Slowingoგრამატიკა
A1 16 / 32

Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often

Always, Usually, Never: How Often

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რამდენად ხშირად აკეთებთ რამეს – სიტყვებით always, usually, often, sometimes, rarely, hardly ever და never – სწორ ადგილას დასვათ ისინი და გამოიყენოთ გამოთქმები, როგორიცაა twice a week და How often…?

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ პროცენტების ზოლი, როგორც ტელეფონის ბატარეის ზოლი. 0%-ზე დგას never – „არასოდეს“, არც ერთხელ. 100%-ზე – always – „ყოველთვის“, ყოველ ჯერზე. შუაში არის usually, often, sometimes, rarely და hardly ever. ეს სიტყვები სიხშირის ზმნიზედებია (adverbs of frequency): გვეუბნება, რამდენად ხშირად ხდება რამე.

ამ ზმნიზედებს წინადადების შუაში, ზმნასთან ახლოს ჯდომა უყვარს. ჩვეულებრივი ზმნის წინ დგას (I always walk), მაგრამ be-ს შემდეგ (I'm always late) – be განსაკუთრებულია, როგორც A1-03-დან იცით.

ზუსტი რაოდენობისთვის ინგლისური უფრო გრძელ გამოთქმებს იყენებს – every day, twice a week, three times a year – და ისინი წინადადების ბოლოს დგას (ზოგჯერ – დასაწყისში).

და დაიმახსოვრეთ: never უკვე უარყოფითია. not-ს ნუ დაუმატებთ. ერთი უარყოფა საკმარისია.

ქართული და ინგლისური

ქართულში ზმნიზედა ჩვეულებრივ ზმნის წინ დგას: „ყოველთვის ავტობუსით დავდივარ“ – აქ ინგლისურიც ასეა: I always go… მაგრამ ქართულად „ყოფნის“ წინაც ასევე ვამბობთ: „ყოველთვის დაღლილი ვარ“. ინგლისურში be-სთან რიგი პირიქითაა: ჯერ am / is / are, მერე ზმნიზედა – I'm always tired.

ორი სხვა განსხვავება ძალიან ხშირ შეცდომებს იწვევს. პირველი: ქართულში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა – „არასოდეს არ ვსვამ ყავას“. ინგლისურში never უკვე შეიცავს „არ“-ს: I never drink coffee. მეორე: ქართულად ვამბობთ „კვირაში ორჯერ“, „თვეში ერთხელ“ – ამიტომ ჩნდება „two times in a week“. ინგლისურში აქ a დგას, in-ის გარეშე, „ორჯერ“ კი ჩვეულებრივ twice-ია: twice a week. სასიამოვნო დამთხვევაც გვაქვს: ქართული ნაწილაკი „ხოლმე“ („საღამოს ვკითხულობ ხოლმე“) სწორედ ჩვევას აღნიშნავს – ინგლისურად ასეთ წინადადებაში ხშირად usually ან often ჯდება.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ყოველთვის ავტობუსით დავდივარ.I always go by bus.აქ ერთნაირია: ზმნიზედა ზმნის წინ დგას
ყოველთვის დაღლილი ვარ.I'm always tired.ქართულად ზმნიზედა „ვარ“-ის წინაა; ინგლისურში be-ს შემდეგ
ყოველთვის არ მპასუხობს.He doesn't always answer.აქ ერთნაირია: „ყოველთვის არ“ = not always, ანუ ზოგჯერ კი, ზოგჯერ არა
არასოდეს არ ვსვამ ყავას.I never drink coffee.ქართულად ორი უარყოფაა; ინგლისურში – მხოლოდ never
კვირაში ორჯერtwice a week„-ში“ → a (არა in a); „ორჯერ“ → twice
თვეში ერთხელonce a month„ერთხელ“ → once
საღამოს ვკითხულობ ხოლმე.I usually read in the evening.„ხოლმე“ ჩვევას აღნიშნავს; ინგლისურში – ზმნიზედა + Present Simple
რამდენად ხშირად დადიხარ სპორტდარბაზში?How often do you go to the gym?ქართულად კითხვითი სიტყვის შემდეგ პირდაპირ ზმნაა; ინგლისურში do

მოკლედ: ზმნიზედა – ზმნის წინ, მაგრამ am / is / are-ს შემდეგ; never-თან „არ“ არ ემატება; „კვირაში ორჯერ“ = twice a week.

ფორმა

სიხშირის ზოლი (მიახლოებითი პროცენტები)

ზმნიზედაქართულადდაახლოებით
alwaysყოველთვის100%
usually / normallyჩვეულებრივ90%
oftenხშირად70%
sometimesზოგჯერ50%
rarely / seldomიშვიათად10%
hardly everთითქმის არასოდეს5%
neverარასოდეს0%

Seldom იგივეს ნიშნავს, რასაც rarely, მაგრამ უფრო ფორმალურია და ზეპირ საუბარში იშვიათად გვხვდება. ამ დონეზე გამოიყენეთ rarely; seldom უბრალოდ იცანით, როცა წაიკითხავთ.

ადგილი წინადადებაში

წესისქემამაგალითი
მთავარი ზმნის წინქვემდებარე + ზმნიზედა + ზმნაI often cook at home.
be-ს შემდეგქვემდებარე + be + ზმნიზედაShe's never late.
კითხვაში: ქვემდებარის შემდეგDo + ქვემდებარე + ზმნიზედა + ზმნა?Do you often travel for work?
უარყოფაში usually, often, normally, always-ითdon't / doesn't + ზმნიზედა + ზმნაI don't usually eat breakfast.
sometimes უარყოფასთანქვემდებარე + sometimes + don't / doesn't + ზმნაI sometimes don't have time.

ზოგადი წესია „პირველი დამხმარე ზმნის შემდეგ“. ჯერჯერობით თქვენი დამხმარე ზმნებია do / does; იგივე ადგილს can-თანაც ნახავთ A1-17-ში (I can never find my keys).

დასაწყისი და ბოლო: Sometimes და usually (და normally) შეიძლება წინადადებასაც იწყებდეს – ეს ზეპირ საუბარში ხშირია: Sometimes I work from home. Sometimes შეიძლება ბოლოსაც იდგეს: I work from home sometimes.

სიხშირის გამოთქმები – ჩვეულებრივ ბოლოს

გამოთქმამაგალითი
every + day / week / morning / summerI check my email every morning.
once / twice / three times + a + day / week / month / yearWe eat out twice a month.
on + დღეები (მრავლობითში)She plays tennis on Fridays.
How often…?How often do you go to the gym?

გამოყენება

1ჩვეულებრივ ზმნებთან – მთავარი ზმნის წინ

ზმნიზედა დასვით ქვემდებარესა და მთავარ ზმნას შორის. ქართულადაც ზმნიზედა ჩვეულებრივ ზმნის წინ დგას, ამიტომ აქ ბევრი სირთულე არ არის – ოღონდ ზმნასა და დამატებას შორის ნუ ჩასვამთ.

I always drink water with my meals.
ჭამისას ყოველთვის წყალს ვსვამ.
always → ზმნის წინ
My brother usually gets home at six.
ჩემი ძმა სახლში ჩვეულებრივ ექვსზე მოდის.
usually gets: -s ზმნაზე რჩება
We often go to the cinema on Fridays.
პარასკევობით ხშირად დავდივართ კინოში.
cinema (UK); the movies (US)
She sometimes works late.
ზოგჯერ გვიანობამდე მუშაობს.
My grandparents rarely use the internet.
ბებია და ბაბუა ინტერნეტს იშვიათად იყენებენ.
rarely → ზმნის წინ, არა ბოლოს
He hardly ever calls me.
თითქმის არასოდეს მირეკავს.
hardly ever = თითქმის არასოდეს; not არ ემატება

2be-სთან – be-ს შემდეგ

am / is / are-სთან ზმნიზედა ზმნის შემდეგ დგას. ქართულად აქაც ზმნიზედა წინ გვაქვს („ყოველთვის მშია“), ამიტომ ეს რიგი ვარჯიშს მოითხოვს.

I'm always hungry after work.
სამსახურის შემდეგ ყოველთვის მშია.
ქართულად ზმნაა; ინგლისურში I'm + always + hungry
The trains are often late in winter.
ზამთარში მატარებლები ხშირად აგვიანებს.
are + often
My boss is usually in a good mood.
ჩემი უფროსი ჩვეულებრივ კარგ ხასიათზეა.
is + usually
It's never quiet in this street.
ამ ქუჩაზე არასოდეს არის სიჩუმე.
ქართულად „არასოდეს არის“; ინგლისურში მხოლოდ never

3კითხვებსა და უარყოფაში

კითხვაში ზმნიზედა ქვემდებარის შემდეგ დგას. უარყოფაში usually, often და normally ყველაზე ხშირად don't / doesn't-ის შემდეგ დგას; usually და often შეიძლება მის წინაც იდგეს (We usually don't…). Sometimes უარყოფის წინ დგას. Don't always ნიშნავს „ყოველ ჯერზე არა“.

Do you always take the bus?
ყოველთვის ავტობუსით დადიხარ?
Do + you + always + take
Is he usually this quiet?
ჩვეულებრივ ასეთი ჩუმია?
Is + he + usually
We don't usually watch TV in the evening.
საღამოს ტელევიზორს ჩვეულებრივ არ ვუყურებთ.
don't + usually
We usually don't watch TV in the evening.
საღამოს ტელევიზორს ჩვეულებრივ არ ვუყურებთ.
ესეც სწორია, იგივე მნიშვნელობით
She doesn't often eat meat.
ხორცს ხშირად არ ჭამს.
doesn't + often
I sometimes don't have time for lunch.
ზოგჯერ სადილის დრო არ მაქვს.
sometimes უარყოფის წინ
I don't always agree with my sister.
ჩემს დას ყოველთვის არ ვეთანხმები.
= ყოველ ჯერზე არა; ქართულადაც „ყოველთვის არ“

4Sometimes და usually დასაწყისში; never – not-ის გარეშე

Sometimes და usually შეიძლება წინადადებას იწყებდეს; ეს ზეპირ საუბარში ხშირია. Never უკვე ნიშნავს „არასოდეს“, ამიტომ don't / doesn't-თან ერთად არ გამოიყენება – ქართულისგან განსხვავებით, სადაც „არასოდეს არ“ ჩვეულებრივია.

Sometimes I just want to stay in bed.
ზოგჯერ უბრალოდ ლოგინში დარჩენა მინდა.
Usually we have dinner at seven.
ჩვეულებრივ შვიდზე ვვახშმობთ.
usually დასაწყისშიც შეიძლება
I never drink coffee after 4 pm.
ოთხი საათის მერე ყავას არასოდეს არ ვსვამ.
ქართულად „არასოდეს არ“; ინგლისურში არა „I don't never drink“
My son never tidies his room.
ჩემი შვილი თავის ოთახს არასოდეს ალაგებს.
never + tidies: -s ზმნაზე

5ზუსტი სიხშირე და How often…?

იკითხეთ How often…? და უპასუხეთ ზმნიზედით ან ზუსტი გამოთქმით წინადადების ბოლოს.

How often do you go to the gym?
რამდენად ხშირად დადიხარ სპორტდარბაზში?
How often + do + you
Three times a week.
კვირაში სამჯერ.
„კვირაში“ → a week, in-ის გარეშე
I visit my parents once a month.
მშობლებს თვეში ერთხელ ვსტუმრობ.
„ერთხელ“ → once; „თვეში“ → a month
She checks her phone every five minutes!
ყოველ ხუთ წუთში ამოწმებს ტელეფონს!
ქართულად „ხუთ წუთში“, მხოლობითი; ინგლისურში every five minutes
We go skiing once a year.
წელიწადში ერთხელ სათხილამუროდ დავდივართ.
go + -ing სპორტზე: მყარი ფრაზა, იხ. A1-22
My mum calls me every Sunday.
დედა ყოველ კვირას მირეკავს.
Mum (UK); Mom (US)

ხშირი შეცდომები

❌I go always to work by bus.
✅I always go to work by bus.
ზმნიზედა მთავარი ზმნის წინ დგას.
❌He plays often tennis.
✅He often plays tennis.
ზმნიზედა ზმნასა და დამატებას შორის არ ჩასვათ.
❌She always is late.
✅She is always late.
be-სთან ზმნიზედა მის შემდეგ დგას.
❌I don't never eat fish.
✅I never eat fish. ან I don't ever eat fish.
never უკვე უარყოფითია.
⚠️She doesn't sometimes eat meat.
✅She sometimes doesn't eat meat.
უჩვეულოა: ჩვეულებრივ წინადადებებში sometimes უარყოფის წინ დგას.
⚠️I go every week to the gym.
✅I go to the gym every week.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ჩვეულებრივი რიგი არ არის: დროის გამოთქმები ჩვეულებრივ ბოლოს, ადგილის შემდეგ დგას.
❌I go to the cinema two times in a month.
✅I go to the cinema twice a month.
გამოიყენეთ a და არა in a; twice ჩვეულებრივი სიტყვაა.
❌Do usually you walk to school?
✅Do you usually walk to school?
კითხვაში ზმნიზედა ქვემდებარის შემდეგ დგას.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ყოველთვის ოფისშია“ → always is. ქართულად ზმნიზედა „ყოფნის“ წინაც დგას: „გიორგი ცხრის წინ ყოველთვის ოფისშია“, „ყოველთვის კარგ ხასიათზე ვარ“. ინგლისურში am / is / are-სთან ზმნიზედა ზმნის შემდეგ მოდის.

❌Giorgi always is in the office before nine.
✅Giorgi is always in the office before nine.
be + always

2. „არასოდეს არ“ → doesn't never. ქართულში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა: „ჩვენი კატა თავის საწოლში არასოდეს არ იძინებს“. ინგლისურში never თავად ნიშნავს „არასოდეს არ“-ს; don't / doesn't ზედმეტია.

❌Our cat doesn't never sleep in its own bed.
✅Our cat never sleeps in its own bed. ან Our cat doesn't ever sleep in its own bed.
never-თან not არ გვჭირდება; -s გადადის sleeps-ზე

3. „დღეში ორჯერ“ → two times in a day. ქართული „-ში“ („კვირაში“, „დღეში“, „წელიწადში“) ინგლისურში in a არ არის. სიხშირეზე უბრალოდ a ითქმის: three times a week, once a day.

❌In summer we water the vegetables two times in a day.
✅In summer we water the vegetables twice a day.
„დღეში ორჯერ“ → twice a day

4. „რამდენად ხშირად ჭამ…?“ → How often you eat…? ქართულ კითხვაში კითხვითი სიტყვის შემდეგ პირდაპირ ზმნა მოდის. ინგლისურში How often-ის შემდეგ do / does აუცილებელია (იხ. A1-13).

❌How often you eat khachapuri?
✅How often do you eat khachapuri?
How often + do + you + eat

არ აგერიოთ

never თუ not… ever – Never = not… ever. გამოიყენეთ ან ერთი, ან მეორე – ორივე ერთად არა.

I never eat sugar.
შაქარს არასოდეს არ ვჭამ.
ინგლისურში ერთი უარყოფა
I don't ever eat sugar.
შაქარს არასოდეს არ ვჭამ.
იგივე მნიშვნელობა

don't always თუ never – Don't always ნიშნავს „ზოგჯერ კი, ზოგჯერ არა“. Never – „არც ერთხელ“.

He doesn't always answer his phone.
ტელეფონს ყოველთვის არ პასუხობს.
ზოგჯერ პასუხობს
He never answers his phone.
ტელეფონს არასოდეს არ პასუხობს.
არც ერთხელ

hardly ever თუ hardly – Hardly ever = თითქმის არასოდეს (სიხშირე). Hardly მარტო ნიშნავს „ძლივს“ (I can hardly hear you). იხ. A2-09.

I hardly ever see my cousins.
ბიძაშვილებს თითქმის არასოდეს ვხედავ.

ერთსიტყვიანი ზმნიზედა თუ გამოთქმა – ერთსიტყვიანი ზმნიზედები შუაში დგას; გრძელი გამოთქმები ჩვეულებრივ ბოლოს. მოსაბეზრებელ ან ტიპურ ჩვევებზე საუბრის სხვა გზები (She'll sit there for hours) ბევრად მოგვიანებით, B2-17-შია.

I often play tennis.
ხშირად ვთამაშობ ჩოგბურთს.
often შუაში
I play tennis twice a week.
კვირაში ორჯერ ვთამაშობ ჩოგბურთს.
twice a week ბოლოს

მართლწერა და გამოთქმა

  • often /ˈɒfn/ (UK), /ˈɔːfn/ (US): t ჩვეულებრივ არ წარმოითქმის, თუმცა /ˈɒftən/-იც ისმის. ქართულად ისე ვკითხულობთ, როგორც იწერება, ამიტომ t ხშირად ზედმეტად მკაფიოდ გვესმის.
  • usually /ˈjuːʒuəli/ ოთხმარცვლიანია, მაგრამ სწრაფ მეტყველებაში ხშირად სამმარცვლიანად ითქმის: /ˈjuːʒəli/. ბგერა /ʒ/ ქართული ჟ-ია – აქ უპირატესობა გაქვთ. ბოლო მარცვლები სუსტი და მოკლეა.
  • always /ˈɔːlweɪz/: მახვილი პირველ ნაწილზეა; იწერება ერთი l-ით. /ɔː/ გრძელი ხმოვანია, ტუჩები მრგვალდება. w ქართული ვ არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ, კბილები ტუჩს არ შეეხოს.
  • once /wʌns/: ბოლოს /s/ ისმის, ორივე ბგერა (/w/ და /ʌ/) ქართულისთვის ახალია. /ʌ/ მოკლე და ღიაა, ტუჩები არ მრგვალდება. twice /twaɪs/ = two times. მეტი რაოდენობისთვის: three times, four times…
  • როცა მთავარი სათქმელი სწორედ ზმნიზედაა, ის მახვილს იღებს: She's never on time! ქართულში მახვილი სუსტია, ინგლისურში კი წინადადების მახვილი აზრს ცვლის – ივარჯიშეთ.
  • ინგლისური t და k მახვილიანი მარცვლის დასაწყისში (times, coffee) ქართულ თ-სა და ქ-ს ჰგავს – ჰაერის ნაკადით; ნუ იტყვით ტ-სა და კ-ს.

ოქროს წესი

სიხშირის ზმნიზედები დგას მთავარი ზმნის წინ და be-ს შემდეგ. უარყოფაში usually / often / always ჩვეულებრივ don't / doesn't-ის შემდეგ დგას (We usually don't…-იც სწორია), sometimes კი – მის წინ. ზუსტი გამოთქმები (twice a week) ჩვეულებრივ ბოლოს დგას. Never უკვე უარყოფითია – ქართული „არასოდეს არ“-ისგან განსხვავებით, not არ ემატება.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

დაალაგეთ სიტყვები ან შეავსეთ წინადადებები.

  1. დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: always / I / breakfast / have
  2. დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: late / is / never / he
  3. დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: you / do / cook / often / ?
  4. დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: usually / we / don't / go out / on Mondays
  5. შეავსეთ: We go on holiday a year. (one time)
  6. შეავსეთ: I see my aunt a year. (two times)

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი ვარიანტი ან უპასუხეთ კითხვას.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … watch TV — maybe once a month.
  2. აირჩიეთ 0%-ის სიტყვა: …
  3. "He doesn't always walk to work." ყოველდღე დადის თუ არა ის სამსახურში ფეხით? …
  4. დაასრულეთ კითხვა: " do you go swimming?" "Twice a week."

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. She goes sometimes to the gym.
  2. I don't never eat meat.
  3. They always are busy.
  4. I see my aunt two times in a year.
  5. We usually have lunch at one.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული სიტყვები ჩასვით სწორი ფორმით და სწორი რიგით.

My week
I'm a nurse. My week is never the same. I 16 (usually / work) from Monday to Thursday. I 17 (be / often) tired on Thursday evening! On Fridays I go to the gym, and I 18 (sometimes / swim) in the pool there. I 19 (never / work) on Sundays — Sunday is family day. My sister visits us 20 (two times) a month.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ სამი წინადადება თქვენს კვირაზე always-ით, sometimes-ით და never-ით.
  2. უპასუხეთ: How often do you see your friends? გამოიყენეთ ზუსტი გამოთქმა.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-13 Don't, doesn't, do, does: უარყოფა და კითხვა Present Simple-ში ქართულად
    your brother often play football?
  2. A1-14 Have და Have Got ქართულად: „მაქვს“, „მყავს“ და have breakfast
    I a shower every morning.
  3. A1-12 Present Simple ქართულად: I work, she works – როდის ემატება ზმნას -s
    My sister (study) every evening.
პასუხები

A. ფორმა

  1. I always have breakfast.
  2. He is never late.
  3. Do you often cook?
  4. We don't usually go out on Mondays. / We usually don't go out on Mondays.
  5. once
  6. twice

B. მნიშვნელობა

  1. hardly ever
  2. never
  3. no
  4. How often

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. She sometimes goes to the gym. / Sometimes she goes to the gym. / She goes to the gym sometimes.
  2. I never eat meat. / I don't ever eat meat.
  3. They are always busy. / They're always busy.
  4. I see my aunt twice a year. / I see my aunt two times a year.
  5. ✓ We usually have lunch at one.

D. კონტექსტში

  1. usually work
  2. am often / 'm often
  3. sometimes swim
  4. never work
  5. twice

E. თქვენი ჯერი

  1. I always get up at seven. I sometimes cook dinner. I never work on Sundays.
  2. I see my friends twice a week.

F. შერეული გამეორება

  1. Does
  2. have / take
  3. studies
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play