Slowingoგრამატიკა
A1 20 / 32

საათი, დღეები და თარიღები ინგლისურად: What time is it? და რიგობითი რიცხვები

Time, Days and Dates

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ რიგობითი რიცხვების გამოყენებას (first, second, third), დღეების, თვეებისა და თარიღების თქმას და დაწერას ბრიტანული და ამერიკული სტილით, წლების თქმას, საათის ორნაირად თქმას და კითხვებს What time is it?, What's the date today? და When's your birthday?

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ ერთ კედელზე დაკიდებული საათი და კალენდარი. საათი პასუხობს კითხვას What time is it?, კალენდარი – What's the date? ინგლისურს თითოეულისთვის ცოტა განსხვავებული სისტემა აქვს.

კალენდარზე თარიღი თვეში ადგილს აღნიშნავს: მაისის მეხუთე დღე. ამიტომ თარიღებში რიგობითი რიცხვები (ordinal numbers) გამოიყენება – რიცხვები, რომლებიც საგნებს რიგში ალაგებს: first, second, third, fourth… რაოდენობითი რიცხვები A1-04-დან უკვე იცით; რიგობითები მათგან იწარმოება.

საათზე ლაპარაკის ორი გზა არსებობს. ტრადიციული გზა ციფერბლატს უყურებს: half past seven, (a) quarter to eight. ციფრული გზა უბრალოდ რიცხვებს კითხულობს: seven thirty, seven forty-five. ორივე სწორია და ორივე ხშირია.

წლებს ჩვეულებრივ ორ ნაწილად ვამბობთ: 19 | 99 → nineteen ninety-nine.

ქართული და ინგლისური

კარგი ამბავი: ქართულიც, ბრიტანული ინგლისურის მსგავსად, ჯერ დღეს ასახელებს, მერე თვეს („ხუთი მაისი“, 05.06 = 5 ივნისი). განსხვავება ის არის, რომ ქართულ თარიღში რაოდენობითი რიცხვია („დღეს ხუთი მაისია“), ინგლისურში კი – რიგობითი: It's the fifth of May. ქართული რიგობითები წესიერია („მე-ხუთ-ე“, „მე-ცხრ-ე“), ინგლისურს კი არაწესიერი ფორმები აქვს: first, second, third, fifth, ninth, twelfth.

საათში ქართული მომდევნო საათისკენ ითვლის: „რვის ნახევარია“ = 7:30, „ცხრის ათი წუთია“ = 8:10. ინგლისური past-ით წინა საათს უყურებს: half past seven, ten past eight. სიტყვასიტყვით თარგმნა აქ საშიშია: ბრიტანულ ინგლისურში half eight ნიშნავს 8:30-ს და არა 7:30-ს! ნახევარი საათის შემდეგ კი ორივე ენა მომდევნო საათს უყურებს: „ცხრას აკლია ათი წუთი“ = ten to nine. წლებს ქართულად სრულად ვამბობთ („ათას ცხრაას ოთხმოცდაცხრამეტი“), ინგლისურში კი ორ ნაწილად: nineteen ninety-nine. და ბოლოს: ქართულ ანბანში დიდი ასოები არ არის, ინგლისურში კი დღეები და თვეები ყოველთვის დიდი ასოთი იწერება.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
მეხუთე სართულიthe fifth floorქართული რიგობითი წესიერია; ინგლისურში ბევრი არაწესიერია
დღეს ხუთი მაისია.It's the fifth of May.ქართულ თარიღში რაოდენობითია; ინგლისურში რიგობითი + the
ხუთი მაისი / 05.06the fifth of May / 05/06 = 5 June (UK)აქ ერთნაირია ბრიტანულ სტილთან: ჯერ დღე, მერე თვე
რვის ნახევარია.It's half past seven.ქართული მომდევნო საათს ასახელებს; ინგლისური – წინას
ცხრის ათი წუთია.It's ten past eight.„ცხრის ათი“ = 8:10 → ten past eight
ცხრას აკლია ათი წუთი.It's ten to nine.აქ ერთნაირია: ორივე ენა მომდევნო საათს ასახელებს
ათას ცხრაას ოთხმოცდაცხრამეტიnineteen ninety-nineქართულად სრულად; ინგლისურში ორ ნაწილად
ორშაბათი, მაისიMonday, Mayინგლისურში დიდი ასოთი
რომელი საათია?What time is it?„რომელი საათი“ → What time + it

მოკლედ: თარიღში – რიგობითი რიცხვი (the fifth); „რვის ნახევარი“ = half past seven; წელი – ორ ნაწილად; დღეები და თვეები – დიდი ასოთი.

ფორმა

რიგობითი რიცხვები

რიცხვისიტყვაიწერებარიცხვისიტყვაიწერება
1first1st11eleventh11th
2second2nd12twelfth12th
3third3rd13thirteenth13th
4fourth4th20twentieth20th
5fifth5th21twenty-first21st
8eighth8th22twenty-second22nd
9ninth9th30thirtieth30th

რიგობითების უმეტესობა = რიცხვი + -th. დიდ რიცხვებში მხოლოდ ბოლო ნაწილი იცვლება: twenty-first, thirty-second, thirty-third.

დღეები და თვეები – ყოველთვის დიდი ასოთი

დღეებიMonday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday
თვეებიJanuary, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November, December

წელიწადის დროები დიდი ასოთი არ იწერება: spring, summer, autumn (UK) / fall (US), winter.

თარიღები

იწერებაითქმის
UK5 May 2026 / 5th May 2026the fifth of May / May the fifth
USMay 5, 2026 / May 5thMay fifth
რიცხვებით, UK05/06/2026= 5 ივნისი
რიცხვებით, US05/06/2026= 6 მაისი

წლები

წელიითქმის
1999nineteen ninety-nine
1905nineteen oh five
1800eighteen hundred
2000two thousand
2005two thousand and five (UK) / two thousand five (US)
2026twenty twenty-six; ასევე two thousand and twenty-six (UK) / two thousand twenty-six (US)

საათის თქმა

დროტრადიციული გზაციფრული სტილი
7:00seven o'clockseven o'clock / seven
7:05five past seven (UK) / five after seven (US)seven oh five
7:15(a) quarter past seven (UK) / (a) quarter after seven (US)seven fifteen
7:30half past sevenseven thirty
7:45(a) quarter to eightseven forty-five
7:50ten to eightseven fifty
  • 1–30 წუთისთვის გამოიყენეთ past, 31–59 წუთისთვის – to: twenty-five to nine = 8:35. (ამერიკულ ინგლისურში of ან till-იც ისმის: a quarter of eight.)
  • იმ რიცხვებთან, რომლებიც არ არის 5, 10, 20 ან 25, დაამატეთ minutes: seven minutes past six.
  • a.m. = შუადღის 12 საათამდე; p.m. = შუადღის 12 საათის შემდეგ. განრიგებში ხშირად 24-საათიანი ფორმატია: 18:30 = eighteen thirty.
  • არაფორმალურ ბრიტანულ ინგლისურში half seven = 7:30 (და არა 6:30, როგორც ქართული „შვიდის ნახევარი“!).

კითხვები

კითხვაპასუხი
What time is it? / What's the time? (UK)It's ten past four.
What day is it today?It's Thursday.
What's the date today?It's the third of June. / It's June third.
When's your birthday?It's the twelfth of October. / It's October twelfth.

გამოყენება

1რიგობითი რიცხვები

რიგობითები გამოიყენეთ რიგისა და ადგილისთვის: სართულები, შეჯიბრები, დაბადების დღეები, პირველი შემთხვევა.

This is my first time in New York.
ნიუ-იორკში პირველად ვარ.
„პირველად“ → my first time
Our flat is on the third floor.
ჩვენი ბინა მესამე სართულზეა.
flat (UK); apartment (US)
It's my grandmother's ninetieth birthday on Sunday.
კვირას ბებიაჩემს 90 წელი უსრულდება.
ქართულად რაოდენობითი; ინგლისურში ninetieth birthday
She is always first in the queue.
რიგში ყოველთვის პირველია.
queue (UK); line (US)
Take the second street on the left.
მარცხნივ მეორე ქუჩაზე შეუხვიეთ.

2დღეები და თვეები

დღეები და თვეები სახელებია, ამიტომ ყოველთვის დიდი ასოთი იწყება. ქართულში დიდი ასოები არ არის, ამიტომ ეს განსაკუთრებით უნდა დაიმახსოვროთ.

Today is Monday.
დღეს ორშაბათია.
Monday დიდი ასოთი
My favourite month is September.
ჩემი საყვარელი თვე სექტემბერია.
favourite (UK), favorite (US)
The new term starts in January.
ახალი სემესტრი იანვარში იწყება.
„იანვარში“ → in January
"What day is it today?" "It's Friday!"
„დღეს რა დღეა?“ „პარასკევი!“
ინგლისურში It's: ქვემდებარე it

3თარიღები

ბრიტანული ინგლისური ჩვეულებრივ ჯერ დღეს ასახელებს; ამერიკული – თვეს. თარიღები რიგობითებით ითქმის. (თარიღებთან on-ზე იხ. A1-20.)

"What's the date today?" "It's the fifth of May."
„დღეს რა რიცხვია?“ „ხუთი მაისი.“
ქართულად „ხუთი“; ინგლისურში the fifth; ბრიტანული მეტყველება
"What's the date today?" "It's May fifth."
„დღეს რა რიცხვია?“ „ხუთი მაისი.“
ამერიკული მეტყველება
When's your birthday?
დაბადების დღე როდის გაქვს?
It's the twelfth of October.
თორმეტ ოქტომბერს.
„თორმეტი“ → the twelfth
My birthday is March 3rd.
ჩემი დაბადების დღე სამ მარტსაა.
ამერიკული სტილი; ითქმის „March third“
Our anniversary is the twenty-first of June.
ჩვენი წლისთავი ოცდაერთ ივნისსაა.
the twenty-first: მხოლოდ ბოლო ნაწილი ხდება რიგობითი

4წლები

წლების უმეტესობა ორ ნაწილად ითქმის. 2000–2009 წლებზე თქვით two thousand (and)…; 2010-იდან გამოიყენება twenty ten-იც და two thousand (and) ten-იც.

This song is from nineteen ninety-nine.
ეს სიმღერა ათას ცხრაას ოთხმოცდაცხრამეტი წლისაა.
ქართულად სრულად; ინგლისურში ორ ნაწილად
The house is from nineteen oh five.
სახლი ათას ცხრაას ხუთ წელს არის აშენებული.
0 = oh
It's twenty twenty-six.
ახლა ორი ათას ოცდაექვსი წელია.
My car is a two thousand and eight model.
ჩემი მანქანა ორი ათას რვა წლის მოდელია.
UK; two thousand eight (US)
The bridge is from eighteen hundred.
ხიდი ათას რვაასი წლისაა.
1800 = eighteen hundred

5საათის თქმა – ტრადიციული გზა

იკითხეთ What time is it? და უპასუხეთ It's…-ით. საათის პირველ ნახევარში გამოიყენეთ past, მეორეში – to. ფრთხილად: ქართული მომდევნო საათს ასახელებს („ოთხის ნახევარი“), past კი – წინას.

What time is it?
რომელი საათია?
„რომელი საათი“ → What time
It's half past three.
ოთხის ნახევარია.
„ოთხის ნახევარი“ = 3:30 → half past three
What's the time?
საათი რამდენია?
ძირითადად UK
It's ten to six.
ექვსს ათი წუთი აკლია.
ძირითადად UK; „აკლია“ → to
It's exactly eight o'clock.
ზუსტად რვა საათია.
It's a quarter past nine.
ათის თხუთმეტი წუთია.
„ათის თხუთმეტი“ = 9:15 → a quarter past nine
It's twenty-five to eleven.
თერთმეტს ოცდახუთი წუთი აკლია.
10:35

6საათის თქმა – ციფრული გზა

უბრალოდ თქვით საათი და მერე წუთები. ეს ძალიან ხშირია განრიგებში, ჩაწერებსა და ტელეფონზე. აქ ქართულისგან დიდი განსხვავება არ არის: „შვიდი საათი და ორმოცდახუთი წუთი“ = seven forty-five.

My train is at seven forty-five.
ჩემი მატარებელი შვიდ საათსა და ორმოცდახუთ წუთზეა.
აქ ერთნაირია: საათი + წუთები
It's ten oh five.
ათი საათი და ხუთი წუთია.
ციფრული სტილი: 0 = oh
The film starts at eight fifteen p.m.
ფილმი საღამოს რვა საათსა და თხუთმეტ წუთზე იწყება.
p.m. = შუადღის შემდეგ
The last bus is at twenty-three thirty.
ბოლო ავტობუსი 23:30-ზეა.
24-საათიანი ფორმატი, განრიგები

ხშირი შეცდომები

❌It's the 5 of May.
✅It's the 5th of May.
თარიღში რიგობითი რიცხვია: fifth.
❌the twentyth
✅the twentieth
-ty → -tieth.
❌the fiveth / the nineth
✅the fifth / the ninth
არაწესიერი მართლწერა.
❌It's forty past eight. (8:40)
✅It's twenty to nine. ან It's eight forty.
30 წუთის შემდეგ გამოიყენეთ to.
❌It's half to eight. (= 7:30)
✅It's half past seven. ან It's seven thirty.
half-თან მხოლოდ past, არასოდეს to.
❌My birthday is twelve May.
✅My birthday is the twelfth of May. ან My birthday is May twelfth.
ზეპირ თარიღში რიგობითი რიცხვია.
❌It's seven o'clock and half.
✅It's half past seven. ან It's seven thirty.
გამოიყენეთ half past ან ციფრული სტილი.
❌Today is monday.
✅Today is Monday.
დღეები და თვეები დიდი ასოთი იწერება.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „თხუთმეტი ივლისი“ → fifteen July. ქართულ თარიღში რაოდენობითი რიცხვია: „თხუთმეტ ივლისს შევხვდეთ?“ ინგლისურში თარიღი რიგობითით ითქმის, ბრიტანულ სტილში კი the და of-იც ემატება.

❌Can we meet on fifteen July?
✅Can we meet on the fifteenth of July? ან Can we meet on July fifteenth?
თარიღში – რიგობითი: fifteenth

2. „ათის ნახევარი“ → half ten. ქართულად „ათის ნახევარი“ 9:30-ია. ბრიტანულ ინგლისურში კი half ten არაფორმალურად 10:30-ს ნიშნავს – ერთი საათით გვიან! 9:30 არის half past nine (ან half nine).

⚠️Breakfast at the hotel finishes at half ten. (= 9:30)
✅Breakfast at the hotel finishes at half past nine. ან Breakfast at the hotel finishes at nine thirty.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ half ten = 10:30; 9:30 არის half past nine

3. „შვიდის ოცი წუთი“ → twenty past seven. ქართულად „შვიდის ოცი წუთია“ 6:20-ს ნიშნავს – მიმდინარე, მეშვიდე საათის ოცი წუთი. ინგლისური past კი წინა, უკვე დამთავრებული საათიდან ითვლის: 6:20 = twenty past six.

⚠️My bus leaves at twenty past seven. (= 6:20, „შვიდის ოცი წუთი“)
✅My bus leaves at twenty past six. ან My bus leaves at six twenty.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ twenty past seven = 7:20; 6:20 არის twenty past six. უსაფრთხოა ციფრული სტილი

4. წელი სრულად. ქართულად წელს სრულად ვამბობთ: „თბილისის მეტრო ათას ცხრაას სამოცდაექვს წელს გაიხსნა“. ინგლისურში ასე თქმა გასაგებია, მაგრამ უცნაურად ჟღერს: წელი ორ ნაწილად ითქმის.

⚠️The Tbilisi metro opened in one thousand nine hundred and sixty-six.
✅The Tbilisi metro opened in nineteen sixty-six.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ასე წლებს არ ამბობენ; ორ ნაწილად: nineteen sixty-six

5. დიდი ასოები. ქართულ ანბანში დიდი ასოები არ არის, ამიტომ დღეებსა და თვეებს ხშირად პატარა ასოთი ვწერთ. ინგლისურში ისინი ყოველთვის დიდი ასოთი იწერება.

❌Is your birthday in march or in april?
✅Is your birthday in March or in April?
March და April – დიდი ასოთი

არ აგერიოთ

ბრიტანული თუ ამერიკული თარიღები – 04/07 ბრიტანეთში 4 ივლისია, ამერიკაში კი 7 აპრილი. ქართული ბრიტანულივით კითხულობს. როცა სხვა ქვეყნების ადამიანებს წერთ, თვე სიტყვით დაწერეთ.

The deadline is the fourth of July.
ბოლო ვადა ოთხი ივლისია.
წერია „4 July“: ყველასთვის გასაგებია
The deadline is July fourth.
ბოლო ვადა ოთხი ივლისია.
წერია „July 4“: ამერიკული სტილი, ესეც გასაგებია

half past seven თუ half seven – ორივე ბრიტანულ ინგლისურში 7:30-ს ნიშნავს; half seven არაფორმალურია. ამერიკულ ინგლისურში თქვით seven thirty ან half past seven. ქართული „შვიდის ნახევარი“ კი 6:30-ია – არ აგერიოთ!

The café opens at half past seven.
კაფე რვის ნახევარზე იღება.
7:30
See you at half seven!
რვის ნახევარზე შევხვდეთ!
UK, არაფორმალური; ესეც 7:30

What time is it? თუ What's the date? – Time საათია; date – კალენდარი.

"What time is it?" "It's four o'clock."
„რომელი საათია?“ „ოთხი საათია.“
"What's the date?" "It's the first of April."
„რა რიცხვია?“ „პირველი აპრილი.“
„პირველი“ ქართულადაც რიგობითია

მართლწერა და გამოთქმა

  • არაწესიერი მართლწერა: five → fifth, nine → ninth (e-ს გარეშე), twelve → twelfth, eight → eighth (ერთი t), twenty → twentieth, thirty → thirtieth.
  • twenty-first-დან ninety-ninth-მდე დეფისით იწერება.
  • ბოლოს th არის /θ/: fourth /fɔːθ/ (UK), /fɔːrθ/ (US); fifth /fɪfθ/; sixth /sɪksθ/. ქართულში /θ/ არ არის: ენის წვერი მსუბუქად მოათავსეთ კბილებს შორის და ჰაერი გაატარეთ, ხმის გარეშე. ნუ შეცვლით თ-თი ან ს-ით. Fifth და sixth რთულია – ჯერ ნელა თქვით.
  • third /θɜːd/ (UK), /θɝːd/ (US): /ɜː/ ქართულში არ არის – ხმოვანი გრძელია, ტუჩები მოდუნებული, ენა შუაშია; არც ე-ა, არც ო. r ბრიტანულ გამოთქმაში არ ისმის.
  • o'clock /əˈklɒk/ (UK), /əˈklɑːk/ (US): მახვილი clock-ზეა, პირველი ხმოვანი სულ მოკლე და სუსტია. k ქართულ ქ-ს ჰგავს – ჰაერის ნაკადით, არა კ.
  • 0 დროსა და წლებში oh-ად ითქმის, როგორც ასო O: nineteen oh five, ten oh five.
  • Wednesday /ˈwenzdeɪ/: პირველი d არ წარმოითქმის. ქართულად ისე ვკითხულობთ, როგორც იწერება, მაგრამ აქ ეს ჩვევა გვატყუებს. February-ს ხშირად ამბობენ /ˈfebruəri/ ან /ˈfebjuəri/.

ოქროს წესი

ითვალეთ რაოდენობითი რიცხვებით (five, thirty); რიგი და თარიღები თქვით რიგობითებით (the fifth, the thirtieth). დღეები და თვეები დიდი ასოთი იწერება. საათში 30 წუთამდე გამოიყენეთ past, 30-ის შემდეგ – to, ან უბრალოდ წაიკითხეთ რიცხვები: seven forty-five. და გახსოვდეთ: „რვის ნახევარი“ = half past seven.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

დაწერეთ რიგობითი რიცხვი, წელი ან დრო.

  1. დაწერეთ რიგობითი რიცხვი: 2
  2. დაწერეთ რიგობითი რიცხვი: 12
  3. დაწერეთ რიგობითი რიცხვი: 22
  4. თქვით წელი: 1984
  5. თქვით დრო (ტრადიციული გზით): 6:15
  6. თქვით დრო (ტრადიციული გზით): 9:40
  7. თქვით დრო (ციფრული სტილით): 4:30

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ ან დაწერეთ სწორი პასუხი.

  1. ამერიკული სტილით 03/04 ნიშნავს: …
  2. ბრიტანული სტილით 03/04 ნიშნავს: …
  3. "It's a quarter to five." ციფრული სტილით ეს არის…
  4. აირჩიეთ კითხვა: "___?" "It's the ninth of July."

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. the nineth of May
  2. It's forty past eight.
  3. My birthday is the 3 of June.
  4. Our holiday starts on the first of August.

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები (ფრჩხილებში მოცემულია რიცხვი ან დრო).

Planning a visit
Kate: When's your birthday, Tom?
Tom: It's the 16 (31) of August.
Kate: Oh, that's a Saturday this year. What time 17 your party?
Tom: At half 18 seven.
Kate: Great. My train gets in at seven 19 (7:15) — perfect!
Tom: And what's the date today?
Kate: It's the 20 (2) of August. So, about four weeks!

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ თქვენი დაბადების დღე ორნაირად (ბრიტანული და ამერიკული სტილით).
  2. რომელ საათზე დგებით და წვებით? თითოეული დრო ორნაირად დაწერეთ.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-04 რიცხვები ინგლისურად (numbers): ასაკი, ფასები და ტელეფონის ნომრები
    დაწერეთ სიტყვებით: 350 (UK)
  2. A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose
    " is your birthday?" "In March."
  3. A1-15 Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often
    დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: is / never / my brother / on time
პასუხები

A. ფორმა

  1. second
  2. twelfth
  3. twenty-second
  4. nineteen eighty-four
  5. a quarter past six / quarter past six / a quarter after six / quarter after six
  6. twenty to ten
  7. four thirty

B. მნიშვნელობა

  1. March 4
  2. 3 April
  3. four forty-five
  4. What's the date

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. the ninth of May
  2. It's twenty to nine. / It's eight forty.
  3. My birthday is the 3rd of June. / My birthday is the third of June.
  4. ✓ Our holiday starts on the first of August.

D. კონტექსტში

  1. thirty-first / 31st
  2. is
  3. past
  4. fifteen
  5. second / 2nd

E. თქვენი ჯერი

  1. the twelfth of October / October twelfth
  2. I get up at a quarter past seven — seven fifteen. I go to bed at half past eleven — eleven thirty.

F. შერეული გამეორება

  1. three hundred and fifty
  2. When
  3. My brother is never on time.
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play