There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…?
There Is / There Are
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რა არის სადმე, there is / there are-ით; ააგოთ უარყოფა და კითხვა (Is there…? How many… are there?) და აირჩიოთ there is, it is და have.
მთავარი იდეა
ზოგჯერ გინდათ ვინმეს უთხრათ, რომ რაღაც არსებობს სადმე. ინგლისურს არ უყვარს წინადადების დაწყება სრულიად ახალი ინფორმაციით. ის ჯერ მსმენელს ამზადებს.
ამიტომ ინგლისური წინადადების დასაწყისში სვამს there-ს, როგორც პატარა სიგნალს: „ყურადღება – რაღაც არსებობს!“ მერე მოდის ზმნა be, მერე – ახალი საგანი: There is a café on the corner. აქ there არ ნიშნავს „იქ“. ის უბრალოდ კარს აღებს.
წარმოიდგინეთ გიდი, რომელიც სასტუმროს ოთახის კარს აღებს: „There's a big window, there are two beds, and there's a lovely view.“ გიდი თითოეულ ახალ საგანს წარმოგიდგენთ. როცა საგანი უკვე წარმოდგენილია, მასზე it-ით ან they-ით ლაპარაკობთ: There's a café. It's very small.
და დაიმახსოვრეთ: ამინდზე, დროსა და მანძილზე ინგლისური it-ს იყენებს და არა there-ს: It's cold. There's snow on the roads.
ქართული და ინგლისური
ქართულად არსებობას უბრალოდ „არის“ ან მოკლე -ა გამოხატავს, და წინადადება ხშირად ადგილით იწყება: „ჩვენს ქუჩაზე ახალი კაფეა“, „ოთახში ორი საწოლია“. თუ ამ რიგს სიტყვასიტყვით გადავიტანთ, მივიღებთ „On our street is a new café“ – ინგლისურში ეს არ მუშაობს. ინგლისურად წინადადება there-ით იწყება, ადგილი კი ჩვეულებრივ ბოლოს მიდის: There's a new café on our street.
კიდევ რამდენიმე განსხვავება: ქართულად რიცხვის შემდეგ ზმნა მხოლობითშია („ორი საწოლია“), ინგლისურში კი მრავლობითთან there are გჭირდებათ. ქართულ კითხვაში სიტყვების რიგი არ იცვლება („აქ ახლოს აფთიაქი არის?“), ინგლისურში კი is / are there-ის წინ გადადის: Is there a pharmacy near here? ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია („არაფერი არ არის“), ინგლისურში – მხოლოდ ერთი: There isn't anything. / There's nothing. ამინდზე ქართულად ქვემდებარე საერთოდ არ გვაქვს („ცივა“), ინგლისურად კი – it, არა there. კარგი ამბავი: კუთვნილებაზე ორივე ენას ცალკე ზმნა აქვს („მყავს“, „მაქვს“ – have).
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ჩვენს ქუჩაზე ახალი კაფეა. | There's a new café on our street. | ქართულად ადგილი + „-ა“; ინგლისურში there's + საგანი + ადგილი |
| ოთახში ორი საწოლია. | There are two beds in the room. | ქართულად მხოლობითი; ინგლისურში მრავლობითი და there are |
| აქ ახლოს აფთიაქი არის? | Is there a pharmacy near here? | ქართულად რიგი არ იცვლება; ინგლისურში is there |
| რამდენი ოთახია? | How many rooms are there? | ქართულად „რამდენი ოთახი“ მხოლობითშია; ინგლისურში how many + მრავლობითი + are there |
| მაცივარში არაფერი არ არის. | There isn't anything in the fridge. / There's nothing in the fridge. | ქართულად ორი უარყოფა; ინგლისურში ერთი |
| ცივა. | It's cold. | ამინდზე ინგლისურში it, არა there |
| ორი ძმა მყავს. | I have two brothers. | აქ ერთნაირია: კუთვნილებაზე ორივე ენას თავისი ზმნა აქვს („მყავს“ / have) |
მოკლედ: როცა ქართულად „სადმე რაღაც არის“, ინგლისურად დაიწყეთ there is / there are-ით და ადგილი ბოლოს დასვით; კითხვაში – Is there / Are there.
ფორმა
დადებითი
| ფორმა | რასთან ერთად | მაგალითი |
|---|---|---|
| there is / there's | ერთი საგანი (მხოლობითი არსებითი სახელი) | There's a bank near here. |
| there is / there's | ის, რასაც ვერ დავთვლით (milk, water, money) | There's some milk in the fridge. |
| there are | მრავლობითი არსებითი სახელი | There are three bedrooms. |
There are წერისას ჩვეულებრივ არ მოკლდება: დაწერეთ there are.
უარყოფა – any აქ მზა ფრაზად გამოიყენება; სრული წესი A1-24-შია.
| ფორმა | მაგალითი |
|---|---|
| there isn't a/an + მხოლობითი | There isn't a lift in this building. |
| there isn't any + ის, რასაც ვერ დავთვლით | There isn't any coffee. |
| there aren't any + მრავლობითი | There aren't any buses after midnight. |
| there's no / there are no + არსებითი სახელი | There's no coffee. There are no buses. |
კითხვები და მოკლე პასუხები
| კითხვა | კი | არა |
|---|---|---|
| Is there a/an…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Is there any + ის, რასაც ვერ დავთვლით…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Are there any + მრავლობითი…? | Yes, there are. | No, there aren't. |
| How many + მრავლობითი + are there? | There are five. | There aren't any. |
დადებითი მოკლე პასუხი არ მოკლდება: Yes, there is. (და არა Yes, there's.)
გამოყენება
1რა არის სადმე
there is ერთ საგანზე ან იმაზე, რასაც ვერ დავთვლით, there are – მრავლობით არსებით სახელზე. ადგილი ხშირად ბოლოს დგას.
2უარყოფა
გამოიყენეთ there isn't / there aren't, ჩვეულებრივ a/an-ით ან any-ით. There's no / There are no-ც ხშირია და ცოტა უფრო მკვეთრად ჟღერს.
3კითხვები: Is there…? და Are there…?
is ან are there-ის წინ დასვით. უპასუხეთ Yes, there is / No, there aren't და ა.შ.
4How many… are there?
რაოდენობაზე იკითხეთ How many + მრავლობითი არსებითი სახელი + are there-ით.
5ჯერ there + be, მერე it / they
საგანი there is / there are-ით წარმოადგინეთ. მერე აღწერეთ it-ით ან they-ით.
6It ამინდზე, დროსა და მანძილზე; there არსებობაზე
ამინდზე, დროსა და მანძილზე ქვემდებარეა it (იხ. A1-01). იმის სათქმელად, რომ რაღაც არსებობს, გამოიყენეთ there.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „მეტროს სადგურთან სამი ბანკია“ → Near the metro station are… ქართულად არსებობას ადგილით ვიწყებთ და ბოლოს „-ა“ ან „არის“ ვსვამთ. სიტყვასიტყვით თარგმნისას ინგლისური წინადადება ადგილით და is-ით იწყება. ინგლისურში საჭიროა there: there is / there are + საგანი + ადგილი.
2. „ამ ავტობუსში Wi-Fi არის?“ → კითხვა there-ის გარეშე. ქართულ კითხვაში სიტყვების რიგი იგივე რჩება, მხოლოდ ინტონაცია იცვლება. ინგლისურში Is there / Are there კითხვის დასაწყისში დგას.
3. „რამდენი მოთამაშეა?“ → How many player… ქართულად „რამდენი“ მხოლობითს იღებს: „რაგბის გუნდში რამდენი მოთამაშეა?“ ინგლისურში how many-ის შემდეგ არსებითი სახელი მრავლობითშია.
4. „არაფერი არ არის“ → isn't nothing. ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „დღეს ტელევიზორში საინტერესო არაფერი არ არის“. ინგლისურში წინადადებაში მხოლოდ ერთი უარყოფა დგას: ან isn't anything, ან is nothing.
არ აგერიოთ
there is თუ it is – There is ახალ რამეს წარმოგვიდგენს; it is იმას აღწერს, რაც უკვე ვიცით (და ამინდსა და დროზეც გამოიყენება).
there is თუ have – There is = რაღაც არსებობს სადმე; have = ვიღაცას რაღაც აქვს (იხ. A1-14).
there (არსებობა) თუ there (ადგილი) – There შეიძლება ნიშნავდეს „იქ“-საც. there is / there are-ში მას ადგილის მნიშვნელობა არ აქვს.
there თუ their თუ they're – ერთნაირი ბგერა, სხვადასხვა მნიშვნელობა (იხ. A1-02 და A1-08).
მართლწერა და გამოთქმა
- there's /ðeəz/ (UK), /ðerz/ (US). /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი მსუბუქად მოათავსეთ კბილებს შორის და ხმა დაამატეთ – ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს. სწრაფ მეტყველებაში there is და there are სუსტია: There's a და There are თითქმის ერთ სიტყვასავით ჟღერს, სუსტი /ə/-ით.
- ზეპირად ბევრი ამბობს there's-ს მრავლობითის წინაც (There's two problems). ეს ხშირია, მაგრამ არაფორმალურია; წერისას დაწერეთ there are.
- ჩამონათვალში ზმნა ჩვეულებრივ პირველ არსებით სახელს ეთანხმება: There's a sofa and two chairs. There are two chairs and a sofa.
- კითხვაში Is there ერთად, შეუფერხებლად ითქმის, და ხმა ბოლოს მაღლა იწევს. ინგლისური r ქართული რ-ივით არ ცახცახებს; ბრიტანულ there-ში ბოლოს r საერთოდ არ ისმის.
ოქროს წესი
სადმე რაღაც ახალი არსებობს? დაიწყეთ there-ით: there is + ერთი საგანი (ან ის, რასაც ვერ დავთვლით), there are + მრავლობითი. მერე მასზე it-ით ან they-ით ილაპარაკეთ. ამინდი, დრო და მანძილი → it.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
გამოიყენეთ there is / there are-ის ფორმა.
-
a cat in the garden.
-
five people in the meeting.
-
any bread? (კითხვა)
-
"Are there any shops near here?" "No, there ."
-
How many bedrooms in your flat?flat (UK), apartment (US)
-
გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: There are some chairs.
-
შეადგინეთ კითხვა: There is a lift in the building.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი:
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: There … some juice in the fridge.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: There's a new restaurant in town. … is very good.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … is very cold today.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … a problem with my phone.
-
თქვენს ოჯახზე. აირჩიეთ სწორი პასუხი: … two brothers.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
There is three windows in the room.
-
Have a supermarket near your house?
-
How many students there are?
-
პასუხი კითხვაზე „Is there a lift?“: Yes, there's.
-
There's a new gym near my flat.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები. სიტყვები: there are, is there, isn't, there's, it's, are there
Ana: Is your new flat nice?
Ben: Yes! 18 two bedrooms and a big kitchen.
Ana: 19 a balcony?
Ben: No, there 20. But 21 a park near the flat. 22 very beautiful.
Ana: And how many shops 23?
Ben: Not many. There 24 a supermarket, but there's a small market on Saturdays.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ სამი წინადადება თქვენს ქუჩაზე ან ქალაქზე there is, there are და there isn't-ით.
-
დაწერეთ ერთი კითხვა Is there…?-ით და ერთი How many… are there?-ით იმ ადგილზე, სადაც წასვლა გინდათ.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-10 ზედსართავი სახელი ინგლისურში (adjectives): very, quite, too და ანტონიმები The rooms are ….
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი There's ___ hour before the film. …
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად "Is the museum open today?" "No, ."
პასუხები
A. ფორმა
- There's / There is
- There are
- Is there
- aren't
- are there
- There aren't any chairs. / There are no chairs.
- Is there a lift in the building?
B. მნიშვნელობა
- is
- It
- It
- There's
- I have
C. იპოვეთ შეცდომა
- There are three windows in the room.
- Is there a supermarket near your house?
- How many students are there?
- Yes, there is.
- ✓ There's a new gym near my flat.
D. კონტექსტში
- There are
- Is there
- isn't
- there's / there is
- It's / It is
- are there
- isn't
E. თქვენი ჯერი
- There's a big park near my house. There are three cafés on my street. There isn't a cinema.
- Is there a beach near the hotel? How many museums are there in the city?
F. შერეული გამეორება
- big and bright
- an
- it isn't / it's not
