Efsta stig á ensku: the biggest, the most beautiful útskýrt á íslensku
Superlatives: The Biggest, The Most Beautiful
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hver eða hvað er fremst (eða aftast) í hópi með the + -est, the most og the least, valið in eða of fyrir hópinn og notað mynstrið one of the + efsta stig + nafnorð í fleirtölu.
Aðalatriðið
Miðstig ber saman tvennt. Efsta stig (superlative) lítur á allan hópinn og velur þann sem er efst – eða neðst.
Hugsaðu þér verðlaunapall eftir keppni. Hlaupararnir voru tuttugu, en aðeins einn stendur á efsta þrepinu: the fastest. Sigurvegarinn er aðeins einn, og þess vegna fær efsta stig nánast alltaf the. Það bendir á eina ákveðna manneskju eða einn ákveðinn hlut í hópnum.
Góðu fréttirnar: þú kannt þegar að mynda það. Þar sem miðstigið hefur -er hefur efsta stigið -est: cheap → cheaper → the cheapest. Þar sem miðstigið hefur more hefur efsta stigið the most: expensive → more expensive → the most expensive. Og neðst á pallinum verður less að the least. Lærðu eitt kerfi og þú kannt bæði.
Íslenska og enska
Á íslensku hefur efsta stig endingu: „ódýrastur“, „ódýrasti síminn“, „hæsta fjall í heimi“. Á ensku er það the + -est eða the most. Stóri munurinn er orðið the. Á íslensku stendur greinirinn á nafnorðinu („ódýrasti síminn“), og stundum er enginn greinir („hæsta fjall í heimi“, „besti vinur minn“). Á ensku stendur the nær alltaf á undan efsta stiginu (eða eignarfornafn: my best friend).
Góðu fréttirnar: forsetningarnar eru oftast eins. „í bekknum“, „í fjölskyldunni“, „í heimi“ – in the class, in my family, in the world. „af þeim þremur“, „af öllum“ – of the three, of all. Og „ein af bestu sundlaugunum“ er í fleirtölu, alveg eins og one of the best pools. En þegar við notum eignarfall („elsta hús bæjarins“, „heitasti dagur ársins“) þarftu að velja á ensku: um tíma er það of (of the year), en um stað in (in the town).
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Þetta er ódýrasti síminn í búðinni. | This is the cheapest phone in the shop. | á íslensku greinir á nafnorðinu; á ensku the á undan |
| Everest er hæsta fjall í heimi. | Mount Everest is the highest mountain in the world. | á íslensku enginn greinir; á ensku alltaf the |
| Hver er frægasti söngvarinn í landinu þínu? | Who is the most famous singer in your country? | langt lýsingarorð → the most |
| Hann er yngstur í fjölskyldunni. | He's the youngest in my family. | hópur → in – hér er þetta eins |
| Þetta er besta hótelið af þessum þremur. | This is the best of the three hotels. | „af“ → of – hér er þetta eins |
| Veturinn er kaldasta árstíð ársins. | Winter is the coldest season of the year. | eignarfall um tíma → of |
| Lissabon er ein af sólríkustu borgum Evrópu. | Lisbon is one of the sunniest cities in Europe. | „ein af“ + fleirtala – hér er þetta eins; staður → in |
Í stuttu máli: á undan efsta stigi kemur the, líka þar sem íslenskan hefur engan greini; hópur eða staður → in, tala, „af öllum“ eða tímabil → of; „einn af þeim bestu“ → one of the best + fleirtala.
Form
Reglulegt efsta stig
| Lýsingarorð | Miðstig | Efsta stig |
|---|---|---|
| eitt atkvæði: cheap | cheaper | the cheapest |
| endar á -e: nice | nicer | the nicest |
| eitt sérhljóð + eitt samhljóð: big | bigger | the biggest |
| tvö atkvæði, endar á -y: easy | easier | the easiest |
| lengri lýsingarorð: famous | more famous | the most famous |
| öll lýsingarorð, neðst á kvarðanum: popular | less popular | the least popular |
Óreglulegt efsta stig
| Lýsingarorð | Miðstig | Efsta stig |
|---|---|---|
| good | better | the best |
| bad | worse | the worst |
| far | further / farther | the furthest / the farthest |
In eða of?
| Orð | Notað með | Dæmi |
|---|---|---|
| in | staður eða hópur (nafnorð í eintölu) | the tallest in the class, the oldest in my family, the biggest city in the world |
| of | tala, fleirtala, all, tímabil | the youngest of the three, the best of all, the hottest day of the year |
One of the…
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| one of the + efsta stig + nafnorð í fleirtölu | one of the best restaurants in town |
Nafnorðinu á eftir efsta stiginu má sleppa ef það er augljóst: Which bag is the cheapest? Eignarfall getur komið í stað the: my best friend, the city's oldest bridge.
Notkun
1Efst eða neðst í hópnum
Notaðu the + -est eða the most til að segja hver eða hvað er fremst í hópnum. Neðst á kvarðanum notarðu the least.
2Óreglulegt efsta stig: the best, the worst, the furthest
Good, bad og far hafa sérstakar myndir. Á íslensku eru „bestur“ og „verstur“ líka óregluleg.
3In + staður eða hópur, of + tala eða tímabil
Notaðu in með stöðum og hópum sem nafnorð í eintölu nefnir (the class, the team, my family, the world). Notaðu of með tölum, fleirtölu, orðinu all og tímabilum (the three, all, the year, my life).
4One of the + efsta stig + nafnorð í fleirtölu
Manneskjan eða hluturinn tilheyrir hópnum efst, en er ekki endilega númer eitt. Nafnorðið á eftir one of the… er alltaf í fleirtölu, en sögnin fer eftir one og er því í eintölu. Á íslensku er líka fleirtala: „ein af bestu…“.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „hæsta fjall á Íslandi“ → efsta stig án the. Á íslensku stendur efsta stig oft án greinis: „hæsta fjall á Íslandi“, „stærsti jökull Evrópu“, „besta pítsa sem ég hef smakkað“. Þá vantar okkur orð til að þýða yfir í the. Á ensku stendur the alltaf á undan efsta stigi með nafnorði.
2. „elsta sundlaug landsins“ → of the country. Á íslensku segjum við oft hvar eitthvað er efst með eignarfalli: „elsta sundlaug landsins“, „vinsælasti veitingastaður bæjarins“. Bein þýðing gefur of the country, of the town. Um tíma er of rétt (of the year), en um stað eða landsvæði er in eðlilegast.
3. „langbesta pítsan“ → long the best. Á íslensku styrkjum við efsta stig með „lang-“: „langbesta pítsan í bænum“, „langstærsti fiskurinn“. Bein þýðing gefur long the best, sem er ekki til á ensku. Segðu by far the best: by far kemur á undan the.
Ekki rugla saman
miðstig og efsta stig – Tvennt → miðstig + than A2-06. Þrír eða fleiri og einn sker sig úr → the + efsta stig.
the most + lýsingarorð og most + nafnorð – The most + lýsingarorð er efsta stig. Most + nafnorð í fleirtölu án the þýðir „flestir“. Sjá B2-19.
Efsta stig + ever – Þú heyrir oft It's the best film I've ever seen. Hér er Present Perfect (enska núliðin tíð, A2-16); mynstrið efsta stig + I've ever er í A2-19. Í bili geturðu sagt It's the best film of the year.
Stafsetning og framburður
- Stafsetningarbreytingarnar eru þær sömu og í miðstigi: big → the biggest, nice → the nicest, happy → the happiest.
- -est er veikt: /ɪst/ eða /əst/. Cheapest /ˈtʃiːpɪst/: áherslan er á fyrsta atkvæðinu, eins og við erum vön, og endingin er stutt og slök.
- the er /ðə/ á undan samhljóði (the best) og oft /ði/ á undan sérhljóði (the oldest, the easiest). Hljóðið /ð/ þekkirðu úr íslensku („bað“, „góður“), en á íslensku kemur það aldrei fremst í orði. Gættu þess að segja the ekki eins og „de“.
- longest /ˈlɒŋɡɪst/ (UK), /ˈlɔːŋɡɪst/ (US), youngest /ˈjʌŋɡɪst/ og strongest fá raddað /ɡ/.
- Í the most beautiful er aðaláherslan á lýsingarorðinu, ekki á most.
Gullna reglan
Einn sker sig úr hópnum → the + -est eða the most (neðst: the least). Lærðu utan að the best, the worst, the furthest. Með stöðum og hópum notarðu in, með tölum, fleirtölu og tímabilum of. Á eftir one of the kemur nafnorð í fleirtölu. Og gleymdu aldrei the – líka þar sem íslenskan hefur engan greini („hæsta fjall í heimi“).
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með efsta stigi lýsingarorðsins í svigunum.
-
This is (old) building in the city.
-
She's (good) student in our class.
-
It was (bad) day of my holiday.holiday (UK); vacation (US)
-
That's (interesting) museum in town.
-
August is usually (hot) month of the year.
-
He's (funny) person in my family.
-
It's (popular) song on the album. (bottom of the scale)
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: She's the fastest runner … the team.
-
Veldu rétta svarið: He's the oldest … the four brothers.
-
Veldu rétta svarið: Tom is 20, Sara is 25. Sara is ….
-
Veldu rétta svarið: It's one of the best … in Asia.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
He's the most tallest in the group.
-
She is best singer in the school.
-
It's one of the most beautiful places in the country.
-
Today was the baddest day of the week.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum.
Our trip to the mountains was great. Day two was 16 (good) day of the week. We climbed 17 (high) hill in the area. Leo was 18 (fast) climber in the group — he was always first. The hotel was one of the 19 (comfortable) hotels in the region, but it wasn't cheap. The food was 20 (bad) part of the trip!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um fjölskylduna þína og heimabæinn.
-
Skrifaðu um fjölskylduna þína: hver er elstur, yngstur og hæstur?
-
Skrifaðu um heimabæinn þinn: nefndu einn af bestu stöðunum og segðu af hverju.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-06 Miðstig á ensku: bigger, more beautiful og than útskýrt á íslensku My new flat is (big) than my old one.flat (UK); apartment (US)
-
A2-06 Miðstig á ensku: bigger, more beautiful og than útskýrt á íslensku Veldu rétta svarið: This book is … better than the film.
-
A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku I (walk) home when I saw the accident. (in progress)
Svör
A. Form
- the oldest
- the best
- the worst
- the most interesting
- the hottest
- the funniest
- the least popular
B. Merking
- in
- of
- older
- cities
C. Finndu villuna
- He's the tallest in the group.
- She is the best singer in the school.
- ✓ It's one of the most beautiful places in the country.
- Today was the worst day of the week.
D. Í samhengi
- the best
- the highest
- the fastest
- most comfortable
- the worst
E. Spreyttu þig
- My grandmother is the oldest in my family. My cousin Mia is the youngest, and my brother is the tallest.
- The old market is one of the best places in my town. It's the most interesting place for food.
F. Blönduð upprifjun
- bigger
- much
- was walking
