So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku
So Do I, Neither Do I, Me Too
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu brugðist stutt og eðlilega við því sem aðrir segja: verið sammála (So do I., Neither can I., Me too.), verið ósammála (Oh, I don't.), sýnt áhuga (Are you?) og svarað með I think so og I hope not.
Aðalatriðið
Manstu eftir bergmálinu úr A1-03? Í stuttu svari endurtekurðu ekki alla setninguna, heldur aðeins litlu fyrstu sögnina: "Are you tired?" "Yes, I am." Sama bergmál virkar í samtali þegar þú ert sammála eða ósammála.
Þegar vinur segir I love pizza svararðu ekki I love pizza, I love pizza too. Þú sendir til baka stutt bergmál úr hjálparsögninni (do, does, did, have, can, will…) eða úr be: So do I.
Bergmálið heldur tegund sagnarinnar úr fyrri setningunni, en myndin lagar sig að nýja frumlaginu: "She's tired." "So am I." Ef engin hjálparsögn er í fyrri setningunni (Present Simple eða Past Simple) notarðu do / does / did.
Þegar þú ert sammála byrjarðu á So (játun) eða Neither / Nor (neitun) og setur sögnina á undan frumlaginu. Þegar þú ert ósammála notarðu venjulega orðaröð og snýrð játun í neitun eða neitun í játun: "I can't swim." "Oh, I can."
Íslenska og enska
Á íslensku erum við sammála á einfaldan hátt: „Ég líka.“, „Mér líka.“, „Ég ekki heldur.“ Þetta passar við allar tíðir og allar sagnir. Á ensku eru Me too og Me neither jafn einföld, en hlutlausa myndin So / Neither + hjálparsögn + frumlag krefst þess að þú veljir rétta hjálparsögn: am, do, did, have, can, will. Íslenskan þekkir reyndar líka bergmálið: „Ég er svangur.“ „Það er ég líka.“ „Ég fór á tónleikana.“ „Það gerði ég líka.“ Þar velurðu sögnina eftir fyrri setningunni, alveg eins og á ensku.
Góðu fréttirnar eru fleiri. Íslenskan gerir sama greinarmun og enskan á líka og ekki heldur: „Ég á ekki bíl.“ „Ég ekki heldur.“ – á ensku too í játun og either í neitun. Og „Ég held það“, „Ég vona það“ og „Ég vona ekki“ eru alveg eins og I think so, I hope so og I hope not.
En ein íslensk venja passar ekki: stutta spurningin „Er það?“ Við segjum hana við nánast allt („Ég er að flytja til Rómar.“ „Er það?“). Á ensku endurtekur spurningin hjálparsögnina og fornafnið úr fullyrðingunni: Are you?, Does she?, Did you?
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| „Ég er að deyja úr hungri.“ „Ég líka.“ | "I'm starving." "So am I." | be → am; óformlegt líka Me too |
| „Mér fannst tónleikarnir æðislegir.“ „Mér líka.“ | "I really enjoyed the concert." "So did I." | Past Simple → did |
| „Ég borða ekki kjöt.“ „Ég ekki heldur.“ | "I don't eat meat." "Neither do I." / "Me neither." | neither + játandi hjálparsögn |
| „Ég á ekki bíl.“ „Ég ekki heldur.“ | "I don't have a car." "I don't either." | „ekki heldur“ → either – hér er þetta eins |
| „Ég elska hryllingsmyndir.“ „Ekki ég.“ | "I love horror films." "Oh, I don't." | ósammála: venjuleg orðaröð |
| „Ég er að flytja til Rómar.“ „Er það?“ | "I'm moving to Rome." "Are you?" | ekki alltaf Is it?: hjálparsögn + fornafn |
| „Er búðin opin á sunnudögum?“ „Ég held það.“ | "Is the shop open on Sundays?" "I think so." | fast orðasamband – hér er þetta eins |
Í stuttu máli: „ég líka“ er So + hjálparsögn + I eða Me too, „ég ekki heldur“ er Neither + hjálparsögn + I eða Me neither; „Er það?“ fer eftir fullyrðingunni: Are you? / Does she? / Did you?
Form
Að vera sammála
| Fyrri mælandi | Sammála (hlutlaust) | Sammála (óformlegt) |
|---|---|---|
| I'm tired. (+) | So am I. | Me too. |
| I like jazz. (+) | So do I. | Me too. |
| I'm not hungry. (−) | Neither am I. / Nor am I. | Me neither. |
| I didn't go. (−) | Neither did I. / Nor did I. | Me neither. |
Að vera ósammála – venjuleg orðaröð, öfug játun eða neitun
| Fyrri mælandi | Ósammála |
|---|---|
| I'm tired. | I'm not. |
| I like jazz. | I don't. |
| I can't swim. | I can. |
| I haven't seen it. | I have. |
Hvaða sögn í bergmálinu?
| Fyrri setning | Tegund sagnar | Bergmál |
|---|---|---|
| I work at home. (Present Simple) | do / does | So do I. / So does Tom. |
| I watched it. (Past Simple) | did | So did I. |
| She's cold. (be) | be – eftir nýja frumlaginu | So am I. / So are we. |
| I was late. (be, þátíð) | was / were | So was she. / So were we. |
| I can drive. (háttarsögn) | can | So can I. |
| I've been there. (Present Perfect) | have / has | So have I. / So has Ana. |
| I'll be there. (framtíð) | will | So will we. |
Too og either aftast í setningu
| Játun + too | Neitun + either |
|---|---|
| I like it too. / I do too. | I don't like it either. / I don't either. |
Bergmálsspurningar (reply questions) – hjálparsögn + fornafn; játun eða neitun eins og í fullyrðingunni
| Fullyrðing | Bergmálsspurning |
|---|---|
| I'm moving to Rome. | Are you? |
| She works at night. | Does she? |
| We didn't win. | Didn't you? |
Stutt svör með think og hope – föst orðasambönd
| Játandi | Neitandi |
|---|---|
| I think so. | I don't think so. |
| I hope so. | I hope not. |
Notkun
1So + hjálparsögn + frumlag – sammála játun
Þegar eitthvað játandi á líka við um þig (eða einhvern annan) notarðu So + hjálparsögn / be + frumlag.
2Neither / Nor + hjálparsögn + frumlag – sammála neitun
Þegar eitthvað neitandi á líka við um þig notarðu Neither eða Nor + hjálparsögn + frumlag. Sögnin er játandi, því neither gerir merkinguna þegar neitandi. Bæði eru hlutlaus; nor er sérstaklega algengt í breskri ensku.
3Me too og Me neither – óformlegt
Í frjálslegu samtali eru Me too (játun) og Me neither (neitun) mjög algeng. Þau passa með öllum tíðum, svo þú þarft ekki að velja hjálparsögn. Í óformlegri bandarískri ensku heyrirðu líka Me either (= Me neither).
4Að vera ósammála – I do. / I don't. / I can.
Þegar eitthvað á ekki við um þig svararðu með frumlag + hjálparsögn og snýrð játun í neitun eða neitun í játun. Það hljómar vingjarnlegra ef þú bætir við Oh, eða Really?
5Too og either aftast
Þú getur líka verið sammála með stuttri setningu sem endar á too (játun) eða either (neitun).
6Bergmálsspurningar – að sýna áhuga
Til að sýna áhuga eða undrun svararðu með stuttri spurningu: hjálparsögn / be + fornafn. Yfirleitt fær játandi fullyrðing játandi spurningu og neitandi fullyrðing neitandi spurningu. Með rísandi tóni hljómar þetta áhugasamt eða undrandi.
7I think so / I hope so / I don't think so / I hope not
Þegar þú svarar spurningu með skoðun eða ósk þarftu ekki að endurtaka alla setninguna. Notaðu þessi föstu orðasambönd. So kemur í stað hugsunarinnar sem þú svarar. Með think er neitunin yfirleitt I don't think so. Með hope er neitunin I hope not (ekki I don't hope so). Um so og not á eftir öðrum sögnum er fjallað í C1-10.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Ég líka“ í öllum tíðum → alltaf So do I. Á íslensku passar „ég líka“ og „mér líka“ við nútíð, þátíð og framtíð. Þess vegna festist ein mynd, So do I, auðveldlega við allt. En bergmálið þarf að endurtaka hjálparsögnina úr fyrri setningunni: have → have, was → was. Ef þú ert í vafa er Me too alltaf öruggt.
2. „Er það?“ → Is it? við allt. Á íslensku sýnum við áhuga með „Er það?“ eða „Já, er það?“, sama hvað hinn segir. Bein þýðing verður Is it? En á ensku endurtekur spurningin hjálparsögnina og fornafnið úr fullyrðingunni: I'm… → Are you?, She works… → Does she?, We saw… → Did you?
3. „Við ekki heldur“ → Neither we. Á íslensku dugar frumlagið með „ekki heldur“: „Við ekki heldur.“ Þegar þú byrjar á Neither á ensku verður hjálparsögnin að fylgja á undan frumlaginu: Neither could we. Án sagnar segirðu Me neither eða We couldn't either.
Ekki rugla saman
So do I og So it is – So + hjálparsögn + frumlag þýðir „ég líka / þetta á líka við um annan“. So + frumlag + hjálparsögn (með áherslu á sögninni) þýðir „Já, það er satt!“ – þú tekur eftir einhverju með undrun.
sammála og ósammála – Ef þú ert sammála: So / Neither + sögn + frumlag. Ef þú ert ósammála: venjuleg orðaröð + öfug hjálparsögn.
neither og either – Neither stendur fremst í svarinu og á eftir því kemur játandi sögn. Either stendur aftast, á eftir neitandi sögn. Á íslensku eru bæði „ég ekki heldur“.
Úrfellingu og hjálparsagnir til að forðast endurtekningu skoðum við nánar í C1-10.
Stafsetning og framburður
- Þegar þú ert sammála leggurðu áherslu á frumlagið – það er nýja upplýsingin: So do I. Neither can she.
- Þegar þú ert ósammála leggurðu áherslu á hjálparsögnina: "I don't like it." "I do."
- Bergmálsspurning er yfirleitt með rísandi tóni, þá hljómar hún áhugasöm: Are you? ↗. Með fallandi tóni sýnir hún aðeins að þú sért að hlusta.
- neither = /ˈnaɪðə/ eða /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðər/ eða /ˈnaɪðər/ (US). Hvort tveggja er rétt. either eins: /ˈaɪðə/ eða /ˈiːðə/ (UK); /ˈiːðər/ eða /ˈaɪðər/ (US). Hljóðið /ð/ er íslenskt ð – hér hefurðu forskot. Gættu þess bara að það verði ekki d.
- nor = /nɔː/ (UK), /nɔːr/ (US) – rímar við more. Enskt r er ekki sveiflað eins og íslenskt r: tungubroddurinn snertir ekki gómbogann.
Gullna reglan
Endurtaktu hjálparsögnina (eða be), lagaðu hana að nýja frumlaginu og snúðu orðaröðinni við: So / Neither + sögn + frumlag. Ef engin hjálparsögn er í fyrri setningunni notarðu do / does / did. „Ég ekki heldur“ er Me neither, og „Er það?“ er Are you? / Does she? / Did you?
Æfingar
A. Form
Fylltu í svörin með réttu orði.
-
"I'm really tired." "So I."
-
"I didn't watch the match." "Neither I."
-
"She can play the drums." "So her brother."
-
"I've never been to Asia." "Neither I."
-
"I don't like rain." "Me ."
-
"Tom works at the weekend." "So Lisa."
B. Merking
Svaraðu eins og beðið er um.
-
Vertu sammála með So: "I'll be at the meeting."
-
Vertu sammála með Neither: "Tom doesn't eat fish." (my sister)
-
Vertu ósammála: "I like getting up early."
-
Vertu ósammála: "I can't drive."
-
Sýndu áhuga með bergmálsspurningu: "I've just bought a motorbike."
-
Svaraðu með I hope so eða I hope not: "Will it rain on your wedding day?"
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
"I love chocolate." "So I love."
-
"I wasn't there." "Neither wasn't I."
-
I can't swim too.
-
"We're going to Spain." "So are we."
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu.
Mia: I'm so tired today.
Leo: So 17 I. I didn't sleep well.
Mia: Neither 18 I! My neighbours had a party. Anyway, I love this café.
Leo: Oh, I 19. The coffee's terrible!
Mia: Really? I've never had a bad coffee here.
Leo: 20 you? Lucky you. My last one was cold.
Mia: Well, I'm going to order cake. Are you?
Leo: I am 21!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku þitt heiðarlega svar.
-
Svaraðu heiðarlega – vertu sammála eða ósammála: "I can't stand cold weather."
-
Svaraðu heiðarlega – vertu sammála eða ósammála: "I went to bed late last night."
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-28 Used to á ensku: „var vanur að“ og gamlar venjur "I used to play the piano." "So I!"
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: lýsingarorð og sagnir með föstum forsetningum (dependent prepositions) "I'm afraid spiders." "So am I!"
-
A2-30 Bored eða boring? Lýsingarorð með -ed og -ing á ensku "I'm so (bore)." "Me too. Let's go out."
Svör
A. Form
- am
- did
- can
- have
- neither / either
- does
B. Merking
- So will I.
- Neither does my sister. / Nor does my sister.
- I don't.
- I can.
- Have you?
- I hope not.
C. Finndu villuna
- So do I. / Me too.
- Neither was I. / Nor was I.
- I can't swim either.
- ✓ "We're going to Spain." "So are we."
D. Í samhengi
- am
- did
- don't
- Haven't
- too
E. Spreyttu þig
- Neither can I. / Oh, I can. I love winter.
- So did I. / I didn't. I was asleep by ten.
F. Blönduð upprifjun
- did
- of
- bored
