Upprifjun: lokapróf A2 – tilvísunarsetningar, -ed/-ing, forsetningar, So do I, spurningar og phrasal verbs
Review: A2 Final Check
Á þessari síðu
Þessi upprifjun nær yfir
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt nákvæmlega hvaða manneskju, hlut eða stað þú átt við, lýst tilfinningum og því sem veldur þeim, notað rétta forsetningu á eftir algengum orðum, verið stutt sammála eða ósammála, spurt um frumlag og andlag og með neitandi spurningum og notað algengar phrasal verbs. Í blönduðu æfingunum prófarðu hve vel þú ræður við allt A2-stigið.
Það sem við lærðum
| Kennslustund | Efni | Lykildæmi |
|---|---|---|
| A2-29 | who / that um fólk, which / that um hluti („sem“), where um staði („þar sem“, ef setningin er heil án staðarins); ekkert aukaorð eins og he, it, there | A library is a place where you can borrow books. |
| A2-30 | -ed = manneskjan sem finnur tilfinninguna („mér leiðist“); -ing = það sem veldur henni („myndin er leiðinleg“) | The flight was tiring, so we were tired when we arrived. |
| A2-31 | fastar forsetningar: good at, afraid of, interested in, listen to, wait for, depend on; án forsetningar: discuss, enter, marry, phone, reach | I listen to podcasts on the way to work. |
| A2-32 | So + hjálparsögn + frumlag („ég líka“), Neither / Nor + hjálparsögn + frumlag („ég ekki heldur“); Me too / Me neither; ósammála: I do / I don't; too / either; bergmálsspurningar; I think so / I hope not | "I don't eat meat." "Neither do I." |
| A2-33 | spurningar um frumlag án do (Who called you? – „Hver hringdi?“); spurningar um andlag með hjálparsögn (Who did you call? – „Í hvern hringdirðu?“); forsetningin aftast; neitandi spurningar | Who did you go to the cinema with? |
| A2-34 | phrasal verbs sem eitt orð með eigin merkingu; fornafnið í miðjunni (put it on), en look for it | Your coat is on the chair. Put it on. It's cold outside. |
Mikilvægur samanburður
who, which, that og where – Tilvísunarorðið fer eftir nafnorðinu og setningunni. Fólk → who / that. Hlutir → which / that. Staðir → where, en aðeins ef setningin er heil án staðarins. Íslenska „sem“ er ekki alltaf sama orðið á ensku. A2-29
- Athugaðu: manneskja → who / that. Hlutur → which / that. Staður: geturðu sett „there“ aftast í setninguna? → where. Er staðurinn frumlag eða andlag tilvísunarsetningarinnar? → that / which.
Lýsingarorð með -ed og -ing – Sendandinn veldur tilfinningunni (-ing), viðtakandinn finnur hana (-ed). „Mér leiðist“, „ég hef áhuga á“ og „ég er hissa“ verða að -ed-orðum. A2-30
- Athugaðu: veldur það tilfinningunni? → -ing. Finnur manneskjan hana? → -ed.
Forsetning eða ekki – Mörg orð eiga sér fastan félaga; sumar sagnir taka andlag beint. Ekki þýða íslensku forsetninguna. A2-31
- Athugaðu: lærðu sem heild: listen to, wait for, talk about – en discuss / enter / marry / phone / reach + andlag beint.
Að vera sammála og ósammála; too og either – Sammála: So / Neither + hjálparsögn + frumlag. Ósammála: venjuleg orðaröð, öfug játun eða neitun. Aftast: játun + too, neitun + either – eins og „líka“ og „ekki heldur“. A2-32
- Athugaðu: á þetta líka við um þig? Játun → So; neitun → Neither. Er það öðruvísi hjá þér? → I do / I don't / I can…. Veldu hjálparsögnina eftir tíð fyrri setningarinnar.
Spurning um frumlag eða andlag – Ef spurnarorðið er gerandinn er ekkert do / does / did. Ef það er sá sem fær, setturðu hjálparsögnina á undan frumlaginu. Á íslensku: „hver“ eða „hvern / í hvern“. A2-33
- Athugaðu: settu nafn í stað who / what. Stendur það á undan sögninni → spurning um frumlag, ekkert did. Stendur það á eftir sögninni → spurning um andlag, bættu við hjálparsögn. Og „Hvern sástu?“ er Who did you see?, ekki Who saw you?
Bergmálsspurningar og neitandi spurningar – Bergmálsspurning endurtekur fullyrðinguna með sömu játun eða neitun og sýnir áhuga – ekki alltaf „Er það?“ = Is it?. Neitandi spurning sýnir undrun eða biður um samþykki; henni svararðu eftir staðreyndinni, eins og með „jú“ og „nei“. A2-32 A2-33
- Athugaðu: bregstu við fréttum? → bergmálsspurning, sama játun eða neitun, sama hjálparsögn. Svararðu Don't you…? / Isn't it…? → Yes ef staðreyndin er játandi („jú“), No ef hún er neitandi („nei“).
put it on og look for it – Með put on, turn off, pick up, try on, fill in fer fornafnið í miðjuna. Með look for og look at kemur andlagið alltaf á eftir litla orðinu. A2-34
- Athugaðu: fornafn sem andlag með put on / turn off / pick up → í miðjuna, líka þegar íslenskan segir „slökktu á því“. Look for / look at → á eftir for / at.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Hjúkrunarfræðingurinn sem…“ → which um fólk. Á íslensku dugar „sem“ um fólk og hluti. Á ensku er which aðeins um hluti og dýr; um fólk segirðu who eða that. A2-29
2. „Krökkunum leiddist“ → the kids were boring. Á íslensku segjum við frá leiðindum með sögn og þágufalli: „Krökkunum leiddist í bílnum“. Lýsingarorðið „leiðinlegur“ er boring, og þá verður setningin the kids were boring – sem segir að krakkarnir hafi verið leiðinlegir. Um tilfinninguna segirðu bored. A2-30
3. „Fer verðið eftir árstíma?“ → go after. Á íslensku segjum við að eitthvað „fari eftir“ öðru, og bein þýðing verður go after. Á ensku er það depend on. A2-31
4. „Er það?“ → Is it? við allt. Á íslensku sýnum við áhuga með „Er það?“, sama hvað hinn segir. Á ensku endurtekur bergmálsspurningin hjálparsögnina og fornafnið úr fullyrðingunni. A2-32
5. „Ég fer aldrei úr þeim“ → take off them. Á íslensku stendur fornafnið aftast: „fara úr þeim“, „slökkva á því“. Á ensku fer fornafnið í miðjuna: take them off, turn it off. A2-34
Gullnu reglurnar
- A2-29 Fólk → who / that. Hlutir → which / that. Staðir → where, ef setningin er heil án staðarins. Tilvísunarorðið kemur í stað manneskjunnar, hlutarins eða staðarins – ekki bæta aftur við he, she, it eða there. „Sem“ er ekki alltaf sama orðið á ensku.
- A2-30 -ed = manneskjan sem finnur tilfinninguna (viðtakandinn). -ing = hluturinn eða manneskjan sem veldur henni (sendandinn). I'm bored because the film is boring.
- A2-31 Lærðu orðið með forsetningunni, sem eina heild: good at, afraid of, listen to, wait for. Ekki setja forsetningu á undan andlagi sagnanna discuss, enter, marry, call, phone, reach.
- A2-32 Endurtaktu hjálparsögnina (eða be), lagaðu hana að nýja frumlaginu og snúðu orðaröðinni við: So / Neither + sögn + frumlag. Ef engin hjálparsögn er í fyrri setningunni notarðu do / does / did.
- A2-33 Spurnarorð = frumlag → venjuleg orðaröð, ekkert do / does / did. Spurnarorð = andlag → hjálparsögn + frumlag. Neitandi spurningu svararðu með Yes ef staðreyndin er játandi og No ef hún er neitandi.
- A2-34 Lærðu hverja phrasal verb sem eitt orð, með sinni merkingu. Fornafnið fer í miðjuna: put it on, turn them off – en look for it.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd eða breyttu setningunni eins og beðið er um.
-
A2-29 Who, which, that og where: tilvísunarsetningar (relative clauses) á ensku A vet is a doctor looks after animals.
-
A2-29 Who, which, that og where: tilvísunarsetningar (relative clauses) á ensku Tengdu setningarnar: That's the café. We met there.
-
A2-30 Bored eða boring? Lýsingarorð með -ed og -ing á ensku Notaðu rétta mynd af excite: It was an match.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: lýsingarorð og sagnir með föstum forsetningum (dependent prepositions) Are you afraid the dark?
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku "I can't swim." "Neither I."
-
A2-33 Who called you? Who did you call? Spurningar um frumlag og andlag (subject and object questions) Spurðu um frumlagið – Leo broke the window.
-
A2-33 Who called you? Who did you call? Spurningar um frumlag og andlag (subject and object questions) Spurðu um andlagið – Leo broke the window.
-
A2-34 Algengustu orðasambandssagnir (phrasal verbs) á ensku: get up, put on, turn off, look for Settu fornafn í stað nafnorðsins: Take off your shoes.
B. Merking
Veldu rétta svarið eða svaraðu eins og beðið er um.
-
A2-29 Who, which, that og where: tilvísunarsetningar (relative clauses) á ensku Veldu rétta svarið: Rome is the city … I want to visit next.
-
A2-30 Bored eða boring? Lýsingarorð með -ed og -ing á ensku Veldu rétta svarið: I was really … when I saw the price.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: lýsingarorð og sagnir með föstum forsetningum (dependent prepositions) Veldu rétta svarið: I'm … the radio.
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku Vertu sammála með So: "I've already seen this film."
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku Vertu ósammála: "I didn't like the ending."
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku Sýndu áhuga með bergmálsspurningu: "My sister works at night."
-
A2-33 Who called you? Who did you call? Spurningar um frumlag og andlag (subject and object questions) "Isn't Tom coming?" Tom kemur ekki. Svaraðu: …
-
A2-34 Algengustu orðasambandssagnir (phrasal verbs) á ensku: get up, put on, turn off, look for Veldu rétta svarið: I … at five because of the noise, but I stayed in bed.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
A2-29 Who, which, that og where: tilvísunarsetningar (relative clauses) á ensku A teacher is someone what teaches.
-
A2-30 Bored eða boring? Lýsingarorð með -ed og -ing á ensku After the long walk, we were very tiring.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: lýsingarorð og sagnir með föstum forsetningum (dependent prepositions) He married with a doctor.
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku "I went to the party." "So do I."
-
A2-33 Who called you? Who did you call? Spurningar um frumlag og andlag (subject and object questions) What did happen last night?
-
A2-34 Algengustu orðasambandssagnir (phrasal verbs) á ensku: get up, put on, turn off, look for Can I try on them?
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu.
Ana: So, how's your new flatmate? Is he the guy 23 works at the bookshop?
Ben: Yes. He's nice, but his stories are so 24 (bore)! He talks about trains all evening.
Ana: Ha! 25 told you about the room?
Ben: My sister. She's good 26 finding cheap flats.
Ana: And what about the kitchen? Is it the one 27 you had that party?
Ben: No, that was my old flat. This one is smaller. I don't really like cooking anyway.
Ana: 28 do I! I usually get a pizza.
Ben: Me too. Oh, and he always leaves the lights on. I have to turn 29 off every night.
Ana: 30 you talked to him about it?
Ben: Not yet. I'm a bit 31 (worry) about his reaction. I'm looking 32 the right moment.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku eigin skilgreiningar, áhugamál og svör.
-
A2-29 Who, which, that og where: tilvísunarsetningar (relative clauses) á ensku Útskýrðu tvö orð án þess að segja þau. Notaðu someone who, something that eða a place where.
-
A2-30 Bored eða boring? Lýsingarorð með -ed og -ing á ensku Skrifaðu um eitthvað sem þér finnst áhugavert og segðu hvernig þér líður gagnvart því. Notaðu forsetningu á eftir lýsingarorði.
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku Svaraðu heiðarlega – vertu sammála eða ósammála: "I don't like getting up early."
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni alls A2-stigsins.
-
A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku I (cook) dinner when the lights went out.
-
A2-05 Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple? "Are you free on Friday?" "No, I (meet) my brother."
-
A2-07 Efsta stig á ensku: the biggest, the most beautiful útskýrt á íslensku It's one of the (good) restaurants in town.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few og a little: mikið og lítið á ensku How people work in your office?
-
A2-19 Present Perfect eða Past Simple? Munurinn útskýrður á íslensku I (lose) my phone last week.
-
A2-20 Must, have to, mustn't og don't have to: skylda og bann á ensku It's free. You pay.
-
A2-25 Sögn + -ing eða sögn + to? Want to, enjoy -ing og fleiri á ensku I enjoy (walk) in the rain.
-
A2-27 Zero og first conditional: skilyrðissetningar með if á ensku If it (rain) tomorrow, we'll stay at home.
-
A2-16 Present Perfect á ensku: Have you ever…? Að segja frá reynslu Have you ever (be) to Japan?
-
A2-13 Mine, yours og whose á ensku: eignarfornöfn útskýrð á íslensku "Is this your bag?" "No, it isn't (I). I think it's Tom's."
Svör
A. Form
- who / that
- That's the café where we met. / That's the café that we met in. / That's the café which we met in.
- exciting
- of
- can
- Who broke the window?
- What did Leo break? / What did he break?
- Take them off.
B. Merking
- that
- surprised
- listening to
- So have I.
- I did.
- Does she?
- No, he isn't.
- woke up
C. Finndu villuna
- A teacher is someone who teaches. / A teacher is someone that teaches.
- After the long walk, we were very tired.
- He married a doctor. / He got married to a doctor.
- So did I. / Me too.
- What happened last night?
- Can I try them on?
D. Í samhengi
- who / that
- boring
- Who
- at
- where
- Neither / Nor
- them
- Haven't / Have
- worried
- for
E. Spreyttu þig
- It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
- Old maps are really interesting. I'm interested in history, and I'm excited about my trip to Rome.
- Neither do I. / Oh, I do. I love the mornings.
F. Blönduð upprifjun
- was cooking
- 'm meeting / am meeting / 'm going to meet / am going to meet
- best
- many
- lost
- don't have to / don't need to / needn't
- walking
- rains
- been
- mine
