გამეორება: Present Simple, კითხვები და წინდებულები (A1-12–A1-21)
Review: Present Simple, Questions and Prepositions
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ ჩვევებზე, ფაქტებსა და ყოველდღიურობაზე Present Simple-ით (მარტივი აწმყო), ააგოთ უარყოფა და კითხვა do / does-ით, have got-ით და can-ით, თქვათ, რამდენად ხშირად ხდება რამე, მისცეთ მითითებები და შესთავაზოთ რამე, და თქვათ, როდის და სად ხდება რამე – და სწორად აირჩიოთ ამ ფორმებს შორის, როცა ისინი ერთად გხვდებათ.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| A1-12 | Present Simple ჩვევებზე, ფაქტებსა და მდგომარეობაზე: საწყისი ფორმა, მაგრამ he / she / it + -s (-es, -ies, has) | My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays. |
| A1-13 | don't / doesn't + საწყისი ფორმა; Do / Does + ქვემდებარე + საწყისი ფორმა?; მოკლე პასუხი Yes, I do; be-სთან do არასოდეს გამოიყენება | "Does she work here?" "No, she doesn't." |
| A1-14 | have / has (do / does-ით) და have got / has got (ძირითადად UK; უარყოფასა და კითხვას თავად აწარმოებს); მოქმედებებზე, როგორიცაა have lunch, მხოლოდ have | "Have you got a temperature?" "Yes, I have." |
| A1-15 | სიხშირის ზმნიზედები მთავარი ზმნის წინ და be-ს შემდეგ; ზუსტი გამოთქმები (twice a week) ბოლოს; never – not-ის გარეშე | The trains are often late in winter. |
| A1-16 | კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + მთავარი ზმნა; how old / how often / how much / how many; what თუ which; whose | How often do you go to the gym? |
| A1-17 | can / can't + საწყისი ფორმა – უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა; არც -s, არც to, არც do | "Can I pay by card?" "Yes, of course." |
| A1-18 | ბრძანებითი = საწყისი ფორმა, ქვემდებარის გარეშე; Don't + საწყისი ფორმა; Let's / Let's not; How about / What about + არსებითი სახელი ან -ing ფორმა; Why don't we + საწყისი ფორმა | Why don't we meet at six? |
| A1-19 | თარიღებში რიგობითი რიცხვები (the fifth of May / May fifth); წელი ორ ნაწილად; საათი past / to-თი ან ციფრებით | "What's the date today?" "It's the fifth of May." |
| A1-20 | at – საათი, on – დღე ან თარიღი, in – უფრო გრძელი პერიოდი; this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday-სთან წინდებული არ დგას | I have an interview on Thursday morning. |
| A1-21 | მდებარეობა: in (შიგნით), on (ზედაპირზე), at (წერტილი ან საქმიანობის ადგილი), next to, between, opposite…; მოძრაობა: to, into, out of, across, through, past…; go home; ტრანსპორტი by bus / by car, მაგრამ on foot | The pharmacy is between the bank and the post office. |
მთავარი შედარებები
be თუ do / does – Be უარყოფასა და კითხვას თავად აწარმოებს. ყველა სხვა ჩვეულებრივ ზმნას დამხმარე ზმნა do / does სჭირდება. ქართულად ორივე შემთხვევაში უბრალოდ „არ“ და კითხვის ინტონაციაა („გშია?“, „ინგლისურად ლაპარაკობ?“), ამიტომ არჩევანი ინგლისურში უნდა გააკეთოთ. A1-13
- ტესტი: ზმნა am / is / are-ა? → გადაიტანეთ ქვემდებარის წინ ან დაუმატეთ not, do-ს გარეშე. სხვა ზმნაა? → do / does / don't / doesn't + საწყისი ფორმა.
works თუ doesn't work თუ Does … work? – დადებით წინადადებაში he / she / it იღებს -s-ს. უარყოფასა და კითხვაში -s does-ზე გადადის, მთავარი ზმნა კი საწყის ფორმას უბრუნდება. ერთ წინადადებაში ერთი -s საკმარისია. ფრთხილად: ქართულად რიცხვისა და „ბევრი“-ს შემდეგ მხოლობითია, ინგლისურში კი მრავლობითი ქვემდებარე ზმნას -s-ს არ უმატებს. A1-12 A1-13
- ტესტი: he / she / it ან ერთი საგანი, დადებითი წინადადება? → ზმნა + -s. უკვე არის does / doesn't? → საწყისი ფორმა, -s-ის გარეშე.
have თუ have got თუ have მოქმედებებზე – ფლობაზე, ოჯახზე, გარეგნობასა და ავადმყოფობაზე have (do / does-ით) და have got (ძირითადად UK, საკუთარი haven't / Have…?-ით) ერთსა და იმავეს ნიშნავს. ნუ აურევთ მათ. ქართულად აქ სხვადასხვა ზმნაა („მაქვს“, „მყავს“), ინგლისურში ორივე have-ია. მოქმედებებზე, როგორიცაა have lunch („ვსადილობ“), მხოლოდ have გამოიყენეთ. A1-14
- ტესტი: ფლობაა? → Do you have…? ან Have you got…? – და უპასუხეთ იმავე დამხმარე ზმნით. ჭამა, დაბანა, წვეულება? → მხოლოდ have.
სიხშირის ზმნიზედა თუ სიხშირის გამოთქმა – ერთსიტყვიანი ზმნიზედები შუაში დგას: ჩვეულებრივი ზმნის წინ, be-ს შემდეგ. ზუსტი გამოთქმები ბოლოს დგას. ქართულად სიტყვათა რიგი თავისუფალია („ყოველთვის მშია“, „თვეში ერთხელ ვსტუმრობ“), ინგლისურში კი ადგილი მყარია. A1-15
- ტესტი: always, often, never… + ჩვეულებრივი ზმნა? → ზმნის წინ. + be? → be-ს შემდეგ. Once a month, every Sunday? → ბოლოს.
Can you…? თუ Do you…? – Can მოდალური ზმნაა: უარყოფასა და კითხვას თავად აწარმოებს, do-ს გარეშე. Can you…? უნარზე გვეკითხება (ან თხოვნაა); Do you…? – ჩვევაზე. ქართულად უნარზე ხშირად „იცი?“ ითქმის („პიანინოზე დაკვრა იცი?“) – ინგლისურში ეს Can you…?-ია. A1-13 A1-17
- ტესტი: უნარია, ნებართვა თუ თხოვნა? → can. რაღაცაა, რასაც რეგულარულად აკეთებთ? → do.
ბრძანებითი თუ Let's თუ შეთავაზება კითხვით – ბრძანებითი მსმენელს ეუბნება, რა გააკეთოს. Let's მოიცავს თქვენც და მსმენელსაც. How about…? / Why don't we…? უფრო რბილად და ღიად ჟღერს. ქართული „რატომ არ…?“ აქ კარგად ერგება Why don't we…?-ს – ოღონდ სიტყვათა რიგი დაიცავით. A1-17 A1-18
- ტესტი: მსმენელი აკეთებს? → ბრძანებითი (ან თხოვნა Can you…?). ერთად ვაკეთებთ? → Let's. უფრო რბილი იდეა? → How about + არსებითი სახელი / -ing ფორმა, Why don't we + საწყისი ფორმა.
How much თუ How many თუ How old; what თუ which – How many + მრავლობითი არსებითი სახელი, რომელსაც ვითვლით; how much – ფასზე და იმაზე, რასაც ვერ ვითვლით; how old – ასაკზე. What ღია არჩევანია; which – პატარა, ცნობილი ჯგუფიდან. ქართულად სამივე „რამდენი“-ა, და მის შემდეგ მხოლობითია („რამდენი შვილი“) – ინგლისურში how many-ს შემდეგ მრავლობითი დგას. A1-16
- ტესტი: შეგიძლიათ სათითაოდ დათვალოთ? → how many. ფასია ან რაღაც, რასაც ვერ ითვლით? → how much. ასაკი? → how old. თქვენ წინ ორი-სამი ვარიანტია? → which.
at თუ on თუ in (დრო), ან წინდებულის გარეშე – At – წერტილი, on – დღე, in – უფრო გრძელი პერიოდი. This, next, last, every, today, tomorrow წინდებულს არ იღებს. ქართული „-ზე“ საათთან („9:30-ზე“) at-ია და არა on. A1-19 A1-20
- ტესტი: საათი? → at. დღე ან თარიღი (Monday morning-იც)? → on. თვე, წელი, წელიწადის დრო, დღის ნაწილი? → in. Next / this / every…? → არაფერი.
in თუ on თუ at (ადგილი); to თუ to-ს გარეშე – In = შიგნით, on = ზედაპირზე (და ავტობუსში, მატარებელში, თვითმფრინავში), at = წერტილი ან საქმიანობის ადგილი. მოძრაობას სჭირდება to, into, out of…, მაგრამ home, here და there to-ს არ იღებს. ქართული „-ში“ ოთხივეს ფარავს: „უჯრაში“ (in), „სამსახურში ვარ“ (at), „სპორტდარბაზში მივდივარ“ (to), „სახლში მივდივარ“ (home). A1-21
- ტესტი: შიგნითაა? → in. ზედაპირს ეხება? → on. წერტილი ან საქმიანობა (at work, at the station)? → at. სადმე მიდიხართ? → to + ადგილი, მაგრამ go home. რით მგზავრობთ? → by + ტრანსპორტი (არტიკლის გარეშე), მაგრამ on foot.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „რატომ ყეფს შენი ძაღლი?“ → Why barks your dog? ქართულ კითხვაში ზმნა პირდაპირ კითხვით სიტყვას მოსდევს, დამხმარე ზმნა კი არ გვაქვს. ინგლისურში კითხვითი სიტყვის შემდეგ do / does დგას, მერე ქვემდებარე და საწყისი ფორმა. A1-13 A1-16
2. „ჩემი ორი ბიძაშვილი გვსტუმრობს“ → my two cousin visits. ქართულად რიცხვის შემდეგ არსებითი სახელიც და ზმნაც მხოლობითშია: „ზაფხულში ბათუმიდან ჩემი ორი ბიძაშვილი გვსტუმრობს“. ინგლისურში არსებითი სახელი მრავლობითშია, ზმნა კი -s-ს აღარ იღებს. A1-12
3. „არავინ არ იცის“ → Nobody doesn't know. ქართულში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა: „ჩვენს ქუჩაზე ამ კაფის სახელი არავინ არ იცის“. ინგლისურში უარყოფა ერთხელ ითქმის: nobody უკვე უარყოფითია, და მას ზმნა -s-ით მოსდევს. A1-13 A1-15
4. „რომელ ინსტრუმენტზე დაკვრა იცი?“ → know to play. ქართულად უნარზე „იცი?“-თი ვკითხულობთ. ინგლისურში უნარის კითხვა Can you…?-ია, ან know how to. A1-17
5. „ველოსიპედით“ → with bike. ქართული „-ით“ ტრანსპორტთან with-ს მოგვაგონებს, მაგრამ ინგლისურში ტრანსპორტთან by დგას, არტიკლის გარეშე. A1-21
ოქროს წესები
- A1-12 Present Simple = ის, რაც ზოგადად მართალია (ჩვევები, ფაქტები, მდგომარეობა). he / she / it → საწყისი ფორმა + -s; ყველა სხვა ქვემდებარე → საწყისი ფორმა.
- A1-13 be-ს გარდა სხვა ზმნებთან (და can-ის მსგავსი მოდალური ზმნების გარდა) უარყოფასა და კითხვაში გამოიყენეთ do / does. Not, კითხვა და -s დამხმარე ზმნაზე გადადის; მთავარი ზმნა საწყის ფორმაში რჩება.
- A1-14 have / has ყველა ვარიანტში მუშაობს და უარყოფასა და კითხვაში do / does-ს იყენებს. have got / has got (ძირითადად UK) ფლობაზე, ოჯახზე, გარეგნობასა და ავადმყოფობაზე იგივეს ნიშნავს და უარყოფასა და კითხვას თავად აწარმოებს. have lunch-ის მსგავს მოქმედებებზე მხოლოდ have გამოიყენეთ.
- A1-15 სიხშირის ზმნიზედები დგას მთავარი ზმნის წინ და be-ს შემდეგ. უარყოფაში usually / often / always ჩვეულებრივ don't / doesn't-ის შემდეგ დგას, sometimes კი – მის წინ. ზუსტი გამოთქმები (twice a week) ჩვეულებრივ ბოლოს დგას. Never უკვე უარყოფითია – not არ ემატება.
- A1-16 კითხვითი სიტყვა – პირველ ადგილზე, მერე ჩვეულებრივი კი / არა კითხვა: კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + მთავარი ზმნა – Where do you live? be-სთან: Where are you from?
- A1-17 Can არასოდეს იცვლება და მას საწყისი ფორმა მოსდევს: I can go, she can go. Can you go? I can't go. არც -s, არც to, არც do.
- A1-18 დაიწყეთ საწყისი ფორმით, ჩვეულებრივ ქვემდებარის გარეშე: Sit down. უარყოფა: Don't + საწყისი ფორმა. საკუთარი თავის ჩასართავად – Let's / Let's not + საწყისი ფორმა. უფრო რბილი შეთავაზებისთვის – How about / What about + არსებითი სახელი ან -ing ფორმა, ან Why don't we + საწყისი ფორმა.
- A1-19 ითვალეთ რაოდენობითი რიცხვებით (five, thirty); რიგი და თარიღები თქვით რიგობითებით (the fifth, the thirtieth). დღეები და თვეები დიდი ასოთი იწერება. საათში 30 წუთამდე გამოიყენეთ past, 30-ის შემდეგ – to, ან უბრალოდ წაიკითხეთ რიცხვები: seven forty-five.
- A1-20 at – წერტილი (საათი), on – დღე (დღეები, თარიღები), in – უფრო გრძელი პერიოდი (თვეები, წლები, წელიწადის დროები, დღის ნაწილები) – და რამდენიმე მყარი ბლოკი, როგორიცაა at night. წინდებული არ დგას this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday-ს წინ.
- A1-21 მდებარეობა: in (შიგნით), on (ზედაპირზე), at (წერტილი ან საქმიანობის ადგილი). მოძრაობა: აირჩიეთ სიტყვა, რომელიც გზას ხატავს – to, into, out of, up, down, across, through, past. ტრანსპორტი: by car, by bus, by train, მაგრამ on foot. Go home და არა go to home.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი ფორმა ან გადააკეთეთ წინადადება.
-
A1-12 Present Simple ქართულად: I work, she works – როდის ემატება ზმნას -s My brother (study) medicine.
-
A1-12 Present Simple ქართულად: I work, she works – როდის ემატება ზმნას -s The kids (watch) cartoons on Saturday mornings.
-
A1-13 Don't, doesn't, do, does: უარყოფა და კითხვა Present Simple-ში ქართულად გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: She likes fish.
-
A1-13 Don't, doesn't, do, does: უარყოფა და კითხვა Present Simple-ში ქართულად შეადგინეთ კითხვა: Your parents live near you.
-
A1-14 Have და Have Got ქართულად: „მაქვს“, „მყავს“ და have breakfast შეადგინეთ კითხვა (have got): She has got a car.
-
A1-17 Can და Can't ქართულად: უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: I can drive.
-
A1-18 ბრძანებითი, Let's და შეთავაზებები ინგლისურად: Don't, How about, Why don't we გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად: Let's wait here.
-
A1-19 საათი, დღეები და თარიღები ინგლისურად: What time is it? და რიგობითი რიცხვები დაწერეთ რიგობითი რიცხვი: 21
-
A1-19 საათი, დღეები და თარიღები ინგლისურად: What time is it? და რიგობითი რიცხვები თქვით დრო (ტრადიციული გზით): 8:45
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.
-
A1-13 Don't, doesn't, do, does: უარყოფა და კითხვა Present Simple-ში ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: … you tired?
-
A1-14 Have და Have Got ქართულად: „მაქვს“, „მყავს“ და have breakfast "Have you got a bike?" "Yes, I …."
-
A1-14 Have და Have Got ქართულად: „მაქვს“, „მყავს“ და have breakfast აირჩიეთ სწორი პასუხი: We … lunch at one every day.
-
A1-15 Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: late / always / is / my bus
-
A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose აირჩიეთ სწორი პასუხი: How … water do you drink?
-
A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose აირჩიეთ სწორი პასუხი: … phone is this?
-
A1-17 Can და Can't ქართულად: უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა Ability, permission, request თუ possibility? "Can I sit here?"
-
A1-20 At, on, in დროსთან ქართულად: at six, on Monday, in June აირჩიეთ სწორი პასუხი: See you …!
-
A1-21 In, on, at, to, into: ადგილისა და მოძრაობის წინდებულები ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: The cat runs … the house. Now it's in the garden.
-
A1-21 In, on, at, to, into: ადგილისა და მოძრაობის წინდებულები ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I go to school ….
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
A1-12 Present Simple ქართულად: I work, she works – როდის ემატება ზმნას -s My dad haves a big car.
-
A1-13 Don't, doesn't, do, does: უარყოფა და კითხვა Present Simple-ში ქართულად Does she lives near here?
-
A1-15 Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often He plays often tennis.
-
A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose Where you work?
-
A1-17 Can და Can't ქართულად: უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა She cans speak Japanese.
-
A1-18 ბრძანებითი, Let's და შეთავაზებები ინგლისურად: Don't, How about, Why don't we How about go to the cinema?
-
A1-20 At, on, in დროსთან ქართულად: at six, on Monday, in June I get up at the morning.
-
A1-21 In, on, at, to, into: ადგილისა და მოძრაობის წინდებულები ქართულად The keys are on the table.
D. კონტექსტში
შეავსეთ შეტყობინებაში გამოტოვებული სიტყვები; ფრჩხილებში მოცემულია მინიშნება ან არჩევანი.
Hi Ben! I love my new job. I start work 28 (at / in) nine, and I 29 (not / work) on Fridays! My office is 30 (in / on) the fourth floor, 31 (next / next to) a small park. I 32 (usually / walk) to work. It's only ten minutes. My boss is very friendly. She 33 (have) two dogs, and she 34 (bring) them to the office every day! 35 (Can / Do) you come to my place 36 (on / in) Saturday evening? 37 (not / be) late — dinner is at seven!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
A1-15 Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often დაწერეთ სამი წინადადება თქვენს კვირაზე: ერთი სიხშირის ზმნიზედით, ერთი ზუსტი გამოთქმით და ერთი at-ით, on-ით ან in-ით.
-
A1-17 Can და Can't ქართულად: უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა დაწერეთ ორი რამ, რისი გაკეთებაც შეგიძლიათ, და ერთი კითხვა Can you…? მეგობრისთვის.
-
A1-21 In, on, at, to, into: ადგილისა და მოძრაობის წინდებულები ქართულად აუხსენით გზა თქვენი სახლიდან ახლომდებარე კაფემდე ან მაღაზიამდე (2–3 წინადადება).
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-03 To Be: უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები (isn't, aren't, Are you…?) ქართულად "Is your brother at home?" "No, ."
-
A1-06 არტიკლები ინგლისურში: a, an და the ქართულად – როდის რომელი It's ___ hour from here. …
-
A1-08 კუთვნილება ინგლისურში: my, your, his, her და possessive 's ქართულად Is this … phone?
-
A1-11 There is / There are ქართულად: „არის“ ინგლისურად, Is there…? და How many…? ___ two banks near the station. …
პასუხები
A. ფორმა
- studies
- watch
- She doesn't like fish. / She does not like fish.
- Do your parents live near you?
- Has she got a car?
- I can't drive. / I cannot drive.
- Let's not wait here.
- twenty-first
- a quarter to nine / quarter to nine
B. მნიშვნელობა
- Are
- have
- have
- My bus is always late.
- much
- Whose
- permission
- next Friday
- out of
- on foot
C. იპოვეთ შეცდომა
- My dad has a big car. / My dad has got a big car. / My dad's got a big car.
- Does she live near here?
- He often plays tennis.
- Where do you work?
- She can speak Japanese.
- How about going to the cinema?
- I get up in the morning.
- ✓ The keys are on the table.
D. კონტექსტში
- at
- don't work / do not work
- on
- next to
- usually walk
- has / has got / 's got
- brings
- Can
- on
- Don't be / Do not be
E. თქვენი ჯერი
- I usually get up at seven. I go swimming twice a week. I never work on Sundays.
- I can cook. I can speak two languages. Can you swim?
- Go out of my building and turn left. Walk past the bank. The café is next to the supermarket.
F. შერეული გამეორება
- he isn't / he's not
- an
- your
- There are
