Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple?
Talking About the Future: Which Form?
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu notað Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi) um það sem er frágengið, Present Simple (einföld nútíð) um tímatöflur og be about to um mjög nálæga framtíð – og valið á milli þeirra og will og going to eftir aðstæðum.
Aðalatriðið
Enskan hefur ekki eina „framtíðartíð“. Hún hefur nokkrar leiðir til að tala um framtíðina, og hver þeirra segir hlustandanum hvaðan framtíðin kemur.
Hugsaðu þér fjórar uppsprettur. Tímataflan: framtíðin er ákveðin af áætlun, eins og lest sem fer klukkan sjö – Present Simple. Það sem er frágengið: þú hefur samið um það við annað fólk og það er komið í dagatalið – Present Continuous. Áformin: þú hefur ákveðið þetta í höfðinu eða sérð merkin – going to. Og augnablikið: þú ákveður, býður, lofar eða heldur eitthvað á meðan þú talar – will.
Svo er líka framtíð sem er alveg að gerast, á næstu augnablikum: The film is about to start.
Oft passa fleiri en eitt form og munurinn er lítill. En spurningin „Hvaðan kemur þessi framtíð?“ leiðir þig yfirleitt að eðlilegasta valinu.
Íslenska og enska
Á íslensku tölum við um framtíðina oftast í nútíð: „Lestin fer klukkan 7.15“, „Ég hitti Sam klukkan sex“, „Það rignir á morgun“, „Ég fer til dyra.“ Hvaðan framtíðin kemur sjáum við á samhenginu og á orðum eins og „ætla að“ eða „alveg að“. Á ensku ber formið sjálft þessar upplýsingar.
Góðu fréttirnar: um tímatöflur er þetta eins – nútíð á báðum málum (The train leaves at seven fifteen). Og „ætla að“ vísar beint á going to, „er alveg að fara að“ á be about to. En um það sem er frágengið segjum við „Ég hitti Sam“; á ensku er það I'm meeting, ekki I meet. Og veður („Það rignir á morgun“) hefur enga tímatöflu, svo enska nútíðin passar ekki: þar þarftu going to eða will.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Lestin fer klukkan 7.15. | The train leaves at seven fifteen. | tímatafla: nútíð – hér er þetta eins |
| Ég hitti Sam klukkan sex. | I'm meeting Sam at six. | frágengið: íslensk nútíð → Present Continuous |
| Ég ætla að heimsækja ömmu í næsta mánuði. | I'm going to visit my grandmother next month. | áform: „ætla að“ → going to |
| „Það er einhver við dyrnar.“ „Ég fer.“ | "Someone's at the door." "I'll go." | ákvörðun núna → will |
| Það verður sól á morgun. | It's going to be sunny tomorrow. | enginn semur um veðrið → going to / will |
| Flýttu þér! Myndin er alveg að fara að byrja. | Hurry up! The film is about to start. | „alveg að fara að“ → be about to |
| Hvað ertu að gera um helgina? | What are you doing this weekend? | spurning um það sem er frágengið → Present Continuous – hér er þetta nálægt |
Í stuttu máli: íslensk nútíð nær yfir allar uppspretturnar; á ensku velurðu formið eftir uppsprettunni – tímatafla → Present Simple, frágengið → Present Continuous, áform → going to, augnablikið → will, alveg að gerast → be about to.
Form
Present Continuous um framtíð – am / is / are + -ing mynd, venjulega með tímaorði sem vísar til framtíðar (eða þegar samhengið sýnir að átt er við framtíðina).
| Dæmi | Af hverju |
|---|---|
| I'm meeting Sam at six. | búið að semja við Sam |
| We're flying to Rome on Friday. | miðarnir eru keyptir |
| She isn't coming to the party. | hún sagði okkur það |
Present Simple um framtíð – grunnmynd / sögn + -s um opinberar áætlanir.
| Dæmi | Af hverju |
|---|---|
| The train leaves at seven fifteen. | tímatafla |
| The film starts at eight. | dagskrá kvikmyndahússins |
| What time does the shop open tomorrow? | opnunartími |
Be about to + grunnmynd – eitthvað gerist mjög bráðlega, á næstu augnablikum.
| Dæmi | Af hverju |
|---|---|
| The film is about to start. | eftir mínútu eða tvær |
| I'm about to go out. | ég er á leiðinni út um dyrnar |
Formin borin saman
| Form | Hvaðan framtíðin kemur | Dæmi |
|---|---|---|
| Present Simple | tímatafla eða opinber áætlun | The bus leaves at nine. |
| Present Continuous | frágengið með öðru fólki, í dagatalinu | I'm seeing the dentist on Tuesday. |
| going to | eigin áform; merki núna | I'm going to clean my room. / It's going to rain. |
| will | ákvörðun núna; boð; loforð; skoðun | I'll get it! / I think you'll like it. |
| be about to | næstu augnablik | Quick! The train is about to leave. |
Notkun
1Present Continuous um það sem er frágengið
Notaðu Present Continuous um framtíðaráform sem eru frágengin: þú hefur ákveðið stund og stað með einhverjum, pantað miða eða skrifað þetta í dagatalið. Á íslensku segjum við þetta einfaldlega í nútíð.
2Present Simple um tímatöflur og dagskrár
Notaðu Present Simple um atburði sem opinber tímatafla eða dagskrá ákveður: samgöngur, kvikmyndir, kennslustundir, búðir, viðburðir. Hér er íslenskan eins.
3Einn atburður, ólík form
Sama framtíðaratburði má lýsa með ólíkum formum – það fer eftir því hvað sá sem talar vill segja. Á íslensku eru allar fjórar setningarnar í nútíð.
4Aðstæðurnar ráða
Sumt val er greinilega betra, því formið passar við uppsprettu framtíðarinnar. Ákvarðanir á staðnum → will; ákvarðanir sem voru teknar áður → going to eða Present Continuous; merki sem þú sérð → going to; tímatöflur → Present Simple.
5Það sem enginn semur um
Present Continuous er fyrir það sem fólk semur um. Um veður og annað sem enginn ákveður notarðu will eða going to.
6Be about to – mjög nálæg framtíð
Notaðu be about to + grunnmynd um það sem gerist á næstu augnablikum. Yfirleitt er ekkert tímaorð með því, því merkingin er þegar „alveg strax“. Á íslensku segjum við „er alveg að fara að“. (Þátíðarmyndin was about to er í B2-18.)
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Við málum eldhúsið á föstudaginn“ → we paint. Á íslensku segjum við frá því sem er frágengið í nútíð: „Við Gunnar málum eldhúsið hjá mömmu hans á föstudaginn.“ Á ensku hljómar Present Simple eins og tímatafla eða vani („málum alltaf á föstudögum“). Um það sem er ákveðið og komið í dagatalið notarðu Present Continuous.
2. „Það snjóar á heiðinni í kvöld“ → it snows. Á íslensku spáum við um veður í nútíð: „Það snjóar á heiðinni í kvöld“, „Það hvessir á morgun.“ Á ensku er Present Simple um framtíð aðeins fyrir tímatöflur og dagskrár – og veðrið hefur enga dagskrá. Notaðu going to (merki, spá) eða will (skoðun).
3. „eftir tíu mínútur“ → after ten minutes. Á íslensku segjum við „Rútan fer eftir tíu mínútur“ um það sem gerist tíu mínútum frá núna. Á ensku er það in ten minutes. After ten minutes segir frá því sem gerðist þegar tíu mínútur voru liðnar af einhverju öðru, oftast í sögu um fortíðina.
Ekki rugla saman
going to og Present Continuous – Oft passa bæði. Going to leggur áherslu á áformin í höfðinu á þér; Present Continuous leggur áherslu á það sem er frágengið með öðrum (stund, staður, fólk).
Present Continuous um nútíð og framtíð – Formið er það sama; tímaorðið (eða samhengið) sýnir framtíðina. Sjá A1-22.
Þessi form og Future Continuous – I'll be working at nine tomorrow (athöfn sem verður í gangi á ákveðnum tíma í framtíðinni) lærirðu í B1-05.
Stafsetning og framburður
- Klukkan: 7.15 (UK) / 7:15 (US). Á íslensku skrifum við líka 7.15. Segðu seven fifteen eða a quarter past seven; sjá A1-19.
- Í setningum um það sem er frágengið fellur áherslan oft á aðalsögnina og tímann: I'm meeting her at six.
- Í hröðu tali getur going to hljómað eins og gonna, en aldrei á undan stað: I'm gonna call (já) / I'm going to Rome (ekki gonna). Sjá T-01.
- What are you doing…? hljómar oft eins og „Whatcha doing…?“ í hröðu tali: /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US).
- about to: about byrjar á veiku hljóði /əˈbaʊt/ og áherslan er á seinna atkvæðinu: a-BOUT. Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, svo hún vill fara á rangan stað. to er líka veikt /tə/: It's about to start.
Gullna reglan
Spurðu hvaðan framtíðin kemur: tímatafla → Present Simple, frágengið → Present Continuous, áform eða merki → going to, ákvörðun núna, boð, loforð eða skoðun → will, næstu augnablik → be about to. Ef tvö form passa velurðu það sem segir það sem þú vilt segja. Íslenska „Ég hitti Sam klukkan sex“ er sem frágengið mál I'm meeting Sam at six.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með viðeigandi mynd sagnarinnar í svigunum.
-
The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.leaves = most natural (timetable)
-
I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
-
"I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
-
Look at that driver! He (crash).
-
The film (not start) until nine.
-
Hurry! The shop (be about to / close).
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
-
Veldu rétta svarið: I decided last week. I … start running every day.
-
Veldu rétta svarið: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
-
Veldu rétta svarið: I think robots … do most housework one day.
-
Hvað á sá sem talar við? "I'm about to leave."
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The concert will starts at eight.
-
When is the train leave?
-
I'm about to calling you.
-
We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu.
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um næstu viku.
-
Skrifaðu tvennt sem er frágengið hjá þér í næstu viku, með tíma eða degi.
-
Skrifaðu eina staðreynd úr tímatöflu eða dagskrá og eina spá um morgundaginn.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku Veldu rétta svarið: I was cooking … the phone rang.
-
A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku Veldu rétta svarið: I … this word.
-
A2-04 Will og shall: ákvarðanir, loforð og spár á ensku Veldu rétta svarið: … I open the window?
Svör
A. Form
- leaves / will leave / is leaving / is going to leave
- 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
- 'll pay / will pay
- 's going to crash / is going to crash
- doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
- is about to close / 's about to close
B. Merking
- I'll
- am going to
- 'm meeting
- will
- in a few moments
C. Finndu villuna
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- When does the train leave?
- I'm about to call you.
- ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Í samhengi
- are
- starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
- 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
- 's going to be / is going to be / 'll be / will be
- is about to die / 's about to die
- 'll call / will call / 'm going to call / am going to call
E. Spreyttu þig
- I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
- My first class starts at nine. I think it'll be a long day.
F. Blönduð upprifjun
- when
- don't understand
- Shall
