SlowingoMálfræði
A2 1 / 38

Past Continuous: was / were + -ing útskýrt á íslensku

Past Continuous: I Was Working

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hvað þú varst að gera á tilteknum tíma í fortíðinni, lýst aðstæðum í upphafi sögu og sagt frá tveimur athöfnum sem voru í gangi á sama tíma. Til þess þarftu formið was / were + -ing mynd sagnarinnar.

Aðalatriðið

Tíðin Past Simple (einföld þátíð) sýnir athöfn í fortíðinni sem eina heild: hún byrjaði, henni lauk, hún er búin (I cooked dinner). Stundum viljum við hins vegar standa inni í einu augnabliki í fortíðinni og líta í kringum okkur. Hvað var í gangi klukkan átta í gærkvöldi? Athöfnin byrjaði fyrir þann tíma og var enn í gangi. Hún var ekki búin.

Hugsaðu þér kvikmynd og pásutakkann. Þú stöðvar myndina á einu augnabliki og sérð hreyfingu: einhver was cooking, regnið was falling, börnin were playing. Ekkert á kyrru myndinni er búið. Þetta er Past Continuous (þátíð í framvinduhorfi).

Hugmyndina þekkirðu úr Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi) – manstu eftir beinu útsendingunni í A1-22 (I'm cooking = í gangi núna)? Hér stöðvum við kvikmynd fortíðarinnar. Past Continuous er sama hugmynd, færð aftur í tímann: í stað am / is / are kemur was / were, og -ing myndin helst. Hún þýðir „í miðri athöfn“.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslenskan hefur sína eigin leið til að segja þetta. „Ég var að elda“, „Við vorum að horfa á sjónvarpið“ – „var að“ + nafnháttur lýsir athöfn sem var í gangi, rétt eins og was / were + -ing. Þegar þú myndir segja „var að“ á íslensku er Past Continuous oftast rétt á ensku. Spurningin er líka byggð eins: „Varstu sofandi?“, „Hvað varstu að gera?“ – sögnin fer á undan frumlaginu, eins og Were you…?, What were you doing? Ekkert did bætist við.

En þrennt er ólíkt. Í fyrsta lagi notum við „vera að“ í töluðu máli líka með sögnum um ástand: „Ég var ekki alveg að skilja þetta.“ Á ensku standa sagnir eins og know, understand, believe, like, want venjulega ekki í -ing mynd, ekki heldur í þátíð. Í öðru lagi getur „var að“ þýtt að eitthvað gerðist rétt áðan: „Ég var að borða“ getur merkt I've just eaten – það er ekki Past Continuous (sjá A2-17). Í þriðja lagi orðaröðin: þegar setning byrjar á „Á meðan…“ kemur sögnin strax á eftir í aðalsetningunni („…var maðurinn minn að þvo þvottinn“). Á ensku kemur frumlagið fyrst í fullyrðingu: …my husband was doing the laundry.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Klukkan átta var ég að elda kvöldmat.At 8 pm I was cooking dinner.„var að“ + nafnháttur = was + -ing – hér er þetta eins
„Fyrirgefðu, ég var að keyra.“"Sorry, I was driving."athöfnin var í gangi þegar síminn hringdi – hér er þetta eins
Varstu sofandi á miðnætti?Were you sleeping at midnight?sögnin á undan frumlaginu, ekkert did – hér er þetta eins
Sólin skein og fuglarnir sungu.The sun was shining and the birds were singing.í lýsingu oft einföld þátíð á íslensku; baksvið sögu → was / were + -ing
Klukkan þrjú var ég að skrifa tölvupóst. / Klukkan þrjú skrifaði ég tölvupóst.I was writing an email at 3 pm. / I wrote an email at 3 pm.í gangi eða heil athöfn – hér er þetta eins
Ég vissi svarið. / Ég var ekki að skilja þetta.I knew the answer. / I didn't understand it.ástand → Past Simple, líka þegar við segjum „var að“ í töluðu máli
Á meðan ég var að taka til í eldhúsinu var maðurinn minn að þvo þvottinn.While I was cleaning the kitchen, my husband was doing the laundry.á ensku kemur frumlagið fyrst í seinni hlutanum
Ég var að borða. (= rétt áðan)I've just eaten.„var að“ = rétt áðan → ekki Past Continuous; sjá A2-17

Í stuttu máli: „var að“ um athöfn í gangi er was / were + -ing. Varastu „var að“ með ástandssögnum og í merkingunni „rétt áðan“.

Form

Játandi setning

Frumlagwas / were-ing mynd
I / he / she / itwasworking.
you / we / theywereworking.

Neitandi setning

Frumlagwas not / were not-ing myndStyttur ritháttur
I / he / she / itwas notsleeping.wasn't
you / we / theywere notsleeping.weren't

Spurningar og stutt svör

SpurningStutt svör
Was she driving?Yes, she was. / No, she wasn't.
Were they waiting?Yes, they were. / No, they weren't.
What were you doing at ten?I was studying.
Where was he going?He was going to the gym.

Í játandi setningu hafa was og were engan styttan rithátt: I was working, we were working.

Stafsetning -ing myndarinnar er sú sama og í Present Continuous A1-22: make → making, stop → stopping, lie → lying.

Notkun

1Athöfn sem var í gangi á tilteknum tíma

Notaðu Past Continuous þegar athöfn var í gangi á ákveðnum tíma í fortíðinni: hún byrjaði fyrir þann tíma og var ekki búin. Á íslensku segjum við oftast „var að“ + nafnhátt.

At 8 pm I was cooking dinner.
Klukkan átta um kvöldið var ég að elda kvöldmat.
„var að elda“ → was cooking
This time yesterday we were flying to Lisbon.
Á þessum tíma í gær vorum við að fljúga til Lissabon.
flugið var í gangi
"Why didn't you answer?" "Sorry, I was driving."
„Af hverju svaraðirðu ekki?“ „Fyrirgefðu, ég var að keyra.“
At midnight the baby was still crying.
Á miðnætti var barnið enn að gráta.
What were you doing at six o'clock this morning?
Hvað varstu að gera klukkan sex í morgun?
were á undan frumlaginu, eins og „varstu“
I wasn't sleeping at 2 am. I was watching a film.
Ég var ekki sofandi klukkan tvö í nótt. Ég var að horfa á mynd.
At 7.30 the kids were getting ready for school.
Klukkan hálf átta voru krakkarnir að taka sig til fyrir skólann.
7.30 (UK), 7:30 (US)

2Baksvið í frásögn

Sögur byrja oft á Past Continuous: það „setur sviðið“ – veðrið, staðinn og það sem fólk var að gera. Aðalatburðirnir koma svo í Past Simple – sjá A2-02. Á íslensku lýsum við baksviði oft með einfaldri þátíð („Sólin skein“), en á ensku er was / were + -ing eðlilegast.

The sun was shining and the birds were singing.
Sólin skein og fuglarnir sungu.
á íslensku einföld þátíð; á ensku was / were + -ing
It was raining, and people were running for the bus.
Það rigndi og fólk hljóp til að ná strætó.
„Það rigndi“ → it was raining
Music was playing, and everyone was dancing.
Það var tónlist í gangi og allir voru að dansa.
My grandmother was sitting by the window, reading a newspaper.
Amma sat við gluggann og las dagblað.
á ensku was sitting, þótt „sat“ sé einföld þátíð
The café was full. Students were working on their laptops.
Kaffihúsið var fullt. Nemendur voru að vinna í fartölvunum sínum.
was full: bara be, engin -ing mynd
It was late, and the streets were empty. Nobody was talking.
Það var orðið áliðið og göturnar voru auðar. Enginn sagði neitt.
„enginn“ → nobody + játandi sögn

3Tvær athafnir í gangi samtímis (while)

Með while („á meðan“) sýnirðu að tvær lengri athafnir voru í gangi á sama tíma. Yfirleitt eru báðar í Past Continuous. Ef setningin byrjar á while-hlutanum kemur frumlagið samt fyrst í seinni hlutanum, ekki sögnin.

While I was cleaning the kitchen, my husband was doing the laundry.
Á meðan ég var að taka til í eldhúsinu var maðurinn minn að þvo þvottinn.
á ensku frumlagið fyrst: my husband was
The kids were playing outside while we were having lunch.
Krakkarnir voru að leika sér úti á meðan við borðuðum hádegismat.
While she was studying, her flatmate was practising the guitar.
Á meðan hún var að læra var meðleigjandinn hennar að æfa sig á gítarinn.
flatmate (UK), roommate (US); practising (UK), practicing (US)
Were you listening while I was explaining?
Varstu að hlusta á meðan ég var að útskýra?
were á undan frumlaginu
While we were waiting for the bus, we were chatting about the weekend.
Á meðan við biðum eftir strætó spjölluðum við um helgina.
„spjölluðum við“ → we were chatting
My dad was driving while my mum was reading the map.
Pabbi var að keyra á meðan mamma var að lesa á kortið.
mum (UK), mom (US)

Algengar villur

❌They was playing football.
✅They were playing football.
you / we / they → were.
❌I was work at 9 am.
✅I was working at 9 am.
was / were + -ing mynd, ekki grunnmynd.
❌She working at 10 pm.
✅She was working at 10 pm.
Slepptu aldrei was / were.
❌What you were doing?
✅What were you doing?
Í spurningu fer was / were á undan frumlaginu.
❌Did you sleeping at midnight?
✅Were you sleeping at midnight?
Spurning í Past Continuous er mynduð með was / were, ekki did.
❌I was knowing the answer.
✅I knew the answer.
Ástandssagnir (know, want, like) standa yfirleitt ekki í -ing mynd – sjá A1-23.
❌Yes, I were.
✅Yes, I was.
I → was, líka í stuttu svari.
⚠️I cooked dinner when you called. (meaning: I was in the middle of cooking)
✅I was cooking dinner when you called.
Málfræðilega rétt, en þýðir að þú hringdir fyrst og svo byrjaði ég að elda. Sjá A2-02.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ég var ekki alveg að skilja“ → I wasn't understanding. Á íslensku notum við „vera að“ í töluðu máli líka með sögnum um ástand og skoðun: „Ég var ekki alveg að skilja kennarann“, „Ég var ekki að trúa þessu!“ Á ensku standa sagnir eins og understand, believe, know, want yfirleitt ekki í -ing mynd. Þær eru í Past Simple, líka þegar ástandið stóð lengi. Í óformlegu tali heyrist stundum I wasn't understanding, en I was knowing er rangt.

⚠️The guide on our whale-watching trip from Husavik spoke so fast that my grandparents weren't understanding a word, so I translated everything for them.
✅The guide on our whale-watching trip from Husavik spoke so fast that my grandparents didn't understand a word, so I translated everything for them.
Málfræðilega rétt, en óformlegt og óeðlilegt hér; understand er ástand → didn't understand
⚠️When my sister called from Tenerife to say that she was getting married in August, I wasn't believing a word at first, because she often makes jokes like that.
✅When my sister called from Tenerife to say that she was getting married in August, I didn't believe a word at first, because she often makes jokes like that.
Málfræðilega rétt, en óeðlilegt; believe er ekki athöfn í gangi → didn't believe

2. „Á meðan pabbi var að þrífa bílinn vorum við að baka“ → were we baking. Á íslensku kemur sögnin strax á eftir þegar setningin byrjar á „Á meðan…“-hluta: „…vorum við að baka pönnukökur“. Á ensku er aðalsetningin með venjulegri orðaröð: frumlagið fyrst, svo was / were. Röðin were we er bara fyrir spurningar.

❌While Dad was washing the car outside our house in Kopavogur, were we making pancakes for the whole street in the kitchen.
✅While Dad was washing the car outside our house in Kopavogur, we were making pancakes for the whole street in the kitchen.
frumlagið á undan sögninni: we were
❌While the ferry was crossing to Vestmannaeyjar in strong wind, was I trying hard not to look at the waves.
✅While the ferry was crossing to Vestmannaeyjar in strong wind, I was trying hard not to look at the waves.
I was, ekki was I

3. „Hún var að kenna á Ísafirði í tuttugu ár“ → heilt, liðið tímabil í -ing mynd. Á íslensku segjum við oft „var að“ um starf eða verkefni sem stóð lengi: „Afi var að róa frá Grindavík í þrjátíu ár.“ Á ensku er Past Continuous fyrir athöfn í gangi á tilteknum tíma. Um heilt tímabil sem er búið, með lengd (for thirty years), notarðu Past Simple.

⚠️My grandfather was fishing from Grindavik for thirty years, and then he opened a small fish shop in Reykjavik with my grandmother.
✅My grandfather fished from Grindavik for thirty years, and then he opened a small fish shop in Reykjavik with my grandmother. eða My grandfather worked as a fisherman in Grindavik for thirty years, and then he opened a small fish shop in Reykjavik with my grandmother.
Málfræðilega rétt, en heilt, liðið tímabil með lengd er eðlilegast í Past Simple → fished

Ekki rugla saman

Past Continuous og Past Simple – Past Continuous sýnir miðja athöfnina, Past Simple alla athöfnina frá upphafi til enda. Hvernig tíðirnar tvær vinna saman í frásögn lærirðu í A2-02.

I was writing an email at 3 pm.
Klukkan þrjú var ég að skrifa tölvupóst.
klukkan 15 var pósturinn hálfskrifaður
I wrote an email at 3 pm.
Ég skrifaði tölvupóst klukkan þrjú.
öll athöfnin um klukkan 15
We were watching TV all evening.
Við vorum að horfa á sjónvarpið allt kvöldið.
athöfnin stóð yfir; „sjónvarpið“ með greini, en á ensku watch TV
We watched two episodes last night.
Við horfðum á tvo þætti í gærkvöldi.
lokið, útkoma sem má telja

Past Continuous og Present Continuous – Sama bygging, ólíkur tími: í fortíð was / were, núna am / is / are. Sjá A1-22.

I'm working now.
Ég er að vinna núna.
I was working at this time yesterday.
Ég var að vinna á þessum tíma í gær.

„var að“ = í gangi eða rétt áðan – „Ég var að horfa á fréttirnar þegar þú hringdir“ er Past Continuous: I was watching. „Ég var að koma heim“ í merkingunni „rétt áðan“ er hins vegar I've just come home – sjá A2-17.

Stafsetning og framburður

  • Í venjulegu tali eru was og were veik: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt a eða e: I was cooking.
  • /w/ er ekki íslenskt v: settu stút á varirnar eins og fyrir ú og láttu tennurnar ekki snerta neðri vörina.
  • Í stuttu svari og í lok setningar eru orðin sterk: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, they were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). Hljóðið /ɜː/ er ekki íslenskt ö: varirnar eru slakar og ekki kringdar.
  • wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US) og weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) eru yfirleitt með áherslu. Í was og wasn't er /z/ raddað: raddböndin titra og suða eins og býfluga. Íslenskan hefur ekkert z-hljóð, svo gættu þess að það verði ekki s.
  • -ing endar á nefhljóðinu /ŋ/: aftasti hluti tungunnar leggst upp að gómnum og loftið fer út um nefið. Á íslensku heyrist oft k-hljóð á eftir ng („langur“, „syngja“), en í singing og cooking kemur ekkert k eða g á eftir.
  • Stafsetning -ing myndarinnar: þögult e fellur brott (ride → riding), á eftir einu stuttu sérhljóði með áherslu tvöfaldast lokasamhljóðið (run → running, sit → sitting), -ie → -ying (die → dying).

Gullna reglan

Stöðvaðu kvikmynd fortíðarinnar: was / were + -ing mynd = athöfnin var í gangi á þessu augnabliki. I / he / she / it → was, you / we / they → were. Þar sem þú segir „var að“ um athöfn í gangi er Past Continuous oftast rétt á ensku – en ekki með ástandssögnum (knew, understood) og ekki um heilt, liðið tímabil.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum. Notaðu Past Continuous (was / were + -ing mynd).

  1. At 7 am I (have) breakfast — I was in the middle of it when the phone rang.
  2. When I got home at 4 pm, the house was quiet. The children (play) in the garden.
  3. It (not rain) when we left the house.
  4. you (sleep) at midnight? I called, but you didn't answer.
  5. When you phoned Mia at 10 last night, what she (do)?
  6. While I (cook), my brother (set) the table.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: At midnight I … a book in bed. I finished it at one.
  2. Veldu rétta svarið: I … the answer.
  3. Stutt svar: Were they working at noon yesterday? (No)
  4. Hvor setningin þýðir að athöfnin hafi verið í gangi klukkan 15.00?

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. We was waiting for the bus.
  2. Did you watching TV at 9 pm?
  3. He was sit on the sofa.
  4. While I was reading, my sister was listening to music.

D. Í samhengi

Fylltu í textann með réttum myndum sagnanna í svigunum. Notaðu Past Continuous.

A quiet evening
It was 9 pm on Sunday. Outside, it 15 (snow). In the living room, my dad 16 (read) the newspaper, and my mum 17 (watch) a film. My little brothers 18 (not sleep) — they 19 (play) a computer game in their room. And me? I 20 (do) my homework at the kitchen table.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um gærkvöldið og upphaf sögu.

  1. Hvað varstu að gera klukkan 20.00 í gær? Skrifaðu tvær setningar.
  2. Lýstu aðstæðunum í upphafi sögu: veðrinu og tveimur manneskjum.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-28 Past Simple á ensku: óreglulegar sagnir, did og didn't – útskýringar og æfingar
    Leiðréttu villuna: Did you went to the party?
  2. A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar
    Skrifaðu -ing myndina: lie
  3. A1-26 Was og were á ensku: þátíð sagnarinnar to be – útskýringar og æfingar
    Veldu rétta svarið: There … two cars outside the house.
Svör

A. Form

  1. was having
  2. were playing
  3. wasn't raining / was not raining
  4. Were … sleeping
  5. was … doing
  6. was cooking … was setting

B. Merking

  1. was reading
  2. knew
  3. No, they weren't. / No, they were not.
  4. I was writing an email at 3 pm.

C. Finndu villuna

  1. We were waiting for the bus.
  2. Were you watching TV at 9 pm? / Did you watch TV at 9 pm?
  3. He was sitting on the sofa. / He sat on the sofa.
  4. ✓ While I was reading, my sister was listening to music.

D. Í samhengi

  1. was snowing
  2. was reading
  3. was watching
  4. weren't sleeping / were not sleeping
  5. were playing
  6. was doing

E. Spreyttu þig

  1. At 8 pm yesterday I was cooking dinner. My sister was talking on the phone.
  2. It was raining. An old man was waiting at the bus stop, and a girl was reading a book.

F. Blönduð upprifjun

  1. Did you go to the party?
  2. lying
  3. were
Android appLærðu á ferðinni Google Play