავს იმაზე მეტს, ვიდრე გინდათ ან გჭირდებათ – პრობლემაა. იხ. A2-08.
ზედსართავი თუ ზმნიზედა – ზედსართავი არსებით სახელს აღწერს, ზმნიზედა – მოქმედებას. იხ. A2-09.
ორი ზედსართავი არსებითი სახელის წინ – არსებითი სახელის წინ and ჩვეულებრივ არ გჭირდებათ: a big old house. რამდენიმე ზედსართავის რიგი B1-29-ში ისწავლება.
მართლწერა და გამოთქმა
- ბევრ ზედსართავს ტიპური დაბოლოება აქვს: -ful (beautiful, careful), -y (sunny, noisy), -ous (famous, dangerous), -al (normal, special), -ive (expensive, active).
- ზედსართავი + არსებითი სახელი-ში მთავარი მახვილი ჩვეულებრივ არსებით სახელზეა: a red car-ში ყველაზე ძლიერია car. be-ს შემდეგ მახვილი ზედსართავზეა: The car is red-ში ყველაზე ძლიერია red. ქართულში მახვილი სუსტია, ამიტომ ინგლისური მახვილის მკაფიოდ გამოყოფა ვარჯიშს მოითხოვს.
- quite /kwaɪt/ (ერთი მარცვალი) და quiet /ˈkwaɪət/ (ორი მარცვალი, მეორე – სუსტი /ə/) სხვადასხვა სიტყვაა: It's quite quiet here. ორივე /kw/-ით იწყება: /w/ ქართულში არ არის – ტუჩები მომრგვალეთ, როგორც უ-ზე, და ნუ იტყვით ვ-ს.
- really ხაზგასასმელად ხშირად მახვილიანია: It's really good! – really გრძლად და ძლიერად თქვით. ინგლისური r ქართული რ-ივით არ ცახცახებს: ენის წვერი ზემოთ აწიეთ, მაგრამ სასას არ შეახოთ.
ოქროს წესი
ზედსართავი ჩვეულებრივ არსებითი სახელის წინ ან be / look / feel-ის შემდეგ დგას – და მრავლობითის -s-ს არასოდეს იღებს (They are tired). Very = ძლიერი; too = პრობლემა.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
დაალაგეთ სიტყვები, თქვით ანტონიმები და დააკავშირეთ წინადადებები.
-
დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: car / a / fast
-
დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: is / my / old / laptop / very
-
დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: quite / it's / a / city / big
-
დაწერეთ ანტონიმი: cheap
-
დაწერეთ ანტონიმი: full
-
დააკავშირეთ „and“-ით: The hotel is big. It is modern.
-
a tall woman → three
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი:
-
პრობლემაა. აირჩიეთ სწორი პასუხი: The shoes are … small for me.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The concert is … good. I love it!
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The children are ….
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: You look … today.
-
ბრიტანულ ინგლისურში რომელი სიტყვა ნიშნავს „საკმაოდ“-ს, ცოტა ნაკლებს, ვიდრე very? …
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
We have two smalls dogs.
-
I have a bag very heavy.
-
It is a house big.
-
I am very hunger.
-
The streets are clean and safe.
D. კონტექსტში
აირჩიეთ სწორი ვარიანტი ფრჩხილებიდან.
Our hotel is 18 (beautiful / beautifully), and the staff are very 19 (friend / friendly). Our room is 20 (big and bright / big, bright), but the bathroom is 21 (very / too) small for two people. The food is 22 (quite good / good quite), and the breakfast is 23 (a really great / a great really) start to the day.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
აღწერეთ თქვენი სახლი. გამოიყენეთ ორი ზედსართავი be-ს შემდეგ და ერთი – არსებითი სახელის წინ.flat (UK), apartment (US)
-
აღწერეთ დღევანდელი ამინდი და ერთი პრობლემა too-თი.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი It's ___ old car. …
-
A1-05 მრავლობითი რიცხვი ინგლისურში (plural nouns): -s, -es, children, people one blue box → two
-
A1-09 Me, him, her, us, them: ობიექტური ნაცვალსახელები (object pronouns) ქართულად I love these shoes. I wear every day.
პასუხები
A. ფორმა
- a fast car
- My laptop is very old.
- It's quite a big city.
- expensive
- empty
- The hotel is big and modern.
- tall women
B. მნიშვნელობა
- too
- very
- tired
- happy
- quite
C. იპოვეთ შეცდომა
- We have two small dogs.
- I have a very heavy bag.
- It is a big house. / It's a big house.
- I am very hungry. / I'm very hungry.
- ✓ The streets are clean and safe.
D. კონტექსტში
- beautiful
- friendly
- big and bright
- too / very
- quite good
- a really great
E. თქვენი ჯერი
- My flat is small and bright. It's a quiet flat.
- It's sunny today, but it's too hot for me.
F. შერეული გამეორება
- an
- blue boxes
- them
