SlowingoMálfræði
A1 13 / 32

Present Simple á ensku: I work, she works – útskýringar og æfingar

Present Simple: I Work, She Works

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu notað Present Simple (einfalda nútíð) til að segja frá venjum þínum og daglegu lífi, staðreyndum um þig og aðra og hlutum sem eru alltaf sannir. Þú lærir líka að skrifa og bera fram endinguna -s sem fylgir he, she og it.

Aðalatriðið

Present Simple fjallar í raun ekki um „þetta augnablik“. Hún fjallar um það sem er almennt satt: hvað þú gerir reglulega, hvar þú býrð, hvað þér líkar og hvernig heimurinn virkar. Hugsaðu þér prófílsíðuna þína: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Þessar staðreyndir gilda lengi.

Formið er mjög einfalt. Þú notar grunnmynd sagnarinnar, eins og hún stendur í orðabókinni, án to: work, live, play. Aðeins einn hópur er öðruvísi: he, she, it (og ein manneskja eða einn hlutur). Þá fær sögnin endinguna -s: I work → she works.

Af hverju einmitt þar? Þetta er smá leif af eldri ensku, sem hafði margar endingar. Í dag er aðeins þessi eina eftir. Hún er lítil, en sá sem hlustar tekur strax eftir því ef hana vantar. Gerðu þetta að vana: he / she / it → -s.

Íslenska og enska

Íslensk sögn breytist í nútíð eftir persónu og tölu: „ég vinn, þú vinnur, hann vinnur, við vinnum, þið vinnið, þau vinna“. Enska sögnin hefur bara tvær myndir í nútíð: grunnmyndina og myndina með -s. Það er léttara, en einmitt þess vegna gleymist -s auðveldlega. Hugsaðu: ef frumlagið gæti verið „hann“, „hún“ eða „það“ (ein manneskja eða einn hlutur), þá fær enska sögnin -s.

Góðu fréttirnar: íslenskan hefur „er að“ + nafnhátt fyrir það sem er að gerast núna („Ég er að lesa“), alveg eins og enska I'm reading. Munurinn er að við notum „er að vinna“ líka um starfið okkar („Ég er að vinna í banka“), en á ensku er fast starf venjulega Present Simple: I work in a bank. Tvennt í viðbót er ólíkt. Íslensk setning getur byrjað á tíma og þá kemur sögnin á undan frumlaginu („Á föstudögum borðum við úti“); á ensku stendur frumlagið samt á undan sögninni. Og um veðrið segjum við „Það rignir“, alveg eins og It rains, en ef annað orð fer fremst hverfur „það“ („Á Ísafirði rignir mikið“); á ensku stendur it alltaf.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Hún vinnur í banka.She works in a bank.„hún“ → sögnin fær -s
Þau vinna í banka.They work in a bank.íslenska fleirtalan hefur endingu, enska sögnin enga
Ég vinn. / Við vinnum.I work. / We work.íslenskan hefur endingu í hverri persónu; enskan grunnmyndina
Hún er hjúkrunarfræðingur. Hún vinnur á spítala.She's a nurse. She works in a hospital.hver hún er → be, hvað hún gerir → athafnarsögn – hér er þetta eins
Á föstudögum borðum við úti.On Fridays we eat out.á íslensku kemur sögnin á undan „við“; á ensku frumlag + sögn
Það rignir mikið á Írlandi.It rains a lot in Ireland.„það“ = it – hér er þetta eins
Á Írlandi rignir mikið.It rains a lot in Ireland.þegar annað orð fer fremst hverfur „það“; á ensku stendur it alltaf
Ég er að vinna heima í dag.I'm working from home today.það sem er að gerast núna: „er að“ = Present Continuous – hér er þetta eins
Ég er að vinna í banka. (fast starf)I work in a bank.um fast starf notar enskan Present Simple

Í stuttu máli: með he / she / it fær sögnin -s, með öllum öðrum frumlögum er hún í grunnmynd. Present Simple er fyrir venjur, staðreyndir og fast starf; frumlagið stendur alltaf á undan sögninni, líka it um veðrið.

Form

Játandi setning

FrumlagSögnDæmi
I / you / we / theygrunnmyndI work in a hotel.
he / she / itgrunnmynd + -sShe works in a hotel.
nafnorð í fleirtölu (my parents, the kids)grunnmyndMy parents live in Leeds.
nafnorð í eintölu (my mum, the shop)grunnmynd + -sThe shop opens at nine.

Stafsetning með he / she / it

Sögnin endar áReglaDæmi
flestar sagnir+ swork → works, eat → eats, play → plays
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esmiss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
go, do+ esgo → goes, do → does
samhljóð + yy → iesstudy → studies, try → tries, carry → carries
sérhljóð + y+ splay → plays, buy → buys, enjoy → enjoys
haveóregluleghave → has

Notkun

1Venjur og daglegt líf

Með Present Simple segirðu frá því sem þú gerir reglulega. Oft fylgja tímaorð eins og every day, on Mondays og in the morning. Íslenska „á mánudögum“, „á morgnana“ og „á hverjum föstudegi“ verða á ensku on Mondays, in the morning(s) og every Friday. Taktu eftir: þótt tímaorðið fari fremst stendur frumlagið á undan sögninni.

I get up at seven.
Ég fer á fætur klukkan sjö.
My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays.
Systir mín fer í ræktina á mánudögum og fimmtudögum.
„á mánudögum“ → on Mondays; go → goes
We eat out every Friday.
Við borðum úti á hverjum föstudegi.
líka „Á föstudögum borðum við úti“; á ensku stendur we alltaf á undan eat
He drinks three coffees a day.
Hann drekkur þrjá kaffibolla á dag.
„á dag“ → a day
The kids watch cartoons on Saturday mornings.
Krakkarnir horfa á teiknimyndir á laugardagsmorgnum.
kids er fleirtala → watch án -s; „horfa á“ → watch, án forsetningar
She walks to work every day.
Hún gengur í vinnuna á hverjum degi.
„í vinnuna“ → to work, án the

2Staðreyndir um þig og aðra

Present Simple hentar líka fyrir vinnu, búsetu og aðrar staðreyndir sem gilda lengi. Hér segjum við oft „er að vinna“ á íslensku, en á ensku er fast starf venjulega Present Simple.

I live in a small flat in the city centre.
Ég bý í lítilli íbúð í miðbænum.
flat, centre (UK); apartment, center (US)
My brother works for a tech company.
Bróðir minn vinnur hjá tæknifyrirtæki.
líka „er að vinna hjá“; á ensku fast starf: works
She speaks three languages.
Hún talar þrjú tungumál.
Our neighbours have two dogs.
Nágrannar okkar eiga tvo hunda.
„eiga“ → have; neighbours er fleirtala, svo ekki has
My best friend teaches maths.
Besti vinur minn kennir stærðfræði.
maths (UK), math (US); teach → teaches

3Varanlegt ástand, smekkur og tilfinningar

Sagnir eins og like, love, hate, want, need, know lýsa ástandi, ekki athöfn. Með þeim er yfirleitt notuð Present Simple (nánar í A1-23).

I love this song.
Ég elska þetta lag.
líka „Mér finnst þetta lag frábært“; á ensku er frumlagið I
He knows the answer.
Hann veit svarið.
My dad hates cold weather.
Pabbi minn þolir ekki kulda.
She needs a new laptop.
Hún þarf nýja fartölvu.
This bag belongs to Sam.
Sam á þessa tösku.
„á“ → hér belongs to

4Almenn sannindi og hvernig hlutirnir virka

Present Simple hentar fyrir staðreyndir um heiminn og það sem endurtekur sig reglulega, til dæmis opnunartíma.

Water boils at 100 degrees Celsius.
Vatn sýður við 100 gráður á Celsíus.
The sun rises in the east.
Sólin kemur upp í austri.
„í austri“ → in the east
Cats sleep a lot.
Kettir sofa mikið.
The museum opens at ten and closes at six.
Safnið opnar klukkan tíu og lokar klukkan sex.
eitt safn → opens og closes, báðar með -s
It rains a lot in Ireland.
Það rignir mikið á Írlandi.
líka „Á Írlandi rignir mikið“, án „það“; á ensku stendur it alltaf

Algengar villur

❌She work in a bank.
✅She works in a bank.
He / she / it → sögn + -s.
❌They works hard.
✅They work hard.
Með I / you / we / they er ekkert -s.
❌My parents lives in Rome.
✅My parents live in Rome.
Frumlagið er í fleirtölu → ekkert -s.
❌He studys medicine.
✅He studies medicine.
Samhljóð + y → -ies.
❌She plaies tennis.
✅She plays tennis.
Sérhljóð + y → aðeins -s.
❌She gos to school by bus.
✅She goes to school by bus.
go → goes.
❌He watchs TV every night.
✅He watches TV every night.
Á eftir ch kemur -es.
❌My dad haves a big car.
✅My dad has a big car.
have → has.
❌I am work in an office.
✅I work in an office.
Settu ekki am / is / are á undan athafnarsögn.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Katrín vinnur í sundlauginni og kennir…“ → -s týnist á eftir löngu frumlagi eða á seinni sögninni. Á íslensku hefur sögnin endingu í öllum persónum, svo við tökum varla eftir henni. Á ensku er eina merkið litla -s, og það gleymist auðveldlega þegar frumlagið er langt eða þegar tvær sagnir fylgja sama frumlaginu. Spurðu þig: gæti ég sett „hann“, „hún“ eða „það“ í stað frumlagsins? Þá þarf -s – á hverja sögn.

❌In our old house in Hafnarfjordur, the washing machine in the basement make a terrible noise every time it spins.
✅In our old house in Hafnarfjordur, the washing machine in the basement makes a terrible noise every time it spins.
frumlagið er the washing machine (= it) → makes
❌Katrin works at the swimming pool in Laugardalur in the mornings and teach piano to children in the afternoons.
✅Katrin works at the swimming pool in Laugardalur in the mornings and teaches piano to children in the afternoons.
Katrin = she → líka teaches

2. „Allir í rútunni horfa…“ → everyone look. Á íslensku er „allir“ fleirtala: „Allir vita það“, „Allir í rútunni horfa á símann sinn“. Enska everyone og everybody eru hins vegar eintala, eins og he eða she, svo sögnin fær -s.

❌On the night bus home from the centre of Reykjavik, everyone look at their phones and nobody says a word.
✅On the night bus home from the centre of Reykjavik, everyone looks at their phones and nobody says a word.
everyone er eintala → looks

3. „Á Akureyri dimmir snemma í desember“ → In Akureyri gets dark early. Um veður og birtu segjum við „Það snjóar“ og „Það dimmir“, eins og It snows og It gets dark. En ef staður eða tími fer fremst hverfur „það“: „Á Akureyri dimmir snemma í desember.“ Á ensku þarf setningin samt frumlag, it, og af því að it er eitt fær sögnin -s.

❌In Akureyri gets dark very early in December, so the children wear reflectors on their coats on the way to school.
✅In Akureyri it gets dark very early in December, so the children wear reflectors on their coats on the way to school. eða It gets dark very early in Akureyri in December, so the children wear reflectors on their coats on the way to school.
veður og birta → frumlagið it + gets

4. „Ég er að vinna á leikskóla“ → I'm working at a kindergarten um fast starf. Á íslensku segjum við oft „Ég er að vinna hjá…“ eða „Hún er að kenna í…“ um fast starf. Á ensku lýsir Present Continuous því sem er að gerast núna eða er tímabundið. Fast starf er Present Simple.

⚠️Ask my uncle Bjorn about the new tunnel – he is working for the Road Administration in Reydarfjordur and knows every road in the East.
✅Ask my uncle Bjorn about the new tunnel – he works for the Road Administration in Reydarfjordur and knows every road in the East.
Málfræðilega rétt, en is working gefur til kynna að starfið sé tímabundið; fast starf → works

Ekki rugla saman

Present Simple og Present Continuous – Present Simple = venjur, staðreyndir, varanlegt ástand. Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi) = það sem er að gerast núna eða um þessar mundir: sjá A1-22 og A1-23. Íslenska „er að“ hjálpar þér hér, en mundu að fast starf er Present Simple á ensku, þótt við segjum „er að vinna“.

I work in a bank.
Ég vinn í banka.
starfið mitt: varanlegt
I'm working from home today.
Ég er að vinna heima í dag.
bara í dag: „er að“ → Present Continuous, sjá A1-22

be og athafnarsagnir – Ef setningin hefur athafnarsögn þarf ekki am / is / are. Sjá A1-02.

She's a nurse.
Hún er hjúkrunarfræðingur.
be: hver hún er
She works in a hospital.
Hún vinnur á spítala.
athafnarsögn: ekkert is; „á spítala“ → in a hospital

-s í fleirtölu nafnorða og -s á sögninni – Aftan á nafnorði þýðir -s „fleiri en einn“ (sjá A1-05); aftan á sögn þýðir -s „he / she / it“. Í sömu setningu er -s yfirleitt bara á öðrum staðnum!

The student works hard.
Nemandinn leggur hart að sér.
einn nemandi → sögnin fær -s
The students work hard.
Nemendurnir leggja hart að sér.
margir nemendur → ekkert -s á sögninni

Stafsetning og framburður

Endingin -s / -es er borin fram á þrjá vegu, alveg eins og fleirtala nafnorða (sjá A1-05). Það fer eftir síðasta hljóði sagnarinnar, ekki síðasta stafnum.

Síðasta hljóðiðEndingin hljómar eins ogDæmi
órödduð /p/ /t/ /k/ /f/ /θ//s/ – eins og í busstops, gets, works, laughs
rödduð hljóð og sérhljóð/z/ – eins og í zoolives, plays, goes, runs
/s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ//ɪz/ – auka atkvæðimisses, uses, washes, watches, changes
  • Íslenskan hefur ekkert z-hljóð, svo lives, plays og goes enda auðveldlega á s. Hafðu tunguna eins og í s, en láttu raddböndin titra: hljóðið á að suða eins og býfluga.
  • Tvær óreglulegar sagnir í framburði: does /dʌz/ og says /sez/. /ʌ/ er stutt, slakt hljóð, munnurinn hálfopinn og varirnar ekki kringdar. says rímar við fez, ekki við days.
  • has /hæz/ er eitt atkvæði. Hljóðið /æ/ er nýtt: munnurinn vel opinn, tungan neðarlega og framarlega, milli e og a. Lestu enska stafinn a aldrei eins og íslenska „æ“.
  • Auka atkvæðið /ɪz/ er stutt og veikt. Í watches er áherslan á fyrsta atkvæðinu: WATCH-es. Það passar við íslenskuna, en berðu endinguna ekki fram langa eða með skýru í.
  • th í the, this og they er /ð/, eins og íslenskt ð. Á íslensku stendur ð aldrei fremst í orði, svo gættu þess að segja ekki d í the sun.

Gullna reglan

Present Simple = það sem er almennt satt (venjur, staðreyndir, ástand, fast starf). He / she / it → grunnmynd + -s; með öllum öðrum frumlögum → grunnmynd. Frumlagið stendur alltaf á undan sögninni, líka þegar tímaorð fer fremst, og um veðrið segirðu It rains, aldrei bara rains.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.

  1. She (live) in Toronto.
  2. My parents (work) at the weekend.
  3. He (study) law.
  4. The train (leave) at 8:15.
  5. My dog (love) the park.
  6. Tom (fix) computers.
  7. She (go) to bed at eleven.
  8. My grandmother (have) a garden.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: My parents … in Rome.
  2. Veldu rétta svarið: The shop … at nine.
  3. Veldu rétta svarið: The students … hard.
  4. Hvaða sögn fær auka atkvæði í endann? …
  5. Veldu rétta svarið: She … in a hospital.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. My brother play the guitar.
  2. Water freeze at 0°C.
  3. I'm live near the station.
  4. He studys medicine.
  5. My parents have a small car.

D. Í samhengi

Fylltu í textann með réttum myndum sagnanna í svigunum.

Meet Kenji
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um daginn þinn og fólkið þitt.

  1. Skrifaðu þrjár setningar um venjulegan dag hjá þér.
  2. Skrifaðu þrjár staðreyndir um vin eða vinkonu eða einhvern í fjölskyldunni. Notaðu he eða she.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-02 To be (am, is, are) á ensku: útskýringar og æfingar
    Leiðréttu setninguna: I am agree with you.
  2. A1-05 Fleirtala nafnorða á ensku: -s, -es og óreglulegar myndir (plural nouns)
    one watch → two
  3. A1-11 There is og there are á ensku: „það er“ og „það eru“ útskýrt
    ___ a good café near my office. …
Svör

A. Form

  1. lives
  2. work
  3. studies
  4. leaves
  5. loves
  6. fixes
  7. goes
  8. has

B. Merking

  1. live
  2. opens
  3. work
  4. washes
  5. works

C. Finndu villuna

  1. My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
  2. Water freezes at 0°C.
  3. I live near the station.
  4. He studies medicine.
  5. ✓ My parents have a small car.

D. Í samhengi

  1. lives
  2. works
  3. gets
  4. goes
  5. teaches
  6. have
  7. watches
  8. studies

E. Spreyttu þig

  1. I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
  2. My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.

F. Blönduð upprifjun

  1. I agree with you.
  2. watches
  3. There's
Android appLærðu á ferðinni Google Play