Mine, yours og whose á ensku: eignarfornöfn útskýrð á íslensku
Mine, Yours, Whose
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hver á hvað án þess að endurtaka nafnorðið: mine, yours, his, hers, ours, theirs. Þú getur notað a friend of mine, spurt með whose og gert greinarmun á whose og who's.
Aðalatriðið
Hugsaðu þér borðið með óskilamunum í skólanum (í bandarískri ensku lost and found): regnhlífar, treflar, símar, einn stakur vettlingur, allt í röð. Kennarinn lyftir regnhlíf og spyr: „Whose umbrella is this?“ Nemandi svarar: „It's mine!“
Taktu eftir hvað gerist. Nemandinn segir ekki „It's my umbrella“. Allir sjá regnhlífina, svo það þarf ekki að endurtaka nafnorðið. Mine þýðir my umbrella – nafnorðinu er pakkað inn í orðið.
Orðin my, your, his, her, our, their þekkirðu nú þegar A1-08. Á eftir þeim verður alltaf að koma nafnorð: my bag, her keys. Í þessari kennslustund lærirðu aðra röð orða sem standa ein, af því að nafnorðið er augljóst: mine, yours, his, hers, ours, theirs. Og ef þú vilt spyrja hver á eitthvað er spurnarorðið whose.
Íslenska og enska
Á íslensku notum við sama orðið hvort sem nafnorð fylgir eða ekki: „bíllinn minn“ og „bíllinn er minn“, „húsið okkar“ og „húsið er okkar“, „taskan hennar“ og „taskan er hennar“. Á ensku eru tvær raðir: á undan nafnorði my, your, her, our, their, ein sér mine, yours, hers, ours, theirs. „Minn“ líkist mine, en mundu að á undan nafnorði er það my: „bíllinn minn“ er my car.
Góðu fréttirnar: „hans“ og „hennar“ gera sama greinarmun og his og hers – kynið sést líka á íslensku. Og eigandinn fær endingu á báðum málum: „bíll Önnu“ – Anna's car. Þrennt þarf þó að varast. Í fyrsta lagi segjum við oft „vinur minn“ eða „ein vinkona mín“ um eina af mörgum – á ensku er það a friend of mine, ekki a my friend eða one my friend. Í öðru lagi spyrjum við sjaldnar með „hvers“; oftar segjum við „Hver á þennan síma?“. Á ensku er Whose phone is this? eðlilegasta spurningin. Í þriðja lagi stendur „eigin“ eitt: „Hún á eigin íbúð“. Enska own þarf eignarfornafn á undan sér: her own flat.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Þetta er fartölvan mín. | This is my laptop. | á undan nafnorði → my |
| Þessi fartölva er mín. | This laptop is mine. | eitt sér → mine |
| Bíllinn okkar er gamall, en þeirra er glænýr. | Our car is old, but theirs is brand new. | „þeirra“ eitt sér → theirs |
| Þetta sæti er hennar. | This seat is hers. | „hennar“ eitt sér → hers |
| Hugmyndin var hans. | The idea was his. | his er eins í báðum röðum |
| Vinur minn vinnur á flugvellinum. | A friend of mine works at the airport. | einn af mörgum → a friend of mine |
| Hver á þennan síma? | Whose phone is this? | „Hver á…?“ → Whose…? |
| Hver er þessi maður? | Who's that man? | who's = who is; hljómar eins og whose |
| Hún á eigin íbúð. | She has her own flat. | own þarf my, her, their… á undan |
Í stuttu máli: á undan nafnorði my, your, his, her, our, their, eitt sér mine, yours, his, hers, ours, theirs – þótt íslenskan noti sama orðið. „Hver á…?“ er Whose…?, og „eigin“ er my own, her own….
Form
Eignarfornöfn á undan nafnorði og ein sér
| Frumlag | Á undan nafnorði | Eitt sér (ekkert nafnorð) |
|---|---|---|
| I | my phone | mine |
| you | your phone | yours |
| he | his phone | his |
| she | her phone | hers |
| it | its bowl | — (engin mynd) |
| we | our phone | ours |
| they | their phone | theirs |
| nafn / nafnorð | Anna's phone | Anna's |
Í yours, hers, ours, theirs er ekkert úrfellingarmerki. His er eins í báðum dálkum. It hefur ekkert sjálfstætt eignarfornafn: segðu its own eða endurtaktu nafnorðið.
A friend of…
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| a / an + nafnorð + of + eignarfornafn | a friend of mine, a colleague of hers |
| a / an + nafnorð + of + nafn + 's | a cousin of Maria's, a friend of Tom's |
Spurningar með whose
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| Whose + nafnorð + is this / that? | Whose phone is this? |
| Whose + nafnorð + are these / those? | Whose shoes are these? |
| Whose is this / that? (nafnorðið er augljóst) | Whose is this? / Whose is this jacket? |
| Svör | It's mine. / They're Tom's. / It's my sister's. |
Notkun
1Eignarfornafn í stað eignarorðs og nafnorðs
Notaðu sjálfstætt eignarfornafn þegar nafnorðið er augljóst af aðstæðum – þá þarftu ekki að endurtaka það. Á íslensku segjum við einfaldlega „mitt“, „þitt“, „þeirra“.
2Á undan nafnorði eða eitt sér?
Orðið á undan nafnorðinu er my, your, her…. Sjálfstæða eignarfornafnið stendur eitt hvar sem nafnorð gæti staðið: sem frumlag, sem andlag eða á eftir be. Á íslensku er orðið eins í báðum tilvikum, á ensku ekki.
3A friend of mine / a friend of Tom's
A friend of mine þýðir „einn af vinum mínum“. Notaðu það þegar þú nefnir einhvern í fyrsta sinn eða þegar manneskjan er ein af mörgum. Hvorki a my friend né a friend of me er rétt. Á íslensku segjum við einfaldlega „vinur minn“ eða „einn vinur minn“.
4Spurningar með Whose…?
Spurðu með whose hver á eitthvað. Það samsvarar íslensku „hvers“, en algengara er á íslensku að segja „Hver á…?“. Whose getur staðið með nafnorði (Whose bag…?) eða eitt sér þegar hluturinn er augljós (Whose is this?).
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Hann er hennar“, „Hún er okkar“ → is her, is our. Á íslensku er „hennar“, „okkar“ og „þeirra“ alveg eins hvort sem nafnorð kemur á eftir eða ekki: „svefnpokinn hennar“ og „svefnpokinn er hennar“. Á ensku þarf að skipta yfir í seinni röðina þegar ekkert nafnorð fylgir: hers, ours, theirs – með -s, en án úrfellingarmerkis.
2. „eigin bát“ → own boat. Á íslensku stendur „eigin“ eitt á undan nafnorði: „Þeir keyptu eigin bát“, „Hún á eigin íbúð“. Enska own getur ekki staðið eitt; á undan því þarf eignarfornafn: their own boat, her own flat, eða a boat of their own.
3. „Hver á þennan jakka?“ → Who has this jacket?. Á íslensku spyrjum við um eiganda með „Hver á…?“, og „á“ verður auðveldlega has á ensku. En Who has this jacket? spyr hver sé með jakkann núna. Um eigandann spyrðu með whose (eða Who does it belong to?).
Ekki rugla saman
whose og who's – Þau hljóma alveg eins. Whose spyr um eiganda („hver á“, „hvers“). Who's = who is eða who has. Whose inni í setningu (the man whose car…) er í B1-20.
his (á undan nafnorði) og his (eitt sér) – Sama mynd, tvö hlutverk. Nafnorðið sýnir hvort er.
theirs og there's – Theirs = „þeirra“. There's = there is A1-11.
Stafsetning og framburður
- yours, hers, ours, theirs: aldrei úrfellingarmerki. Eignarfornöfn fá ekki úrfellingarmerki; nafnorð (og orð eins og someone) fá 's: Anna's, my parents', someone's.
- whose og who's eru bæði borin fram /huːz/. Aðeins stafsetningin og setningin sýna muninn. Í byrjun er h eins og íslenskt h, í lokin raddað /z/: raddböndin titra og suða eins og býfluga.
- ours /ˈaʊəz/ (UK), /ˈaʊərz/ (US) hljómar eins og hours (h-ið heyrist ekki í hours). Í hröðu bresku tali er það oft /ɑːz/.
- theirs og there's hljóma eins: /ðeəz/ (UK), /ðerz/ (US). Fremst er /ð/ – eins og íslenskt ð, en hér fremst í orði, þar sem ð kemur aldrei fyrir á íslensku. Segðu ekki d.
- yours, hers, ours, theirs enda á rödduðu /z/, ekki s. Íslenskan hefur ekkert z-hljóð, svo gættu þess að endirinn verði ekki hvass.
- mine /maɪn/ líkist íslensku „minn“, en sérhljóðið er tvíhljóðið /aɪ/, sem rennur frá a yfir í i – ekki stutt i eins og í „minn“.
- Í svörum er eignarfornafnið með áherslu: "Whose is this?" "It's mine."
Gullna reglan
Á undan nafnorði → my, your, his, her, its, our, their. Ekkert nafnorð → mine, yours, his, hers, ours, theirs (án úrfellingarmerkis) – þótt íslenskan noti sama orðið. Spurðu með whose („Hver á…?“) og ruglaðu því ekki saman við who's (= who is / who has). Á eftir nafni kemur 's, og own þarf my, your, their… á undan sér.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttu orði.
-
That's not my pen. is blue.
-
"Is this Sarah's coat?" "Yes, it's ."
-
Our flat is small, but is huge. (they)flat (UK), apartment (US)
-
jacket is this?
-
"Whose is this car?" "It's — we bought it last year." (we)
-
Umorðaðu með sjálfstæðu eignarfornafni: This is their dog. This dog is .
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: Is this … seat?
-
Veldu rétta svarið: The blue towel is ….
-
Veldu rétta svarið: … coming to dinner tonight?
-
Veldu rétta svarið: Tom is .
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
Those keys are her's.
-
Tom is a friend of me.
-
Who's umbrella is this?
-
Is this coat yours?
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Skrifaðu eitt orð í hverja eyðu.
Mia: Look at all these things! 15 scarf is this?
Jon: It's not 16 — mine is green. Maybe it's Lucy's?
Mia: No, 17 is red. And these sunglasses?
Jon: Oh, they're 18! Thanks. I wear them every day.
Mia: And this umbrella is Sam and Leo's, I think.
Jon: Yes, it's 19. They're coming back for it.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um hlutina þína.
-
Skrifaðu um eitthvað sem þú átt og berðu það saman við það sem vinur eða vinkona á. Notaðu sjálfstætt eignarfornafn.
-
Skrifaðu spurningu með whose og svar við henni.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-08 Eignarfornöfn og 's á ensku: my, your, his, her, its og Tom's Veldu rétta svarið: The dog is in … bed.
-
A2-12 Another, other, the other og others á ensku: annar, hinn og aðrir I have two bags. One is black, and is brown.
-
A2-11 Something, anyone, nobody og everywhere: óákveðin fornöfn á ensku Veldu rétta svarið: Is … OK? You look sad.
Svör
A. Form
- Mine
- hers
- theirs
- Whose
- ours
- theirs
B. Merking
- your
- mine
- Who's
- a friend of mine
C. Finndu villuna
- Those keys are hers.
- Tom is a friend of mine.
- Whose umbrella is this?
- ✓ Is this coat yours?
D. Í samhengi
- Whose
- mine
- hers / Lucy's
- mine
- theirs
E. Spreyttu þig
- My phone is quite old, but hers is brand new.
- "Whose bike is this?" "It's my brother's."
F. Blönduð upprifjun
- its
- the other
- everything
