Upprifjun: Present Continuous, magn og þátíð á ensku (A1-22–A1-29)
Review: Present Continuous, Quantities and the Past
Á þessari síðu
Þessi upprifjun nær yfir
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli Present Simple (einföld nútíð) og Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi), talað um magn með some / any og how much / how many, sagt hvað þér líkar og beðið kurteislega um það sem þú vilt, sagt stutta sögu í þátíð með was / were, reglulegum og óreglulegum sögnum og did, og tengt hugsanir þínar saman með and, but, or, so, because – öll verkfærakista A1 saman.
Það sem við lærðum
| Kennslustund | Efni | Lykildæmi |
|---|---|---|
| A1-22 | am / is / are + -ing mynd um athöfn í gangi: núna, um þessar mundir, tímabundið eða að breytast; stafsetning -ing myndarinnar (making, sitting, lying) | "What are you doing?" "I'm looking for my keys." |
| A1-23 | prófíll eða bein útsending? venjur og staðreyndir → Present Simple; núna eða tímabundið → Present Continuous; ástandssagnir standa í einfaldri mynd; think og have hafa tvær merkingar | I work in a bank, but today I'm working from home. |
| A1-24 | teljanlegt (a / an, fleirtala) og óteljanlegt (ekkert a / an, engin fleirtala, sögnin í eintölu); some í játandi setningum, boðum og beiðnum, any í neitun og spurningum; how many / how much; a glass of, a piece of | Do you want some cake? |
| A1-25 | like / love / hate / enjoy / don't mind + -ing mynd; want / would like + to + grunnmynd; Would you like…? (boð) og Do you like…? (almennt) | I'd like to make an appointment for Monday. |
| A1-26 | was (I / he / she / it) og were (you / we / they); wasn't, weren't, Was…? Were…?; there was / there were; I was born; ago, last | There were about fifty people at the wedding. |
| A1-27 | regluleg þátíð = sögn + -ed, eins í öllum persónum; stafsetning (lived, studied, stopped); þrenns konar framburður á -ed | We booked our flights two weeks ago. |
| A1-28 | óreglulegar þátíðarmyndir (went, had, saw, bought…); didn't + grunnmynd; Did + frumlag + grunnmynd?; be myndar sín eigin form | Where did you go on holiday? |
| A1-29 | and (+), but (≠), or (?), so (afleiðing), because (ástæða); also í miðju, too / as well í lokin; kommur | It was raining, so we stayed at home. |
Mikilvægur samanburður
Present Simple eða Present Continuous – Present Simple er prófíllinn: venjur, daglegt líf, staðreyndir, varanlegar aðstæður. Present Continuous er bein útsending: í gangi núna, um þessar mundir eða tímabundið. „Er að“ hjálpar okkur oft, en íslenska „vinn“, „bý“, „keyrir“ getur passað við hvort tveggja – á ensku þarftu að velja. A1-22 A1-23
- Athugaðu: satt almennt eða vani (usually, every day)? → Present Simple. Gerist núna eða aðeins í takmarkaðan tíma (now, this week)? → Present Continuous.
Athafnarsögn eða ástandssögn – Ástandssagnir (know, like, love, want, need, believe, understand, mean, belong) standa yfirleitt í einfaldri mynd, líka þegar þú meinar „einmitt núna“ – og líka þar sem við segjum „er að“ í íslensku talmáli. Think og have geta verið hvort tveggja: skoðun eða eign er ástand, hugsun eða athöfn er athöfn. A1-23
- Athugaðu: sést eitthvað gerast í „beinu útsendingunni“ (athöfn)? → -ing mynd er möguleg. Er þetta að vita, vilja, líka við, eiga eða skoðun? → einföld mynd.
some eða any; how much eða how many – Some í játandi setningum, boðum og beiðnum; any í neitandi setningum og raunverulegum spurningum. How many + teljanlegt nafnorð í fleirtölu; how much + óteljanlegt nafnorð – alveg eins og „mörg“ og „mikið“. Með óteljanlegu nafnorði er sögnin í eintölu, líka þegar íslenska orðið er í fleirtölu („peningar“, „fréttir“). A1-24
- Athugaðu: játandi setning eða boð sem þú býst við „já“ við? → some. Neitun eða raunveruleg spurning? → any. Má telja hlutina einn og einn? → how many. Ekki? → how much.
-ing mynd eða to + grunnmynd; Do you like…? eða Would you like…? – Almennar tilfinningar (like, love, hate, enjoy, don't mind) + -ing mynd. Óskir (want, would like) horfa fram á við + to, líka þótt „vil“ hafi ekkert „að“. Do you like…? spyr um almennan smekk; Would you like…? býður eða býður heim núna. A1-25
- Athugaðu: almenn tilfinning? → like / enjoy + -ing mynd, Do you like…? Ósk, beiðni eða boð núna? → want / would like + to, I'd like…, Would you like…?
was / were eða did – Be myndar sjálft neitun og spurningar í þátíð: wasn't, weren't, Was…? Were…? Allar aðrar sagnir nota did / didn't + grunnmynd. A1-26 A1-28
- Athugaðu: er sögnin be (+ lýsingarorð, nafnorð eða staður)? → was / were. Einhver önnur sögn? → did / didn't.
Þátíðarmynd eða grunnmynd á eftir did – Í játandi setningu notarðu þátíðarmyndina: -ed í reglulegum sögnum, sérstaka mynd í óreglulegum. Á eftir did eða didn't fer aðalsögnin aftur í grunnmynd – ólíkt íslensku „kom ekki“, þar sem þátíðin helst á aðalsögninni. A1-27 A1-28
- Athugaðu: er did / didn't í setningunni? → grunnmynd (go, see, watch). Ekkert did? → þátíðarmynd (went, saw, watched).
Nútíð eða þátíð – Nútíð lýsir því sem er núna eða alltaf satt; þátíð lýsir liðnum tíma. Tímaorð um liðinn tíma (yesterday, last week, two days ago) kalla á þátíð, og á undan last og yesterday er engin forsetning. „Fyrir klukkutíma“ er an hour ago. A1-12 A1-27
- Athugaðu: er tíminn liðinn (yesterday, last…, …ago, in 2015)? → þátíð. Núna, alltaf eða venjulega? → nútíð.
so eða because; and, but eða or – So + afleiðing; because + ástæða: sama sagan í tvær áttir. And bætir við, but setur upp andstæðu, or býður val. Notaðu annaðhvort because eða so í sömu setningu, ekki bæði. A1-29
- Athugaðu: hvað kemur á eftir orðinu – afleiðing? → so. Ástæða? → because. Eitthvað ólíkt eða óvænt? → but. Val? → or.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Ég stend í biðröð núna“ → I stand um það sem er í gangi. Á íslensku dugar venjuleg nútíð oft um það sem er að gerast einmitt núna: „Ég stend í langri biðröð“, „Hann talar við kennarann núna.“ Á ensku lýsir Present Simple vana eða staðreynd. Það sem er í gangi á þessu augnabliki er am / is / are + -ing mynd. A1-22 A1-23
2. „Fréttirnar voru góðar“ → The news were. Á íslensku eru „fréttir“ í fleirtölu: „Fréttirnar voru góðar“, „Engar fréttir eru góðar fréttir.“ Enska news er óteljanlegt og fer með sögn í eintölu – líka í þátíð: the news was, it was. A1-24 A1-26
3. „Hún vildi fara heim“ → She wanted go. Á eftir „vilja“ kemur nafnháttur án „að“: „Hún vildi fara heim“, „Við viljum kaupa hús.“ Á ensku kemur to á eftir want og would like, líka í þátíð: She wanted to go. A1-25
4. „Hvenær fóruð þið?“ → When left you? Á íslensku myndum við spurningu í þátíð með því að setja sögnina á undan frumlaginu: „Hvenær fóruð þið?“, „Hvað keyptirðu?“ Á ensku þarf did + frumlag + grunnmynd: When did you leave? Aðeins be fer sjálft á undan frumlaginu (Were you…?). A1-28
5. „og svo fórum við…“ → and so. Á íslensku getur „svo“ bæði sýnt afleiðingu („Það var kalt, svo ég fór í úlpu“) og það sem gerðist næst („Við borðuðum hjá ömmu og svo fórum við í bíó“). Á ensku sýnir so afleiðingu; um það sem gerðist næst segirðu then eða and then. A1-29
Gullnu reglurnar
- A1-22 am / is / are + -ing mynd = athöfn sem er í gangi: núna, um þessar mundir, tímabundið eða að breytast. Gleymdu aldrei be og athugaðu stafsetningu -ing myndarinnar.
- A1-23 Prófíll eða bein útsending? Venjur, daglegt líf, staðreyndir og varanlegar aðstæður → Present Simple. Í gangi núna, um þessar mundir eða tímabundið → Present Continuous. Ástandssagnir (know, like, want, need, believe, understand…) standa venjulega í einfaldri mynd.
- A1-24 Teljanlegt nafnorð: a / an og fleirtala. Óteljanlegt nafnorð: ekkert a / an, engin fleirtala, sögnin í eintölu. Some aðallega í játandi setningum, boðum og beiðnum, any aðallega í neitandi setningum og spurningum. How many + teljanlegt; how much + óteljanlegt.
- A1-25 Almennar tilfinningar → like / love / hate / enjoy / don't mind + -ing mynd (eða nafnorð). Óskir → want / would like + to + grunnmynd (eða nafnorð). Kurteis beiðni er I'd like…, boð er Would you like…?
- A1-26 I / he / she / it → was. You / we / they → were. Neitun: wasn't, weren't. Spurning: Was she…? Were you…? – be myndar sjálft spurningar og neitun, án did.
- A1-27 Regluleg þátíð = sögn + -ed, eins í öllum persónum. Athugaðu stafsetninguna (lived, studied, stopped) og bættu aðeins við atkvæði á eftir hljóðunum t eða d (wanted, needed).
- A1-28 Í játandi setningu notarðu þátíðarmyndina (went, saw, worked). Í neitun og spurningum didn't / Did + grunnmynd (didn't go, Did you see?) – did ber þátíðina. Be myndar neitun og spurningar án did.
- A1-29 and (+), but (≠), or (?), so (→ afleiðing), because (← ástæða). Also stendur inni í setningunni; too / as well í lokin. Settu yfirleitt kommu á undan but og so, en ekki á undan because.
Æfingar
A. Form
Fylltu í eyðurnar og skrifaðu myndirnar.
-
A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar Skrifaðu -ing myndina: run
-
A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar Shh! The baby (sleep).
-
A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many Fylltu í eyðuna: three of bread (slice)
-
A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega I enjoy (cook) for my friends.
-
A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar you at home last night?
-
A1-27 Past Simple á ensku: reglulegar sagnir með -ed – útskýringar og æfingar We (stop) at a café on the way.
-
A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar I (not / see) her yesterday.
-
A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar Þátíð sagnarinnar buy:
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku Veldu rétta svarið: I usually to work, but this week I the bus.
-
A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku Veldu rétta svarið: She … a new laptop.
-
A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many Veldu rétta svarið: How … eggs do we need?
-
A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many Boð: Do you want … cake?
-
A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega Veldu rétta svarið: … a coffee? I'm making one now.
-
A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar Veldu rétta svarið: … at the party?
-
A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar Veldu rétta svarið: … out last night?
-
A1-29 And, but, or, so, because á ensku: tengiorð útskýrð á íslensku Veldu rétta svarið: It was raining, … we stayed at home.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar Do you working today?
-
A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku This bag is belonging to Sara.
-
A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many I need some advices.
-
A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega I want go home.
-
A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar I am born in 2001.
-
A1-27 Past Simple á ensku: reglulegar sagnir með -ed – útskýringar og æfingar She studyed all night.
-
A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar Did you saw the film?
-
A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar There were about fifty people at the party.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum.
Last Saturday 25 (be) my birthday. My friends 26 (invite) me to a small restaurant by the river. The food 27 (be) great, and there 28 (be) live music. I 29 (have) fish, and my friend Ola 30 (try) the pasta. We 31 (not / want) dessert, 32 (but / because) the waiter brought a big cake! Now it's Monday. I 33 (sit) at my desk, and I 34 (look) at the photos. I 35 (love) them! Would you like 36 (see) them?
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um daginn þinn, helgina og ferð á kaffihús.
-
A1-23 Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku Skrifaðu eina setningu um venjulegan dag hjá þér og eina um það sem er öðruvísi í þessari viku.
-
A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar Skrifaðu þrjár setningar um síðustu helgi: eina með was eða were, eina játandi setningu í þátíð og eina neitandi.
-
A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega Þú ert á kaffihúsi. Pantaðu kurteislega og segðu frá einu sem þér finnst gaman að gera þar.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-12 Present Simple á ensku: I work, she works – útskýringar og æfingar My brother (watch) TV every evening.
-
A1-13 Present Simple á ensku: don't, doesn't, do, does – neitun og spurningar your sister speak French?
-
A1-15 Always, usually, never: hversu oft? Tíðniatviksorð á ensku Raðaðu orðunum í rétta röð: often / we / pizza / eat
-
A1-20 At, on, in á ensku: forsetningar með tíma – útskýringar og æfingar I was born 1999.
-
A1-17 Can og can't á ensku: að geta, kunna og mega – útskýringar og æfingar "Can you swim?" "Yes, I ."
-
A1-09 Fornöfn í andlagi á ensku: me, him, her, us, them (object pronouns) My keys? I can't find .
Svör
A. Form
- running
- is sleeping / 's sleeping
- slices
- cooking
- Were
- stopped
- didn't see / did not see
- bought
B. Merking
- drive … am taking
- needs
- many
- some
- Would you like
- Were you
- Did you go
- so
C. Finndu villuna
- Are you working today? / Do you work today?
- This bag belongs to Sara.
- I need some advice. / I need advice.
- I want to go home.
- I was born in 2001.
- She studied all night.
- Did you see the film?
- ✓ There were about fifty people at the party.
D. Í samhengi
- was
- invited
- was
- was
- had
- tried
- didn't want / did not want
- but
- 'm sitting / am sitting
- 'm looking / am looking
- love
- to see
E. Spreyttu þig
- I usually work in an office. This week I'm working from home.
- I was at home on Saturday. I watched a film with my sister. I didn't go out.
- I'd like a cup of tea and a piece of cake, please. I love reading in cafés.
F. Blönduð upprifjun
- watches
- Does
- We often eat pizza.
- in
- can
- them
