To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор
To Be: Negatives, Questions and Short Answers
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та I'm not, isn't, aren't-аар юу үнэн биш болохыг хэлж, be-тэй тийм / үгүй асуулт болон асуух үгтэй асуулт тавьж, Yes, I am, No, she isn't гэх мэт богино хариултаар хариулж чадна.
Гол санаа
A1-02-ын гүүрийг санаж байна уу? Be өгүүлэгдэхүүнийг мэдээлэлтэй холбодог. Be бол хүчтэй үйл үг: үгүйсгэл, асуултыг ганцаараа бүтээдэг.
Үгүйсгэл болгохдоо түүний шууд дараа not тавина: She is → She is not. Асуулт болгохдоо be өгүүлэгдэхүүний өмнө үсэрч гарна: You are ready → Are you ready? Өөр юу ч өөрчлөгдөхгүй.
Хариулахдаа англи хэл бүтэн өгүүлбэрээ давтдаггүй. Зөвхөн өгүүлэгдэхүүн ба жижиг үйл үгийг цуурай мэт буцаадаг: Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Зүгээр Yes, No гэж болно, гэхдээ цуурай нь илүү найрсаг, бүрэн сонсогдоно. Энэ цуурайг та англи хэлэнд бусад үйл үгтэй ч дахин дахин сонсоно.
Энэ загварыг ойлговол – be-ийн дараа not, өгүүлэгдэхүүний өмнө be, хариултад цуурай – am / is / are-ийн бүх хэлбэр адилхан ажиллана.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор үгүйсгэлийг төгсгөлд хэлдэг: «Би бэлэн биш», «Тэр гэртээ байхгүй». Англиар not нь am / is / are-ийн шууд дараа, өгүүлбэрийн дунд ирнэ, харин be өөрөө алга болохгүй: I'm not ready. She isn't at home.
Асуултад монгол хэл үгийн дарааллаа өөрчилдөггүй, зөвхөн төгсгөлд нь асуух сул үг (уу / үү / вэ / бэ) нэмдэг: «Та ядарсан уу?», «Буудал хаана байна вэ?». Англиар асуух сул үг байхгүй, оронд нь be өгүүлэгдэхүүний өмнө гарна: Are you tired? Where is the station? Монголоор асуух үг («хаана», «хэдэн») өгүүлбэрийн дунд байдаг бол англиар хамгийн эхэнд. Энд адилхан зүйл ч бий: монголоор ч хариултдаа ихэвчлэн бүтэн өгүүлбэр биш, зөвхөн өгүүлэхүүнээ давтдаг («Ядарсан уу?» – «Тийм, ядарсан»). Англиар яг үүн шиг богино цуурай: Yes, I am.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Би бэлэн биш. | I'm not ready. | «биш» төгсгөлд; англиар not нь am-ийн дараа |
| Тэр гэртээ байхгүй. | She isn't at home. | «байхгүй» = isn't (be + not) |
| Та ядарсан уу? | Are you tired? | монголоор асуух сул үг; англиар are эхэнд |
| Буудал хаана байна вэ? | Where is the station? | монголоор асуух үг дунд; англиар эхэнд, дараа нь is |
| Таны нэр хэн бэ? | What's your name? | монголоор «хэн», англиар нэрийг what-аар асууна |
| Ядарсан уу? – Тийм, ядарсан. | Are you tired? – Yes, I am. | энд адилхан: бүтэн өгүүлбэр давтахгүй; англиар төлөөний үг + be |
| Үгүй ээ, хаалттай байна. | No, it isn't. | «Үгүй ээ» дангаараа болно; англиар it isn't нэмбэл илүү бүрэн |
Товчхондоо: үгүйсгэлд be + not (be-г бүү хая), асуултад be өгүүлэгдэхүүний өмнө, асуух үг хамгийн эхэнд, хариултад төлөөний үг + be.
Бүтэц
Үгүйсгэх
| Өгүүлэгдэхүүн | Бүтэн хэлбэр | Товчилсон хэлбэр 1 | Товчилсон хэлбэр 2 |
|---|---|---|---|
| I | I am not | I'm not | — |
| you | you are not | you aren't | you're not |
| he / she / it | he is not | he isn't | he's not |
| we | we are not | we aren't | we're not |
| they | they are not | they aren't | they're not |
Amn't гэсэн стандарт товчилсон хэлбэр байхгүй. I'm not хэрэглээрэй. (Хавсаргасан асуултад aren't I? гэдэг: B1-15-ийг үзнэ үү.)
Тийм / үгүй асуулт – be өгүүлэгдэхүүний өмнө
| Батлах | Асуулт |
|---|---|
| You are a student. | Are you a student? |
| She is at work. | Is she at work? |
| The shops are open. | Are the shops open? |
| I am late. | Am I late? |
Богино хариулт – цуурай
| Асуулт | Тийм | Үгүй |
|---|---|---|
| Are you…? | Yes, I am. | No, I'm not. |
| Is he / she / it…? | Yes, he is. | No, he isn't. / No, he's not. |
| Are you (олон тоо) / we / they…? | Yes, we are. / Yes, they are. | No, we aren't. / No, they aren't. |
| Am I…? | Yes, you are. | No, you aren't. / No, you're not. |
Тийм гэсэн богино хариултыг товчлохгүй: Yes, I am. (Yes, I'm. биш), Yes, she is. (Yes, she's. биш). Үгүй гэсэн богино хариултыг ихэвчлэн товчилдог. Бүтэн хэлбэр (No, I am not.) болох ч хүчтэй эсвэл их албан ёсны сонсогдоно.
Асуух үгтэй асуулт – асуух үг + be + өгүүлэгдэхүүн
| Асуух үг | be | Өгүүлэгдэхүүн | Бусад |
|---|---|---|---|
| Where | is | the bathroom? | |
| What | is | your name? | |
| How old | are | your children? | |
| How | are | you? | |
| Why | are | they | late? |
Хэрэглээ
1Үгүйсгэх өгүүлбэр
Ямар нэг зүйл үнэн биш гэж хэлэхдээ am / is / are-ийн дараа not тавина. Ярианд товчилсон хэлбэр хэвийн.
2Тийм / үгүй асуулт
Am / is / are-г өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина. Ихэвчлэн төгсгөлд дуу өргөгдөнө. Монгол «уу / үү»-ийн оронд англиар байрлал өөрчлөгдөнө.
3Богино хариулт
Yes/No + өгүүлэгдэхүүн болох төлөөний үг + be гэж хариулна. Нэр үг биш, төлөөний үг хэрэглэнэ.
4Асуух үгтэй be-гийн асуулт
Эхлээд асуух үг, дараа нь be, дараа нь өгүүлэгдэхүүн. Бүх асуух үгийг A1-16-аас үзнэ үү.
5Өдөр тутмын be-тэй асуултууд
Зарим be-тэй асуулт тогтсон хэллэг. Бүтнээр нь цээжлээрэй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Энд байхгүй» → not here (be-гүй). Монголоор «биш», «байхгүй», «-гүй» ганцаараа үгүйсгэлийг бүрэн илэрхийлдэг: «Бат одоохондоо энд байхгүй, үдийн хоолондоо явсан». Үгчлэн орчуулбал not үлдэж, is алга болдог. Англиар be + not хоёулаа хэрэгтэй.
2. «…уу?» → дарааллаа өөрчлөхгүй асуулт. Монголоор асуулт хийхдээ төгсгөлд нь «уу / үү» нэмэхэд л болно: «Тэмүүлэн, пүрэв гарагт хөлбөмбөгийн дасгалын дараа завтай юу?». Англи өгүүлбэрт ийм сул үг байхгүй тул зарим хүн be-гээ хаяж, эсвэл байранд нь үлдээдэг.
3. «…хаана байна вэ?» → асуух үг дунд нь. Монголоор асуух үг өгүүлбэрийн дунд, үйл үг төгсгөлд: «Уучлаарай, энэ давхрын бие засах газар хаана байна вэ?». Үгчлэн орчуулбал асуух үг буруу байранд, is төгсгөлд очдог.
4. «Таны нэр хэн бэ?» → Who is your name? Монголоор нэрийг «хэн» гэж асуудаг. Англиар нэр бол юм шиг тул what.
Бүү андуураарай
isn't эсвэл aren't – isn't нь he / she / it / нэг юм-тай; aren't нь you / we / they / олон юм-тай. Монголоор «автобус» гэж ганц тоогоор хэлж болдог ч англиар bus / buses хоёр өөр үйл үг авна.
he isn't эсвэл he's not – Хоёулаа зөв, утга адилхан. He's not арай хүчтэй сонсогдож магадгүй. I-д ганц товчилсон хэлбэр нь I'm not.
be-тэй асуулт эсвэл бусад үйл үгтэй асуулт – Be ганцаараа эхэнд гарна. Бусад ихэнх үйл үгэнд туслах үйл үг do эсвэл does хэрэгтэй (A1-13-ийг үзнэ үү). Монголоор хоёуланд нь зүгээр «уу» нэмдэг.
Зөв бичих ба дуудлага
- isn't = /ˈɪznt/, aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Апостроф (') not-ийн o-ийн оронд бичигдэнэ.
- isn't дахь /z/ нь монгол «з»-ээс өөр: монгол «з» «дз» шиг тасарч гардаг бол англи /z/ нь зөгий дүнгэнэх шиг тасралтгүй исгэрнэ. Хэлээ шүдний ард ойртуулаад хоолойгоор дуу гаргаарай.
- Үгүйсгэлд үгүйсгэх үг онцлогдоно: I'm not hungry дээр not-ийг тод хэлээрэй; She isn't here дээр isn't-ийг тод хэлээрэй.
- Тийм / үгүй асуултын төгсгөлд дуу ихэвчлэн өргөгдөнө: Are you OK? ↗. Монголоор «уу» асуултыг тэмдэглэдэг, англиар өнгө аяс чухал. Асуух үгтэй асуултад дуу ихэвчлэн буурна: Where are you from? ↘.
- Тийм гэсэн богино хариултад үйл үг хүчтэй: Yes, I am – am /æm/ бүтэн, тод. /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: «а» хэлэх шиг амаа том ангайж, хэлээ урагш нь байлгаарай. Асуултад are ихэвчлэн сул: Are you ready? – are нь богино /ə/ сонсогдоно.
- What's, Where's, Who's, How's ярианд хэвийн: What's your name?
Алтан дүрэм
Be ганцаараа ажилладаг: үгүйсгэлд араас нь not тавина, асуултад өгүүлэгдэхүүний өмнө тавина. Монголоор «биш», «уу» гэж төгсгөлд нэмдэг ч англиар be байраа өөрчилнө, алга болохгүй. Цуурайгаар хариулаарай – төлөөний үг ба be: Yes, I am. / No, it isn't.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэрийг үгүйсгэл, асуулт болгоно уу, эсвэл үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу.
-
Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: She is a teacher.
-
Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: I am cold.
-
Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: They are at school.
-
Асуулт зохионо уу: You are tired.
-
Асуулт зохионо уу: The hotel is near the beach.
-
Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: are / old / how / you
-
Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: your keys / where / are
B. Утга
Богино хариултыг нөхөж, зөв хариултыг сонгоно уу.
-
Богино хариулт: "Is your car new?" "No, ."
-
Богино хариулт: "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The windows … open.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Are you from Spain?" …
-
Та газрыг нь мэдэхийг хүсэж байна. Зөв хариултыг сонгоно уу: …
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
"Is he a doctor?" асуултын хариулт: Yes, he's.
-
Where your office is?
-
I amn't from London.
-
Do you be hungry?
-
"Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өнөөдрийн тухайгаа үнэн хоёр үгүйсгэх өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Шинэ ангийн найздаа be-тэй хоёр асуулт бичнэ үү. Дараа нь өөрийн богино хариултыг бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-02 To Be (am, is, are) монголоор: тайлбар ба дасгал Нөхөөрэй: My sister a nurse.
-
A1-01 Англи өгүүлбэрийн үгийн дараалал (Subject + Verb + Object) монголоор Засаарай: Is very hot today.
Хариулт
A. Бүтэц
- She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
- I'm not cold. / I am not cold.
- They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
- Are you tired?
- Is the hotel near the beach?
- How old are you?
- Where are your keys?
B. Утга
- it isn't / it's not
- we are
- aren't
- Yes, I am.
- Where is she?
C. Алдааг олоорой
- Yes, he is.
- Where is your office? / Where's your office?
- I'm not from London. / I am not from London.
- Are you hungry?
- ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. Нөхцөл байдалд
- Are
- am
- are
- Is
- isn't / 's not
- Am
- aren't / 're not
E. Таны ээлж
- I'm not tired. My friends aren't here.
- Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.
F. Холимог давталт
- is / 's
- It is very hot today. / It's very hot today.
