Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar
Present Continuous: I'm Working
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hvað er að gerast núna og þessa dagana (í þessari viku, upp á síðkastið), lýst tímabundnum aðstæðum og aðstæðum sem eru að breytast, og myndað neitandi setningar og spurningar. Til þess notarðu tíðina Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi): am / is / are + -ing mynd.
Aðalatriðið
Present Continuous sýnir athöfn í miðjum klíðum: hún er byrjuð en ekki búin. Hugsaðu þér beina útsendingu: þú ýtir á „play“ og sérð athöfnina gerast. She's cooking. The kids are playing. It's raining.
Formið er í tveimur hlutum, og fyrri hlutann þekkirðu nú þegar: be (am / is / are) + sögn sem endar á -ing, það er -ing mynd. Be segir hver gerir og að þetta sé í nútíð; -ing segir að athöfnin sé í gangi.
„Núna“ getur verið lítið eða stórt. Það getur verið þessi sekúnda (I'm talking to you) eða lengri tími í kringum núið sem er ekki búinn (I'm reading a great book this week – jafnvel þótt bókin liggi á borðinu einmitt núna). Tilfinningin er alltaf sú sama: í gangi, tímabundið, ekki búið.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: íslenska hefur nánast sama mynstur. „Ég er að lesa“ = I'm reading: sögnin „vera“ + „að“ + nafnháttur, alveg eins og be + -ing. Spurningar og neitun virka líka eins: „Ertu að hlusta?“ = Are you listening?, „Hún er ekki að vinna“ = She isn't working. Munurinn er að íslenskan notar oft líka venjulega nútíð um það sem er að gerast („Sjáðu, það snjóar!“, „Barnið grætur“). Á ensku þarf þá -ing. Og á ensku er to ekki með: „er að lesa“ verður is reading, ekki is to read.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég er að lesa. | I'm reading. | „er að“ + nafnháttur = be + -ing – hér er þetta eins |
| Ég les á hverju kvöldi. | I read every evening. | venja → Present Simple (sjá A1-12) – hér er þetta eins |
| Sjáðu, það snjóar! | Look! It's snowing. | íslenska getur notað venjulega nútíð um það sem gerist núna; enskan þarf -ing |
| Ertu að hlusta á mig? | Are you listening to me? | sögnin fremst – hér er þetta eins; ekkert do |
| Hún er ekki að borða kjöt núna. | She isn't eating meat now. | „ekki“ á eftir „er“, not á eftir be – hér er þetta eins |
| Það er farið að dimma. | It's getting dark. | breyting sem er í gangi → get + -ing |
| Hún er að tala í símann. | She's talking on the phone. | „í símann“ → on the phone |
Í stuttu máli: „er að“ hjálpar þér mikið. Notaðu am / is / are + -ing líka þar sem íslenskan lætur venjulega nútíð nægja („það snjóar“).
Form
Játandi setning (be + -ing mynd)
| Frumlag | be | -ing mynd | Styttur ritháttur |
|---|---|---|---|
| I | am | working | I'm working |
| you / we / they | are | working | you're / we're / they're working |
| he / she / it | is | working | he's / she's / it's working |
Neitandi setning (be + not + -ing mynd)
| Frumlag | be + not | -ing mynd |
|---|---|---|
| I | 'm not (am not) | working. |
| you / we / they | aren't / 're not (are not) | working. |
| he / she / it | isn't / 's not (is not) | working. |
Spurningar og stutt svör – settu be á undan frumlaginu, eins og í A1-03.
| be | Frumlag | -ing mynd | Stutt svör |
|---|---|---|---|
| Am | I | doing this right? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are | you | working today? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is | she | sleeping? | Yes, she is. / No, she isn't. |
Spurningar með spurnarorði (Q-A-S-I, sjá A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?
Stafsetning -ing myndar
| Regla | Dæmi |
|---|---|
| Flestar sagnir: + ing | work → working, eat → eating, play → playing |
| Samhljóð + e í lokin: e fellur brott, + ing | make → making, write → writing, come → coming |
| En -ee, -ye og be: e helst | see → seeing, agree → agreeing, be → being |
| Áherslusérhljóð + eitt samhljóð í lokin: samhljóðið tvöfaldast | sit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning |
| Engin tvöföldun á eftir tveimur sérhljóðum, á eftir w / x / y eða ef síðasta atkvæðið er áherslulaust | rain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening |
| -ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| -l í lokin á eftir einu sérhljóði | travel → travelling (UK) / traveling (US) |
Notkun
1Einmitt núna
Athafnir sem eru í gangi á meðan talað er. Oft fylgja now, right now, at the moment, Look! eða Listen!. Á íslensku segjum við oftast „er að…“, en stundum dugar venjuleg nútíð.
2Um þessar mundir
Athafnir sem eru í gangi í kringum núið (today, this week, this month, these days), en ekki endilega akkúrat þessa sekúndu.
3Tímabundnar aðstæður
Aðstæður sem gilda núna en vara ekki lengi.
4Aðstæður sem eru að breytast
Það sem breytist, stækkar eða þróast – oft með sögnunum get (= verða), grow, go up, go down, change og improve.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Sjáðu, norðurljósin dansa!“ → venjuleg nútíð um það sem er að gerast. Á íslensku getum við notað venjulega nútíð um það sem gerist fyrir framan okkur, sérstaklega um veðrið og með „sjáðu“ eða „heyrðu“: „Það snjóar svo mikið“, „Sjáðu, norðurljósin dansa!“. Á ensku gerir orðið now eða Look! ekki Present Simple að beinni útsendingu. Sögnin sjálf þarf að vera am / is / are + -ing. Present Simple hljómar eins og venja.
2. „að tala í símann“ → talk in the phone. Á íslensku tölum við „í símann“ eða „í símanum“. Á ensku er forsetningin on: talk on the phone, be on the phone.
3. „Það er að verða kalt“ → it's becoming cold. Á íslensku segjum við um breytingu „Það er að verða kalt“ eða „Það er að verða seint“, og „verða“ leiðir auðveldlega til become. Þegar breytingin er í gangi núna notar enskan oftast get í -ing mynd: It's getting cold. It's getting late.
Ekki rugla saman
Present Continuous og Present Simple – Present Continuous er bein útsending frá núinu; Present Simple (einföld nútíð) er um venjur og það sem gildir almennt. Á íslensku er oft „er að vinna“ og „vinnur“, en ekki alltaf. Nákvæmur samanburður: sjá A1-23.
Present Continuous um framtíð – I'm meeting Sam tomorrow er sama form, en fjallar um ákveðna áætlun. Það er önnur notkun: sjá A2-05.
be + lýsingarorð og be + -ing mynd – bæði byrja á be, en -ing myndin sýnir athöfn sem er í gangi.
Stafsetning og framburður
- -ing er borið fram /ɪŋ/: í lokin er eitt hljóð, /ŋ/. Í íslensku fylgir oft k-hljóð á eftir þessu hljóði (eins og í „sending“), en á ensku endar orðið á hreinu /ŋ/: segðu working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US) án k eða g í lokin.
- working byrjar á /w/: settu stút á varirnar eins og fyrir u, tennurnar snerta ekki vörina. Sérhljóðið /ɜː/ er ekki íslenskt ö – varirnar eru slakar, ekki kringdar.
- Styttur ritháttur er algengur í tali: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. Neitunin hefur tvær myndir: she isn't working = she's not working. En með I er bara til I'm not.
- Í spurningum er are oftast veikt: What are you doing? hljómar í hröðu tali nánast eins og eitt orð.
- Tvöföldun fer eftir áherslu: begin → beginning (áhersla á síðasta atkvæði), en visit → visiting (áhersla á fyrsta atkvæði).
- Í breskri ensku tvöfaldast l í lokin á eftir einu sérhljóði (travelling, cancelling); í bandarískri ensku venjulega ekki (traveling, canceling).
Gullna reglan
am / is / are + -ing mynd = athöfn sem er í gangi: núna, um þessar mundir, tímabundið eða að breytast. „Er að“ hjálpar þér, en notaðu -ing líka þar sem íslenskan lætur venjulega nútíð nægja („Sjáðu, það snjóar!“). Gleymdu aldrei be og athugaðu stafsetningu -ing myndarinnar.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.
-
I (watch) TV right now.
-
She (not / work) today.
-
they (sleep)?
-
Skrifaðu -ing myndina: swim
-
Skrifaðu -ing myndina: drive
-
Skrifaðu -ing myndina: lie
-
Skrifaðu -ing myndina: play
B. Merking
Er þetta að gerast núna (now), um þessar mundir (around now), er það tímabundið (temporary) eða að breytast (changing)?
-
Now, around now, temporary or changing? "Prices are going up."
-
Now, around now, temporary or changing? "Shh! The baby is sleeping."
-
Now, around now, temporary or changing? "I'm staying with my aunt this month."
-
"Is it raining?" "No, it ."
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
He reading a book.
-
Do you listening to me?
-
We're siting in the garden.
-
They're playing football in the park.
D. Í samhengi
Fylltu í samtalið með réttum myndum sagnanna í svigunum.
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um það sem er að gerast í kringum þig.
-
Skrifaðu þrjár setningar um það sem fólk nálægt þér er að gera einmitt núna.
-
Skrifaðu tvær setningar um eitthvað tímabundið í lífi þínu í þessum mánuði.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-13 Present Simple á ensku: don't, doesn't, do, does – neitun og spurningar your father work at the weekend?
-
A1-20 At, on, in á ensku: forsetningar með tíma – útskýringar og æfingar Veldu rétta svarið: My course starts … Monday.
-
A1-21 Forsetningar um stað og hreyfingu á ensku: in, on, at, into, across Veldu rétta svarið: Let's go … now.
Svör
A. Form
- am watching / 'm watching
- isn't working / 's not working / is not working
- Are … sleeping
- swimming
- driving
- lying
- playing
B. Merking
- changing
- now
- temporary / around now
- isn't / 's not
C. Finndu villuna
- He is reading a book. / He's reading a book.
- Are you listening to me?
- We're sitting in the garden.
- ✓ They're playing football in the park.
D. Í samhengi
- are
- 'm studying / am studying
- is cooking / 's cooking
- isn't studying / 's not studying / is not studying
- is playing / 's playing
- 's raining / is raining
- 's getting / is getting
E. Spreyttu þig
- My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
- I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.
F. Blönduð upprifjun
- Does
- on
- home
