SlowingoДүрэм
A1 13 / 32

Present Simple монголоор: I work, she works – -s төгсгөл, тайлбар ба дасгал

Present Simple: I Work, She Works

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та өдөр тутмын хэвшил, амьдралынхаа баримт, үргэлж үнэн байдаг зүйлсийн тухай Present Simple (энгийн одоо цаг)-ээр ярьж чадна. Мөн he, she, it-ийн дараах -s төгсгөлийг зөв бичиж, зөв дуудаж сурна.

Гол санаа

Present Simple яг одоо болж буй зүйлийн тухай биш. Энэ нь ерөнхийдөө үнэн зүйлсийн тухай: та тогтмол юу хийдэг, хаана амьдардаг, юунд дуртай, дэлхий хэрхэн ажилладаг. Үүнийг өөрийнхөө профайл хуудас гэж бодоорой: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Эдгээр баримт удаан хугацаанд үнэн хэвээр байна.

Хэлбэр нь маш энгийн. Үйл үгийн үндсэн хэлбэр-ийг хэрэглэнэ – толь бичигт байдаг, to-гүй хэлбэр: work, live, play. Зөвхөн нэг бүлэг өөр: he, she, it (мөн нэг хүн, нэг юм). Тэдгээрийн дараа үйл үг нэмэлт -s авна: I work → she works.

Яагаад зөвхөн тэнд вэ? Эрт үеийн англи хэлэнд олон төгсгөл байсан, өнөөдөр зөвхөн энэ нэг нь үлджээ. Жижигхэн ч дутвал сонсогч шууд анзаардаг. Тиймээс үүнийг зуршил болгоорой: he / she / it → -s.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор хэвшил, баримтыг ихэвчлэн «-даг / -дэг / -дог / -дөг» гэсэн хэлбэрээр хэлдэг: «Би долоон цагт босдог», «Ус 100 хэмд буцалдаг». Энэ нь англи Present Simple-тэй сайн таарна. Гол ялгаа нь: монгол үйл үг хүнээрээ хувирдаггүй («би ажилладаг», «тэр ажилладаг», «тэд ажилладаг»), харин англиар he / she / it болон нэг хүн, нэг юмны дараа үйл үг -s авна. Монголчуудын хамгийн түгээмэл алдаа яг энд.

Бусад ялгаа. Нэгдүгээрт, монголоор одоо байгаа байдлыг «Би Дарханд амьдарч байна» гэж «-ж байна»-аар ч хэлдэг, англиар байнгын баримт бол Present Simple: I live in Darkhan. Хоёрдугаарт, монголоор тооны дараа нэр үг ганц тоогоор байдаг («гурван хэл»), англиар олон тоо: three languages. Гуравдугаарт, монголоор үйл үг өгүүлбэрийн төгсгөлд, англиар өгүүлэгдэхүүний шууд дараа. Дөрөвдүгээрт, «Бороо их ордог» гэдэгт өгүүлэгдэхүүн нь «бороо», англиар it: It rains a lot. Энд адилхан зүйл ч бий: ерөнхий үнэн, хэвшлийг хоёр хэлэнд «одоо болж байна» гэсэн хэлбэргүйгээр хэлдэг.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би долоон цагт босдог.I get up at seven.энд адилхан: «-дог» = хэвшил; англиар үндсэн хэлбэр
Эгч маань банкинд ажилладаг.My sister works in a bank.монгол үйл үг хүнээр хувирдаггүй; англиар he / she → -s
Хүүхдүүд хүүхэлдэйн кино үздэг.The kids watch cartoons.олон тооны өгүүлэгдэхүүн → -s-гүй
Би Дарханд амьдарч байна.I live in Darkhan.монголоор «-ж байна» ч байнгын байж болно; англиар байнгын бол Present Simple
Тэр гурван хэлээр ярьдаг.She speaks three languages.тооны дараа монголоор ганц тоо, англиар олон тоо
Тэр хариултыг мэднэ.He knows the answer.монголоор «-на»; англиар Present Simple + -s
Ус 100 хэмд буцалдаг.Water boils at 100 degrees.энд адилхан: ерөнхий үнэн
Бороо их ордог.It rains a lot.монголоор өгүүлэгдэхүүн «бороо», англиар it

Товчхондоо: монголоор «-даг / -дэг» хэлбэр бүх хүнд адилхан, харин англиар he / she / it болон нэг хүн, нэг юмны дараа үйл үг -s авна; бусад бүх өгүүлэгдэхүүнд үндсэн хэлбэр.

Бүтэц

Батлах

ӨгүүлэгдэхүүнҮйл үгЖишээ
I / you / we / theyүндсэн хэлбэрI work in a hotel.
he / she / itүндсэн хэлбэр + -sShe works in a hotel.
олон тооны нэр үг (my parents, the kids)үндсэн хэлбэрMy parents live in Leeds.
ганц тооны нэр үг (my mum, the shop)үндсэн хэлбэр + -sThe shop opens at nine.

He / she / it хэлбэрийн бичлэг

Үйл үгийн төгсгөлДүрэмЖишээ
ихэнх үйл үг+ swork → works, eat → eats, play → plays
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esmiss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
go, do+ esgo → goes, do → does
гийгүүлэгч + yy → iesstudy → studies, try → tries, carry → carries
эгшиг + y+ splay → plays, buy → buys, enjoy → enjoys
haveдүрмийн бусhave → has

Монголоор үйл үг өгүүлбэрийн төгсгөлд ирдэг («Ээж маань өглөө бүр цай чанадаг»). Англиар үйл үг өгүүлэгдэхүүний шууд дараа: My mother makes tea every morning.

Хэрэглээ

1Зуршил, өдөр тутмын хэвшил

Тогтмол хийдэг зүйлсийн тухай Present Simple хэрэглэнэ. Every day, on Mondays, in the morning гэх мэт хугацааны үгс түүнтэй хамт ихэвчлэн ирдэг.

I get up at seven.
Би долоон цагт босдог.
«-дог» = хэвшил; I-ийн дараа -s байхгүй
My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays.
Эгч маань даваа, пүрэв гарагт биеийн тамирын заалд явдаг.
go → goes; гарагийн нэр англиар том үсгээр
We eat out every Friday.
Бид баасан гараг бүр гадуур хооллодог.
we → -s байхгүй
He drinks three coffees a day.
Тэр өдөрт гурван аяга кофе уудаг.
монголоор «гурван аяга кофе», англиар three coffees; he → drinks
The kids watch cartoons on Saturday mornings.
Хүүхдүүд бямба гарагийн өглөө хүүхэлдэйн кино үздэг.
kids олон тоо → watch
She walks to work every day.
Тэр өдөр бүр ажилдаа алхаж явдаг.
«алхаж явдаг» → walks

2Өөрийн болон бусдын тухай баримт

Ажил, гэр орон болон удаан хугацаанд үнэн байдаг бусад баримтад хэрэглэнэ.

I live in a small flat in the city centre.
Би хотын төвд жижиг орон сууцанд амьдардаг.
байнгын баримт; flat, centre (UK), apartment, center (US)
My brother works for a tech company.
Ах маань технологийн компанид ажилладаг.
brother = ах ч, эрэгтэй дүү ч байж болно; works
She speaks three languages.
Тэр гурван хэлээр ярьдаг.
«гурван хэл» → three languages
Our neighbours have two dogs.
Манай хөршүүд хоёр нохойтой.
«нохойтой» → have; neighbours олон тоо тул has биш
My best friend teaches maths.
Миний хамгийн дотны найз математик заадаг.
teach → teaches; maths (UK), math (US)

3Байнгын байдал, дуртай зүйл, мэдрэмж

like, love, hate, want, need, know гэх мэт үйл үг үйлдэл биш, байдлыг илэрхийлнэ. Тэдгээр ихэвчлэн Present Simple-ээр явна (A1-23-ийг үзнэ үү).

I love this song.
Би энэ дуунд их дуртай.
монголоор «дуртай», англиар love нь үйл үг тул am хэрэггүй
He knows the answer.
Тэр хариултыг мэднэ.
«мэднэ» → knows
My dad hates cold weather.
Аав маань хүйтэн цаг агаарт огт дургүй.
«огт дургүй» → hates
She needs a new laptop.
Түүнд шинэ зөөврийн компьютер хэрэгтэй.
монголоор «түүнд … хэрэгтэй», англиар өгүүлэгдэхүүн she + needs
This bag belongs to Sam.
Энэ цүнх Сэмийнх.
монголоор «Сэмийнх» нэг үг, англиар belongs to

4Ерөнхий үнэн, юм хэрхэн явагддаг

Дэлхийн тухай баримт болон тогтмол болдог зүйлс, жишээ нь ажлын цагийн тухай хэрэглэнэ.

Water boils at 100 degrees Celsius.
Ус 100 хэмд буцалдаг.
ерөнхий үнэн
The sun rises in the east.
Нар зүүнээс мандадаг.
«зүүнээс» → in the east, from биш
Cats sleep a lot.
Муур их унтдаг.
монголоор «муур» ганц тоогоор ерөнхий утгатай; англиар cats → sleep
The museum opens at ten and closes at six.
Музей арван цагт нээгдэж, зургаан цагт хаагддаг.
хоёр үйл үг хоёулаа -s авна
It rains a lot in Ireland.
Ирландад бороо их ордог.
монголоор өгүүлэгдэхүүн «бороо», англиар it + rains

Түгээмэл алдаа

❌She work in a bank.
✅She works in a bank.
He / she / it → үйл үг + -s.
❌They works hard.
✅They work hard.
I / you / we / they-тэй -s байхгүй.
❌My parents lives in Rome.
✅My parents live in Rome.
Олон тооны өгүүлэгдэхүүн → -s байхгүй.
❌He studys medicine.
✅He studies medicine.
Гийгүүлэгч + y → -ies.
❌She plaies tennis.
✅She plays tennis.
Эгшиг + y → зөвхөн -s.
❌She gos to school by bus.
✅She goes to school by bus.
go → goes.
❌He watchs TV every night.
✅He watches TV every night.
ch-ийн дараа -es.
❌My dad haves a big car.
✅My dad has a big car.
have → has.
❌I am work in an office.
✅I work in an office.
Present Simple-ийн үйл үгт am / is / are нэмэхгүй.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Ээж маань … нэхдэг» → -s-гүй үйл үг. Монголоор «би нэхдэг», «ээж нэхдэг» гэж үйл үг хэнтэй ч адилхан. Тиймээс англиар нэг хүний дараа -s мартагддаг. Өгүүлэгдэхүүн урт байсан ч, нэг өгүүлбэрт хоёр үйл үг байсан ч хоёуланд нь -s.

❌Every autumn, Gerel's mum knit warm wool socks for all her grandchildren.
✅Every autumn, Gerel's mum knits warm wool socks for all her grandchildren.
нэг хүн → knits
❌Our new English teacher comes from Canada and speak a little Mongolian.
✅Our new English teacher comes from Canada and speaks a little Mongolian.
хоёр дахь үйл үгэнд ч -s

2. «Би … амьдарч байна» → байнгын баримтад -ing. Монголоор «Бид Улаанбаатарын хойд талын гэр хороололд амьдарч байна», «Авга ах маань уурхайд ажиллаж байна» гэж одоо байгаа, удаан үргэлжлэх байдлыг «-ж байна»-аар хэлэх нь түгээмэл. Үгчлэн орчуулбал англи өгүүлбэр түр зуурын утгатай болно.

⚠️My uncle is working as a driver at a copper mine in the south.
✅My uncle works as a driver at a copper mine in the south.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ түр зуурын ажил мэт сонсогдоно; байнгын ажил бол works
⚠️We're living in a ger district on the north side of Ulaanbaatar.
✅We live in a ger district on the north side of Ulaanbaatar.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ «түр амьдарч байгаа» гэсэн утгатай; байнгын бол live

3. Үйл үг өгүүлбэрийн төгсгөлд. «Дүү маань оройн хоолны дараа гал тогооны ширээн дээр гэрийн даалгавраа хийдэг» гэдэг монгол өгүүлбэрт үйл үг хамгийн сүүлд. Анхан шатанд англи өгүүлбэрийг ч ингэж байрлуулах нь элбэг. Англиар үйл үг өгүүлэгдэхүүний шууд дараа, хугацааны үг ихэвчлэн төгсгөлд.

❌My little brother after dinner his homework at the kitchen table does.
✅My little brother does his homework at the kitchen table after dinner.
өгүүлэгдэхүүн + үйл үг + тусагдахуун + газар + хугацаа

4. Тооны дараа ганц тоо. Монголоор «хоёр хөгжмийн зэмсэг», «таван хүүхэд» гэж тооны дараа нэр үг өөрчлөгддөггүй. Англиар нэгээс олон бол нэр үг -s авна. Гэхдээ энэ -s нь үйл үгийн -s биш: Saraa plays two instruments.

❌Saraa plays two instrument, the piano and the morin khuur.
✅Saraa plays two instruments, the piano and the morin khuur.
two → instruments

Бүү андуураарай

Present Simple эсвэл Present Continuous – Present Simple = хэвшил, баримт, байнгын байдал. Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг) = яг одоо эсвэл энэ үед болж байгаа зүйл: A1-22, A1-23-ийг үзнэ үү.

I work in a bank.
Би банкинд ажилладаг.
миний ажил: байнгын
I'm working from home today.
Би өнөөдөр гэрээсээ ажиллаж байна.
зөвхөн өнөөдөр: A1-22-ийг үзнэ үү

be эсвэл үйлдлийн үйл үг – Үйлдлийн үйл үгтэй бол am / is / are хэрэггүй. A1-02-ийг үзнэ үү.

She's a nurse.
Тэр сувилагч.
be: хэн бэ
She works in a hospital.
Тэр эмнэлэгт ажилладаг.
үйлдлийн үйл үг: is хэрэггүй

Нэр үгийн -s эсвэл үйл үгийн -s – Нэр үгийн -s «нэгээс олон» гэсэн утгатай (A1-05-ийг үзнэ үү); үйл үгийн -s «he / she / it» гэсэн утгатай. Нэг өгүүлбэрт ихэвчлэн зөвхөн нэгд нь -s байна!

The student works hard.
Оюутан шаргуу хичээллэдэг.
нэг оюутан → үйл үг + -s
The students work hard.
Оюутнууд шаргуу хичээллэдэг.
олон оюутан → үйл үгэнд -s байхгүй

Зөв бичих ба дуудлага

-s / -es төгсгөл олон тооны нэр үгийнх шиг гурван янзаар дуудагдана (A1-05-ийг үзнэ үү). Үйл үгийн сүүлийн авиа шийднэ, үсэг биш.

Сүүлийн авиаТөгсгөл ингэж сонсогдоноЖишээ
хоолойн дуугүй /p/ /t/ /k/ /f/ /θ//s/ – bus-ийн s шигstops, gets, works, laughs
хоолойн дуутай авиа ба эгшиг/z/ – zoo-ийн z шигlives, plays, goes, runs
/s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ//ɪz/ – нэмэлт үеmisses, uses, washes, watches, changes
  • /z/ авиа (lives, plays, goes) монгол «з»-оос өөр. Монгол «з» нь «дз» шиг тасалдаж гардаг, харин англи /z/ бол хоолойн дуутай урт «с»: хэлээ «с» хэлэх шиг байлгаад хоолойгоо дуугаргаарай.
  • Төгсгөлийн гийгүүлэгчийн дараа эгшиг бүү нэмээрэй: works /wɜːks/ нэг үетэй. «воркс-ы» гэж сонсогдвол буруу.
  • Хоёр дүрмийн бус дуудлага: does /dʌz/, says /sez/ – «дуус», «сэйз» биш. /ʌ/ авиа монгол хэлэнд байхгүй: амаа бага зэрэг нээгээд богино, сул «а» хэлээрэй.
  • has /hæz/ – нэг үе. /æ/: «а» хэлэх шиг амаа томоор ангайж, хэлээ «э» шиг урагш байлгаарай. Англи h бол зүгээр л амьсгал, монгол «х» шиг хоолойн араар шахаж хэржигнүүлэхгүй.
  • «iz» нэмэлт үе богино, сул: watches дээр өргөлт эхний үе дээр, -es бараг сонсогдохгүй.
  • Аль үйл үг -es авахыг үсэг шийднэ (watch → watches), харин дуудлагыг авиа шийднэ: uses, changes -s-ээр бичигддэг ч /ɪz/ гэж дуудагдана.

Алтан дүрэм

Present Simple = ерөнхийдөө үнэн зүйл (хэвшил, баримт, байдал). He / she / it → үндсэн хэлбэр + -s; бусад бүх өгүүлэгдэхүүн → үндсэн хэлбэр. Монголоор «би ажилладаг», «тэр ажилладаг» гэж адилхан хэлдэг ч англиар she works – -s-ээ бүү мартаарай.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг Present Simple-ийн зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. She (live) in Toronto.
  2. My parents (work) at the weekend.
  3. He (study) law.
  4. The train (leave) at 8:15.
  5. My dog (love) the park.
  6. Tom (fix) computers.
  7. She (go) to bed at eleven.
  8. My grandmother (have) a garden.

B. Утга

Зөв хариултыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: My parents … in Rome.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: The shop … at nine.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: The students … hard.
  4. Аль үйл үгийн төгсгөлд нэмэлт үе сонсогддог вэ? …
  5. Зөв хариултыг сонгоно уу: She … in a hospital.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. My brother play the guitar.
  2. Water freeze at 0°C.
  3. I'm live near the station.
  4. He studys medicine.
  5. My parents have a small car.

D. Нөхцөл байдалд

Хаалтанд байгаа үйл үгийг Present Simple-ийн зөв хэлбэрт оруулна уу.

Meet Kenji
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө болон ойр дотны хүнийхээ тухай англиар бичээрэй.

  1. Өдөр тутмын хэвшлийнхээ тухай гурван өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Найз эсвэл гэр бүлийн нэг гишүүнийхээ тухай гурван баримт бичнэ үү. He эсвэл she хэрэглээрэй.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) монголоор: тайлбар ба дасгал
    Засварлана уу: I am agree with you.
  2. A1-05 Англи нэр үгийн олон тоо (Plural Nouns): -s, -es, children, people монголоор
    one watch → two
  3. A1-11 There is / There are монголоор: «байна», «бий»-г англиар хэлэх
    ___ a good café near my office. …
Хариулт

A. Бүтэц

  1. lives
  2. work
  3. studies
  4. leaves
  5. loves
  6. fixes
  7. goes
  8. has

B. Утга

  1. live
  2. opens
  3. work
  4. washes
  5. works

C. Алдааг олоорой

  1. My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
  2. Water freezes at 0°C.
  3. I live near the station.
  4. He studies medicine.
  5. ✓ My parents have a small car.

D. Нөхцөл байдалд

  1. lives
  2. works
  3. gets
  4. goes
  5. teaches
  6. have
  7. watches
  8. studies

E. Таны ээлж

  1. I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
  2. My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.

F. Холимог давталт

  1. I agree with you.
  2. watches
  3. There's
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play