This, That, These, Those ქართულად: ეს, ის და one / ones
This, That, These, Those
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ მიუთითოთ საგნებზე, რომლებიც თქვენთან ახლოსაა ან შორს, ერთზე ან ბევრზე; გააცნოთ ადამიანები This is…-ით; ტელეფონზე თქვათ, ვინ ხართ; და გამოიყენოთ one / ones, რომ არსებითი სახელი არ გაიმეოროთ.
მთავარი იდეა
წარმოიდგინეთ თქვენი ხელი და მკლავი. ეს ოთხი სიტყვა ერთდროულად ორ კითხვას პასუხობს: ახლოსაა ჩემთან თუ შორს? და ერთია თუ ერთზე მეტი?
ახლოს + ერთი = this. ახლოს + ბევრი = these. შორს + ერთი = that. შორს + ბევრი = those. როცა საგანი ხელში გიჭირავთ ან გვერდით გიდევთ, ამბობთ this ან these. როცა მკლავს გაიწვდით და ოთახის მეორე მხარეს მიუთითებთ, ამბობთ that ან those.
„ახლოს“ და „შორს“ მხოლოდ მეტრებს არ ეხება. დროშიც შეიძლება იყოს ახლოს ან შორს: this week (ახლა) და that day (სხვა დროს).
როცა უკვე მიუთითეთ, არსებითი სახელის გამეორება აღარ გჭირდებათ. ინგლისური მას one-ით (მხოლობითი) ან ones-ით (მრავლობითი) ცვლის: Not this jacket — that one.
ქართული და ინგლისური
ქართულს სამი ჩვენებითი სიტყვა აქვს: ეს (ჩემთან ახლოს), ეგ (შენთან ახლოს) და ის (ორივესგან შორს). ინგლისურს მხოლოდ ორი აქვს: this (ახლოს) და that (შორს). „ეგ“-ს ინგლისურად ჩვეულებრივ that შეესაბამება: „ეგ ჩანთა შენია?“ – Is that bag yours?
მთავარი განსხვავება რიცხვშია. ქართულად არსებითი სახელის წინ „ეს“ და „ის“ არ იცვლება: „ეს წიგნი“ – „ეს წიგნები“, „ის სახლი“ – „ის სახლები“. ინგლისურში კი სიტყვა ფორმას იცვლის: this book – these books, that house – those houses. მარტო, არსებითი სახელის გარეშე, ქართულსაც აქვს მრავლობითი („ესენი“, „ისინი“), მაგრამ ლაპარაკისას ხშირად ვამბობთ „ეს ჩემი მშობლები არიან“ – ინგლისურში კი აქ აუცილებლად These are გჭირდებათ. კიდევ ერთი: ქართულად ზედსართავი შეიძლება მარტო დადგეს („წითელი მინდა“), ინგლისურში კი არსებითი სახელის ადგილს one / ones იკავებს: I want the red one. კარგი ამბავი: ადამიანის გაცნობა ორივე ენაში ერთნაირად მუშაობს: „ეს ჩემი მეგობარია“ = This is my friend.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ეს წიგნი / ეს წიგნები | this book / these books | ქართული „ეს“ არ იცვლება; ინგლისურში მრავლობითში these |
| ის სახლი / ის სახლები | that house / those houses | ქართული „ის“ არ იცვლება; ინგლისურში მრავლობითში those |
| ეგ ჩანთა შენია? | Is that bag yours? | ქართულს სამი სიტყვა აქვს, ინგლისურს – ორი; „ეგ“ → that |
| ეს ჩემი მშობლები არიან. | These are my parents. | ქართულად ხშირად „ეს“; ინგლისურში რამდენიმე ადამიანზე these are |
| ეს ჩემი მეგობარია. | This is my friend. | აქ ერთნაირია: ერთი ადამიანის გაცნობა „ეს“ / this-ით |
| წითელი მინდა. | I want the red one. | ქართულად ზედსართავი მარტო დგას; ინგლისურში one / ones |
| (ტელეფონით) ნინო ვარ. | This is Nino. / It's Nino. | ტელეფონზე ინგლისურად this is ან it's + სახელი |
მოკლედ: შეამოწმეთ ორი რამ – ახლოს თუ შორს და ერთი თუ ბევრი. ქართული „ეს“ და „ის“ მრავლობითში არ იცვლება, ინგლისური კი იცვლება: these, those.
ფორმა
ოთხი სიტყვა
| ახლოს (აქ) | შორს (იქ) | |
|---|---|---|
| ერთი (მხოლობითი) | this | that |
| ბევრი (მრავლობითი) | these | those |
გამოყენების ორი გზა
| ხმარება | სქემა | მაგალითი |
|---|---|---|
| განმსაზღვრელი (არსებითი სახელის წინ) | this / that + მხოლობითი არსებითი სახელი | This bag is heavy. |
| these / those + მრავლობითი არსებითი სახელი | Those shoes are nice. | |
| ნაცვალსახელი (მარტო, არსებითი სახელის ნაცვლად) | this / that + is | That is my car. |
| these / those + are | These are my parents. |
One / ones
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| this / that + one | I like this one. |
| these / those + ones (არაფორმალური, ხშირია ბრიტანულ მეტყველებაში), ან these / those მარტო | I want those ones. / I want those. |
| the + ზედსართავი + one / ones | the red one, the big ones |
| which + one / ones | Which one is for me? |
One / ones თვლად არსებით სახელებს ცვლის. ისეთ სიტყვებთან, როგორიცაა bread, coffee ან water, არსებითი სახელი გამოტოვეთ ან გაიმეორეთ: I like white bread → I like white. (და არა white one)
ადამიანების გაცნობა და ტელეფონი
| სიტუაცია | ფრაზა |
|---|---|
| ვინმეს გაცნობა | This is my friend Sam. |
| ტელეფონზე ამბობთ, ვინ ხართ | Hi, this is Mark. / Hi, it's Mark. |
| ეკითხებით, ვინ რეკავს | Who's this? (ძირითადად US) / Who's that? (ძირითადად UK) |
გამოყენება
1ახლოს და შორს, ერთი და ბევრი
აირჩიეთ მანძილით (ახლოს თუ შორს) და რაოდენობით (ერთი თუ ბევრი).
2ნაცვალსახელად (არსებითი სახელის გარეშე)
This, that, these და those შეიძლება მარტო დადგეს, როცა ცხადია, რას გულისხმობთ.
3ადამიანების გაცნობა
ერთი ადამიანის გასაცნობად გამოიყენეთ This is…. ჯგუფისთვის – These are…, ან თითოეულ ადამიანზე თქვით This is….
4ტელეფონზე
ტელეფონზე თქვით this is ან it's + თქვენი სახელი. რომ იკითხოთ, ვინ რეკავს, ბრიტანელები ხშირად ამბობენ that, ამერიკელები ჩვეულებრივ – this.
5One და ones
როცა უკვე მიუთითეთ, არსებითი სახელის გამეორების ნაცვლად გამოიყენეთ one / ones. ქართულად ზედსართავს ან ჩვენებით სიტყვას მარტო ვტოვებთ („ის მშვენიერია“, „ყავისფერი მინდა“), ინგლისურში კი one / ones სჭირდება.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ეს საყურეები“ → this + მრავლობითი. ქართულად „ეს“ არსებითი სახელის წინ არ იცვლება: „ამ საყურეებს მხოლოდ დღესასწაულებზე ვიკეთებ“. ინგლისურში მრავლობითი არსებითი სახელის წინ this these ხდება.
2. „ის მთები“ → that + მრავლობითი. იგივე ხდება შორს მყოფ საგნებთან: „ხედავ იმ მთებს ყაზბეგთან?“ ინგლისურში მრავლობითში that those ხდება.
3. „ეს … ფოტოებია“ → this are. ქართულად „ეს“ მრავლობითთანაც არ იცვლება, ზმნა კი საგნების მრავლობითთან ხშირად მხოლობითშია: „ნახე, ეს სვანეთში მოგზაურობის ფოტოებია.“ ინგლისურში რამდენიმე საგანზე ან ადამიანზე these are სჭირდება.
4. ტელეფონით: „ნიკა ვარ“ → I am Nika. ქართულად ტელეფონში ვამბობთ „საღამო მშვიდობისა, ნიკა ვარ პიცერიიდან“. ინგლისურად ტელეფონზე თავს ჩვეულებრივ ასე წარადგენენ: This is … ან It's ….
5. „ლურჯი და თეთრი“ → a blue and a white. ქართულად ზედსართავი მარტოც სრულად ჟღერს: „ორი მანქანა გვყავს: ლურჯი და თეთრი.“ ინგლისურში თვლად არსებით სახელთან ზედსართავის შემდეგ one / ones სჭირდება.
არ აგერიოთ
this/that თუ it – this/that-ით საგანზე მიუთითებთ ან მას პირველად ასახელებთ. it-ს იყენებთ, როცა მასზე ისევ ლაპარაკობთ. ქართულად ორივე შეიძლება „ეს“ ან „ის“ იყოს, ან საერთოდ არაფერი.
one/ones თუ it/them – One ნიშნავს „სხვა, იმავე სახის საგანს“; it – „იმავე საგანს“.
that (მითითება) თუ that (დაკავშირება) – That შეიძლება წინადადების ორ ნაწილსაც აკავშირებდეს (the film that I like): იხ. A2-29. ამ გაკვეთილში that ყოველთვის მიუთითებს.
მართლწერა და გამოთქმა
- this /ðɪs/ (მოკლე ხმოვანი, როგორც sit-ში) და these /ðiːz/ (გრძელი ხმოვანი, როგორც see-ში, + /z/ ბგერა). ქართულს მხოლოდ ერთი ი აქვს, ამიტომ განსხვავება მკაფიოდ გააკეთეთ: this მოკლე და მოდუნებულია, ოდნავ უფრო ღია; these გრძელი და დაჭიმული, ტუჩები ღიმილივით გაწელილი. these-ის ბოლოს /z/ ისმის და არა /s/.
- those /ðəʊz/ (UK), /ðoʊz/ (US) – nose-ს ერითმება. ხმოვანი ორნაწილიანია: ო-დან ტუჩები უ-სკენ მიდის; ნუ იტყვით უბრალო ო-ს.
- ოთხივე სიტყვა /ð/-ით იწყება – ენა კბილებს შორის, ხმით, როგორც the-ს დასაწყისში. ქართულში ეს ბგერა არ არის: ნუ შეცვლით დ-თი ან ზ-თი.
- That's = that is: That's right. this is-ს წერილობით შემოკლებული ფორმა არ აქვს (this's არასწორია), მაგრამ სწრაფ მეტყველებაში ერთ სიტყვასავით ჟღერს.
- one /wʌn/ sun-ს ერითმება; ones /wʌnz/. /w/ ქართულში არ არის: ტუჩები წინ მომრგვალეთ, როგორც უ-ზე – ნუ იტყვით ვ-ს.
ოქროს წესი
ახლოს → this / these; შორს → that / those. ერთი → this / that; ბევრი → these / those – ქართული „ეს“ და „ის“ რომ არ იცვლება, ინგლისურში ეს აუცილებელია. არსებითი სახელი არ გაიმეოროთ – თქვით one ან ones.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი სიტყვა.
-
(near) apple is green.
-
(far) houses are very old.
-
(near) are my keys.
-
(far) is my sister, over there.
-
My laptop is broken. I need a new .
-
"Which shoes are yours?" "The black ."
-
ტელეფონზე: "Hello, is Tom."
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი:
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … jeans are new.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Mum, … is my teacher, Ms Lee.
-
ველოსიპედი ქუჩის მეორე მხარესაა. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Is … your bike?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Where's my umbrella? I need … now.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: My umbrella is broken. I need a new ….
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
This people are from my office.
-
Those is my car.
-
I want this ones.
-
Theses are my books.
-
These are my parents.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები. სიტყვები: this, that, these, those, one, ones
Customer: How much is 18 jacket, over there in the window?
Assistant: 19 one? It's sixty pounds.
Customer: Hmm. And 20 shoes here, next to me?
Assistant: 21 are forty pounds. And the black 22 are thirty.
Customer: Great! I want the black 23, please.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
გააცანით ორი ადამიანი თქვენი ცხოვრებიდან This is…-ით ან These are…-ით.
-
დაწერეთ ერთ საგანზე, რომელიც თქვენთან ახლოსაა, და ერთზე, რომელიც შორსაა.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-05 მრავლობითი რიცხვი ინგლისურში (plural nouns): -s, -es, children, people These (child) are my cousins.
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი I need ___ umbrella. …
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად "Is that your car?" "No, ."
პასუხები
A. ფორმა
- This
- Those
- These
- That
- one
- ones
- this / it
B. მნიშვნელობა
- These
- this
- that
- it
- one
C. იპოვეთ შეცდომა
- These people are from my office. / Those people are from my office.
- That is my car. / That's my car. / Those are my cars.
- I want these ones. / I want these. / I want this one.
- These are my books.
- ✓ These are my parents.
D. კონტექსტში
- that
- That
- these
- These
- ones
- ones
E. თქვენი ჯერი
- This is my friend Ana. These are my parents, Luis and Carmen.
- This chair is comfortable. That window is open.
F. შერეული გამეორება
- children
- an
- it isn't / it's not
