Sögn + -ing eða sögn + to? Want to, enjoy -ing og fleiri á ensku
Verb + -ing or Verb + To
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sett seinni sögnina í rétta mynd á eftir algengum sögnum eins og want, decide, enjoy og finish – to + grunnmynd (to-infinitive) eða -ing mynd – og sagt hvað þú vilt að aðrir geri (I want you to listen).
Aðalatriðið
Á ensku standa tvær sagnir oft saman: I want to go. I enjoy cooking. Fyrri sögnin ræður myndinni á þeirri seinni.
Manstu eftir örinni úr A1-25? To bendir oft fram á við, eins og ör, á athöfn sem hefur ekki gerst enn. Þegar þú want, hope, plan, decide eða promise kemur seinni athöfnin seinna: I decided to learn the guitar – námið er í framtíðinni.
-ing myndin horfir oft á athöfnina sjálfa, sem eitthvað raunverulegt eða kunnuglegt. Þegar þú enjoy, finish, avoid eða keep talarðu um athöfnina sem heild: I enjoy cooking.
Þetta er minnisregla, ekki lögmál – það eru undantekningar. Öruggast er að læra hverja sögn með mynstrinu sínu, sem eina heild: decide to, enjoy -ing.
Íslenska og enska
Á íslensku kemur „að“ + nafnháttur á eftir flestum sögnum: „ákvað að fara“, „vonast til að sjá“, „lofaði að hringja“. Góðu fréttirnar: með sögnum um vilja, áform og loforð samsvarar þetta „að“ vel ensku to: „Við ákváðum að vera“ = we decided to stay. Hér er þetta eins.
En íslenskan notar „að“ + nafnhátt líka þar sem enskan vill -ing mynd: „kláraði að skrifa“, „hætti að drekka“, „forðast að keyra“, „hélt áfram að tala“. Á ensku er það finished writing, stopped drinking, avoid driving, kept talking. Ef þú þýðir „að“ beint sem to verður setningin röng – eða fær aðra merkingu.
Um aðra manneskju er íslenskan stundum eins og enskan, stundum ekki. „Hún bað mig að bíða“ og „Hann sagði okkur að koma“ eru byggðar eins og She asked me to wait og He told us to come. En „Þau vilja að ég verði lögfræðingur“ og „Hún stakk upp á að við tækjum leigubíl“ hafa „að“-setningu með eigin frumlagi. Á ensku er það want + persóna + to og suggest + -ing. Og neitunin: á íslensku stendur „ekki“ á eftir sögninni („ákvað að kaupa ekki bíl“), en á ensku stendur not á undan to.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Við ákváðum að selja bílinn. | We've decided to sell the car. | „að“ ≈ to – hér er þetta eins |
| Finnst þér gott að vinna heima? | Do you enjoy working from home? | á eftir enjoy alltaf -ing mynd, ekki to |
| Ég var að klára að skrifa skýrsluna. | I've just finished writing the report. | „klára að“ → finish + -ing |
| Ég hætti að drekka kaffi. | I stopped drinking coffee. | „hætta að“ → stop + -ing |
| Foreldrar mínir vilja að ég verði lögfræðingur. | My parents want me to become a lawyer. | „vilja að ég…“ → persóna + to |
| Hún bað hann að segja engum. | She asked him not to tell anyone. | persóna + to – hér er þetta eins |
| Kennarinn stakk upp á því að horfa á myndir. | My teacher suggested watching films. | suggest + -ing, ekki persóna + to |
| Ég ákvað að kaupa ekki bíl. | I've decided not to buy a car. | not á undan to |
Í stuttu máli: „ákvað / vonast til / lofaði að“ er yfirleitt to, en „kláraði / hætti / forðast / hélt áfram að“ er -ing. „Vill að ég…“ er wants me to…, og „ekki“ verður not á undan to. Lærðu hverja sögn með félaga sínum.
Form
Sögn + to + grunnmynd
| Sögn | Dæmi |
|---|---|
| want | I want to travel. |
| need | You need to sleep. |
| decide | We decided to stay. |
| hope | I hope to see you soon. |
| plan | They're planning to move. |
| promise | He promised to call. |
| agree | She agreed to help. |
| learn | My son is learning to swim. |
| try | I tried to open it. |
| would like | I'd like to book a table. |
Sögn + -ing mynd
| Sögn | Dæmi |
|---|---|
| enjoy | I enjoy reading. |
| finish | Have you finished eating? |
| mind | I don't mind waiting. |
| stop | He stopped smoking. (= hann reykir ekki lengur) |
| keep | She keeps calling me. |
| avoid | I avoid driving at rush hour. |
| suggest | Tom suggested taking a taxi. |
| imagine | Imagine living by the sea! |
| practise (UK) / practice (US) | I practise speaking every day. |
Hvort tveggja mögulegt – like, love, hate, start, begin, continue (upprifjun úr A1-25)
| Sögn | + to | + -ing |
|---|---|---|
| like / love / hate | I like to cook. | I like cooking. |
| start / begin | It started to rain. | It started raining. |
| continue | Prices continue to rise. | Prices continue rising. |
Sögn + persóna + to
| Sögn | Dæmi |
|---|---|
| want | I want you to listen. |
| ask | She asked me to wait. |
| tell | The doctor told him to rest. |
| would like | We'd like you to join us. |
Neitun: settu not á undan to eða -ing myndinni: I decided not to go. Imagine not having a phone!
Notkun
1Sagnir + to – að vilja, ákveða og áforma
Á eftir þessum sögnum gerist seinni athöfnin yfirleitt seinna en sú fyrri: eitthvað sem þú vilt, áformar eða lofar að gera. Á íslensku er hér yfirleitt „að“ + nafnháttur.
2Sagnir + -ing – að njóta, klára og forðast
Á eftir þessum sögnum stendur seinni sögnin í -ing mynd. Lærðu þær sem hóp. Á íslensku kemur hér líka „að“ + nafnháttur – en á ensku er samt -ing mynd.
3Like, love, hate, start, begin, continue – báðar myndir
Þessar sagnir geta tekið báðar myndirnar og merkingin breytist lítið eða ekkert (like, love og hate lærðirðu í A1-25). Með like þýðir -ing myndin oft ánægju; like to getur lýst vana eða einhverju sem þér finnst skynsamlegt. Í bandarískri ensku er like to mjög algengt í báðum tilvikum. Á undan sögn kemur alltaf to á eftir would like.
4Sögn + persóna + to – want, ask, tell
Þegar þú segir hvað þú vilt að einhver annar geri setur þú persónuna (oft fornafn í andlagsfalli: me, you, him, us) á milli sagnarinnar og to. „Að“-setningin með eigin frumlagi hverfur á ensku.
5Neitun – not to / not + -ing
Settu not beint á undan seinni sögninni. Á íslensku stendur „ekki“ hins vegar oft á eftir sögninni.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Við hættum að rífast“ → stopped to argue. Á íslensku kemur „að“ + nafnháttur á eftir „hætta“: „hætti að reykja“, „hættum að rífast“. Á ensku þýðir það stop + -ing. Stop + to er líka til, en þýðir eitthvað allt annað: að stoppa til þess að gera eitthvað (sjá B2-15).
2. „kláraði ekki að mála“, „forðast að kaupa“ → finish to, avoid to. Á íslensku stendur „að“ + nafnháttur líka á eftir „klára“, „forðast“ og „halda áfram“. Á ensku kemur -ing mynd á eftir finish, avoid og keep – aldrei to.
3. „stakk upp á að við skildum bílinn eftir“ → suggested that we would leave, suggested us to leave. Á íslensku fylgir „stinga upp á“ oft „að“-setning með eigin frumlagi og viðtengingarhætti: „Hann stakk upp á að við skildum bílinn eftir.“ Viðtengingarhátturinn verður auðveldlega would á ensku, eða frumlagið verður andlag á undan to. Suggest tekur hvorugt: segðu suggest + -ing mynd (eða suggest that we leave, sjá B2-14).
4. „lofaði að koma ekki of seint“ → promised to be not late. Á íslensku stendur „ekki“ á eftir sögninni í nafnháttarliðnum: „lofaði að koma ekki of seint“, „ákvað að segja ekki neitt“. Á ensku stendur not á undan to: promised not to be late.
Ekki rugla saman
like + -ing og would like + to – Like = almennt, would like = vil núna, kurteislega. Sjá A1-25. Á íslensku: „mér finnst gaman að“ og „mig langar að“.
stop + -ing – Í þessari kennslustund þýðir stop + -ing „gera það ekki lengur“, eins og „hætta að“. Stop + to þýðir annað: sjá B2-15.
try + to – Hér þýðir try to „reyna að“. Try + -ing þýðir annað: sjá B2-15. Lengri lista yfir sagnir finnurðu í B1-17 og fleiri sagnir með persóna + to (advise, remind, persuade) í B1-18.
start / begin + -ing á eftir -ing mynd – Þegar start eða begin er sjálft í -ing mynd er betra að nota to: tvær -ing myndir í röð hljóma klaufalega.
Stafsetning og framburður
- Stafsetning -ing myndar: hljóðlaust e fellur brott (make → making, practise → practising); einn samhljóði í lokin tvöfaldast á eftir einu stuttu, áhersluberandi sérhljóði (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). Sjá A1-22.
- Í lok -ing myndar er /ŋ/, eins og nefhljóðið í íslensku „ng“ – en án g eða k á eftir. Segðu /ˈkʊkɪŋ/, ekki „kúking-g“.
- to er veikt á undan sögn: /tə/ – I need to go. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt ú. Enska t-ið í byrjun orðs er fráblásið, eins og íslenskt t – hér hefurðu forskot.
- practise er sögn í breskri ensku og practice nafnorð. Í bandarískri ensku er practice hvort tveggja.
- Í hröðu, óformlegu tali hljómar want to oft eins og „wanna“ /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US). Skrifaðu ekki wanna í venjulegum texta. want byrjar á /w/: settu stút á varirnar og láttu tennurnar ekki snerta vörina.
Gullna reglan
Lærðu hverja sögn með félaga sínum: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid / stop / keep + -ing. Like, love, hate, start, begin og continue taka hvort tveggja. Um aðra manneskju: want / ask / tell + persóna + to – aldrei that-setning eða would. Og íslenska „að“ er ekki alltaf to.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.
-
I've decided (take) a cooking class.
-
Do you enjoy (live) in the city?
-
She promised (not / tell) anyone.
-
We need (leave) at seven.
-
Please stop (make) that noise!
-
Imagine (have) a house by the sea!
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: He kept … the same question.
-
Veldu rétta svarið: They agreed … the cost.
-
Veldu rétta svarið: I'd like … the fish, please.
-
Veldu rétta svarið: It started … at six.
-
Segðu frá: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
I want that you help me.
-
He suggested to go to the beach.suggest + that-clause: see B2-14
-
Would you like coming with us?
-
I love cooking for my friends.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum með réttri mynd sagnanna í svigunum.
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um áform þín og venjur.
-
Skrifaðu eitt sem þú hefur ákveðið að gera í ár og eitt sem þú vilt hætta að gera.
-
Skrifaðu tvennt sem þér finnst gaman að gera um helgar og eitt sem þú forðast.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega … to come to dinner on Friday?
-
A2-23 Beiðnir, boð og leyfi á ensku: Could you, Can I, Shall I Would you mind (open) the window?
-
A2-21 Should og ought to: hvernig á að gefa ráð á ensku You should (try) the new café.
Svör
A. Form
- to take
- living
- not to tell
- to leave
- making
- having
B. Merking
- asking
- to share
- to try
- both are correct
- to wait here / to wait
C. Finndu villuna
- I want you to help me.
- He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
- Would you like to come with us?
- ✓ I love cooking for my friends.
D. Í samhengi
- to get
- to run
- going
- cycling / to cycle
- sending
- to join
E. Spreyttu þig
- I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
- I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.
F. Blönduð upprifjun
- Would you like
- opening
- try
