Much, many, a lot of, a few og a little: mikið og lítið á ensku
Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu talað um mikið og lítið magn með much, many, a lot of, lots of, a few og a little. Þú getur sagt að eitthvað sé meira en þú vilt (too much / too many) eða minna en þarf (not enough), og að eitthvað sé alls ekki til (no, none og not any).
Aðalatriðið
Hugsaðu þér sölubás á markaði. Öðrum megin eru epli, appelsínur og egg: þau geturðu talið, eitt og eitt. Hinum megin eru stórir pokar af hrísgrjónum, hveiti og kaffi: þau telurðu ekki, þú mælir þau með ausu. Þetta er munurinn á teljanlegum og óteljanlegum nafnorðum, sem þú þekkir úr A1-24.
Hvert magnorð í þessari kennslustund spyr fyrst sömu spurningar: er hægt að telja þetta? Sum orð virka aðeins með því sem er talið (many, a few, too many). Sum aðeins með því sem er mælt með ausu (much, a little, too much). Og sum passa við hvort tveggja (a lot of, lots of, enough, no).
Svo kemur önnur, minni spurning: er setningin játandi, neitandi eða spurning? Much og many kjósa neitun og spurningar. Í játandi setningu er a lot of hversdagslega valið.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: íslenskan gerir sama greinarmun. „mikill“ fer með því sem er mælt („mikinn tíma“, „mikið vatn“) og „margur“ með því sem er talið („marga vini“, „margar búðir“) – nákvæmlega eins og much og many. „Hvað … mikið?“ og „Hvað … margir?“ eru How much…? og How many…?; „of mikið“ og „of margir“ eru too much og too many. „Nokkrir“ er a few, „smá“ er a little. Og „ekki … neitt“ samsvarar not … any, en „ekkert“ samsvarar no: „Það er ekki neitt kaffi“ – There isn't any coffee, „Það er ekkert kaffi“ – There's no coffee.
Þrennt er þó öðruvísi. Í fyrsta lagi segjum við „mikið af“ bæði um það sem er talið og það sem er mælt: „mikið af snjó“, en líka „mikið af fólki“ og „mikið af ferðamönnum“. Rétta þýðingin er a lot of – ekki much. Í öðru lagi er „mikið“ alveg eðlilegt í játandi setningu („Hann vinnur mikið“, „Það var mikill snjór“), en enskan notar þar yfirleitt a lot of. Í þriðja lagi eru sum orð í fleirtölu á íslensku – „upplýsingar“, „fréttir“, „peningar“ – en óteljanleg á ensku: information, news, money. Þá fylgja þeim much og a little, ekki many og a few.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég hef ekki mikinn tíma. | I don't have much time. | „mikill“ → much – hér er þetta eins |
| Það eru ekki margar búðir hér. | There aren't many shops here. | „margur“ → many – hér er þetta eins |
| Hún á marga vini í vinnunni. | She has a lot of friends at work. | játandi setning → oftast a lot of |
| Það er mikið af ferðamönnum í bænum. | There are a lot of tourists in town. | „mikið af“ + fleirtala → a lot of, ekki much |
| nokkrar mínútur / smá salt | a few minutes / a little salt | – hér er þetta eins |
| Það eru of margir bílar í miðbænum. | There are too many cars in the city centre. | „of margir“ → too many – hér er þetta eins |
| Hún gaf mér nokkrar upplýsingar. | She gave me a little information. | „upplýsingar“ eru í fleirtölu, information er óteljanlegt |
| Við eigum ekki nógu marga diska. | We don't have enough plates. | enough fyrir bæði |
| Það er ekkert brauð eftir. | There's no bread left. | no + játandi sögn – hér er þetta eins |
| „Hvað eru margir eftir?“ „Engir.“ | "How many are left?" "None." | „enginn“ er bæði no og none |
Í stuttu máli: „mikill“ er much, „margur“ er many – rétt eins og á íslensku. En „mikið af“ er a lot of, í játandi setningu er a lot of eðlilegast, og information, news, money eru óteljanleg.
Form
Magnorð og nafnorð
| Magnorð | Teljanlegt (fleirtala) | Óteljanlegt |
|---|---|---|
| many | many friends | — |
| much | — | much time |
| a lot of / lots of | a lot of friends | a lot of time |
| a few | a few eggs | — |
| a little | — | a little milk |
| too many | too many cars | — |
| too much | — | too much sugar |
| (not) enough | (not) enough chairs | (not) enough money |
| no | no tickets | no water |
Spurningar
| Teljanlegt | Óteljanlegt |
|---|---|
| How many people…? | How much time…? |
Ekkert: no, not any, none
| Mynd | Mynstur | Dæmi |
|---|---|---|
| no | no + nafnorð, játandi sögn | There's no milk. |
| not any | neitandi sögn + any + nafnorð | There isn't any milk. |
| none | stendur eitt, ekkert nafnorð á eftir | "Is there any milk?" "No, there's none." |
| none of | none of + the / my / these… + nafnorð | None of my friends came. |
No, many, much, a few og hin orðin eru ákvæðisorð (determiners): þau standa á undan nafnorðinu.
Notkun
1Much og many: aðallega í neitun og spurningum
Many fer með teljanlegum nafnorðum í fleirtölu, much með óteljanlegum nafnorðum. Oftast eru þau notuð í neitandi setningum og spurningum. Í játandi setningu hljómar much eitt og sér formlegt eða óeðlilegt, og þá er sagt a lot of. (Too much, so much og very much passa alls staðar.)
2A lot of og lots of: hversdagslega valið í játandi setningu
A lot of og lots of passa bæði við teljanleg og óteljanleg nafnorð, eins og íslenska „mikið af“. Oftast eru þau í játandi setningum, en þau ganga líka í neitun og spurningum. Lots of er aðeins óformlegra. Ef ekkert nafnorð kemur á eftir segirðu a lot (án of).
3A few og a little: lítið magn, en þó eitthvað
A few fer með teljanlegum nafnorðum í fleirtölu, a little með óteljanlegum. Bæði þýða „lítill fjöldi eða lítið magn, en þó eitthvað“ – jákvæð hugsun. Án a (few, little) breytist merkingin í „of lítið“; sjá B2-19. Á íslensku segjum við „nokkrir“ um það sem er talið og „smá“ eða „dálítið“ um það sem er mælt.
4Too much, too many, not enough
Too much og too many + nafnorð þýða „meira en gott er“. Not enough + nafnorð þýðir „minna en þarf“. Too og enough með lýsingarorði eru í A2-08. „Of mikið“ og „of margir“ gera sama greinarmun og á ensku.
5No, none og not any: ekkert
No stendur beint á undan nafnorði og sögnin er játandi. Not any notar neitandi sögn. None kemur í stað nafnorðs. Notaðu ekki no eða none með neitandi sögn: setningin má aðeins hafa eina neitun.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „of mikið af rúsínum“ → too much raisins. Á íslensku notum við „mikið af“ bæði um það sem er mælt og það sem er talið: „mikið af snjó“, en líka „mikið af gestum“ og „of mikið af rúsínum“. Ef „mikið“ verður much á ensku kemur much fyrir framan fleirtölu. Á ensku fer many / too many með teljanlegum nafnorðum í fleirtölu, en a lot of passar við hvort tveggja – eins og „mikið af“.
2. „Það var mikill snjór“ → much í játandi setningu. Á íslensku er „mikill“ og „mikið“ eðlilegt í hvaða setningu sem er: „Það var mikill snjór á heiðinni“, „Hann drekkur mikið kaffi“. Á ensku er much aðallega notað í neitun og spurningum. Í játandi setningu hljómar það formlegt; í daglegu tali segirðu a lot of eða lots of.
3. „nokkrar upplýsingar“, „margar fréttir“ → a few informations, many news. Á íslensku eru „upplýsingar“ og „fréttir“ í fleirtölu og við teljum þær: „nokkrar upplýsingar“, „margar góðar fréttir“. Á ensku eru information og news óteljanleg. Þeim fylgja a little, much, a lot of – aldrei a few eða many, og ekkert -s (news endar á s, en er í eintölu).
Ekki rugla saman
much / many og a lot of – Í spurningum og neitun eru öll þrjú rétt. Í játandi setningu er a lot of eðlilega hversdagslega valið.
no og none – No þarf nafnorð á eftir sér. None stendur eitt eða á undan of. Íslenska „enginn“ gerir hvort tveggja.
too much / too many + nafnorð og too + lýsingarorð – Á undan nafnorði notarðu too much eða too many. Á undan lýsingarorði aðeins too. Sjá A2-08.
Stafsetning og framburður
- a lot of er borið fram sem ein heild: /ə ˈlɒt əv/ (UK), /ə ˈlɑːt̬ əv/ (US). Áherslan er á lot, ekki á fyrsta atkvæðinu eins og við erum vön á íslensku. Í hröðu, óformlegu tali verður of oft bara /ə/ – „a lotta“.
- lots of /ˈlɒts əv/ (UK), /ˈlɑːts əv/ (US): of er veikt. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt o.
- a few /ə ˈfjuː/ og a little /ə ˈlɪtl/: a er veikt /ə/, en slepptu því ekki, því það breytir merkingunni.
- little: ekkert sérhljóð er í lokin – /t/ fer beint yfir í /l/. Bættu ekki við sérhljóði á milli. Í bandarískum framburði hljómar t-ið oft næstum eins og d: /ˈlɪt̬l/.
- many /ˈmeni/: fyrsta sérhljóðið er eins og e, ekki a. much /mʌtʃ/: /ʌ/ er stutt og slakt, munnurinn opinn, ekki íslenskt a eða ö; í lokin er /tʃ/, ekki bara s eða k.
- none /nʌn/ hljómar eins og nun, og sérhljóðið er það sama og í much – ekki o eins og í no.
Gullna reglan
Spurðu fyrst: er hægt að telja þetta? Teljanlegt → many, a few, too many. Mælt → much, a little, too much. Hvort tveggja → a lot of, lots of, enough, no. Í játandi setningu er a lot of yfirleitt besta valið – og það er líka rétta þýðingin á „mikið af“. Um ekkert notarðu no + nafnorð, not any með neitandi sögn eða none eitt sér.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttu magnorði.
-
How brothers and sisters do you have?
-
How sugar do you take in your coffee?
-
I've got apples. Do you want one? (a small number)
-
Can I have milk in my tea, please? (a small amount)
-
There are people here — I can't move! (more than is good)
-
I'm not hungry. I ate chocolate. (more than is good)
B. Merking
Veldu rétta svarið eða umorðaðu setninguna.
-
Veldu rétta svarið: She drinks … coffee.
-
Veldu rétta svarið: "How many emails did you get?" "…."
-
Veldu rétta svarið: There were … taxis at the station.
-
Veldu rétta svarið: I have … time before the meeting.
-
Umorðaðu með no: There aren't any buses after midnight.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
How much chairs do we need?
-
We don't have enough of time.
-
There aren't no tickets left.
-
I don't have much money this month.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Notaðu a few, any, enough, many, no eða too much.
Kim: How 16 people are coming?
Raj: About twelve. Do we have 17 plates for everyone?
Kim: No, we only have six. And there's 18 bread — the bag is empty.
Raj: OK, I'll buy some. Do we need 19 juice?
Kim: Just 20 bottles. Last time we bought 21 juice (more than we needed), and we took half of it home!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um heimilið þitt og bæinn þinn.
-
Skrifaðu um eldhúsið þitt: eitt sem þú átt mikið af og eitt sem þú átt lítið af (don't have much / many).
-
Skrifaðu um bæinn þinn: hvað er of mikið af þar og hvað er ekki nóg af?
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many Veldu rétta svarið: Would you like … cake?
-
A2-08 As … as, too og enough á ensku útskýrt á íslensku Veldu rétta svarið: This coffee is … hot.
-
A2-07 Efsta stig á ensku: the biggest, the most beautiful útskýrt á íslensku It's (busy) day of the year for the shop.
Svör
A. Form
- many
- much
- a few
- a little / a bit of
- too many
- too much
B. Merking
- a lot of
- None
- no
- a little
- There are no buses after midnight.
C. Finndu villuna
- How many chairs do we need?
- We don't have enough time.
- There are no tickets left. / There aren't any tickets left.
- ✓ I don't have much money this month.
D. Í samhengi
- many
- enough
- no
- any
- a few
- too much
E. Spreyttu þig
- I have a lot of tea. I don't have much coffee, and I don't have many clean cups!
- There are too many cars in my town, and there aren't enough parks.
F. Blönduð upprifjun
- some
- too
- the busiest
