SlowingoMálfræði
A1 32 / 32 Upprifjun

Upprifjun: Present Continuous, magn og þátíð á ensku (A1-22–A1-29)

Review: Present Continuous, Quantities and the Past

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Það sem við lærðum
  3. Mikilvægur samanburður
  4. Algengar villur
  5. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  6. Gullnu reglurnar
  7. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli Present Simple (einföld nútíð) og Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi), talað um magn með some / any og how much / how many, sagt hvað þér líkar og beðið kurteislega um það sem þú vilt, sagt stutta sögu í þátíð með was / were, reglulegum og óreglulegum sögnum og did, og tengt hugsanir þínar saman með and, but, or, so, because – öll verkfærakista A1 saman.

Það sem við lærðum

KennslustundEfniLykildæmi
A1-22am / is / are + -ing mynd um athöfn í gangi: núna, um þessar mundir, tímabundið eða að breytast; stafsetning -ing myndarinnar (making, sitting, lying)"What are you doing?" "I'm looking for my keys."
A1-23prófíll eða bein útsending? venjur og staðreyndir → Present Simple; núna eða tímabundið → Present Continuous; ástandssagnir standa í einfaldri mynd; think og have hafa tvær merkingarI work in a bank, but today I'm working from home.
A1-24teljanlegt (a / an, fleirtala) og óteljanlegt (ekkert a / an, engin fleirtala, sögnin í eintölu); some í játandi setningum, boðum og beiðnum, any í neitun og spurningum; how many / how much; a glass of, a piece ofDo you want some cake?
A1-25like / love / hate / enjoy / don't mind + -ing mynd; want / would like + to + grunnmynd; Would you like…? (boð) og Do you like…? (almennt)I'd like to make an appointment for Monday.
A1-26was (I / he / she / it) og were (you / we / they); wasn't, weren't, Was…? Were…?; there was / there were; I was born; ago, lastThere were about fifty people at the wedding.
A1-27regluleg þátíð = sögn + -ed, eins í öllum persónum; stafsetning (lived, studied, stopped); þrenns konar framburður á -edWe booked our flights two weeks ago.
A1-28óreglulegar þátíðarmyndir (went, had, saw, bought…); didn't + grunnmynd; Did + frumlag + grunnmynd?; be myndar sín eigin formWhere did you go on holiday?
A1-29and (+), but (≠), or (?), so (afleiðing), because (ástæða); also í miðju, too / as well í lokin; kommurIt was raining, so we stayed at home.

Mikilvægur samanburður

Present Simple eða Present Continuous – Present Simple er prófíllinn: venjur, daglegt líf, staðreyndir, varanlegar aðstæður. Present Continuous er bein útsending: í gangi núna, um þessar mundir eða tímabundið. „Er að“ hjálpar okkur oft, en íslenska „vinn“, „bý“, „keyrir“ getur passað við hvort tveggja – á ensku þarftu að velja. A1-22 A1-23

I work in a bank, but today I'm working from home.
Ég vinn í banka, en í dag er ég að vinna heima.
„vinn“ → work, „er að vinna“ → 'm working
She usually drives to work. This week she's taking the train.
Hún keyrir venjulega í vinnuna. Í þessari viku fer hún með lest.
á íslensku dugar venjuleg nútíð um það tímabundna; á ensku is taking
"What do you do?" "I'm a nurse."
„Við hvað starfarðu?“ „Ég er hjúkrunarfræðingur.“
starf → What do you do?
"What are you doing?" "I'm making a sandwich."
„Hvað ertu að gera?“ „Ég er að búa mér til samloku.“
núna → What are you doing?
I live in Dublin.
Ég bý í Dublin.
varanlegt
I'm living in a student flat this year.
Ég bý á stúdentagörðum í ár.
tímabundið; flat (UK) = apartment (US)
  • Athugaðu: satt almennt eða vani (usually, every day)? → Present Simple. Gerist núna eða aðeins í takmarkaðan tíma (now, this week)? → Present Continuous.

Athafnarsögn eða ástandssögn – Ástandssagnir (know, like, love, want, need, believe, understand, mean, belong) standa yfirleitt í einfaldri mynd, líka þegar þú meinar „einmitt núna“ – og líka þar sem við segjum „er að“ í íslensku talmáli. Think og have geta verið hvort tveggja: skoðun eða eign er ástand, hugsun eða athöfn er athöfn. A1-23

I need a coffee right now.
Mig vantar kaffi núna strax.
núna, en samt Present Simple
I think it's a good idea.
Mér finnst þetta góð hugmynd.
skoðun; „mér finnst“ → I think
I'm thinking about my holiday.
Ég er að hugsa um fríið mitt.
hugsun í gangi; holiday (UK) = vacation (US)
I have two sisters.
Ég á tvær systur.
fjölskylda: ástand
I'm having lunch. Can I call you later?
Ég er að borða hádegismat. Má ég hringja í þig seinna?
have = borða: athöfn
  • Athugaðu: sést eitthvað gerast í „beinu útsendingunni“ (athöfn)? → -ing mynd er möguleg. Er þetta að vita, vilja, líka við, eiga eða skoðun? → einföld mynd.

some eða any; how much eða how many – Some í játandi setningum, boðum og beiðnum; any í neitandi setningum og raunverulegum spurningum. How many + teljanlegt nafnorð í fleirtölu; how much + óteljanlegt nafnorð – alveg eins og „mörg“ og „mikið“. Með óteljanlegu nafnorði er sögnin í eintölu, líka þegar íslenska orðið er í fleirtölu („peningar“, „fréttir“). A1-24

There are some letters for you on the table.
Það eru nokkur bréf til þín á borðinu.
I don't have any money with me.
Ég er ekki með neina peninga á mér.
„ekki neina“ → not any
Do you want some biscuits?
Viltu kex?
boð → some; biscuits (UK); cookies (US)
Do we have any biscuits?
Eigum við eitthvert kex?
raunveruleg spurning → any
How many eggs do we need?
Hvað þurfum við mörg egg?
teljanlegt → how many
How much flour do we need?
Hvað þurfum við mikið hveiti?
óteljanlegt → how much
  • Athugaðu: játandi setning eða boð sem þú býst við „já“ við? → some. Neitun eða raunveruleg spurning? → any. Má telja hlutina einn og einn? → how many. Ekki? → how much.

-ing mynd eða to + grunnmynd; Do you like…? eða Would you like…? – Almennar tilfinningar (like, love, hate, enjoy, don't mind) + -ing mynd. Óskir (want, would like) horfa fram á við + to, líka þótt „vil“ hafi ekkert „að“. Do you like…? spyr um almennan smekk; Would you like…? býður eða býður heim núna. A1-25

I love travelling by train.
Mér finnst æðislegt að ferðast með lest.
„að ferðast“ → travelling; travelling (UK), traveling (US)
We want to buy a house next year.
Við viljum kaupa hús á næsta ári.
„viljum kaupa“ án „að“; á ensku to buy
"Would you like a biscuit?" "Yes, please."
„Má bjóða þér kex?“ „Já, takk.“
boð núna
"Do you like biscuits?" "Yes, I love them."
„Finnst þér kex gott?“ „Já, mjög.“
almennur smekkur
I like tea.
Mér finnst te gott.
almennt
I'd like a tea, please.
Má ég fá te?
kurteis beiðni
  • Athugaðu: almenn tilfinning? → like / enjoy + -ing mynd, Do you like…? Ósk, beiðni eða boð núna? → want / would like + to, I'd like…, Would you like…?

was / were eða did – Be myndar sjálft neitun og spurningar í þátíð: wasn't, weren't, Was…? Were…? Allar aðrar sagnir nota did / didn't + grunnmynd. A1-26 A1-28

Were you at home last night?
Varstu heima í gærkvöldi?
I wasn't hungry. I didn't eat dinner.
Ég var ekki svangur. Ég borðaði ekki kvöldmat.
be → wasn't; önnur sögn → didn't
How was the film? Did you like it?
Hvernig var myndin? Fannst þér hún góð?
I didn't feel well.
Mér leið ekki vel.
feel → didn't feel
I wasn't well.
Ég var ekki hress.
be neitar sjálft
  • Athugaðu: er sögnin be (+ lýsingarorð, nafnorð eða staður)? → was / were. Einhver önnur sögn? → did / didn't.

Þátíðarmynd eða grunnmynd á eftir did – Í játandi setningu notarðu þátíðarmyndina: -ed í reglulegum sögnum, sérstaka mynd í óreglulegum. Á eftir did eða didn't fer aðalsögnin aftur í grunnmynd – ólíkt íslensku „kom ekki“, þar sem þátíðin helst á aðalsögninni. A1-27 A1-28

I watched a great documentary last night.
Ég horfði á frábæra heimildarmynd í gærkvöldi.
regluleg: -ed
I went to bed early last night.
Ég fór snemma að sofa í gærkvöldi.
óregluleg: went
He didn't come to the party.
Hann kom ekki í veisluna.
„kom ekki“ → didn't come: grunnmynd
Did you see the news this morning?
Sástu fréttirnar í morgun?
Did + grunnmynd; „fréttirnar“ eru í fleirtölu, en news er í eintölu
  • Athugaðu: er did / didn't í setningunni? → grunnmynd (go, see, watch). Ekkert did? → þátíðarmynd (went, saw, watched).

Nútíð eða þátíð – Nútíð lýsir því sem er núna eða alltaf satt; þátíð lýsir liðnum tíma. Tímaorð um liðinn tíma (yesterday, last week, two days ago) kalla á þátíð, og á undan last og yesterday er engin forsetning. „Fyrir klukkutíma“ er an hour ago. A1-12 A1-27

I live in Leeds now.
Núna bý ég í Leeds.
nútíð
I lived in York in 2015.
Árið 2015 bjó ég í York.
þátíð, liðið
I called you an hour ago.
Ég hringdi í þig fyrir klukkutíma.
„fyrir klukkutíma“ → an hour ago
  • Athugaðu: er tíminn liðinn (yesterday, last…, …ago, in 2015)? → þátíð. Núna, alltaf eða venjulega? → nútíð.

so eða because; and, but eða or – So + afleiðing; because + ástæða: sama sagan í tvær áttir. And bætir við, but setur upp andstæðu, or býður val. Notaðu annaðhvort because eða so í sömu setningu, ekki bæði. A1-29

It was cold, so I wore a coat.
Það var kalt, svo ég fór í úlpu.
„svo“ → so
I wore a coat because it was cold.
Ég fór í úlpu af því að það var kalt.
„af því að“ → because
The hotel was nice, but the food was terrible.
Hótelið var fínt, en maturinn var hræðilegur.
andstæða → but
Do you want tea or coffee?
Viltu te eða kaffi?
val → or
  • Athugaðu: hvað kemur á eftir orðinu – afleiðing? → so. Ástæða? → because. Eitthvað ólíkt eða óvænt? → but. Val? → or.

Algengar villur

❌I working now.
✅I'm working now. eða I am working now.
Á undan -ing myndinni þarf be (am / is / are). A1-22
❌Do you working today?
✅Are you working today?
Í spurningunni færist be; do þarf ekki. A1-22
❌He's runing in the park.
✅He's running in the park.
Eitt sérhljóð með áherslu + eitt samhljóð → tvöfaldaðu. A1-22
❌I'm knowing her very well.
✅I know her very well.
Know er ástandssögn. A1-23
❌I'm having a car.
✅I have a car.
Have = eiga → einföld mynd. A1-23
⚠️Listen! She sings. (= right now)
✅Listen! She's singing.
Málfræðilega rétt, en með rangri merkingu hér: she sings = hún syngur að jafnaði. Í gangi núna → -ing mynd. A1-23
❌Can you give me an information?
✅Can you give me some information?
Information er óteljanlegt: ekkert a / an. A1-24
❌How many money do you need?
✅How much money do you need?
Money er óteljanlegt → how much. A1-24
❌There are some bread on the table.
✅There is some bread on the table.
Óteljanlegt → there is. A1-24
⚠️We don't have some milk.
✅We don't have any milk.
Málfræðilega mögulegt, en „engin mjólk“ → any. A1-24
❌I enjoy to swim.
✅I enjoy swimming.
enjoy + -ing mynd. A1-25
❌I want go home.
✅I want to go home.
want + to + grunnmynd. A1-25
⚠️Do you like a coffee? (offering one now)
✅Would you like a coffee?
Málfræðilega rétt, en Do you like…? spyr um almennan smekk; það er ekki boð. A1-25
❌They was at home.
✅They were at home.
they → were. A1-26
❌I am born in 1995.
✅I was born in 1995.
Fæðingin er liðin. A1-26
❌I was there before two days.
✅I was there two days ago.
ago kemur á eftir tímanum. A1-26
❌She studyed all night.
✅She studied all night.
Samhljóð + y → -ied. A1-27
❌I was work late yesterday.
✅I worked late yesterday.
Bættu ekki was við á undan þátíðinni. A1-27
❌We arrived in last Monday.
✅We arrived last Monday.
Á undan last er engin forsetning. A1-27
❌I didn't went to work.
✅I didn't go to work.
Á eftir didn't kemur grunnmynd. A1-28
❌Where you went?
✅Where did you go?
Spurning með spurnarorði í þátíð þarf did (nema spurnarorðið sé sjálft frumlagið: Who came?). A1-28
❌Did you be tired?
✅Were you tired?
Be notar ekki did. A1-28
❌Because I was hungry, so I ate a sandwich.
✅Because I was hungry, I ate a sandwich. eða I was hungry, so I ate a sandwich.
Notaðu annaðhvort because eða so, ekki bæði. A1-29
❌I don't like it too.
✅I don't like it either.
Í lok neitandi setningar notarðu either. A1-29

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ég stend í biðröð núna“ → I stand um það sem er í gangi. Á íslensku dugar venjuleg nútíð oft um það sem er að gerast einmitt núna: „Ég stend í langri biðröð“, „Hann talar við kennarann núna.“ Á ensku lýsir Present Simple vana eða staðreynd. Það sem er í gangi á þessu augnabliki er am / is / are + -ing mynd. A1-22 A1-23

⚠️Can you call me back later? I stand in a very long queue at the passport office in Reykjavik, and my phone battery is almost dead.
✅Can you call me back later? I'm standing in a very long queue at the passport office in Reykjavik, and my phone battery is almost dead.
Málfræðilega rétt, en I stand hljómar eins og vani; í gangi núna → I'm standing

2. „Fréttirnar voru góðar“ → The news were. Á íslensku eru „fréttir“ í fleirtölu: „Fréttirnar voru góðar“, „Engar fréttir eru góðar fréttir.“ Enska news er óteljanlegt og fer með sögn í eintölu – líka í þátíð: the news was, it was. A1-24 A1-26

❌We waited at the hospital in Akureyri all morning, and when the doctor finally came out, the news were good: Grandpa can go home on Friday.
✅We waited at the hospital in Akureyri all morning, and when the doctor finally came out, the news was good: Grandpa can go home on Friday.
news + was

3. „Hún vildi fara heim“ → She wanted go. Á eftir „vilja“ kemur nafnháttur án „að“: „Hún vildi fara heim“, „Við viljum kaupa hús.“ Á ensku kemur to á eftir want og would like, líka í þátíð: She wanted to go. A1-25

❌After three hours on the glacier in the rain, my little sister wanted go back to the hotel in Skaftafell and have a hot shower.
✅After three hours on the glacier in the rain, my little sister wanted to go back to the hotel in Skaftafell and have a hot shower.
want + to + grunnmynd

4. „Hvenær fóruð þið?“ → When left you? Á íslensku myndum við spurningu í þátíð með því að setja sögnina á undan frumlaginu: „Hvenær fóruð þið?“, „Hvað keyptirðu?“ Á ensku þarf did + frumlag + grunnmynd: When did you leave? Aðeins be fer sjálft á undan frumlaginu (Were you…?). A1-28

❌The party at Siggi's place was great! When left you, and how did you get back to Hafnarfjordur without a car?
✅The party at Siggi's place was great! When did you leave, and how did you get back to Hafnarfjordur without a car?
did + frumlag + grunnmynd

5. „og svo fórum við…“ → and so. Á íslensku getur „svo“ bæði sýnt afleiðingu („Það var kalt, svo ég fór í úlpu“) og það sem gerðist næst („Við borðuðum hjá ömmu og svo fórum við í bíó“). Á ensku sýnir so afleiðingu; um það sem gerðist næst segirðu then eða and then. A1-29

⚠️On Saturday we had pancakes at Grandma's house in Hveragerdi, and so we drove to the new bakery in Selfoss for coffee and cake.
✅On Saturday we had pancakes at Grandma's house in Hveragerdi, and then we drove to the new bakery in Selfoss for coffee and cake.
Málfræðilega rétt, en so þýðir „þess vegna“; næsta skref → and then

Gullnu reglurnar

  • A1-22 am / is / are + -ing mynd = athöfn sem er í gangi: núna, um þessar mundir, tímabundið eða að breytast. Gleymdu aldrei be og athugaðu stafsetningu -ing myndarinnar.
  • A1-23 Prófíll eða bein útsending? Venjur, daglegt líf, staðreyndir og varanlegar aðstæður → Present Simple. Í gangi núna, um þessar mundir eða tímabundið → Present Continuous. Ástandssagnir (know, like, want, need, believe, understand…) standa venjulega í einfaldri mynd.
  • A1-24 Teljanlegt nafnorð: a / an og fleirtala. Óteljanlegt nafnorð: ekkert a / an, engin fleirtala, sögnin í eintölu. Some aðallega í játandi setningum, boðum og beiðnum, any aðallega í neitandi setningum og spurningum. How many + teljanlegt; how much + óteljanlegt.
  • A1-25 Almennar tilfinningar → like / love / hate / enjoy / don't mind + -ing mynd (eða nafnorð). Óskir → want / would like + to + grunnmynd (eða nafnorð). Kurteis beiðni er I'd like…, boð er Would you like…?
  • A1-26 I / he / she / it → was. You / we / they → were. Neitun: wasn't, weren't. Spurning: Was she…? Were you…? – be myndar sjálft spurningar og neitun, án did.
  • A1-27 Regluleg þátíð = sögn + -ed, eins í öllum persónum. Athugaðu stafsetninguna (lived, studied, stopped) og bættu aðeins við atkvæði á eftir hljóðunum t eða d (wanted, needed).
  • A1-28 Í játandi setningu notarðu þátíðarmyndina (went, saw, worked). Í neitun og spurningum didn't / Did + grunnmynd (didn't go, Did you see?) – did ber þátíðina. Be myndar neitun og spurningar án did.
  • A1-29 and (+), but (≠), or (?), so (→ afleiðing), because (← ástæða). Also stendur inni í setningunni; too / as well í lokin. Settu yfirleitt kommu á undan but og so, en ekki á undan because.

Æfingar

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku
    Veldu rétta svarið: I usually to work, but this week I the bus.
  2. A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku
    Veldu rétta svarið: She … a new laptop.
  3. A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many
    Veldu rétta svarið: How … eggs do we need?
  4. A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many
    Boð: Do you want … cake?
  5. A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega
    Veldu rétta svarið: … a coffee? I'm making one now.
  6. A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar
    Veldu rétta svarið: … at the party?
  7. A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar
    Veldu rétta svarið: … out last night?
  8. A1-29 And, but, or, so, because á ensku: tengiorð útskýrð á íslensku
    Veldu rétta svarið: It was raining, … we stayed at home.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í textanum.

My birthday
Last Saturday 25 (be) my birthday. My friends 26 (invite) me to a small restaurant by the river. The food 27 (be) great, and there 28 (be) live music. I 29 (have) fish, and my friend Ola 30 (try) the pasta. We 31 (not / want) dessert, 32 (but / because) the waiter brought a big cake! Now it's Monday. I 33 (sit) at my desk, and I 34 (look) at the photos. I 35 (love) them! Would you like 36 (see) them?

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um daginn þinn, helgina og ferð á kaffihús.

  1. A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku
    Skrifaðu eina setningu um venjulegan dag hjá þér og eina um það sem er öðruvísi í þessari viku.
  2. A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar
    Skrifaðu þrjár setningar um síðustu helgi: eina með was eða were, eina játandi setningu í þátíð og eina neitandi.
  3. A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega
    Þú ert á kaffihúsi. Pantaðu kurteislega og segðu frá einu sem þér finnst gaman að gera þar.
Svör

A. Form

  1. running
  2. is sleeping / 's sleeping
  3. slices
  4. cooking
  5. Were
  6. stopped
  7. didn't see / did not see
  8. bought

B. Merking

  1. drive … am taking
  2. needs
  3. many
  4. some
  5. Would you like
  6. Were you
  7. Did you go
  8. so

C. Finndu villuna

  1. Are you working today? / Do you work today?
  2. This bag belongs to Sara.
  3. I need some advice. / I need advice.
  4. I want to go home.
  5. I was born in 2001.
  6. She studied all night.
  7. Did you see the film?
  8. ✓ There were about fifty people at the party.

D. Í samhengi

  1. was
  2. invited
  3. was
  4. was
  5. had
  6. tried
  7. didn't want / did not want
  8. but
  9. 'm sitting / am sitting
  10. 'm looking / am looking
  11. love
  12. to see

E. Spreyttu þig

  1. I usually work in an office. This week I'm working from home.
  2. I was at home on Saturday. I watched a film with my sister. I didn't go out.
  3. I'd like a cup of tea and a piece of cake, please. I love reading in cafés.

F. Blönduð upprifjun

  1. watches
  2. Does
  3. We often eat pizza.
  4. in
  5. can
  6. them
Android appLærðu á ferðinni Google Play