SlowingoДүрэм
A1 3 / 32

To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та I'm not, isn't, aren't-аар юу үнэн биш болохыг хэлж, be-тэй тийм / үгүй асуулт болон асуух үгтэй асуулт тавьж, Yes, I am, No, she isn't гэх мэт богино хариултаар хариулж чадна.

Гол санаа

A1-02-ын гүүрийг санаж байна уу? Be өгүүлэгдэхүүнийг мэдээлэлтэй холбодог. Be бол хүчтэй үйл үг: үгүйсгэл, асуултыг ганцаараа бүтээдэг.

Үгүйсгэл болгохдоо түүний шууд дараа not тавина: She is → She is not. Асуулт болгохдоо be өгүүлэгдэхүүний өмнө үсэрч гарна: You are ready → Are you ready? Өөр юу ч өөрчлөгдөхгүй.

Хариулахдаа англи хэл бүтэн өгүүлбэрээ давтдаггүй. Зөвхөн өгүүлэгдэхүүн ба жижиг үйл үгийг цуурай мэт буцаадаг: Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Зүгээр Yes, No гэж болно, гэхдээ цуурай нь илүү найрсаг, бүрэн сонсогдоно. Энэ цуурайг та англи хэлэнд бусад үйл үгтэй ч дахин дахин сонсоно.

Энэ загварыг ойлговол – be-ийн дараа not, өгүүлэгдэхүүний өмнө be, хариултад цуурай – am / is / are-ийн бүх хэлбэр адилхан ажиллана.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор үгүйсгэлийг төгсгөлд хэлдэг: «Би бэлэн биш», «Тэр гэртээ байхгүй». Англиар not нь am / is / are-ийн шууд дараа, өгүүлбэрийн дунд ирнэ, харин be өөрөө алга болохгүй: I'm not ready. She isn't at home.

Асуултад монгол хэл үгийн дарааллаа өөрчилдөггүй, зөвхөн төгсгөлд нь асуух сул үг (уу / үү / вэ / бэ) нэмдэг: «Та ядарсан уу?», «Буудал хаана байна вэ?». Англиар асуух сул үг байхгүй, оронд нь be өгүүлэгдэхүүний өмнө гарна: Are you tired? Where is the station? Монголоор асуух үг («хаана», «хэдэн») өгүүлбэрийн дунд байдаг бол англиар хамгийн эхэнд. Энд адилхан зүйл ч бий: монголоор ч хариултдаа ихэвчлэн бүтэн өгүүлбэр биш, зөвхөн өгүүлэхүүнээ давтдаг («Ядарсан уу?» – «Тийм, ядарсан»). Англиар яг үүн шиг богино цуурай: Yes, I am.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би бэлэн биш.I'm not ready.«биш» төгсгөлд; англиар not нь am-ийн дараа
Тэр гэртээ байхгүй.She isn't at home.«байхгүй» = isn't (be + not)
Та ядарсан уу?Are you tired?монголоор асуух сул үг; англиар are эхэнд
Буудал хаана байна вэ?Where is the station?монголоор асуух үг дунд; англиар эхэнд, дараа нь is
Таны нэр хэн бэ?What's your name?монголоор «хэн», англиар нэрийг what-аар асууна
Ядарсан уу? – Тийм, ядарсан.Are you tired? – Yes, I am.энд адилхан: бүтэн өгүүлбэр давтахгүй; англиар төлөөний үг + be
Үгүй ээ, хаалттай байна.No, it isn't.«Үгүй ээ» дангаараа болно; англиар it isn't нэмбэл илүү бүрэн

Товчхондоо: үгүйсгэлд be + not (be-г бүү хая), асуултад be өгүүлэгдэхүүний өмнө, асуух үг хамгийн эхэнд, хариултад төлөөний үг + be.

Бүтэц

Үгүйсгэх

ӨгүүлэгдэхүүнБүтэн хэлбэрТовчилсон хэлбэр 1Товчилсон хэлбэр 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

Amn't гэсэн стандарт товчилсон хэлбэр байхгүй. I'm not хэрэглээрэй. (Хавсаргасан асуултад aren't I? гэдэг: B1-15-ийг үзнэ үү.)

Тийм / үгүй асуулт – be өгүүлэгдэхүүний өмнө

БатлахАсуулт
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

Богино хариулт – цуурай

АсуултТиймҮгүй
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (олон тоо) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

Тийм гэсэн богино хариултыг товчлохгүй: Yes, I am. (Yes, I'm. биш), Yes, she is. (Yes, she's. биш). Үгүй гэсэн богино хариултыг ихэвчлэн товчилдог. Бүтэн хэлбэр (No, I am not.) болох ч хүчтэй эсвэл их албан ёсны сонсогдоно.

Асуух үгтэй асуулт – асуух үг + be + өгүүлэгдэхүүн

Асуух үгbeӨгүүлэгдэхүүнБусад
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

Хэрэглээ

1Үгүйсгэх өгүүлбэр

Ямар нэг зүйл үнэн биш гэж хэлэхдээ am / is / are-ийн дараа not тавина. Ярианд товчилсон хэлбэр хэвийн.

I'm not ready yet.
Би одоохондоо бэлэн биш.
«биш» → am not; I'm not
She isn't at home. She's at work.
Тэр гэртээ байхгүй. Ажил дээрээ байгаа.
«байхгүй» → isn't
We aren't from here.
Бид энэ нутгийн хүн биш.
aren't = are not
The museum isn't open today.
Музей өнөөдөр ажиллахгүй.
монголоор «ажиллахгүй», англиар isn't open
It's not far.
Хол биш.
it's not = it isn't, утга адилхан; монголоор өгүүлэгдэхүүн байхгүй, англиар it

2Тийм / үгүй асуулт

Am / is / are-г өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина. Ихэвчлэн төгсгөлд дуу өргөгдөнө. Монгол «уу / үү»-ийн оронд англиар байрлал өөрчлөгдөнө.

Are you hungry?
Та өлсөж байна уу?
«уу» → Are эхэнд
Is this seat free?
Энэ суудал сул уу?
this: A1-07-ийг үзнэ үү
Is your brother married?
Ах чинь гэрлэсэн үү?
монголоор үйл үг, англиар is + married
Are the tickets expensive?
Тасалбар үнэтэй юү?
монголоор «тасалбар» ганц тоо, англиар tickets → are
Am I in the right room?
Би зөв өрөөнд ирсэн үү?
Am I…?

3Богино хариулт

Yes/No + өгүүлэгдэхүүн болох төлөөний үг + be гэж хариулна. Нэр үг биш, төлөөний үг хэрэглэнэ.

Are you a student?
Та оюутан уу?
a student: артикль заавал
Yes, I am.
Тийм ээ, оюутан.
дээрх асуултын богино хариулт; I'm биш, I am
Is the café open?
Кафе нээлттэй юү?
the café → хариултад it
No, it isn't.
Үгүй ээ, хаалттай.
дээрх асуултын богино хариулт
Are your parents at home?
Аав ээж чинь гэртээ байна уу?
your parents → хариултад they
Yes, they are.
Тийм ээ, байгаа.
«my parents» биш, they
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
«Лиза чиний эгч үү?» «Үгүй ээ. Үеэл маань.»
she's not = she isn't
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
«Би хоцорсон уу?» «Үгүй ээ, хоцроогүй. Эрт ирсэн байна!»
монголоор үйл үг, англиар late, early тэмдэг нэр
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
«Энэ чиний цүнх үү?» «Тийм ээ. Баярлалаа!»
асуултад this, хариултад it; this: A1-07-ийг үзнэ үү

4Асуух үгтэй be-гийн асуулт

Эхлээд асуух үг, дараа нь be, дараа нь өгүүлэгдэхүүн. Бүх асуух үгийг A1-16-аас үзнэ үү.

Where is the station?
Буудал хаана байна вэ?
«хаана» дунд → where эхэнд
What's your phone number?
Таны утасны дугаар хэд вэ?
монголоор «хэд», англиар what; what is → what's
How old is your daughter?
Охин чинь хэдэн настай вэ?
«хэдэн настай» → how old + is
Who's that man?
Тэр эр хүн хэн бэ?
who is → who's; that: A1-07-ийг үзнэ үү
Why are you so tired?
Чи яагаад ийм ядарсан юм бэ?
монголоор үйл үггүй, англиар are заавал

5Өдөр тутмын be-тэй асуултууд

Зарим be-тэй асуулт тогтсон хэллэг. Бүтнээр нь цээжлээрэй.

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
«Сайн байна уу?» «Сайн, баярлалаа. Та сайн уу?»
тогтсон мэндчилгээ
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
«Та хаанахын хүн бэ?» «Би Кенийн хүн.»
угтвар үг from төгсгөлд
"What's the weather like?" "It's sunny."
«Цаг агаар ямар байна?» «Нартай байна.»
тогтсон хэллэг; хариултад it
"What time is it?" "It's six o'clock."
«Хэдэн цаг болж байна?» «Зургаан цаг болж байна.»
цаг хэлэх: A1-19-ийг үзнэ үү

Түгээмэл алдаа

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
Стандарт «amn't» гэж байхгүй.
❌She not is here.
✅She isn't here.
Not нь be-ийн дараа ирнэ.
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Тийм гэсэн богино хариултыг товчлохгүй.
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
Be-тэй асуултад do хэрэглэхгүй: A1-13-ийг үзнэ үү.
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
Асуух үг + be + өгүүлэгдэхүүн.
❌How old you are?
✅How old are you?
Асуух үгтэй асуултад ч be өгүүлэгдэхүүний өмнө.
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ богино хариултад ихэвчлэн төлөөний үг хэрэглэнэ.
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
Дуугаа өргөвөл ярианд гайхах, тодруулахад батлах дараалал болно. Энгийн асуултад be-г эхэнд тавина.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Энд байхгүй» → not here (be-гүй). Монголоор «биш», «байхгүй», «-гүй» ганцаараа үгүйсгэлийг бүрэн илэрхийлдэг: «Бат одоохондоо энд байхгүй, үдийн хоолондоо явсан». Үгчлэн орчуулбал not үлдэж, is алга болдог. Англиар be + not хоёулаа хэрэгтэй.

❌Sorry, Bat not here right now. He's at lunch.
✅Sorry, Bat isn't here right now. He's at lunch.
«байхгүй» → isn't (is + not)
❌Oyuka's café not open on Mondays, so let's meet at my place.
✅Oyuka's café isn't open on Mondays, so let's meet at my place.
«нээлттэй биш» → isn't open

2. «…уу?» → дарааллаа өөрчлөхгүй асуулт. Монголоор асуулт хийхдээ төгсгөлд нь «уу / үү» нэмэхэд л болно: «Тэмүүлэн, пүрэв гарагт хөлбөмбөгийн дасгалын дараа завтай юу?». Англи өгүүлбэрт ийм сул үг байхгүй тул зарим хүн be-гээ хаяж, эсвэл байранд нь үлдээдэг.

❌Temuulen, you free after football training on Thursday?
✅Temuulen, are you free after football training on Thursday?
be-г хаяж болохгүй, эхэнд нь тавина
⚠️Your grandparents' ger is warm enough in January?
✅Is your grandparents' ger warm enough in January?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ зөвхөн гайхаж, тодруулж асуухад; энгийн асуултад Is эхэнд

3. «…хаана байна вэ?» → асуух үг дунд нь. Монголоор асуух үг өгүүлбэрийн дунд, үйл үг төгсгөлд: «Уучлаарай, энэ давхрын бие засах газар хаана байна вэ?». Үгчлэн орчуулбал асуух үг буруу байранд, is төгсгөлд очдог.

❌Sorry, the toilets on this floor where are?
✅Sorry, where are the toilets on this floor?
асуух үг эхэнд, дараа нь are
❌How deep the river near your grandfather's summer camp is?
✅How deep is the river near your grandfather's summer camp?
How deep + is + юм

4. «Таны нэр хэн бэ?» → Who is your name? Монголоор нэрийг «хэн» гэж асуудаг. Англиар нэр бол юм шиг тул what.

❌Bold, who's the new manager's name in our team?
✅Bold, what's the new manager's name in our team? эсвэл Bold, what is the new manager's name in our team?
нэр → what
❌What a cute kitten! Who's her name?
✅What a cute kitten! What's her name? эсвэл What a cute kitten! What is her name?
«Нэр нь хэн бэ?» → what

Бүү андуураарай

isn't эсвэл aren't – isn't нь he / she / it / нэг юм-тай; aren't нь you / we / they / олон юм-тай. Монголоор «автобус» гэж ганц тоогоор хэлж болдог ч англиар bus / buses хоёр өөр үйл үг авна.

The bus isn't late.
Автобус хоцроогүй.
нэг автобус → isn't
The buses aren't late.
Автобуснууд хоцроогүй.
олон автобус → aren't

he isn't эсвэл he's not – Хоёулаа зөв, утга адилхан. He's not арай хүчтэй сонсогдож магадгүй. I-д ганц товчилсон хэлбэр нь I'm not.

He isn't here.
Тэр энд байхгүй.
isn't = is not
He's not here.
Тэр энд байхгүй.
's not = is not; утга адилхан

be-тэй асуулт эсвэл бусад үйл үгтэй асуулт – Be ганцаараа эхэнд гарна. Бусад ихэнх үйл үгэнд туслах үйл үг do эсвэл does хэрэгтэй (A1-13-ийг үзнэ үү). Монголоор хоёуланд нь зүгээр «уу» нэмдэг.

Are you a nurse?
Та сувилагч уу?
be: do хэрэггүй
Do you work in a hospital?
Та эмнэлэгт ажилладаг уу?
өөр үйл үг: do; A1-13-ийг үзнэ үү

Зөв бичих ба дуудлага

  • isn't = /ˈɪznt/, aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Апостроф (') not-ийн o-ийн оронд бичигдэнэ.
  • isn't дахь /z/ нь монгол «з»-ээс өөр: монгол «з» «дз» шиг тасарч гардаг бол англи /z/ нь зөгий дүнгэнэх шиг тасралтгүй исгэрнэ. Хэлээ шүдний ард ойртуулаад хоолойгоор дуу гаргаарай.
  • Үгүйсгэлд үгүйсгэх үг онцлогдоно: I'm not hungry дээр not-ийг тод хэлээрэй; She isn't here дээр isn't-ийг тод хэлээрэй.
  • Тийм / үгүй асуултын төгсгөлд дуу ихэвчлэн өргөгдөнө: Are you OK? ↗. Монголоор «уу» асуултыг тэмдэглэдэг, англиар өнгө аяс чухал. Асуух үгтэй асуултад дуу ихэвчлэн буурна: Where are you from? ↘.
  • Тийм гэсэн богино хариултад үйл үг хүчтэй: Yes, I am – am /æm/ бүтэн, тод. /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: «а» хэлэх шиг амаа том ангайж, хэлээ урагш нь байлгаарай. Асуултад are ихэвчлэн сул: Are you ready? – are нь богино /ə/ сонсогдоно.
  • What's, Where's, Who's, How's ярианд хэвийн: What's your name?

Алтан дүрэм

Be ганцаараа ажилладаг: үгүйсгэлд араас нь not тавина, асуултад өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина. Монголоор «биш», «уу» гэж төгсгөлд нэмдэг ч англиар be байраа өөрчилнө, алга болохгүй. Цуурайгаар хариулаарай – төлөөний үг ба be: Yes, I am. / No, it isn't.

Дасгал

A. Бүтэц

Өгүүлбэрийг үгүйсгэл, асуулт болгоно уу, эсвэл үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу.

  1. Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: She is a teacher.
  2. Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: I am cold.
  3. Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: They are at school.
  4. Асуулт зохионо уу: You are tired.
  5. Асуулт зохионо уу: The hotel is near the beach.
  6. Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: are / old / how / you
  7. Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: your keys / where / are

B. Утга

Богино хариултыг нөхөж, зөв хариултыг сонгоно уу.

  1. Богино хариулт: "Is your car new?" "No, ."
  2. Богино хариулт: "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: The windows … open.
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: "Are you from Spain?" …
  5. Та газрыг нь мэдэхийг хүсэж байна. Зөв хариултыг сонгоно уу: …

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. "Is he a doctor?" асуултын хариулт: Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Өнөөдрийн тухайгаа үнэн хоёр үгүйсгэх өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Шинэ ангийн найздаа be-тэй хоёр асуулт бичнэ үү. Дараа нь өөрийн богино хариултыг бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) монголоор: тайлбар ба дасгал
    Нөхөөрэй: My sister a nurse.
  2. A1-01 Англи өгүүлбэрийн үгийн дараалал (Subject + Verb + Object) монголоор
    Засаарай: Is very hot today.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. Утга

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. Алдааг олоорой

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Нөхцөл байдалд

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. Таны ээлж

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. Холимог давталт

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play