There is / There are монголоор: «байна», «бий»-г англиар хэлэх
There Is / There Are
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та there is / there are-аар ямар нэг газар юу байгааг хэлж, үгүйсгэл, асуулт (Is there…? How many… are there?) зохиож, there is, it is, have гурвын алийг нь сонгохоо мэдэж чадна.
Гол санаа
Заримдаа бид ямар нэг юм тодорхой газар байгааг хэлэхийг хүсдэг. Англи хэл өгүүлбэрийг огт шинэ мэдээллээр эхлүүлэх дургүй. Эхлээд сонсогчийг бэлтгэдэг.
Тиймээс англи хэл өгүүлбэрийн эхэнд there гэсэн жижиг дохио тавьдаг: «Анхаар – ямар нэг юм байна!» Дараа нь be үйл үг, тэгээд шинэ юм: There is a café on the corner. Энд there «тэнд» гэсэн утгагүй. Зүгээр л хаалга нээж өгдөг.
Зочид буудлын өрөөний хаалгыг нээж буй хөтчийг төсөөлөөрэй: «There's a big window, there are two beds, and there's a lovely view.» Хөтөч шинэ юм бүрийг танилцуулна. Танилцуулсны дараа түүний тухай it эсвэл they-гээр ярина: There's a café. It's very small.
Бас санаарай: цаг агаар, цаг, зайд англиар there биш, it: It's cold. There's snow on the roads.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор юм байгааг «байна», «бий», «байдаг», байхгүйг «алга», «байхгүй» гэж хэлдэг: «Буланд кафе байна», «Хөргөгчинд сүү алга». Газар нь эхэнд, юм нь дунд, «байна» төгсгөлд. Англиар дараалал өөр: эхэлж there, дараа нь is / are, тэгээд юм, газар нь ихэвчлэн төгсгөлд: There is a café on the corner.
Бусад ялгаа. Монголоор «байна», «бий» нь эзэмшлийг ч хэлдэг («Надад машин бий»), англиар байгаа юманд there is, эзэмшилд have: There's a pool in the hotel. I have a car. Монгол «байна» тоогоор өөрчлөгддөггүй, англиар нэг юманд is, олон юманд are. Монголоор «Хэн ч алга», «Юу ч алга» гэж «ч»-тэй үгийг үгүйсгэлтэй хамт хэрэглэдэг, англиар үгүйсгэл ганцхан: There isn't anyone. / There's nobody. Энд адилхан зүйл ч бий: асуултад монголоор «байна уу?», англиар is there? – хоёулаа «байх» үйл үгээр асууна.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Буланд кафе байна. | There is a café on the corner. | монголоор «байна» төгсгөлд; англиар there is эхэнд |
| Ойролцоо хоёр дэлгүүр байдаг. | There are two shops near here. | «байдаг» тоогоор өөрчлөгдөхгүй; англиар олон тоо → are |
| Ойрхон эмийн сан байна уу? | Is there a pharmacy near here? | энд адилхан: «байх»-аар асууна; англиар is there |
| Хөргөгчинд өндөг алга. | There aren't any eggs in the fridge. | «алга» → there aren't any |
| Номын санд хэн ч алга. | There's nobody in the library. | «хэн ч … алга» → нэг л үгүйсгэл |
| Надад машин бий. | I have a car. | эзэмшил → have, there биш |
| Хүйтэн байна. | It's cold. | цаг агаар → it |
Товчхондоо: монгол «байна, бий» → газар юм байвал there is / there are (өгүүлбэрийн эхэнд), эзэмшил бол have, цаг агаар бол it; олон юманд are; үгүйсгэл ганцхан.
Бүтэц
Батлах
| Хэлбэр | Юутай | Жишээ |
|---|---|---|
| there is / there's | нэг юм (ганц тооны нэр үг) | There's a bank near here. |
| there is / there's | тоолж болохгүй юм (milk, water, money) | There's some milk in the fridge. |
| there are | олон тооны нэр үг | There are three bedrooms. |
There are-г бичихдээ ихэвчлэн товчлохгүй: there are гэж бичнэ.
Үгүйсгэх – any-г энд тогтсон хэллэг болгон хэрэглэнэ; бүтэн дүрэм нь A1-24-т.
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| there isn't a/an + ганц тоо | There isn't a lift in this building. |
| there isn't any + тоолж болохгүй юм | There isn't any coffee. |
| there aren't any + олон тоо | There aren't any buses after midnight. |
| there's no / there are no + нэр үг | There's no coffee. There are no buses. |
Асуулт ба богино хариулт
| Асуулт | Тийм | Үгүй |
|---|---|---|
| Is there a/an…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Is there any + тоолж болохгүй юм…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Are there any + олон тоо…? | Yes, there are. | No, there aren't. |
| How many + олон тоо + are there? | There are five. | There aren't any. |
Тийм гэсэн богино хариултыг товчлохгүй: Yes, there is. (Yes, there's. биш)
Хэрэглээ
1Ямар нэг газар юу байгааг хэлэх
Нэг юм эсвэл тоолж болохгүй юманд there is, олон тооны нэр үгэнд there are хэрэглэнэ. Газар нь ихэвчлэн төгсгөлд ирнэ.
2Үгүйсгэл
there isn't / there aren't-ийг ихэвчлэн a/an эсвэл any-тэй хэрэглэнэ. There's no / There are no ч түгээмэл, арай хүчтэй.
3Is there…? ба Are there…? асуулт
there-ийн өмнө is эсвэл are тавина. Yes, there is / No, there aren't гэх мэтээр хариулна.
4How many… are there?
Тоо асуухдаа How many + олон тооны нэр үг + are there гэнэ.
5Эхлээд there + be, дараа нь it / they
there is / there are-аар юмыг танилцуулна. Дараа нь it эсвэл they-гээр тодорхойлно.
6Цаг агаар, цаг, зайд it; байгаа юманд there
Цаг агаар, цаг, зайд өгүүлэгдэхүүн нь it (A1-01-ийг үзнэ үү). Юм байгааг хэлэхэд there.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Нуурын эрэг дээр … бий» → On the shore … are. Монголоор газраа эхэнд хэлээд «байна»-аар төгсгөдөг: «Хөвсгөл нуурын эрэг дээр олон жуулчны бааз бий», «Эмнэлэгт өнөө өглөө өвчтөн их байна». Үгчлэн орчуулбал there алга болж, is / are газрын ард очдог. Ийм өгүүлбэр ном зохиолд таардаг ч ердийн англи хэлэнд there is / there are-аар эхэлнэ.
2. «… байдаг», «… байна уу?» → have / there-гүй өгүүлбэр. Монголоор «Хурдлаарай! Зургаан цагаас хойш Тэрэлж рүү ганцхан автобус байдаг», «Өнөө орой Эрдэнэт рүү галт тэрэг байна уу?» гэдэг. «Байна», «бий» нь эзэмшлийг ч хэлдэг тул зарим хүн have гэж хэлдэг, зарим нь there-гүй асуудаг.
3. «Гурван зуу гаруй адуу бий» → there is … horse. Монгол «байна» тоогоор өөрчлөгддөггүй, тооны дараа нэр үг ганц тоотой. Англиар олон юманд there are ба олон тооны нэр үг.
4. «Хэн ч алга» → There isn't nobody. Монголоор «хэн ч», «юу ч» үгийг үгүйсгэлтэй хамт хэрэглэдэг: «Ороод ир, гэрт надаас өөр хэн ч алга», «Хөргөгчинд юу ч алга». Англиар үгүйсгэл ганцхан: isn't + anybody эсвэл is + nobody.
Бүү андуураарай
there is эсвэл it is – There is шинэ юмыг танилцуулна; it is аль хэдийн мэддэг юмыг тодорхойлно (цаг агаар, цагт ч хэрэглэнэ).
there is эсвэл have – There is = юм ямар нэг газар байна; have = хэн нэгэн юм эзэмшинэ (A1-14-ийг үзнэ үү). Монголоор хоёуланд нь «бий», «байна».
there (байх) эсвэл there (тэнд) – There «тэнд» гэсэн утгатай ч байж болно. there is / there are-д газрын утга байхгүй.
there, their эсвэл they're – Адилхан сонсогдох ч утга нь өөр (A1-02, A1-08-ийг үзнэ үү).
Зөв бичих ба дуудлага
- there's /ðeəz/ (UK), /ðerz/ (US) – «thairz» шиг. Хурдан ярианд there is, there are сул: There's a «thez-a», There are «ther-a» шиг.
- there дахь /ð/ монгол хэлэнд байхгүй: хэлний үзүүрийг шүдний хооронд хавчуулаад хоолойгоор дуу гаргаарай. «зэр», «дэр» гэж хэлэхгүй. Англи r монгол «р» шиг чичирдэггүй; британи дуудлагаар төгсгөлийн r сонсогдохгүй.
- Ярианд олон хүн олон тооны нэр үгийн өмнө ч there's гэдэг (There's two problems). Энэ түгээмэл ч албан бус; бичихдээ there are.
- Жагсаалттай бол үйл үг ихэвчлэн эхний нэр үгтэй тохирно: There's a sofa and two chairs. There are two chairs and a sofa.
- Асуултад Is there жигд холбогдоно – «izthair» – төгсгөлд дуу өргөгдөнө. is-ийн /z/ нь монгол «з» шиг тасархай биш, зөөлөн, тасралтгүй.
Алтан дүрэм
Ямар нэг газар шинэ юм байна уу? there-ээр эхлээрэй: нэг юм (эсвэл тоолж болохгүй юм) бол there is, олон бол there are. Дараа нь түүний тухай it эсвэл they-гээр ярина. Монгол «байна, бий» нь эзэмшил бол have; цаг агаар, цаг, зай бол it.
Дасгал
A. Бүтэц
there is / there are-ийн хэлбэр хэрэглээрэй.
-
a cat in the garden.
-
five people in the meeting.
-
any bread? (question)
-
"Are there any shops near here?" "No, there ."
-
How many bedrooms in your flat?flat (UK), apartment (US)
-
Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: There are some chairs.
-
Асуулт зохионо уу: There is a lift in the building.
B. Утга
Зөв хариултыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There … some juice in the fridge.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There's a new restaurant in town. … is very good.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … is very cold today.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … a problem with my phone.
-
Гэр бүлийнхээ тухай. Зөв хариултыг сонгоно уу: … two brothers.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
There is three windows in the room.
-
Have a supermarket near your house?
-
How many students there are?
-
"Is there a lift?" асуултын хариулт: Yes, there's.
-
There's a new gym near my flat.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад үгсийн жагсаалтаас дутуу үгийг нөхөөрэй: there are, is there, isn't, there's, it's, are there
Ana: Is your new flat nice?
Ben: Yes! 18 two bedrooms and a big kitchen.
Ana: 19 a balcony?
Ben: No, there 20. But 21 a park near the flat. 22 very beautiful.
Ana: And how many shops 23?
Ben: Not many. There 24 a supermarket, but there's a small market on Saturdays.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Гудамж эсвэл хотынхоо тухай there is, there are, there isn't-тэй гурван өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Очихыг хүсдэг газрынхаа тухай Is there…?-тэй нэг, How many… are there?-тэй нэг асуулт бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-10 Англи тэмдэг нэр (Adjectives): very, really, quite, too монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: The rooms are ….
-
A1-06 Артикль a, an, the монголоор: хэзээ ямрыг нь хэрэглэх вэ Зөв хариултыг сонгоно уу: There's ___ hour before the film. …
-
A1-03 To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор Богино хариулт: "Is the museum open today?" "No, ."
Хариулт
A. Бүтэц
- There's / There is
- There are
- Is there
- aren't
- are there
- There aren't any chairs. / There are no chairs.
- Is there a lift in the building?
B. Утга
- is
- It
- It
- There's
- I have
C. Алдааг олоорой
- There are three windows in the room.
- Is there a supermarket near your house?
- How many students are there?
- Yes, there is.
- ✓ There's a new gym near my flat.
D. Нөхцөл байдалд
- There are
- Is there
- isn't
- there's / there is
- It's / It is
- are there
- isn't
E. Таны ээлж
- There's a big park near my house. There are three cafés on my street. There isn't a cinema.
- Is there a beach near the hotel? How many museums are there in the city?
F. Холимог давталт
- big and bright
- an
- it isn't / it's not
