SlowingoMálfræði
A1 9 / 32

Fornöfn í andlagi á ensku: me, him, her, us, them (object pronouns)

Me, Him, Her, Us, Them: Object Pronouns

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu notað rétt fornafn á eftir sögn eða forsetningu (I love her., This is for you.) og sagt eðlilega It's me. og Me too.

Aðalatriðið

Í A1-01 sástu að enskan sýnir hlutverk orðs með staðnum: frumlagið á undan sögninni, andlagið á eftir henni. Fornöfnin ganga skrefi lengra – þau breyta líka um mynd til að sýna hlutverkið.

Hugsaðu þér fornafnið sem leikara með tvo búninga. Á undan sögninni, þegar hann framkvæmir athöfnina, klæðist she frumlagsbúningnum: She is my sister. Á eftir sögninni skiptir hann yfir í andlagsbúninginn: I love her. Sama manneskjan, annað hlutverk, annar búningur.

Fimm fornöfn eiga tvo búninga: I/me, he/him, she/her, we/us, they/them. Tvö fornöfn – you og it – nota sama búninginn í báðum hlutverkum.

Reglan er einföld: á undan sögninni → frumlagsmynd; á eftir sögn eða forsetningu → andlagsmynd.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslensk fornöfn skipta líka um mynd eftir hlutverki – reyndar oftar en ensk. „Ég“ verður „mig“, „mér“ og „mín“; „hún“ verður „hana“ og „henni“. Hugmyndin er því kunnugleg: I er „ég“, og me nær yfir „mig“, „mér“ og „mín“. Hér er þetta eins, bara einfaldara.

Munurinn liggur í þremur atriðum. Í fyrsta lagi tölum við um hluti sem „hann“ og „hana“ eftir kyni orðsins („Hvar er fjarstýringin? Ég finn hana ekki“), en á ensku er hlutur alltaf it – líka í andlagi. Í öðru lagi fylgja mörgum sögnum aðrar forsetningar en á íslensku: „hlusta á mig“ er listen to me, „bíða eftir okkur“ er wait for us, „útskýra fyrir mér“ er explain to me. Í þriðja lagi notum við nefnifall í stuttum svörum („Þetta er ég“, „Ég líka“), en á ensku er andlagsmyndin eðlileg: It's me. Me too.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég þekki þau vel.We know them very well.fornafnið skiptir um mynd – hér er þetta eins
Súpan er frábær. Ég elska hana.This soup is great. I love it.hlutur er „hann / hún“ á íslensku; á ensku it
Hlustaðu á mig.Listen to me.„á“ → to
Bíddu eftir mér.Wait for me.„eftir“ → for
Þetta er ég. / Ég líka.It's me. / Me too.á íslensku nefnifall; á ensku andlagsmynd
Ég og systir mín erum í Róm.My sister and I are in Rome.á íslensku oft „ég“ fyrst; á ensku er kurteisara að nefna hinn fyrst

Í stuttu máli: á eftir sögn og forsetningu → me, him, her, us, them; hlutur → it; og lærðu forsetninguna með sögninni (listen to, wait for).

Form

Fornöfn í frumlagi og andlagi

Frumlag (á undan sögn)Andlag (á eftir sögn eða forsetningu)
Ime
youyou
hehim
sheher
itit
weus
theythem

Staðsetning

FrumlagSögnAndlag
Iloveher.
Weknowthem.
Theyneedus.
Youlikehim.
Forsetning + andlagsmyndDæmi
withMy brother is with us.
forThis is for you.
fromThe message is from her.
aboutThe film is about them.
next to / nearnext to me, near him

Stuttar daglegar setningar – með andlagsmynd

SetningMerking
It's me.að segja hver maður er (við dyrnar, á mynd)
Me too.ég líka
Who, me?Ertu að tala um mig?

Notkun

1Á eftir sögn

Manneskjan eða hluturinn sem athöfnin beinist að kemur á eftir sögninni, í andlagsmynd. (Sagnirnar hér nota mynstrið I / you / we / they úr A1-01; he / she / it + sögn kemur í A1-12.)

I really like him.
Mér líkar mjög vel við hann.
á íslensku „mér líkar“; á ensku I + like + him
We know them very well.
Við þekkjum þau mjög vel.
„þau“ → them
My parents visit us every Sunday.
Foreldrar mínir heimsækja okkur á hverjum sunnudegi.
I miss you.
Ég sakna þín.
„þín“ → you
They need us.
Þau þurfa á okkur að halda.

2Á eftir forsetningu

Á eftir forsetningum eins og with, for, to, about, at, from, near og without notarðu andlagsmynd. Íslenskan setur líka fornafnið í aukafall á eftir forsetningu („með okkur“, „handa þér“) – hér er þetta eins.

My brother is with us.
Bróðir minn er með okkur.
„með okkur“ → with us
This present is for you.
Þessi gjöf er handa þér.
„handa þér“ → for you
The message is from her.
Skilaboðin eru frá henni.
„frá henni“ → from her
Your bag is next to me.
Taskan þín er við hliðina á mér.
This song is about him.
Þetta lag fjallar um hann.
„um hann“ → about him

3Í stað nafnorðs

Notaðu fornafn í andlagsmynd svo að þú þurfir ekki að endurtaka nafnorðið. It er um einn hlut; them bæði um fólk og hluti. Á íslensku fer fornafnið eftir kyni orðsins („hann“, „hana“, „það“), en á ensku er hlutur alltaf it.

"Where's my phone?" "I have it."
„Hvar er síminn minn?“ „Ég er með hann.“
síminn er „hann“ á íslensku; á ensku it
I love these shoes. I wear them every day.
Ég elska þessa skó. Ég er í þeim á hverjum degi.
them = hlutir
Anna is my best friend. I see her every day.
Anna er besta vinkona mín. Ég hitti hana á hverjum degi.
„hana“ → her
My grandparents are in Spain. I miss them.
Afi og amma eru á Spáni. Ég sakna þeirra.
This soup is great. I love it.
Þessi súpa er frábær. Ég elska hana.
súpan er „hún“ á íslensku; á ensku it

4It's me og Me too

Í daglegri ensku er andlagsmyndin notuð í stuttum svörum og á eftir be. (It is I er mjög gamaldags og formlegt.) Á íslensku notum við nefnifall („Þetta er ég“, „Ég líka“).

Who's there?
Hver er þarna?
It's me, Jack.
Þetta er ég, Jack.
svar við spurningunni á undan; „ég“ → me
I'm tired.
Ég er þreyttur.
Me too.
Ég líka.
„ég líka“ → me too
"That's you in this photo!" "Yes, that's me."
„Þetta ert þú á myndinni!“ „Já, þetta er ég.“
„þetta er ég“ → that's me
"Is this for me?" "Yes, it's for you."
„Er þetta handa mér?“ „Já, þetta er handa þér.“
"Who's hungry?" "Me!"
„Hver er svangur?“ „Ég!“
á íslensku „ég“, á ensku me

Algengar villur

❌I like he.
✅I like him.
Á eftir sögn: andlagsmynd.
❌This is for I.
✅This is for me.
Á eftir forsetningu: andlagsmynd.
❌This is for we.
✅This is for us.
Á eftir forsetningu: us.
❌Me am a student.
✅I am a student.
Á undan sögn: frumlagsmynd.
❌Him is my brother.
✅He is my brother.
Á undan sögn: he.
❌I love this jacket. I wear every day.
✅I wear it every day.
Andlagið má ekki vanta: it.
❌I love my cats. I play with it every day.
✅I play with them every day.
Fleiri en einn: them.
⚠️Between you and I, the food is terrible.
✅Between you and me, the food is terrible.
Heyrist oft, en á eftir forsetningu er me rétt í vönduðu máli.
⚠️Me and my sister are in Rome.
✅My sister and I are in Rome.
Algengt í tali, en í frumlagi er My sister and I rétt í vönduðu máli.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ég finn hana ekki“ (fjarstýringin) → him / her um hluti. Á íslensku tölum við um hluti sem „hann“ og „hana“ eftir kyni orðsins: „Fjarstýringin? Ég finn hana ekki.“ „Lopapeysan frá ömmu? Ég er í henni á hverjum degi.“ Á ensku er einn hlutur alltaf it, líka í andlagi.

❌Where's the remote control? I want to watch the handball match, but I can't find her anywhere!
✅Where's the remote control? I want to watch the handball match, but I can't find it anywhere!
hlutur → it
❌My grandmother knitted this wool sweater for me, and I wear him every day from October to April.
✅My grandmother knitted this wool sweater for me, and I wear it every day from October to April.
hlutur → it

2. „hlusta á hann“, „bíða eftir okkur“ → listen on him, wait after us. Á íslensku fylgja mörgum sögnum forsetningar sem passa ekki við ensku: „hlusta á“, „bíða eftir“. Á ensku eru það listen to og wait for – og fornafnið kemur á eftir forsetningunni.

❌When Grandpa tells stories about his years on the trawler, all the grandchildren listen on him for hours.
✅When Grandpa tells stories about his years on the trawler, all the grandchildren listen to him for hours.
„hlusta á“ → listen to
❌The bus driver on the route to Akureyri airport is very kind; he always waits after us when we are late.
✅The bus driver on the route to Akureyri airport is very kind; he always waits for us when we are late.
„bíða eftir“ → wait for

3. „útskýra fyrir mér“ → explain for me. Á íslensku segjum við „Geturðu útskýrt þetta fyrir mér?“ Á ensku er forsetningin to: explain something to me. Explain for me hljómar eins og útskýringin sé gerð í staðinn fyrir mig.

⚠️Arnar, can you explain for me how the new parking app in Reykjavik works? I always pay too much.
✅Arnar, can you explain to me how the new parking app in Reykjavik works? I always pay too much.
Málfræðilega rétt, en eðlilegt er: explain to me.

4. „Ég og Siggi“ → I and Siggi. Á íslensku er eðlilegt að segja „Ég og Siggi förum í sund“. Á ensku er venjan að nefna hinn fyrst og sjálfan sig síðast: Siggi and I. I and Siggi er skiljanlegt, en hljómar óeðlilega.

⚠️I and my cousin Siggi are driving around the Westfjords in a camper van this summer.
✅My cousin Siggi and I are driving around the Westfjords in a camper van this summer.
Málfræðilega rétt, en á ensku nefnum við okkur sjálf síðast.

Ekki rugla saman

her (andlag) og her (eign) – her er bæði fornafn í andlagi og eignarfornafn (sjá A1-08). Skoðaðu hvað kemur á eftir.

I know her.
Ég þekki hana.
andlag: ekkert á eftir
I know her brother.
Ég þekki bróður hennar.
eign: + nafnorð

Fornöfn í andlagi og afturbeygð fornöfn – þegar frumlag og andlag eru sama manneskjan notarðu myself, herself…: sjá A2-14. Hér hjálpar íslenska „sig / sér“.

She's angry with her.
Hún er reið út í hana.
önnur kona
She's angry with herself.
Hún er reið út í sjálfa sig.
sama manneskjan: herself; sjá A2-14

Tveir með and – hvert fornafn fylgir samt sínum stað. My sister and I er frumlag; my sister and me er andlag.

My sister and I are in Rome.
Ég og systir mín erum í Róm.
frumlag; á ensku nefnum við okkur síðast
The message is for my sister and me.
Skilaboðin eru til mín og systur minnar.
á eftir forsetningu: me

Stafsetning og framburður

  • Í hröðu tali eru fornöfn í andlagi yfirleitt veik og stutt:

- him → /ɪm/: I like him hljómar eins og „I like-im“. - her → /ə/ (UK), /ɚ/ (US): I love her hljómar eins og „I love-er“. - them → /ðəm/ eða /əm/: I miss them hljómar eins og „I miss-em“. - us → /əs/: with us er með mjög stuttu sérhljóði.

  • Veika sérhljóðið /ə/ er ekki til á íslensku, svo okkur hættir til að bera hvert fornafn fram skýrt og sterkt. Leyfðu þeim að vera stutt – þá hljómar enskan þín eðlilegri.
  • Fornöfnin fá aðeins áherslu þegar þú berð saman: I like him, not her – segðu him og her skýrt og sterkt.
  • them byrjar á /ð/ – sama hljóði og íslenska „ð“. En á íslensku stendur ð aldrei fremst í orði, svo gættu þess að segja ekki d.
  • me og you eru aðeins með stórum staf fremst í setningu (Me too.); aðeins I er alltaf með stórum staf.

Gullna reglan

Á undan sögn → I, he, she, we, they. Á eftir sögn eða forsetningu → me, him, her, us, them. You og it breytast aldrei, og hlutur er alltaf it. Lærðu forsetninguna með sögninni: listen to me, wait for us, explain it to me.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttu fornafni.

  1. I love my grandmother. I visit every week.
  2. Mr Jones is our teacher. We like a lot.
  3. My friends and I are at the café. This table is for .
  4. These cookies are great. I love !
  5. "Where's the key?" "I have ."
  6. Your coffee is next to ___. …
  7. Skrifaðu andlagsmyndina: they

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: … are my neighbours.
  2. Veldu rétta svarið: This message is for ….
  3. "Who is it?" "It's ___, Sarah!" …
  4. "I love pizza." "___ too!" …
  5. Veldu rétta svarið: I know … brother.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. The present is from I.
  2. Him is a doctor.
  3. This is my favourite cereal. I buy every week.
  4. My cats are great. I play with it every day.
  5. That's me in the photo.

D. Í samhengi

Veldu rétt fornafn í hverja eyðu.

A message to a friend
Hi Sara! The photos are great — I love 18 (they / them)! Your brother is in one photo. I like 19 (he / him) — he's so funny. And who is the girl next to 20 (he / him)? Is it 21 (she / her), your cousin Mia? My friend Tom and 22 (I / me) are in Lisbon now. The weather is great for 23 (we / us)!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um fólk sem þér líkar vel við og svaraðu stutt.

  1. Skrifaðu um tvær manneskjur sem þér líkar vel við og notaðu fornöfn í andlagsmynd.
  2. Svaraðu: einhver spyr við dyrnar "Who's there?"; vinur segir "I'm hungry."

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-08 Eignarfornöfn og 's á ensku: my, your, his, her, its og Tom's
    Maria is with ___ brother. …
  2. A1-07 This, that, these, those á ensku: nálægt, fjarlægt, eitt og fleiri
    … shoes are new.
  3. A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör
    "Is he your teacher?" "Yes, ."
Svör

A. Form

  1. her
  2. him
  3. us
  4. them
  5. it
  6. me
  7. them

B. Merking

  1. They
  2. her
  3. me
  4. Me
  5. her

C. Finndu villuna

  1. The present is from me.
  2. He is a doctor. / He's a doctor.
  3. This is my favourite cereal. I buy it every week. / I buy it every week.
  4. My cats are great. I play with them every day.
  5. ✓ That's me in the photo.

D. Í samhengi

  1. them
  2. him
  3. him
  4. her
  5. I
  6. us

E. Spreyttu þig

  1. My sister is very kind. I love her. My neighbours are funny. I like them a lot.
  2. It's me, Ana. Me too!

F. Blönduð upprifjun

  1. her
  2. These
  3. he is
Android appLærðu á ferðinni Google Play