SlowingoДүрэм
A1 14 / 32

Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор

Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та don't / doesn't-ээр үгүйсгэх өгүүлбэр зохиож, Do…? / Does…?-ээр тийм / үгүй асуулт асууж, Yes, I do гэх мэт богино хариулт өгч, Where do you live? шиг асуух үгтэй асуулт асууж чадна.

Гол санаа

A1-03-т та be хүчтэй гэдгийг харсан: тэр үгүйсгэл, асуултыг өөрөө бүтээдэг (She isn't here. Is she here?). Ихэнх үйл үг тийм биш. Work, live, like нь not-ийг авч чадахгүй, өгүүлбэрийн эхэнд ч шилжиж чадахгүй. Тэдэнд туслагч хэрэгтэй.

Тэр туслагч нь do – туслах үйл үг (гол үйл үгийн өмнөөс дүрмийг үүрдэг үйл үг). Үгүйсгэлд do нь not-ийг үүрнэ: I don't work. Асуултад do эхэнд гарна: Do you work?

Do-г зочид буудлын ачаа зөөгч гэж бодоорой. Ачаа зөөгч хүнд цүнхийг үүрдэг – not, асуулт, he / she / it-тэй бол -s-ийг ч – тиймээс гол үйл үг хөнгөхөн, үндсэн хэлбэр-ээрээ явна. She works → She doesn't work → Does she work? -s гол үйл үгээс туслах үйл үг рүү шилжинэ. Үйл үгийн -s ганцхан удаа гарна.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор үгүйсгэл, асуултад туслах үйл үг хэрэггүй. Үгүйсгэлийг үйл үгийн төгсгөлд «-гүй» нэмж хэлнэ («Би мах иддэггүй»), асуултыг өгүүлбэрийн төгсгөлд асуух сул үг (уу / үү / вэ / бэ) нэмж хэлнэ («Та англиар ярьдаг уу?»). Үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй. Англиар do / does гэдэг тусдаа туслах үйл үг хэрэгтэй: үгүйсгэлд гол үйл үгийн өмнө don't / doesn't, асуултад өгүүлэгдэхүүний өмнө Do / Does.

Бусад ялгаа. Нэгдүгээрт, асуух үг («хаана», «юу») монголоор өгүүлбэрийн дунд байдаг («Та хаана ажилладаг вэ?»), англиар хамгийн эхэнд: Where do you work? Хоёрдугаарт, монголоор богино хариултад үйл үгээ давтдаг («Тийм, уудаг», «Үгүй, дургүй»), англиар үйл үгээ давтахгүй, do / does / don't / doesn't хэрэглэнэ. Энд адилхан зүйл ч бий: «Тэр юу хийдэг вэ?» дахь «хийх» нь англи гол үйл үг do-той таарна: What does she do?

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би мах иддэггүй.I don't eat meat.монголоор «-гүй» үйл үгийн төгсгөлд; англиар don't үйл үгийн өмнө
Тэр ням гарагт ажилладаггүй.She doesn't work on Sundays.англиар -s нь doesn't-д шилжинэ, гол үйл үг -s-гүй
Та англиар ярьдаг уу?Do you speak English?монголоор асуух сул үг төгсгөлд; англиар Do эхэнд
Та хаана ажилладаг вэ?Where do you work?асуух үг англиар эхэнд, дараа нь do
Тийм, уудаг.Yes, I do.монголоор үйл үгээ давтана; англиар do
Та өлсөж байна уу?Are you hungry?англиар be-тэй бол do хэрэггүй
Тэр юу хийдэг вэ?What does she do?энд адилхан: «хийх» = гол үйл үг do

Товчхондоо: монголоор «-гүй», «уу / вэ»-г үйл үг, өгүүлбэрийн төгсгөлд нэмдэг бол англиар do / does-ийг урд нь тавьж, гол үйл үгийг үндсэн хэлбэрээр үлдээнэ.

Бүтэц

Үгүйсгэх

ӨгүүлэгдэхүүнТуслах үйл үг + notҮндсэн хэлбэрЖишээ
I / you / we / theydo not → don'tworkI don't work on Sundays.
he / she / itdoes not → doesn'tworkShe doesn't work on Sundays.

Тийм / үгүй асуулт ба богино хариулт

Туслах үйл үгӨгүүлэгдэхүүнҮндсэн хэлбэрТиймҮгүй
DoI / you / we / theylike it?Yes, I do.No, I don't.
Doeshe / she / itlike it?Yes, she does.No, she doesn't.

Батлах богино хариултад do / does хүчтэй, өргөлттэй: Yes, I do.

Асуух үгтэй асуулт

Асуух үгТуслах үйл үгӨгүүлэгдэхүүнҮндсэн хэлбэрБусад
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?(= Тэр ямар ажилтай вэ?)
What timedoesthe filmstart?
Howdoyougetto work?

-s туслах үйл үг рүү шилжинэ

БатлахҮгүйсгэхАсуулт
He plays tennis.He doesn't play tennis.Does he play tennis?
She has a car.She doesn't have a car.Does she have a car?

Be үгүйсгэл, асуултад do хэрэглэдэггүй

Be-тэйБусад үйл үгтэй
Are you tired?Do you work here?
She isn't at home.She doesn't live here.

Хэрэглээ

1Үгүйсгэх өгүүлбэр

don't / doesn't + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ. Ярианд болон албан бус бичвэрт товчилсон хэлбэр хэвийн; do not / does not илүү албан ёсны эсвэл онцолсон.

I don't eat meat.
Би мах иддэггүй.
«-гүй» → don't + үндсэн хэлбэр
My boyfriend doesn't like horror films.
Найз залуу маань аймшгийн кинонд дургүй.
монголоор «дургүй», англиар doesn't like; like-д -s байхгүй
She doesn't work on Sundays.
Тэр ням гарагт ажилладаггүй.
-s нь doesn't-д
We don't have a car.
Бид машингүй.
монголоор «машингүй» нэг үг, англиар don't have
It doesn't matter.
Хамаагүй.
монголоор ганц үг, англиар өгүүлэгдэхүүн it заавал
They don't live here any more.
Тэд одоо энд амьдардаггүй.
any more (UK), anymore (US)

2Тийм / үгүй асуулт

Өгүүлэгдэхүүний өмнө Do эсвэл Does, дараа нь үндсэн хэлбэр.

Do you speak English?
Та англиар ярьдаг уу?
«уу» → эхэнд Do
Does this bus go to the airport?
Энэ автобус нисэх онгоцны буудал руу явдаг уу?
bus = it → Does; go-д -s байхгүй
Do your kids like school?
Танай хүүхдүүд сургуульдаа дуртай юу?
kids олон тоо → Do
Does your phone take good photos?
Таны утас сайн зураг авдаг уу?
phone = it → Does
Do you know a good dentist?
Та сайн шүдний эмч мэдэх үү?
«мэдэх үү» → Do you know

3Богино хариулт

Yes / No + төлөөний үг + do / does / don't / doesn't-ээр хариулна. Гол үйл үгийг давтахгүй.

"Do you drink coffee?" "Yes, I do."
«Та кофе уудаг уу?» «Тийм, уудаг.»
монголоор «уудаг», англиар Yes, I do
Does she work here?
Тэр энд ажилладаг уу?
she → Does
No, she doesn't.
Үгүй, ажилладаггүй.
дээрх асуултын богино хариулт; work-ийг давтахгүй
"Do your parents live near you?" "Yes, they do."
«Аав ээж тань тантай ойрхон амьдардаг уу?» «Тийм, ойрхон.»
parents → they do
"Does the hotel have parking?" "No, it doesn't."
«Зочид буудал зогсоолтой юу?» «Үгүй, байхгүй.»
монголоор «байхгүй», англиар it doesn't

4Асуух үгтэй асуулт

Эхэнд асуух үг, дараа нь do / does, өгүүлэгдэхүүн, үндсэн хэлбэр. Бүх асуух үгийг A1-16-д үзнэ.

Where do you work?
Та хаана ажилладаг вэ?
«хаана» дунд нь, англиар Where эхэнд
What does your sister do?
Эгч тань юу хийдэг вэ?
ажлыг нь асууж байна; эхний does туслах, сүүлийн do гол үйл үг
What time does the shop close?
Дэлгүүр хэдэн цагт хаадаг вэ?
«хэдэн цагт» → What time
How do you say this word in English?
Энэ үгийг англиар яаж хэлдэг вэ?
«яаж» → How
What does this word mean?
Энэ үг ямар утгатай вэ?
англиар үйл үг mean хамгийн сүүлд

5Do гол үйл үг болох нь

Do гол үйл үг ч байж болно (do homework, do the shopping, do yoga). Тэгвэл үгүйсгэл, асуултад хоёр удаа гарна: эхлээд туслах үйл үг, дараа нь гол үйл үг.

"What do you do?" "I'm a nurse."
«Та юу хийдэг вэ?» «Би сувилагч.»
= Та ямар ажилтай вэ?
I don't do much sport.
Би спортоор төдийлөн хичээллэдэггүй.
sport (UK), sports (US)
Does he do the cooking at home?
Тэр гэртээ хоол хийдэг үү?
Does туслах, do гол үйл үг

6Be нь do хэрэглэдэггүй

Be үгүйсгэл, асуултаа өөрөө бүтээнэ (A1-03-ийг үзнэ үү). Am / is / are-тэй do / does-ийг хэзээ ч хамт бүү хэрэглээрэй. (Тушаах хэлбэр өөр: Don't be late! – A1-18-ийг үзнэ үү.)

Are you hungry?
Та өлсөж байна уу?
монголоор үйл үг, англиар be + hungry → Are
Is your brother a student?
Ах тань оюутан уу?
be → Is эхэнд
She isn't at home today.
Тэр өнөөдөр гэртээ байхгүй.
be → isn't

Түгээмэл алдаа

❌She don't like fish.
✅She doesn't like fish.
He / she / it → doesn't.
❌He doesn't works here.
✅He doesn't work here.
-s нь does руу шилжсэн; гол үйл үг -s-гүй.
❌Does she lives in Paris?
✅Does she live in Paris?
Ганц -s: does дээр.
❌Where you live?
✅Where do you live?
Асуух үгтэй асуултад ч туслах үйл үг хэрэгтэй.
❌I not like it.
✅I don't like it.
Not-д туслах үйл үг do хэрэгтэй.
❌Do you be hungry?
✅Are you hungry?
Be-тэй асуултад do хэрэглэхгүй.
❌"Do you like jazz?" "Yes, I like."
✅"Yes, I do."
Богино хариултад туслах үйл үг хэрэглэнэ.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр.
⚠️You like pizza?
✅Do you like pizza?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ өгүүлэх өгүүлбэрийг өгсөх аялгуугаар хэлэх нь зөвхөн гайхсан эсвэл лавласан үед; энгийн асуултад do хэрэглэнэ.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «-гүй» → not + үйл үг. Монголоор үгүйсгэл үйл үгэнд наалддаг: «Манай бага охин ногоон ногоо огт иддэггүй, зөвхөн төмс иддэг». Туслах үйл үг байхгүй тул англиар үйл үгийн өмнө зөвхөн not тавих нь элбэг. Англиар don't / doesn't заавал.

❌Our youngest daughter not eat any green vegetables, only potatoes.
✅Our youngest daughter doesn't eat any green vegetables, only potatoes.
daughter = she → doesn't eat
❌My grandparents in the countryside not use mobile banking apps.
✅My grandparents in the countryside don't use mobile banking apps.
grandparents = they → don't use

2. «…-даг уу?», «… вэ?» → do-гүй асуулт. Монголоор асуултыг төгсгөлийн «уу», «вэ»-гээр хийдэг, үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй: «Танай үеэл Сөүлд аль ресторанд ажилладаг вэ?» Тиймээс англиар do / does-гүй асуулт гардаг. Асуух үгтэй асуултад энэ нь буруу. Тийм / үгүй асуултад дүрмийн хувьд болох ч зөвхөн гайхсан, лавласан үед.

❌Which restaurant your cousin works at in Seoul?
✅Which restaurant does your cousin work at in Seoul?
асуух үг (+ нэр үг) + does + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр
⚠️Your guesthouse in Terelj has hot water in the evening?
✅Does your guesthouse in Terelj have hot water in the evening?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ энэ нь гайхсан эсвэл лавласан өнгөтэй; энгийн асуултад Does

3. «Тийм, уудаг», «Үгүй, дургүй» → үйл үгээ давтах. Монголоор богино хариултад гол үйл үгээ давтдаг. Англиар гол үйл үг биш, туслах үйл үг давтагдана. Ялангуяа like, want тусагдахуунгүй ганцаараа зогсож чадахгүй.

❌"Do your children like the taste of airag?" "No, they don't like."
✅"Do your children like the taste of airag?" "No, they don't."
children = they → богино хариулт: they don't
❌"Does your little brother want to come with us to Terelj on Sunday?" "Yes, he wants."
✅"Does your little brother want to come with us to Terelj on Sunday?" "Yes, he does."
монголоор «Тийм, явмаар байгаа»; англиар богино хариулт: he does

Бүү андуураарай

Be-тэй асуулт эсвэл бусад үйл үгтэй асуулт – Be өөрөө байраа сольдог; бусад үйл үгэнд do / does хэрэгтэй. A1-03-ийг үзнэ үү.

Is she a teacher?
Тэр багш уу?
be
Does she teach?
Тэр багшилдаг уу?
бусад үйл үг: does

do (туслах үйл үг) эсвэл do (гол үйл үг) – Туслах үйл үг зөвхөн дүрмийг үүрнэ; гол үйл үг do нь «ямар нэг үйл хийх» гэсэн утгатай.

Do you like it?
Та үүнд дуртай юу?
зөвхөн туслах үйл үг
Do you do yoga?
Та йогоор хичээллэдэг үү?
туслах үйл үг + гол үйл үг

Тусагдахуун who эсвэл өгүүлэгдэхүүн who – Who эсвэл what асуултын өгүүлэгдэхүүн бол do / does хэрэггүй (Who lives here?). Үүнийг A2-33-т үзнэ.

Who do you live with?
Та хэнтэй амьдардаг вэ?
you амьдардаг: do хэрэгтэй
Who lives in that house?
Тэр байшинд хэн амьдардаг вэ?
хэн нэгэн амьдардаг: do хэрэггүй

Зөв бичих ба дуудлага

  • does богино хариултад хүчтэй /dʌz/, харин асуултын эхэнд ихэвчлэн сул /dəz/: Does she…? /ʌ/ авиа монгол хэлэнд байхгүй: амаа бага зэрэг нээгээд богино, сул «а» шиг хэлээрэй. «дуус» гэж урт «у»-гаар бүү хэлээрэй.
  • doesn't /ˈdʌznt/; don't /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US) – эгшиг нь won't-тойгоо адилхан, want-тайгаа биш. Эгшиг нь нэг «о» биш: уруул бага зэрэг дугуйрч, төгсгөлдөө «у» руу гулсана.
  • doesn't дахь /z/ хоолойн дуутай: монгол «з» шиг тасалдахгүй, урт «с» шиг хоолойгоо дуугаргаарай. -n't дахь /nt/-ийн дараа эгшиг бүү нэмээрэй.
  • Хурдан ярианд do you ихэвчлэн /djə/ эсвэл /dʒə/ болно: Where d'you live?
  • Үгүйсгэлд don't, doesn't ихэвчлэн өргөлттэй: I don't know. Богино хариултад туслах үйл үг хүчтэй: Yes, I do.
  • Англи асуулт ихэвчлэн аялгуугаар ч ялгардаг: тийм / үгүй асуулт төгсгөлдөө дээшилдэг (Do you speak English? ↗), асуух үгтэй асуулт доошилдог (Where do you work? ↘). Монголоор асуух сул үг ажлаа хийдэг тул аялгуугаа анзаараарай.
  • don't / doesn't дахь апостроф (') not-ийн o-ийн оронд бичигдэнэ.

Алтан дүрэм

Be-ээс бусад үйл үгтэй (дараа нь can зэрэг модаль үйл үгээс бусад) үгүйсгэл, асуултад do / does хэрэглээрэй. Not, асуулт болон -s туслах үйл үг дээр; гол үйл үг үндсэн хэлбэр-ээрээ үлдэнэ. Монголоор «-гүй», «уу»-г төгсгөлд нэмдэг ч англиар do / does урд нь.

Дасгал

A. Бүтэц

Өгүүлбэрийг үгүйсгэх эсвэл асуух хэлбэрт оруулж, дутуу үгийг нөхөөрэй.

  1. Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: I like tea.
  2. Үгүйсгэх өгүүлбэр болгоно уу: He plays football.
  3. Асуулт болгоно уу: You cook every day.
  4. Асуулт болгоно уу: She works on Saturdays.
  5. Where your parents live?
  6. What time the film start?

B. Утга

Зөв хариултыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: … you tired?
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: … your brother speak French?
  3. "Does your flat have a balcony?" гэсэн асуултын зөв хариултыг сонгоно уу: …
  4. "What do you do?" гэдэг нь юуны тухай асуулт вэ? …

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. She doesn't goes to school.
  2. Do you are happy?
  3. Where you work?
  4. Does your sister live in Rome?

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

A new neighbour
Ella: Hi! 15 you live in this building?
Sam: Yes, I 16. I'm in flat 4. And you?
Ella: Flat 9. Where 17 you work?
Sam: In a hotel near the station. My wife 18 work — she's a student. What 19 you do?
Ella: I'm a teacher. But I 20 work on Fridays!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Амралтын өдрөөр хийдэггүй хоёр зүйлээ бичнэ үү.
  2. Шинэ ангийнхандаа гурван асуулт бичнэ үү (нэгийг Where-тэй, нэгийг What-тэй, нэгийг тийм / үгүй асуулт).

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-12 Present Simple монголоор: I work, she works – -s төгсгөл, тайлбар ба дасгал
    My father (watch) the news every evening.
  2. A1-03 To Be: үгүйсгэл, асуулт ба богино хариулт (isn't, aren't, Are you…?) монголоор
    your brother at home now?
  3. A1-08 Харьяалах төлөөний үг (my, your, his, her) ба 's монголоор
    "What's (she) name?" "Lucy."
Хариулт

A. Бүтэц

  1. I don't like tea. / I do not like tea.
  2. He doesn't play football. / He does not play football.
  3. Do you cook every day?
  4. Does she work on Saturdays?
  5. do
  6. does

B. Утга

  1. Are
  2. Does
  3. Yes, it does.
  4. your job

C. Алдааг олоорой

  1. She doesn't go to school.
  2. Are you happy?
  3. Where do you work?
  4. ✓ Does your sister live in Rome?

D. Нөхцөл байдалд

  1. Do
  2. do
  3. do
  4. doesn't / does not
  5. do
  6. don't / do not

E. Таны ээлж

  1. I don't get up early. I don't work.
  2. Where do you live? What do you do? Do you like music?

F. Холимог давталт

  1. watches
  2. Is
  3. her
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play