SlowingoДүрэм
A1 24 / 32

Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг) монголоор: I'm working

Present Continuous: I'm Working

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та одоо болон одоо үеийн (энэ долоо хоногт, сүүлийн үед) болж буй үйлдлийг хэлж, түр зуурын болон өөрчлөгдөж буй байдлыг тайлбарлаж, үгүйсгэл, асуулт зохиож чадна. Үүнд am / is / are + -ing хэлбэр хэрэглэнэ.

Гол санаа

Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг) дундаа явж буй үйлдлийг харуулна: эхэлсэн, дуусаагүй, үргэлжилж байна. Шууд дамжуулалтын видео төсөөлөөрэй: товч дарахад үйлдэл хөдөлж байгааг харна. She's cooking. The kids are playing. It's raining.

Хэлбэр хоёр хэсэгтэй, эхнийх нь танд аль хэдийн танил: be (am / is / are) + төгсгөлдөө -ing авсан үйл үг, өөрөөр хэлбэл -ing хэлбэр. Be хэн болохыг, одоо цаг гэдгийг хэлнэ; -ing үйлдэл үргэлжилж байгааг хэлнэ.

«Одоо» жижиг ч, том ч байж болно. Яг энэ агшин (I'm talking to you) ч байж болно, дуусаагүй байгаа одоо үеийн урт хугацаа ч байж болно (I'm reading a great book this week – ном яг одоо ширээн дээр байсан ч). Мэдрэмж нь үргэлж адилхан: үргэлжилж байгаа, түр зуурын, дуусаагүй.

Монгол хэл ба англи хэл

Энд монгол хэл танд их тус болно. Монголоор ч үргэлжилж буй үйлдлийг тусгай хэлбэрээр хэлдэг: «-ж / -ч байна» («Би хоол хийж байна», «Цас орж байна»). Энэ нь англи am / is / are + -ing-тэй их ойрхон. Мөн монголоор байнгын зуршлыг «-даг / -дэг»-ээр («Тэр эмнэлэгт ажилладаг»), одоо болж буйг «-ж байна»-аар («Тэр цэцэрлэгт ажиллаж байна») ялгадаг нь англи Present Simple (энгийн одоо цаг), Present Continuous хоёрын ялгаатай таарна.

Ялгаа нь гурав. Нэгдүгээрт, монгол «байна» хүнээрээ хувирдаггүй, англиар am / is / are-аас сонгоно, бас өгүүлэгдэхүүний шууд дараа тавина. Хоёрдугаарт, монголоор «ойлгож байна», «мэдэж байна», «-маар байна» гэж төлөв байдлын үйл үгийг ч «байна»-тай хэлдэг, англиар understand, know, want ихэвчлэн -ing-гүй. Гуравдугаарт, «Харанхуй болж байна», «Хүйтэрч байна» гэдэгт өгүүлэгдэхүүн байхгүй, англиар it заавал.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би хоол хийж байна.I'm cooking dinner.энд адилхан: «-ж байна» = am + -ing
Тэд унтаж байна.They are sleeping.«байна» өөрчлөгддөггүй; англиар are
Тэр эмнэлэгт ажилладаг.She works in a hospital.энд адилхан: «-даг» зуршил → Present Simple
Тэр цэцэрлэгт ажиллаж байна.She's working in the garden.одоо болж байна → Present Continuous
Чи юу хийж байна вэ?What are you doing?монголоор асуух сул үг төгсгөлд; англиар are өгүүлэгдэхүүний өмнө
Харанхуй болж байна.It's getting dark.монголоор өгүүлэгдэхүүн байхгүй; англиар it
Цас орж байна.It's snowing.монголоор өгүүлэгдэхүүн «цас»; англиар it + snowing
Би хариултыг мэдэж байна.I know the answer.монголоор «-ж байна»; англиар know -ing-гүй

Товчхондоо: «-ж байна» ≈ am / is / are + -ing, гэхдээ be-г хүнээр нь сонгож, өгүүлэгдэхүүний дараа тавина; know, understand, want-д -ing хэрэглэхгүй.

Бүтэц

Батлах (be + -ing хэлбэр)

Өгүүлэгдэхүүнbe-ing хэлбэрТовчилсон хэлбэр
IamworkingI'm working
you / we / theyareworkingyou're / we're / they're working
he / she / itisworkinghe's / she's / it's working

Үгүйсгэх (be + not + -ing хэлбэр)

Өгүүлэгдэхүүнbe + not-ing хэлбэр
I'm not (am not)working.
you / we / theyaren't / 're not (are not)working.
he / she / itisn't / 's not (is not)working.

Тийм / үгүй асуулт ба богино хариулт – A1-03-тай адил be-г өгүүлэгдэхүүний өмнө гаргана.

beӨгүүлэгдэхүүн-ing хэлбэрБогино хариулт
AmIdoing this right?Yes, you are. / No, you aren't.
Areyouworking today?Yes, I am. / No, I'm not.
Isshesleeping?Yes, she is. / No, she isn't.

Асуух үгтэй асуулт (Q-A-S-I, A1-16-ийг үзнэ үү): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?

-ing-ийн зөв бичих дүрэм

ДүрэмЖишээ
Ихэнх үйл үг: + ingwork → working, eat → eating, play → playing
Гийгүүлэгч + e-ээр төгссөн: e-г хасаад + ingmake → making, write → writing, come → coming
Гэхдээ -ee, -ye болон be: e үлдэнэsee → seeing, agree → agreeing, be → being
Өргөлттэй нэг эгшиг + нэг гийгүүлэгчээр төгссөн: гийгүүлэгчийг давхарланаsit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning
Хоёр эгшгийн дараа, w / x / y-ийн дараа, эсвэл сүүлийн үе өргөлтгүй бол давхарлахгүйrain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening
-ie → y + inglie → lying, die → dying, tie → tying
нэг эгшгийн дараах төгсгөлийн -ltravel → travelling (UK) / traveling (US)

Монголоор «байна» өгүүлбэрийн төгсгөлд ирдэг. Англиар am / is / are өгүүлэгдэхүүний шууд дараа, -ing хэлбэрийн өмнө ирнэ: My dad is cooking.

Хэрэглээ

1Яг одоо

Ярьж байх агшинд болж буй үйлдэл. now, right now, at the moment, Look!, Listen! гэх мэт үг олонтаа хамт ирдэг.

I'm cooking dinner. Can I call you back?
Би хоол хийж байна. Чам руу дараа нь залгаж болох уу?
«-ж байна» → am + -ing
She's talking on the phone right now.
Тэр яг одоо утсаар ярьж байна.
she's = she is
Look! It's snowing.
Хар даа! Цас орж байна.
монголоор өгүүлэгдэхүүн «цас», англиар it
What are you doing?
Чи юу хийж байна вэ?
are өгүүлэгдэхүүний өмнө
I'm looking for my keys.
Би түлхүүрээ хайж байна.
look for = хайх
Listen — the baby is crying.
Сонс доо, хүүхэд уйлж байна.
the baby is crying, is-ийг бүү мартаарай
"Are you listening to me?" "Yes, I am!"
«Чи намайг сонсож байна уу?» «Тийм ээ, сонсож байна!»
богино хариулт: Yes, I am

2Одоо үед

Яг энэ агшинд биш ч, одоо үеийн хугацаанд (today, this week, this month, these days) үргэлжилж буй үйлдэл.

I'm reading a really good book at the moment.
Би одоо их сайн ном уншиж байгаа.
яг энэ секундэд биш ч уншиж дуусаагүй
We're painting the kitchen this week.
Бид энэ долоо хоногт гал тогоогоо будаж байна.
энэ долоо хоногийн турш
Is your brother still looking for a job?
Ах чинь ажил хайсаар байна уу?
still = одоо ч гэсэн; «хайсаар» гэдэгтэй ойрхон
She's learning Spanish these days.
Тэр сүүлийн үед испани хэл сурч байгаа.
these days = сүүлийн үед

3Түр зуурын байдал

Одоо үнэн боловч удаан үргэлжлэхгүй байдал.

I'm living with my parents at the moment.
Би одоохондоо аав ээжтэйгээ хамт амьдарч байна.
түр зуур; байнга бол I live
He's working from home this month.
Тэр энэ сард гэрээсээ ажиллаж байна.
зөвхөн энэ сард
We're staying in a small hotel near the beach.
Бид далайн эргийн ойролцоох жижиг зочид буудалд байрлаж байна.
stay = түр байрлах
My sister isn't eating meat this month.
Эгч маань энэ сард мах идэхгүй байгаа.
isn't + -ing
The kids aren't going to school this week. It's a holiday.
Хүүхдүүд энэ долоо хоногт сургуульдаа явахгүй байгаа. Амралт байгаа юм.
aren't + -ing

4Өөрчлөгдөж буй байдал

Өөрчлөгдөж, өсөж, хөгжиж буй зүйл, ихэвчлэн get (= болох), grow, go up, go down, change, improve-тэй.

It's getting dark.
Харанхуй болж байна.
get = болох; монголоор өгүүлэгдэхүүн байхгүй, англиар it
Prices are going up again.
Үнэ дахиад өсөж байна.
монголоор «үнэ» ганц тоо, англиар prices → are
My grandad is getting old.
Өвөө маань хөгширч байна.
grandad (UK), granddad / grandpa (US)
The city is growing very fast.
Хот маш хурдан томорч байна.
grow = өсөх, томрох
Your English is improving!
Таны англи хэл сайжирч байна!
improve = сайжрах

Түгээмэл алдаа

❌I working now.
✅I'm working now. эсвэл I am working now.
-ing хэлбэрийн өмнө be (am / is / are) заавал.
❌She is work at the moment.
✅She is working at the moment.
Энд be-гийн дараа -ing хэлбэр.
❌Do you working today?
✅Are you working today?
Асуултад be-г урагш гаргана; do хэрэггүй.
❌He's runing in the park.
✅He's running in the park.
Өргөлттэй нэг эгшиг + нэг гийгүүлэгч → давхарлана.
❌I'm writeing an email.
✅I'm writing an email.
-ing-ийн өмнө e-г хасна.
❌The cat is lieing on the sofa.
✅The cat is lying on the sofa.
-ie → y + ing.
❌Is raining.
✅It's raining.
Англиар it гэсэн өгүүлэгдэхүүн хэрэгтэй.
❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
Зарим үйл үг (know, like, want…) ихэвчлэн үргэлжилсэн хэлбэргүй: A1-23-ийг үзнэ үү.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Ойлгож байна» → I'm understanding. Монголоор «Ойлгож байна», «Итгэж байна» гэж төлөв байдлыг ч «-ж байна»-аар хэлдэг: «Багш аа, одоо би энэ дүрмийг ойлгож байна». Англиар understand, know, believe бол үйлдэл биш, төлөв, тиймээс ихэвчлэн -ing-гүй: Present Simple. (A1-23-ийг үзнэ үү.)

❌Thank you, teacher! Now I'm understanding this rule.
✅Thank you, teacher! Now I understand this rule.
understand: төлөв, -ing-гүй

2. «Уумаар байна» → I'm wanting. Монгол «-маар байна» нь «байна»-тай тул англиар am + -ing болгох нь элбэг: «Ийм урт ээлжийн дараа халуун сүүтэй цай уумаар байна». Англиар want ихэвчлэн -ing-гүй: I want, эсвэл эелдгээр I'd like.

❌After this long shift, I'm wanting a hot cup of milk tea.
✅After this long shift, I want a hot cup of milk tea. эсвэл After this long shift, I'd like a hot cup of milk tea.
want: төлөв, -ing-гүй

3. «Харанхуй болж байна» → Is getting dark. «Ану, хурдан хонио уулнаас туугаад ир! Харанхуй болж байна» гэдэг монгол өгүүлбэрийн сүүлийнхэд өгүүлэгдэхүүн байхгүй. Үгчлэн орчуулбал англи өгүүлбэр is-ээр эхэлнэ. Англиар it заавал.

❌Quick, Anu, bring the sheep in from the hill! Is getting dark.
✅Quick, Anu, bring the sheep in from the hill! It's getting dark.
өгүүлэгдэхүүн it

4. «Чи юу хийж байна вэ?» → What you are doing? Монголоор «Туяа, чи Сөүлд их сургуульдаа ямар хичээл үзэж байна вэ?» гэж өгүүлэгдэхүүн эхэнд, асуух сул үг төгсгөлд ирдэг, үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй. Тиймээс англиар you are дарааллаа хадгалах нь элбэг. Англи асуултад are өгүүлэгдэхүүний өмнө ирнэ.

❌Hi, Tuya! What subject you are studying at your university in Seoul?
✅Hi, Tuya! What subject are you studying at your university in Seoul?
асуух үг + are + you + -ing

Бүү андуураарай

Present Continuous эсвэл Present Simple – Continuous бол одоогийн шууд дамжуулалт; Simple нь зуршил, үргэлж эсвэл ерөнхийдөө үнэн зүйлд. Монголоор ч «-ж байна», «-даг» гэж ялгадаг. Бүрэн харьцуулалтыг A1-23-аас үзээрэй.

She's working in the garden.
Тэр цэцэрлэгт ажиллаж байна.
одоо
She works in a hospital.
Тэр эмнэлэгт ажилладаг.
ажил нь, ерөнхийдөө үнэн

Ирээдүйн утгатай Present Continuous – I'm meeting Sam tomorrow ижил хэлбэртэй ч тогтсон төлөвлөгөөний тухай. Энэ бол өөр хэрэглээ: A2-05-ийг үзнэ үү.

I'm having lunch.
Би үдийн хоолоо идэж байна.
одоо
I'm having lunch with Sam on Friday.
Би баасан гарагт Сэмтэй үдийн хоол идэхээр болсон.
ирээдүйн төлөвлөгөө: A2-05-ийг үзнэ үү

be + тэмдэг нэр эсвэл be + -ing хэлбэр – Хоёулаа be-ээр эхэлдэг ч -ing хэлбэр үргэлжилж буй үйлдлийг харуулна.

The children are quiet.
Хүүхдүүд чимээгүй байна.
тодорхойлолт
The children are sleeping.
Хүүхдүүд унтаж байна.
үргэлжилж буй үйлдэл

Зөв бичих ба дуудлага

  • -ing-ийг /ɪŋ/ гэж дуудна: төгсгөлд нь ганц /ŋ/ авиа, sing дахь шиг, стандарт англиар араас нь хатуу /g/ байхгүй: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US). Монголоор ярианд «байнга», «сайн» гэдгийн төгсгөлд /ŋ/ гардаг – яг тэр авиа. Араас нь «г» нэмэхгүй.
  • Ярианд товчилсон хэлбэр хэвийн: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. Үгүйсгэл хоёр хэлбэртэй: she isn't working = she's not working. Харин I-д зөвхөн I'm not.
  • Асуултад are ихэвчлэн сул: хурдан ярианд What are you doing? «whadda-ya doing» шиг сонсогдоно.
  • Давхарлах эсэхийг өргөлт шийднэ: begin → beginning (сүүлийн үе өргөлттэй), харин visit → visiting (эхний үе өргөлттэй). Монголоор өргөлт үргэлж эхний үе дээр тул be-GIN гэж хоёр дахь үеийг онцлохыг анхаараарай.
  • Британи англиар нэг эгшгийн дараах төгсгөлийн l-ийг давхарлана (travelling, cancelling); америк англиар ихэвчлэн давхарлахгүй (traveling, canceling).
  • working дахь /ɜː/ монгол хэлэнд байхгүй: уруулаа дугуйлалгүй, хэлээ амны дунд сул байлгаарай.

Алтан дүрэм

am / is / are + -ing хэлбэр = үргэлжилж буй үйлдэл: одоо, одоо үед, түр зуурын эсвэл өөрчлөгдөж буй. Монгол «-ж байна» шиг, гэхдээ be-г хэзээ ч бүү мартаарай, хүнээр нь сонгоорой, -ing-ийн зөв бичихийг шалгаарай. Know, understand, want-д -ing хэрэглэхгүй.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. I (watch) TV right now.
  2. She (not / work) today.
  3. they (sleep)?
  4. -ing хэлбэрийг бичнэ үү: swim
  5. -ing хэлбэрийг бичнэ үү: drive
  6. -ing хэлбэрийг бичнэ үү: lie
  7. -ing хэлбэрийг бичнэ үү: play

B. Утга

Одоо (now), одоо үед (around now), түр зуурын (temporary) эсвэл өөрчлөгдөж буй (changing) уу? Англиар хариулна уу.

  1. Now, around now, temporary or changing? "Prices are going up."
  2. Now, around now, temporary or changing? "Shh! The baby is sleeping."
  3. Now, around now, temporary or changing? "I'm staying with my aunt this month."
  4. "Is it raining?" "No, it ."

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. He reading a book.
  2. Do you listening to me?
  3. We're siting in the garden.
  4. They're playing football in the park.

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

A phone call
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Таны ойролцоо байгаа хүмүүс яг одоо юу хийж байгаа тухай гурван өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Энэ сард таны амьдралд болж буй түр зуурын нэг зүйлийн тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор
    your father work at the weekend?
  2. A1-20 At, on, in – цаг хугацааны угтвар үг монголоор: at seven, on Monday, in July
    Зөв хариултыг сонгоно уу: My course starts … Monday.
  3. A1-21 Байршил ба хөдөлгөөний угтвар үг монголоор: in, on, at, into, across, by bus
    Зөв хариултыг сонгоно уу: Let's go … now.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. am watching / 'm watching
  2. isn't working / 's not working / is not working
  3. Are … sleeping
  4. swimming
  5. driving
  6. lying
  7. playing

B. Утга

  1. changing
  2. now
  3. temporary / around now
  4. isn't / 's not

C. Алдааг олоорой

  1. He is reading a book. / He's reading a book.
  2. Are you listening to me?
  3. We're sitting in the garden.
  4. ✓ They're playing football in the park.

D. Нөхцөл байдалд

  1. are
  2. 'm studying / am studying
  3. is cooking / 's cooking
  4. isn't studying / 's not studying / is not studying
  5. is playing / 's playing
  6. 's raining / is raining
  7. 's getting / is getting

E. Таны ээлж

  1. My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
  2. I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.

F. Холимог давталт

  1. Does
  2. on
  3. home
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play