SlowingoДүрэм
A1 17 / 32

Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал

Question Words

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та what, where, when, who, why, how, which, whose-оор мэдээлэл асууж, how + тэмдэг нэр (how old, how often, how much…) хэрэглэж, үг бүрийг зөв дараалалд байрлуулж чадна: Асуух үг + Туслах үйл үг + Өгүүлэгдэхүүн + гол үйл үг.

Гол санаа

Тийм / үгүй асуулт «Энэ үнэн үү, биш үү?» гэж асуудаг. Асуух үгтэй асуулт (wh- question) дутуу мэдээллийн хэсгийг асуудаг. Асуух үг бол тэр дутуу хэсгийн шошго: where = газар, when = цаг хугацаа, who = хүн, why = шалтгаан.

Нэг нүд нь хоосон анкетыг төсөөлөөрэй: You live in ____. Дутуу мэдээллийг асуухын тулд нүдний шошгыг – Where – эхэнд тавиад, дараа нь энгийн тийм / үгүй асуулт зохионо: do you live? Нийлээд: Where do you live?

Тэгэхээр асуух үгтэй асуулт бол таны мэдэх хоёр зүйлийн нийлбэр: асуух үг + тийм / үгүй асуулт. Туслах үйл үг (do, does) эсвэл be (am, is, are) өгүүлэгдэхүүний өмнө хэвээр. Q-A-S-I дарааллыг санаарай: Question word (асуух үг), Auxiliary (туслах үйл үг), Subject (өгүүлэгдэхүүн), дараа нь үндсэн хэлбэрээрх гол үйл үг (I нь тэр хэлбэрийн уламжлалт нэр болох «infinitive»-ээс). Энэ хичээлийн бүх асуулт ийм хэлбэртэй (who, what өгүүлэгдэхүүн болсон асуулт өөрөөр бүтдэг: A2-33-ийг үзнэ үү).

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор асуух үг («хаана», «хэзээ», «хэн», «юу») хариулт нь орох байрандаа, ихэвчлэн өгүүлбэрийн дунд үлддэг, төгсгөлд нь «вэ / бэ» гэсэн асуух сул үг ирдэг: «Та хаана амьдардаг вэ?» Үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй, туслах үйл үг ч хэрэггүй. Англиар асуух үг хамгийн эхэнд, дараа нь do / does эсвэл am / is / are, тэгээд өгүүлэгдэхүүн: Where do you live?

Бусад ялгаа. Нэгдүгээрт, монголоор «хэнтэй», «хаанаас» гэж нөхцлийг асуух үгэнд залгадаг; англиар with, from гэх мэт угтвар үг ихэвчлэн асуултын төгсгөлд: Who do you work with? Where are you from? Хоёрдугаарт, «хэд / хэдэн» нь тоолж болох, болохгүйг ялгадаггүй («хэдэн хүүхэд», «хэдэн мөнгө»); англиар how many + олон тоо, how much + тоолж болохгүй нэр үг, үнэ. Гуравдугаарт, «хэдэн настай» → How old + be. Энд адилхан зүйл ч бий: «хэр хол», «хэр удаан» гэдэг шиг англиар ч how + тэмдэг нэр: how far, how long.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Та хаана амьдардаг вэ?Where do you live?монголоор асуух үг дунд, «вэ» төгсгөлд; англиар асуух үг эхэнд + do
Шуудан хаана байдаг вэ?Where is the post office?be өгүүлэгдэхүүний өмнө
Энэ хэний утас вэ?Whose phone is this?«хэний» + нэр үг → Whose + нэр үг, эхэнд
Та хэнтэй ажилладаг вэ?Who do you work with?«-тэй» → with төгсгөлд
Та хаанаас ирсэн бэ?Where are you from?«-аас» → from төгсгөлд
Охин тань хэдэн настай вэ?How old is your daughter?«хэдэн настай» → How old + be
Хэдэн хүүхэдтэй вэ? / Энэ хүрэм хэд вэ?How many children…? / How much is this jacket?«хэд» → тоолох бол many, үнэ бол much
Нисэх онгоцны буудал эндээс хэр хол вэ?How far is the airport from here?энд адилхан: «хэр» + тэмдэг нэр = how + тэмдэг нэр

Товчхондоо: монголоор асуух үг байрандаа үлдэж, «вэ / бэ» төгсгөлд ирдэг бол англиар асуух үг эхэнд, дараа нь do / does / be, тэгээд өгүүлэгдэхүүн; угтвар үг ихэвчлэн төгсгөлд.

Бүтэц

Асуух үгс

ҮгЮуг асуунаЖишээ хариулт
whatюм, мэдээлэл, үйл ажиллагааA sandwich.
whereгазарIn Lisbon.
whenцаг хугацааOn Friday.
whoхүнMy boss.
whyшалтгаанBecause I'm tired.
howарга, хэрхэн; хүн ямар байгааBy train. / Fine, thanks.
whichжижиг, мэдэгдэж буй бүлгээс аль ньThe blue one.
whoseэзэнIt's Lucy's.

How + тэмдэг нэр / дайвар үг

АсуултЮуг асуунаЖишээ хариулт
How old…?насShe's eight.
How long…?урт эсвэл хугацааTwo hours.
How far…?зайAbout five kilometres.
How often…?давтамжTwice a week.
How much…?үнэ, эсвэл тоолж болохгүй зүйлийн хэмжээ£20. / A lot.
How many…?тоолж болох зүйлийн тоо (олон тооны нэр үг)Three.

Үгийн дараалал: Q-A-S-I

Асуух үгТуслах үйл үгӨгүүлэгдэхүүнГол үйл үг (үндсэн хэлбэр)Бусад
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?
How oftendotheyplaytennis?
What timedoesthe filmstart?

Be-тэй – am / is / are өгүүлэгдэхүүний өмнө, өөр үйл үг байхгүй:

Асуух үгbeӨгүүлэгдэхүүнБусад
Whereareyoufrom?
How oldisyour son?
Whoisthat man?

Ярианд is-тэй товчилсон хэлбэр хэвийн: What's…? Where's…? Who's…? How's…?

Хэрэглээ

1What – юм, мэдээлэл, үйл ажиллагаа

Хариулт нь бараг юу ч байж болох үед what хэрэглэнэ: юм, баримт, үйл ажиллагаа.

What's your name?
Таны нэр хэн бэ?
монголоор «нэр хэн бэ», англиар what
What do you do?
Та юу хийдэг вэ?
= Та ямар ажилтай вэ?
What does this word mean?
Энэ үг ямар утгатай вэ?
mean хамгийн сүүлд
What do you have for breakfast?
Та өглөөний цайндаа юу иддэг вэ?
«юу иддэг» → What do you have

2Where ба when – газар, цаг хугацаа

Where газрыг, when цаг хугацаа, өдрийг асууна.

Where do you live?
Та хаана амьдардаг вэ?
«хаана» → Where, эхэнд
Where's the bathroom, please?
Угаалгын өрөө хаана байдаг вэ?
where's = where is
When is your birthday?
Таны төрсөн өдөр хэзээ вэ?
be: When is
When does the shop open on Sundays?
Дэлгүүр ням гарагт хэзээ нээдэг вэ?
When + does + the shop + open

3Who ба whose – хүн ба эзэн

Who хүнийг асууна. Whose юм хэнийх болохыг асууна; энд нэр үгийн өмнө хэрэглэнэ. (Ганц whose болон mine, yours…-ийг A2-13-т үзнэ.)

Who is that woman with Tom?
Томтой хамт байгаа тэр эмэгтэй хэн бэ?
«хэн бэ» → Who is
Who do you live with?
Та хэнтэй амьдардаг вэ?
«хэнтэй» → Who … with; угтвар үг төгсгөлд: 7-р хэрэглээг үзнэ үү
Whose phone is this?
Энэ хэний утас вэ?
«хэний утас» → Whose phone, эхэнд
"Whose keys are these?" "They're Tom's."
«Энэ хэний түлхүүр вэ?» «Томынх.»
монголоор «түлхүүр» ганц тоогоор ч болно, англиар keys → are these

4Why ба how – шалтгаан ба арга

Why шалтгааныг асууна; хариулт ихэвчлэн Because…-ээр эхэлнэ (A1-29-ийг үзнэ үү). How арга, хэрхэн гэдгийг эсвэл хүн ямар байгааг асууна.

Why are you so happy today?
Чи өнөөдөр яагаад ийм баяртай байгаа юм бэ?
Why + are + you
"Why do you study English?" "For my job."
«Та яагаад англи хэл сурдаг вэ?» «Ажлынхаа төлөө.»
Why + do + you
How are you?
Сайн байна уу? / Та сайн уу?
мэндчилгээ
How do you spell your surname?
Таны овог яаж бичигддэг вэ?
монголоор «овог» нь эцгийн нэр; англи surname = гэр бүлийн нэр
How do you get to work?
Та ажилдаа юугаар явдаг вэ?
«юугаар» → How
By bus.
Автобусаар.
«-аар» → by

5How + тэмдэг нэр эсвэл дайвар үг

Нас, урт, зай, давтамж, үнэ, хэмжээг асуухын тулд how-ийн дараа тэмдэг нэр эсвэл дайвар үг тавина. Тоолж болох олон тооны нэр үгтэй how many, үнэ болон тоолж болохгүй зүйлтэй how much (A1-24-т дэлгэрэнгүй).

How old is your daughter?
Охин тань хэдэн настай вэ?
«хэдэн настай» → How old + is
How long is the film?
Кино хэр удаан үргэлжилдэг вэ?
«хэр удаан» → How long
How far is the airport from here?
Нисэх онгоцны буудал эндээс хэр хол вэ?
«хэр хол» → How far
How often do you go to the gym?
Та фитнест хэр олон явдаг вэ?
давтамж
How much is this jacket?
Энэ хүрэм хэд вэ?
үнэ: «хэд» → How much
How much water do you drink a day?
Та өдөрт хэр их ус уудаг вэ?
water тоолж болохгүй → much
How many children do they have?
Тэд хэдэн хүүхэдтэй вэ?
«хэдэн хүүхэд» → How many children (олон тоо)

6What эсвэл which? What + нэр үг

Жижиг, тодорхой сонголт байвал (ихэвчлэн сонголтуудыг харж байгаа үед) which. Сонголт нээлттэй бол what. Хоёулаа нэр үгийн өмнө ирж болно: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?

What time is it?
Хэдэн цаг болж байна?
«хэдэн цаг» → What time + it
What colour is your car?
Таны машин ямар өнгөтэй вэ?
«ямар өнгөтэй» → What colour is
What kind of music do you like?
Та ямар төрлийн хөгжимд дуртай вэ?
«ямар төрлийн» → What kind of
Which is your bag, the black one or the brown one?
Аль нь таны цүнх вэ, хар нь уу, бор нь уу?
«аль» → Which: хоёр сонголт
Which train do you take in the morning?
Та өглөө аль галт тэргээр явдаг вэ?
мэдэгдэж буй цөөн галт тэрэг → Which

7Угтвар үг төгсгөлд

Асуух үг угтвар үгтэй (with, from, for, about) явбал өдөр тутмын англи хэлэнд угтвар үгийг төгсгөлд тавина.

Where are you from?
Та хаанаас ирсэн бэ?
«-аас» → from, төгсгөлд
Who do you work with?
Та хэнтэй хамт ажилладаг вэ?
«-тэй» → with, төгсгөлд
What is this button for?
Энэ товч юунд зориулагдсан бэ?
«юунд» → What … for
What is the book about?
Ном юуны тухай вэ?
«юуны тухай» → What … about

Түгээмэл алдаа

❌Where you live?
✅Where do you live?
Present Simple-ийн асуултад do / does хэрэгтэй.
❌Where does she lives?
✅Where does she live?
-s нь does руу шилжинэ; гол үйл үг үндсэн хэлбэрээр.
❌Where you are from?
✅Where are you from?
Be-тэй бол am / is / are өгүүлэгдэхүүний өмнө.
❌How many money do you have?
✅How much money do you have?
Мөнгийг нэг нэгээр тоолдоггүй → how much.
❌How many years do you have?
✅How old are you?
Насыг how old + be-гээр асууна.
❌Who's bag is this?
✅Whose bag is this?
whose = эзэн; who's = who is.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Q-A-S-I: өгүүлэгдэхүүн гол үйл үгийн өмнө.
⚠️From where are you?
✅Where are you from?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ хэвийн англи биш; угтвар үгийг төгсгөлд тавина (албан ёсны «From where…?» ховор).

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «… хаана өнгөрүүлдэг вэ?» → do-гүй асуулт. Монголоор «Аав ээж чинь зуныг ихэвчлэн хаана өнгөрүүлдэг вэ?» гэж асуух үгээ дунд нь тавиад, үйл үгийг өөрчлөхгүй. Тиймээс англиар асуух үгийг эхэнд гаргасан ч do / does-гүй үлддэг.

❌Where your parents usually spend the summer?
✅Where do your parents usually spend the summer?
асуух үг + do + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр

2. «… хэр гүн бэ?» → be-ийн байр. Монголоор «Хөвсгөл нуур Хатгалын орчимд хэр гүн бэ?» гэж асуух үг дунд нь, асуух сул үг төгсгөлд байдаг. Тиймээс англиар асуух үгийг эхэнд гаргасан ч is төгсгөлд үлддэг. Англиар be өгүүлэгдэхүүний өмнө.

❌How deep Khuvsgul Lake is near Khatgal?
✅How deep is Khuvsgul Lake near Khatgal?
асуух үг + is + өгүүлэгдэхүүн

3. «Хэдэн мөнгө» → how many money. Монголоор «хэдэн» мөнгөтэй ч, хүүхэдтэй ч явдаг: «Дөлгөөн амралтын өдрүүдэд кафед ажиллаад хэдэн мөнгө олдог вэ?» Англиар мөнгө тоолж болохгүй нэр үг тул how much.

❌How many money does Dulguun earn at the café on weekends?
✅How much money does Dulguun earn at the café on weekends?
money → how much

4. «Аль улсаас …?» → from which. Монголоор «-аас», «-тай», «тухай» асуух үгтэйгээ нийлж явдаг: «Банкны чинь шинэ менежер аль улсаас ирсэн бэ?» Үгчлэн орчуулбал угтвар үг эхэнд гарна. Өдөр тутмын англи хэлэнд угтвар үг төгсгөлд.

⚠️From which country is your new manager at the bank?
✅Which country is your new manager at the bank from?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ ярианд ер бусын; from-ийг төгсгөлд тавина

Бүү андуураарай

whose эсвэл who's – Ижил сонсогддог. Whose эзнийг асууна; who's = who is. A1-08-ийг үзнэ үү.

Whose coat is this?
Энэ хэний пальто вэ?
эзэн: whose
Who's at the door?
Үүдэнд хэн байна?
who's = who is

what эсвэл which – Нээлттэй сонголтод what; жижиг, мэдэгдэж буй бүлэгт which.

What sports do you like?
Та ямар спортод дуртай вэ?
дэлхийн аль ч спорт
Which size do you want, small or large?
Та аль хэмжээг авах вэ, жижиг үү, том уу?
хоёр сонголт

Тусагдахуун who эсвэл өгүүлэгдэхүүн who – Энэ хичээлд who бол тусагдахуун: хэн нэгэн тэр хүнд эсвэл түүнтэй ямар нэг юм хийдэг, тиймээс do / does хэрэглэнэ. Who өгүүлэгдэхүүн бол do / does байхгүй. Энэ бол өөр загвар: A2-33-ийг үзнэ үү.

Who do you call every evening?
Та орой бүр хэн рүү залгадаг вэ?
та хэн нэгэн рүү залгадаг: do
Who calls you every evening?
Орой бүр танд хэн залгадаг вэ?
хэн нэгэн танд залгадаг: do байхгүй

Зөв бичих ба дуудлага

  • Ихэнх асуух үг wh--ээр эхэлдэг ч w гэж дуудагдана: what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US); where /weə/ (UK), /wer/ (US); when /wen/; why /waɪ/; which /wɪtʃ/. /w/: уруулаа дугуйлаад шууд нээгээрэй, дээд шүд доод уруулд хүрэхгүй.
  • Who, whose нь h авиагаар эхэлнэ: who /huː/, whose /huːz/. Англи h зүгээр л амьсгал: монгол «х» шиг хоолойн араар шахахгүй. Whose, who's яг адилхан сонсогдоно.
  • where ба wear адилхан сонсогддог; ихэнх аялгаар which ба witch ч адилхан.
  • Хурдан ярианд do you ихэвчлэн хураагдана: Where d'you live? /weə djə lɪv/.
  • Асуух үгтэй асуулт ихэвчлэн төгсгөлдөө доошилдог: Where do you live? ↘. Монголоор «вэ» асуултыг илэрхийлдэг тул англиар аялгаа бүү дээшлүүлээрэй. Асуух үг болон хамгийн чухал үгийг онцолно: How old is your son?

Алтан дүрэм

Асуух үгийг эхэнд тавиад, дараа нь энгийн тийм / үгүй асуулт зохионо: Асуух үг + Туслах үйл үг + Өгүүлэгдэхүүн + гол үйл үг – Where do you live? Be-тэй: Where are you from? Монголоор «хаана», «хэзээ» дунд нь, «вэ» төгсгөлд нь байдаг ч англиар асуух үг эхэнд, «вэ»-гийн оронд do / does / be. (Who, what өгүүлэгдэхүүн бол загвар өөр: A2-33-ийг үзнэ үү.)

Дасгал

A. Бүтэц

Дутуу үгийг нөхөж, үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу.

  1. do you live? — In Rome.
  2. bag is this? — It's Tom's.
  3. is your sister? — She's fifteen.
  4. How brothers do you have?
  5. How is the ticket? — Twelve pounds.
  6. is the station from here? — About two kilometres.
  7. Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: does / what time / start / the film

B. Утга

Тодруулсан хэсгийн тухай асуулт бичиж, зөв хариултыг сонгоно уу.

  1. Тодруулсан хэсгийн тухай асуулт бичнэ үү: I go to the gym three times a week.
  2. Тодруулсан хэсгийн тухай асуулт бичнэ үү: She works in a hospital.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: … is your car, the red one or the white one?
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: … your teacher?
  5. Зөв хариултыг сонгоно уу: … do you go to work? — By train.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. Where you work?
  2. What does he wants?
  3. How many water do you drink?
  4. Who do you live with?

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

At the hotel desk
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?

E. Таны ээлж

Асуултаа англиар бичээрэй.

  1. Шинэ найздаа гурван асуулт бичнэ үү: нэгийг Where-тэй, нэгийг How often-той, нэгийг What kind of-той.
  2. Гэр бүлийнхээ нэг хүний тухай хоёр асуулт бичээд, хариулна уу.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор
    "Does your sister speak French?" "No, she ."
  2. A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал
    Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: you / late / are / always / ?
  3. A1-14 Have ба have got монголоор: эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчин
    you got a pen?
Хариулт

A. Бүтэц

  1. Where
  2. Whose
  3. How old
  4. many
  5. much
  6. How far
  7. What time does the film start?

B. Утга

  1. How often do you go to the gym?
  2. Where does she work?
  3. Which
  4. Who's
  5. How

C. Алдааг олоорой

  1. Where do you work?
  2. What does he want?
  3. How much water do you drink?
  4. ✓ Who do you live with?

D. Нөхцөл байдалд

  1. What
  2. where
  3. many
  4. What
  5. whose

E. Таны ээлж

  1. Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
  2. How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.

F. Холимог давталт

  1. doesn't / does not
  2. Are you always late?
  3. Have
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play