Давталт: Present Simple, асуулт, угтвар үг (A1-12–A1-21) монголоор
Review: Present Simple, Questions and Prepositions
Энэ хуудсанд
Энэ давталтад орсон хичээлүүд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та зуршил, баримт, өдөр тутмын хэвшлийн тухай Present Simple (энгийн одоо цаг)-ээр ярьж, do / does, have got, can-аар үгүйсгэл, асуулт зохиож, хэр олон удаа болдгийг хэлж, заавар, санал өгч, юм хэзээ, хаана болдгийг хэлж чадна. Эдгээр бүтэц нэг дор гарч ирэхэд зөвийг нь сонгож чадна.
Бид юу сурсан бэ
| Хичээл | Гол санаа | Гол жишээ |
|---|---|---|
| A1-12 | зуршил, баримт, байдалд Present Simple: үндсэн хэлбэр, харин he / she / it + -s (-es, -ies, has) | My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays. |
| A1-13 | don't / doesn't + үндсэн хэлбэр; Do / Does + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр?; богино хариулт Yes, I do; be хэзээ ч do хэрэглэхгүй | "Does she work here?" "No, she doesn't." |
| A1-14 | have / has (do / does-тэй) ба have got / has got (голдуу UK; үгүйсгэл, асуултаа өөрөө бүтээнэ); have lunch шиг үйлдэлд зөвхөн have | "Have you got a temperature?" "Yes, I have." |
| A1-15 | давтамжийн дайвар үг гол үйл үгийн өмнө, be-ийн дараа; яг хэллэг (twice a week) төгсгөлд; never not-гүй | The trains are often late in winter. |
| A1-16 | Асуух үг + Туслах үйл үг + Өгүүлэгдэхүүн + гол үйл үг (Q-A-S-I); how old / how often / how much / how many; what ба which; whose | How often do you go to the gym? |
| A1-17 | чадвар, зөвшөөрөл, хүсэлт, боломжид can / can't + үндсэн хэлбэр; -s-гүй, to-гүй, do-гүй | "Can I pay by card?" "Yes, of course." |
| A1-18 | тушаах хэлбэр = үндсэн хэлбэр, өгүүлэгдэхүүнгүй; Don't + үндсэн хэлбэр; Let's / Let's not; How about / What about + нэр үг эсвэл -ing хэлбэр; Why don't we + үндсэн хэлбэр | Why don't we meet at six? |
| A1-19 | огноонд дэс тоо (the fifth of May / May fifth); оныг хоёр хэсгээр; цагийг past / to-оор эсвэл тоогоор | "What's the date today?" "It's the fifth of May." |
| A1-20 | цагт at, гараг, огноонд on, урт хугацаанд in; this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday-тэй угтвар үггүй | I have an interview on Thursday morning. |
| A1-21 | байрлал: in (дотор), on (гадаргуу), at (цэг эсвэл үйл ажиллагааны газар), next to, between, opposite…; хөдөлгөөн: to, into, out of, across, through, past…; go home; тээвэр by bus / by car, харин on foot | The pharmacy is between the bank and the post office. |
Гол харьцуулалт
be эсвэл do / does – Be үгүйсгэл, асуултаа өөрөө бүтээнэ. Бусад бүх ердийн үйл үгт do / does туслах үйл үг хэрэгтэй. Монголоор «өлсөх», «ядрах» үйл үг тул Do you hungry? гэх аюултай; англиар hungry, tired тэмдэг нэр, тиймээс be. A1-13
- Шалгах: Үйл үг нь am / is / are юу? → түүнийг урагш гаргах эсвэл not нэмэх, do-гүй. Өөр үйл үг үү? → do / does / don't / doesn't + үндсэн хэлбэр.
works эсвэл doesn't work эсвэл Does … work? – Батлах өгүүлбэрт he / she / it -s авна. Үгүйсгэл, асуултад -s нь does руу шилжиж, гол үйл үг үндсэн хэлбэртээ буцна. Нэг өгүүлбэрт ганц -s хангалттай. Монгол үйл үг хүнээрээ хувирдаггүй тул энэ -s амархан мартагддаг. A1-12 A1-13
- Шалгах: He / she / it эсвэл нэг юм, батлах өгүүлбэр үү? → үйл үг + -s. Does / doesn't аль хэдийн байна уу? → үндсэн хэлбэр, -s-гүй.
have эсвэл have got эсвэл үйлдлийн have – Эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчинд have (do / does-тэй), have got (голдуу UK, өөрийн haven't / Have…?-тэй) ижил утгатай. Хольж болохгүй. Have lunch шиг үйлдэлд зөвхөн have. Монголоор «өглөөний цай уух», «үдийн хоол идэх» гэж өөр үйл үг хэрэглэдэг бол англиар have breakfast / lunch / dinner. A1-14
- Шалгах: Эзэмшил үү? → Do you have…? эсвэл Have you got…?, хариултад ижил туслах үйл үг. Хоол идэх, усанд орох, үдэшлэг үү? → зөвхөн have.
Давтамжийн дайвар үг эсвэл давтамжийн хэллэг – Нэг үгтэй дайвар үг дунд нь: ердийн үйл үгийн өмнө, be-ийн дараа. Яг хэллэг төгсгөлд. A1-15
- Шалгах: always, often, never… + ердийн үйл үг үү? → үйл үгийн өмнө. + be юү? → be-ийн дараа. Once a month, every Sunday уу? → төгсгөлд.
Can you…? эсвэл Do you…? – Can бол модаль үйл үг: үгүйсгэл, асуултаа do-гүй өөрөө бүтээнэ. Can you…? чадварыг асууна (эсвэл хүсэлт); Do you…? зуршлыг асууна. Монголоор ч «тоглож чадах уу?», «тоглодог уу?» гэж ялгадаг. A1-13 A1-17
- Шалгах: Ур чадвар, зөвшөөрөл эсвэл хүсэлт үү? → can. Тогтмол хийдэг зүйл үү? → do.
Тушаах хэлбэр эсвэл Let's эсвэл санал болгох асуулт – Тушаах хэлбэр сонсогчийг ямар нэг юм хий гэнэ. Let's таныг ч, сонсогчийг ч хамруулна. How about…? / Why don't we…? илүү зөөлөн, нээлттэй сонсогдоно. A1-17 A1-18
- Шалгах: Сонсогч хийх үү? → тушаах хэлбэр (эсвэл Can you…? хүсэлт). Хамтдаа хийх үү? → Let's. Зөөлөн санаа юу? → How about + нэр үг / -ing хэлбэр, Why don't we + үндсэн хэлбэр.
How much эсвэл How many эсвэл How old; what эсвэл which – How many + тоолж болох олон тооны нэр үг; how much үнэ болон тоолж болохгүй зүйлд; how old насанд. What нээлттэй сонголт; which мэдэгдэж байгаа цөөн сонголт. Монгол «хэдэн» нь how many, «хэр их» нь how much. A1-16
- Шалгах: Нэг нэгээр нь тоолж болох уу? → how many. Үнэ эсвэл тоолж болохгүй зүйл үү? → how much. Нас уу? → how old. Таны өмнө хоёр, гурван сонголт байна уу? → which.
Цагийн at эсвэл on эсвэл in, эсвэл угтвар үггүй – At цэг, on өдөр, in урт хугацаа. This, next, last, every, today, tomorrow-д угтвар үг байхгүй. Монгол ганц «-д / -т» англиар гурав болно. A1-19 A1-20
- Шалгах: Цаг уу? → at. Гараг эсвэл огноо уу (Monday morning ч)? → on. Сар, он, улирал, өдрийн хэсэг үү? → in. Next / this / every… юу? → юу ч тавихгүй.
Газрын in эсвэл on эсвэл at; to эсвэл to-гүй – In = дотор, on = гадаргуу (бас автобус, галт тэрэг, онгоц), at = цэг эсвэл үйл ажиллагааны газар. Хөдөлгөөнд to, into, out of… хэрэгтэй, харин home, here, there-д to байхгүй. Монгол «дээр» = on ч, at ч, «лүү» байсан ч go home. A1-21
- Шалгах: Дотор уу? → in. Гадаргууд хүрч байна уу? → on. Цэг эсвэл үйл ажиллагаа уу (at work, at the station)? → at. Хаа нэг газар явж байна уу? → to + газар, харин go home. Юугаар зорчих вэ? → by + тээвэр (артикльгүй), харин on foot.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Ядарч байна уу?» → Do you tired? Монголоор «ядрах», «өлсөх», «даарах» үйл үг: «Онгоцоор удаан нисээд ядарч байна уу?» Үйл үг гэж бодоод асуултад do тавих нь элбэг. Англиар tired, hungry, cold тэмдэг нэр тул be: Are you…? A1-02 A1-13
2. «Би бол … -даг» → I am work. Монголоор өөрийгөө танилцуулахдаа «бол»-ыг олонтаа хэрэглэдэг: «Би бол Эрдэнэтийн уурхайд инженерээр ажилладаг». «Бол»-ыг am гэж орчуулбал Present Simple-ийн үйл үгийн өмнө am гарна. Англиар үйлдлийн үйл үгтэй бол am / is / are хэрэггүй. A1-02 A1-12
3. «Өглөөний цай уух» → drink morning tea. Монголоор өглөөний хоолыг «өглөөний цай» гэдэг, тиймээс «Бид долоон цагт өглөөний цайгаа уудаг» гэж хэлнэ. Үгчлэн орчуулбал утга нь өөрчлөгдөж, зөвхөн цай уудаг мэт сонсогдоно. Англиар хоол идэх үйлдэлд have: have breakfast. A1-14
4. «Баасан гарагийн орой» → in Friday evening. «Орой» гэвэл in the evening гэж цээжилсэн хүн гарагтай нийлсэн хэллэгт ч in тавьдаг: «Эмээ, баасан гарагийн орой хүүхдийг маань харж өгч чадах уу? Бид хуримтай». Гараг нэмэгдвэл гараг шийднэ: on Friday evening. A1-20
Алтан дүрмүүд
- A1-12 Present Simple = ерөнхийдөө үнэн зүйл (хэвшил, баримт, байдал). He / she / it → үндсэн хэлбэр + -s; бусад бүх өгүүлэгдэхүүн → үндсэн хэлбэр.
- A1-13 Be-ээс бусад үйл үгтэй (мөн can зэрэг модаль үйл үгээс бусад) үгүйсгэл, асуултад do / does хэрэглээрэй. Not, асуулт болон -s туслах үйл үг дээр; гол үйл үг үндсэн хэлбэр-ээрээ үлдэнэ.
- A1-14 have / has бүх хувилбарт ажилладаг бөгөөд үгүйсгэл, асуултад do / does хэрэглэнэ. have got / has got (голдуу UK) эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчинд ижил утгатай бөгөөд үгүйсгэл, асуултаа өөрөө бүтээнэ. Have lunch шиг үйлдэлд зөвхөн have.
- A1-15 Давтамжийн дайвар үг гол үйл үгийн өмнө, be-ийн дараа. Үгүйсгэлд usually / often / always ихэвчлэн don't / doesn't-ийн дараа, харин sometimes түүний өмнө. Яг хэллэг (twice a week) ихэвчлэн төгсгөлд. Never өөрөө үгүйсгэл – not нэмэхгүй.
- A1-16 Асуух үгийг эхэнд тавиад, дараа нь энгийн тийм / үгүй асуулт зохионо: Асуух үг + Туслах үйл үг + Өгүүлэгдэхүүн + гол үйл үг – Where do you live? Be-тэй: Where are you from?
- A1-17 Can хэзээ ч өөрчлөгддөггүй, дараа нь үндсэн хэлбэр: I can go, she can go. Can you go? I can't go. -s байхгүй, to байхгүй, do байхгүй.
- A1-18 Ихэвчлэн өгүүлэгдэхүүнгүй, үндсэн хэлбэр-ээр эхлээрэй: Sit down. Үгүйсгэл: Don't + үндсэн хэлбэр. Өөрийгөө оролцуулахдаа Let's / Let's not + үндсэн хэлбэр. Зөөлөн саналд How about / What about + нэр үг эсвэл -ing хэлбэр, эсвэл Why don't we + үндсэн хэлбэр.
- A1-19 Энгийн тоо-гоор тоолно (five, thirty); дараалал, огноог дэс тоо-гоор хэлнэ (the fifth, the thirtieth). Гараг, сар том үсгээр. Цагт 30 минут хүртэл past, 30-аас хойш to – эсвэл зүгээр тоогоор уншина: seven forty-five.
- A1-20 at цэг (цаг), on өдөр (гараг, огноо), in урт хугацаа (сар, он, улирал, өдрийн хэсэг) – дээр нь at night шиг цөөн тогтсон хэллэг. this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday-ийн өмнө угтвар үг тавихгүй.
- A1-21 Байрлал: in (дотор), on (гадаргуу), at (цэг эсвэл ямар нэг юм хийдэг газар). Хөдөлгөөн: замыг зурж буй үгийг сонгоно: to, into, out of, up, down, across, through, past. Тээвэр: by car, by bus, by train, харин on foot. Go home, go to home биш.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулж, өгүүлбэрийг өөрчилнө үү.
-
A1-12 Present Simple монголоор: I work, she works – -s төгсгөл, тайлбар ба дасгал My brother (study) medicine.
-
A1-12 Present Simple монголоор: I work, she works – -s төгсгөл, тайлбар ба дасгал The kids (watch) cartoons on Saturday mornings.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: She likes fish.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор Асуулт болгоно уу: Your parents live near you.
-
A1-14 Have ба have got монголоор: эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчин Асуулт болгоно уу (have got): She has got a car.
-
A1-17 Can ба can't монголоор: чадвар, зөвшөөрөл, хүсэлт, боломж Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: I can drive.
-
A1-18 Тушаах хэлбэр (imperative), Let's ба санал болгох нь монголоор Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: Let's wait here.
-
A1-19 Цаг, гараг, огноо англиар: first, second, half past, the fifth of May Дэс тоог бичнэ үү: 21
-
A1-19 Цаг, гараг, огноо англиар: first, second, half past, the fifth of May Цагийг уламжлалт аргаар хэлнэ үү: 8:45
B. Утга
Зөв хариултыг сонгоно уу.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: … you tired?
-
A1-14 Have ба have got монголоор: эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчин "Have you got a bike?" "Yes, I …."
-
A1-14 Have ба have got монголоор: эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчин Зөв хариултыг сонгоно уу: We … lunch at one every day.
-
A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: late / always / is / my bus
-
A1-16 Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал Зөв хариултыг сонгоно уу: How … water do you drink?
-
A1-16 Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал Зөв хариултыг сонгоно уу: … phone is this?
-
A1-17 Can ба can't монголоор: чадвар, зөвшөөрөл, хүсэлт, боломж Чадвар (ability), зөвшөөрөл (permission), хүсэлт (request) эсвэл боломж (possibility) уу? Англиар хариулна уу: "Can I sit here?"
-
A1-20 At, on, in – цаг хугацааны угтвар үг монголоор: at seven, on Monday, in July Зөв хариултыг сонгоно уу: See you …!
-
A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus Зөв хариултыг сонгоно уу: The cat runs … the house. Now it's in the garden.
-
A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus Зөв хариултыг сонгоно уу: I go to school ….
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
A1-12 Present Simple монголоор: I work, she works – -s төгсгөл, тайлбар ба дасгал My dad haves a big car.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор Does she lives near here?
-
A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал He plays often tennis.
-
A1-16 Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал Where you work?
-
A1-17 Can ба can't монголоор: чадвар, зөвшөөрөл, хүсэлт, боломж She cans speak Japanese.
-
A1-18 Тушаах хэлбэр (imperative), Let's ба санал болгох нь монголоор How about go to the cinema?
-
A1-20 At, on, in – цаг хугацааны угтвар үг монголоор: at seven, on Monday, in July I get up at the morning.
-
A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus The keys are on the table.
D. Нөхцөл байдалд
Мессежийг уншаад хаалтанд байгаа үгийг ашиглан дутуу үгийг нөхөөрэй.
Hi Ben! I love my new job. I start work 28 (at / in) nine, and I 29 (not / work) on Fridays! My office is 30 (in / on) the fourth floor, 31 (next / next to) a small park. I 32 (usually / walk) to work. It's only ten minutes. My boss is very friendly. She 33 (have) two dogs, and she 34 (bring) them to the office every day! 35 (Can / Do) you come to my place 36 (on / in) Saturday evening? 37 (not / be) late — dinner is at seven!
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал Долоо хоногийнхоо тухай гурван өгүүлбэр бичнэ үү: нэг нь давтамжийн дайвар үгтэй, нэг нь яг хэллэгтэй, нэг нь at, on эсвэл in-тэй.
-
A1-17 Can ба can't монголоор: чадвар, зөвшөөрөл, хүсэлт, боломж Хийж чаддаг хоёр зүйлээ бичээд, найздаа Can you…? гэсэн нэг асуулт бичнэ үү.
-
A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus Гэрээсээ ойрхон кафе эсвэл дэлгүүр хүртэл зам заана уу (2–3 өгүүлбэр).
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-03 To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор "Is your brother at home?" "No, ."
-
A1-06 Артикль a, an, the монголоор: хэзээ ямрыг нь хэрэглэх вэ It's ___ hour from here. …
-
A1-08 Харьяалах төлөөний үг (my, your, his, her) ба 's монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: Is this … phone?
-
A1-11 There is / There are монголоор: «байна», «бий»-г англиар хэлэх ___ two banks near the station. …
Хариулт
A. Бүтэц
- studies
- watch
- She doesn't like fish. / She does not like fish.
- Do your parents live near you?
- Has she got a car?
- I can't drive. / I cannot drive.
- Let's not wait here.
- twenty-first
- a quarter to nine / quarter to nine
B. Утга
- Are
- have
- have
- My bus is always late.
- much
- Whose
- permission
- next Friday
- out of
- on foot
C. Алдааг олоорой
- My dad has a big car. / My dad has got a big car. / My dad's got a big car.
- Does she live near here?
- He often plays tennis.
- Where do you work?
- She can speak Japanese.
- How about going to the cinema?
- I get up in the morning.
- ✓ The keys are on the table.
D. Нөхцөл байдалд
- at
- don't work / do not work
- on
- next to
- usually walk
- has / has got / 's got
- brings
- Can
- on
- Don't be / Do not be
E. Таны ээлж
- I usually get up at seven. I go swimming twice a week. I never work on Sundays.
- I can cook. I can speak two languages. Can you swim?
- Go out of my building and turn left. Walk past the bank. The café is next to the supermarket.
F. Холимог давталт
- he isn't / he's not
- an
- your
- There are
