SlowingoMálfræði
A1 25 / 32

Present Simple eða Present Continuous? Munurinn útskýrður á íslensku

Present Simple or Present Continuous?

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli Present Simple (einföld nútíð, I work) og Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi, I'm working), þekkir tímaorðin sem fylgja hvorri tíð og notar ástandssagnir eins og know, like og want rétt – líka tvær merkingar orðanna think og have.

Aðalatriðið

Enskan hefur tvær nútíðir, af því að „núna“ getur þýtt tvennt ólíkt.

Hugsaðu þér tvo skjái hlið við hlið. Á fyrri skjánum er prófíllinn þinn úr A1-12: hvernig lífið er almennt – venjur, daglegt líf, staðreyndir, varanlegar aðstæður. Það er Present Simple: I work in a bank. She drinks coffee every morning. Á seinni skjánum er bein útsending, sem þú þekkir úr A1-22: eitthvað er í gangi einmitt núna eða í takmarkaðan tíma í kringum núið. Það er Present Continuous: Today I'm working from home.

Sama manneskjan getur verið á báðum skjám: I usually drive to work (prófíllinn), but this week I'm taking the train (bein útsending).

Sumar sagnir lýsa alls ekki athöfn – þær lýsa ástandi: hvað þú veist, hvað þér líkar, hvað þú vilt eða trúir. Ekkert hreyfist, svo það er ekkert að sýna í beinni útsendingu. Þessar ástandssagnir (state verbs) standa venjulega í einfaldri mynd: I know, ekki I'm knowing. Sagnir eins og work, eat og run eru athafnarsagnir (action verbs). (Í sumum kennslubókum heita þær „stative“ og „dynamic“ verbs.)

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslenskan gerir oft sama greinarmun. „Ég vinn í banka“ er prófíllinn, „Í dag er ég að vinna heima“ er bein útsending – alveg eins og I work og I'm working. Og íslenskan skiptir skoðun og hugsun: „Ég held / Mér finnst“ er I think, „Ég er að hugsa um“ er I'm thinking about. En það eru þrjár gildrur. Í fyrsta lagi notar íslenskan oft venjulega nútíð líka um það sem er í gangi („Vatnið sýður“, „Í þessari viku tekur hún strætó“); á ensku þarf þá -ing. Í öðru lagi notum við „er að“ í talmáli líka með ástandssögnum („Ég er ekki að skilja þetta“); á ensku standa þær í einfaldri mynd. Í þriðja lagi er „mér finnst“ ekki I find that.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég vinn í banka.I work in a bank.varanlegt → Present Simple – hér er þetta eins
Í dag er ég að vinna heima.Today I'm working from home.tímabundið → Present Continuous – „er að“ hjálpar
Vatnið sýður. / Vatn sýður við 100 °C.The water is boiling. / Water boils at 100 °C.á íslensku sama mynd; á ensku: núna → is boiling, staðreynd → boils
Ég er ekki að skilja þetta. (talmál)I don't understand this.ástandssögn → venjulega einföld mynd, líka í tali
Ég held að… / Ég er að hugsa um fríið.I think… / I'm thinking about my holiday.skoðun → think; hugsun í gangi → 'm thinking – hér er þetta eins
Mér finnst þetta góð hugmynd.I think it's a good idea.„mér finnst“ um skoðun → I think, ekki I find that
Ég á tvær systur. / Ég er að borða hádegismat.I have two sisters. / I'm having lunch.íslenskan notar tvær sagnir, enskan have í báðum; bara athöfnin fær -ing
Ég heyri ekki í þér.I can't hear you.skynjun á augnablikinu → oft can / can't

Í stuttu máli: „ég vinn“ og „ég er að vinna“ eru góður leiðarvísir, en á ensku verðurðu alltaf að velja – prófíll (I work) eða bein útsending (I'm working) – og ástandssagnir standa í einfaldri mynd.

Form

Hlið við hlið

Present SimplePresent Continuous
JátandiI work. / She works.I'm working. / She's working.
NeitandiI don't work. / She doesn't work.I'm not working. / She isn't working.
SpurningDo you work? / Does she work?Are you working? / Is she working?
Stutt svarYes, I do. / No, she doesn't.Yes, I am. / No, she isn't.

Tímaorð sem benda á tíðina

Present Simple (venja, almenn sannindi)Present Continuous (núna, um þessar mundir)
always, usually, often, sometimes, nevernow, right now, at the moment
every day / week, on Mondaystoday, this week, this month
once a week, twice a yearthese days, at present
in the morning(s), at the weekendLook! Listen!

Þessi orð eru sterkar vísbendingar, en merkingin ræður: I'm always tired these days er rétt, því these days gerir aðstæðurnar tímabundnar.

Algengar ástandssagnir (venjulega ekki í framvinduhorfi)

FlokkurSagnir
Að líka og mislíkalike, love, hate
Óskir og þarfirwant, need
Hugsun og þekkingknow, believe, understand, mean
Annaðbelong, seem

Notkun

1Venja eða varanlegt – núna eða tímabundið

Um daglegt líf og varanlegar aðstæður notarðu Present Simple. Um það sem er að gerast núna eða tímabundnar aðstæður notarðu Present Continuous. Á íslensku er oft „vinn“ og „er að vinna“, en stundum dugar venjuleg nútíð í báðum tilvikum.

I work in a bank, but today I'm working from home.
Ég vinn í banka, en í dag er ég að vinna heima.
„vinn“ → work, „er að vinna“ → 'm working; but: sjá A1-29
She usually drives to work. This week she's taking the train.
Hún keyrir venjulega í vinnuna. Í þessari viku fer hún með lest.
á íslensku dugar venjuleg nútíð um það tímabundna; á ensku is taking
He plays the guitar. Listen — he's playing now.
Hann spilar á gítar. Heyrðu, hann er að spila núna.
„spila á gítar“ → play the guitar
We live in Manchester, but we're staying with friends in London this month.
Við búum í Manchester, en í þessum mánuði gistum við hjá vinum í London.
varanlegt / tímabundið; but: sjá A1-29
Water boils at 100 degrees Celsius.
Vatn sýður við 100 gráður á Celsíus.
staðreynd: Present Simple
The water is boiling. Can you turn it off?
Vatnið sýður. Geturðu slökkt undir því?
á íslensku sama sögnin; núna á ensku: is boiling

2Tímaorð sem vísbendingar

Tíðniorð og every… benda á Present Simple; now, this week, these days benda á Present Continuous.

I go to the gym three times a week.
Ég fer í ræktina þrisvar í viku.
tíðni → Present Simple
I'm not going to the gym this week. My knee hurts.
Ég fer ekki í ræktina í þessari viku. Mig verkjar í hnéð.
this week → Present Continuous
My dad never watches TV in the afternoon.
Pabbi minn horfir aldrei á sjónvarpið eftir hádegi.
never: engin önnur neitun
Look! The kids are building a snowman.
Sjáðu! Krakkarnir eru að búa til snjókarl.
Look! → núna
It rains a lot here in November.
Það rignir mikið hérna í nóvember.
almenn staðreynd

3Ástandssagnir í einfaldri mynd

Ástandssagnir lýsa tilfinningum, óskum, þekkingu og eign, ekki athöfnum. Notaðu þær í einfaldri mynd, líka þegar þú átt við „einmitt núna“ – og líka þar sem við segjum „er að“ í íslensku talmáli.

I know the answer.
Ég veit svarið.
Do you understand this question?
Skilurðu þessa spurningu?
líka í talmáli „Ertu að skilja…?“; á ensku samt do you understand
I need a coffee right now.
Mig vantar kaffi núna strax.
núna, en samt Present Simple
She seems tired today.
Hún virðist þreytt í dag.
í dag, en seem er í einfaldri mynd
This bag belongs to Sara.
Sara á þessa tösku.
á ensku er taskan frumlagið: belongs to
What does this word mean?
Hvað þýðir þetta orð?
I don't believe you.
Ég trúi þér ekki.
"Do you want some help?" "Yes, please."
„Viltu hjálp?“ „Já, takk.“
some: sjá A1-24

4Think og have – tvær merkingar

Think = halda, finnast, hafa skoðun → ástand (Present Simple). Think = hugsa, velta fyrir sér → athöfn (Present Continuous gengur). Have = eiga, hafa → ástand (Present Simple). Have = borða, drekka, fá sér, upplifa → athöfn (Present Continuous gengur). Sjá líka A1-14.

I think it's a good idea.
Mér finnst þetta góð hugmynd.
skoðun; „mér finnst“ → I think
I'm thinking about my holiday.
Ég er að hugsa um fríið mitt.
hugsun í gangi; holiday (UK) = vacation (US)
"What do you think of my new haircut?" "I love it!"
„Hvernig finnst þér nýja klippingin mín?“ „Hún er æðisleg!“
„hvernig finnst þér“ → what do you think of
I have two sisters.
Ég á tvær systur.
fjölskylda: ástand
I'm having lunch. Can I call you later?
Ég er að borða hádegismat. Má ég hringja í þig seinna?
að borða: athöfn
We're having a great time here.
Við skemmtum okkur rosalega vel hérna.
upplifun → we're having

Algengar villur

❌I'm knowing her very well.
✅I know her very well.
know er ástandssögn.
❌She is wanting a new phone.
✅She wants a new phone.
want er ástandssögn.
❌This bag is belonging to Sara.
✅This bag belongs to Sara.
belong er ástandssögn.
❌I'm having a car.
✅I have a car.
have = eiga → Present Simple.
⚠️Listen! She sings. (= right now)
✅Listen! She's singing.
Málfræðilega rétt, en hér með ranga merkingu: she sings = þetta gerir hún venjulega. Það sem gerist núna → Present Continuous.
⚠️What do you do now? (= at this moment)
✅What are you doing now?
Málfræðilega rétt, en þetta spyr um starfið þitt eða venjur. Athöfn í gangi → Present Continuous.
⚠️I'm thinking you're right.
✅I think you're right.
Um skoðun notarðu einfalda mynd. „I'm thinking…“ heyrist í óformlegu tali um óvissa hugsun, en það er ekki venjulega myndin.
⚠️I'm usually getting up at seven.
✅I usually get up at seven.
Um venjur notarðu einfalda mynd; framvinduhorf myndi gefa til kynna tímabundna venju.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ég er ekki að skilja þetta“, „Ég er ekki að trúa þessu!“ → ástandssögn með -ing. Í íslensku talmáli notum við „er að“ líka með sögnum sem lýsa ástandi: „Ég er ekki að skilja þetta“, „Ég er ekki að trúa þessu!“. Á ensku standa ástandssagnir eins og understand, believe, know og want venjulega í einfaldri mynd, líka þegar átt er við einmitt núna. Í óformlegu tali heyrist stundum I'm not understanding, en það er ekki venjulega myndin – og I'm knowing er beinlínis rangt.

⚠️Our new manager talks so fast at the Monday meetings that I'm not understanding half of what she says about the new shift plan.
✅Our new manager talks so fast at the Monday meetings that I don't understand half of what she says about the new shift plan.
Málfræðilega rétt, en óformlegt; understand er ástandssögn → don't understand
⚠️I'm not believing this: our little handball club from Selfoss is beating the champions by five goals with ten minutes left!
✅I can't believe this: our little handball club from Selfoss is beating the champions by five goals with ten minutes left! eða I don't believe this: our little handball club from Selfoss is beating the champions by five goals with ten minutes left!
Málfræðilega rétt, en óformlegt; um undrun er venjulega sagt I can't believe this

2. „Mér finnst að…“ → I find that…. Á íslensku segjum við skoðun okkar með „mér finnst“: „Mér finnst að við ættum að taka strætó.“ Enska find þýðir oftast „finna“ eða „komast að raun um“, og I find that we should… hljómar undarlega sem skoðun. Um skoðun segirðu I think. (I find the film boring er hins vegar eðlilegt um eigin upplifun.)

⚠️I find that we should take the bus to the concert in Harpa, because parking downtown is a nightmare on Saturday evenings.
✅I think we should take the bus to the concert in Harpa, because parking downtown is a nightmare on Saturday evenings.
Málfræðilega rétt, en um skoðun er venjulega sagt I think

3. „Ég heyri ekki í þér“, „Ég sé ekki skjáinn“ → I don't hear you, I don't see. Á íslensku segjum við einfaldlega „Ég heyri ekki í þér“ og „Ég sé ekki neitt“. Hear og see eru ástandssagnir á ensku, en um skynjun á augnablikinu er venjulega bætt við can / can't: I can't hear you, I can see the mountain.

⚠️Speak up, Thora! Here next to the waterfall at Seljalandsfoss I don't hear a word of your story about the trolls.
✅Speak up, Thora! Here next to the waterfall at Seljalandsfoss I can't hear a word of your story about the trolls.
Málfræðilega rétt, en um skynjun á augnablikinu: can't hear
⚠️The fog over the fjord is so thick this morning that from our kitchen window in Isafjordur I don't see the mountain at all.
✅The fog over the fjord is so thick this morning that from our kitchen window in Isafjordur I can't see the mountain at all.
Málfræðilega rétt, en um skynjun á augnablikinu: can't see

Ekki rugla saman

What do you do? og What are you doing? – fyrri spurningin spyr um starfið þitt, sú seinni um þetta augnablik. Á íslensku spyrjum við „Við hvað vinnurðu?“ og „Hvað ertu að gera?“.

What do you do?
Við hvað vinnurðu?
starf
I'm a nurse.
Ég er hjúkrunarfræðingur.
starf
What are you doing?
Hvað ertu að gera?
núna
I'm making a sandwich.
Ég er að búa til samloku.
núna

I live og I'm living – I live = heimilið mitt til frambúðar; I'm living = tímabundnar aðstæður. Á íslensku er hvort tveggja oft „ég bý“.

I live in Dublin.
Ég bý í Dublin.
varanlegt
I'm living in a student flat this year.
Ég bý á stúdentagörðum í ár.
tímabundið; flat (UK) = apartment (US)

Ástandssagnir í framvinduhorfi síðar – sumar ástandssagnir hafa líka aðra merkingu sem er athöfn: The chef is tasting the soup. You're being silly. Þær lærirðu í B1-34. Í óformlegu tali og auglýsingum heyrirðu líka I'm loving it! – sterk tilfinning einmitt núna; þann blæbrigðamun lærirðu í C2-01. Núna skaltu nota einfalda mynd: I love this weather.

I love this weather.
Mér finnst þetta veður æðislegt.

Stafsetning og framburður

  • Í tali notar framvinduhorfið nær alltaf styttan rithátt: I'm working, she's working, they're working. Litla 'm / 's / 're á undan sögninni er helsta merkið um að setningin sé í framvinduhorfi – hlustaðu eftir því.
  • Í Present Simple er ekkert be: I work /aɪ ˈwɜːk/ og I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK). Hlustaðu eftir aukaatkvæðinu -ing – og segðu /ŋ/ án k eða g í lokin.
  • What do you do? hljómar í hröðu tali næstum eins og eitt orð, og What are you doing? líka. Áherslan er á síðasta orðinu: do / doing.
  • Þriðju persónu -s í Present Simple: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/ – sjá A1-12. Íslenskan hefur ekkert /z/: haltu hljóðinu rödduðu, það á að suða eins og býfluga.

Gullna reglan

Prófíll eða bein útsending? Venjur, daglegt líf, staðreyndir og varanlegar aðstæður → Present Simple. Í gangi núna, um þessar mundir eða tímabundið → Present Continuous. Ástandssagnir (know, like, want, need, believe, understand…) standa venjulega í einfaldri mynd – líka þar sem við segjum „er að“ í íslensku talmáli. Og skoðun er I think, ekki I find that.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.

  1. I usually (walk) to work.
  2. Look! The bus (come).
  3. She (not / like) cold weather.
  4. "What you (do)?" "I'm a teacher."
  5. "What you (do)?" "I'm cooking dinner."
  6. My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: I … the answer.
  2. Veldu rétta svarið: We … dinner now. Call me later.
  3. Veldu rétta svarið: I … it's a great film.
  4. Veldu rétta svarið: Water … at 0 °C.
  5. Veldu rétta svarið: … to me? I'm talking to you!

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. He is needing help.
  2. I'm wanting a new bike.
  3. Listen! Somebody knocks at the door.
  4. I'm thinking about my exam.

D. Í samhengi

Fylltu í skilaboðin með réttum myndum sagnanna í svigunum.

A message from Tokyo
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um daglegt líf þitt og þessa viku.

  1. Skrifaðu eina setningu um venjulegan dag hjá þér og eina um eitthvað sem er öðruvísi í þessari viku.
  2. Skrifaðu tvær setningar með think: eina skoðun og eina hugsun sem er í gangi.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-15 Always, usually, never: hversu oft? Tíðniatviksorð á ensku
    Raðaðu orðunum í rétta röð: late / is / never / she
  2. A1-14 Have og have got á ensku: að eiga, vera með og hafa – útskýringar og æfingar
    "Have you got a car?" "No, I ."
  3. A1-20 At, on, in á ensku: forsetningar með tíma – útskýringar og æfingar
    I'm busy the moment.
Svör

A. Form

  1. walk
  2. is coming / 's coming
  3. doesn't like / does not like
  4. do … do
  5. are … doing
  6. lives … is staying / lives … 's staying

B. Merking

  1. know
  2. are having
  3. think
  4. freezes
  5. Are you listening

C. Finndu villuna

  1. He needs help.
  2. I want a new bike.
  3. Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
  4. ✓ I'm thinking about my exam.

D. Í samhengi

  1. am writing / 'm writing
  2. am staying / 'm staying
  3. work
  4. am visiting / 'm visiting
  5. love
  6. don't understand / do not understand
  7. is raining / 's raining
  8. am having / 'm having

E. Spreyttu þig

  1. I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
  2. I think English is fun. I'm thinking about a new job.

F. Blönduð upprifjun

  1. She is never late.
  2. haven't / have not
  3. at
Android appLærðu á ferðinni Google Play