SlowingoGramatika
A2 31 / 38 Përsëritje

Përsëritje: foljet modale, folje + -ing / to dhe fjalitë kushtore në anglisht (A2-20–A2-28)

Review: Modals, Verb Patterns and Conditionals

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Çfarë mësuam
  3. Krahasime kryesore
  4. Gabime të shpeshta
  5. Kurthe për shqipfolësit
  6. Rregullat e arta
  7. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të flisni për rregulla, këshilla, mundësi, kërkesa dhe aftësi me foljen modale të duhur, ta vini foljen e dytë në formën e duhur, të shpjegoni pse i bëni gjërat, të flisni për kushte reale dhe për zakone të së kaluarës – dhe të zgjidhni mes këtyre strukturave kur dalin bashkë.

Çfarë mësuam

MësimiPika kryesoreShembulli kryesor
A2-20must / have to = e nevojshme; mustn't / can't = nuk lejohet; don't have to = s'ka nevojë; had to, will have toYou mustn't touch that wire. It's dangerous.
A2-21should / shouldn't / ought to për këshilla dhe mendime; I don't think you should…; Why don't you…?You look tired. You should go to bed early tonight.
A2-22may / might / could = e mundshme, jo e sigurt; may not / might not = ndoshta jo; maybe apo may beTake an umbrella. It might rain later.
A2-23kërkesa (Could you…?), leje (Could I…? May I…?), oferta (Shall I…? I'll…); Would you mind + -ing?Would you mind speaking more slowly?
A2-24could = aftësi e përgjithshme në të kaluarën; was able to / managed to = një sukses; couldn't = për të dyja; will be able toAfter three hours, she finally managed to fix the printer.
A2-25want / decide / hope + to-infinitive; enjoy / finish / avoid + forma -ing; want / ask / tell + person + toMy parents want me to become a lawyer.
A2-26qëllimi: to + forma bazë; for + emër; for + forma -ing për punën e një sendiI went to the supermarket to buy some eggs.
A2-27if + Present Simple, Present Simple (gjithmonë e vërtetë); if + Present Simple, will (e ardhme reale); unless; e tashme pas when, as soon as, untilIf it rains tomorrow, we'll have the party inside.
A2-28used to + forma bazë për zakone dhe gjendje të së kaluarës që tani janë ndryshe; didn't use to; Did you use to…?I used to have long hair.

Krahasime kryesore

mustn't apo don't have to – Mustn't është litari i kuq: nuk lejohet. Don't have to është menuja: s'ka nevojë, zgjidhni vetë. Në shqip: «nuk duhet» – «s'ka nevojë». Mos e përktheni «nuk duhet» me don't have to. A2-20

You mustn't wear shoes in the temple.
Në tempull nuk duhet të hysh me këpucë.
nuk lejohet
You don't have to wear a tie to the party.
Në festë s'ka nevojë të vësh kravatë.
s'ka nevojë
You can't park here. It's for buses only.
Këtu nuk mund të parkosh. Është vetëm për autobusë.
ndalim me can't
  • Provë: Është e ndaluar? → mustn't / can't. Thjesht nuk është e nevojshme? → don't have to.

must / have to apo should – Must / have to është detyrim: nuk mund të thoni jo. Should është këshillë: ide e mirë, por mund të thoni jo. Në shqip të gjitha janë «duhet», prandaj pyesni për kuptimin. A2-20 A2-21

You have to wear a helmet on a motorbike.
Me motor duhet të mbash kaskë.
ligj
You should wear a jacket. It's cold.
Duhet të veshësh xhaketën. Bën ftohtë.
këshillë
I don't think you should eat that. It smells strange.
Mendoj se nuk duhet ta hash. Ka një erë të çuditshme.
në anglisht mohimi te think
  • Provë: Rregull apo ligj? → must / have to. Mendimi juaj? → should.

might not apo couldn't; could (mundësi) apo could (aftësi në të kaluarën) – May not / might not = ndoshta jo («mund të mos»). Couldn't = e pamundur, ose nuk ishte në gjendje («nuk munda»). Could mund të thotë «është e mundur» ose «isha në gjendje». A2-22 A2-24

He might not like the present.
Mund të mos i pëlqejë dhurata.
ndoshta jo
I couldn't open the door.
Nuk munda ta hap derën.
nuk isha në gjendje
It could rain later.
Mund të bjerë shi më vonë.
mundësi
When I was a kid, I could climb any tree.
Kur isha fëmijë, mund të ngjitesha në çdo pemë.
aftësi në të kaluarën
  • Provë: S'jeni të sigurt? → may / might (not). Nuk ishit në gjendje, ose aftësi e dikurshme? → could / couldn't.

could (aftësi e përgjithshme) apo was able to / managed to (një sukses) – Could është stema: një aftësi që e kishit («dija»). Was able to / managed to është kupa: një sukses i vështirë («munda», «arrita», «ia dola»). Në mohore couldn't shkon për të dyja. A2-24

I could ski well when I was younger.
Kur isha më i ri, dija të bëja ski shumë mirë.
aftësi e përgjithshme
It was foggy, but I was able to ski down safely.
Kishte mjegull, por munda të zbrisja pa rrezik.
një sukses: «munda» → was able to
We couldn't find a taxi, so we walked home.
Nuk gjetëm dot taksi, prandaj u kthyem në këmbë.
  • Provë: Aftësi gjatë një periudhe? → could. Një sukses në një ditë? → was able to / managed to. Mohore? → couldn't.

Could you…? apo Could I…? apo Shall I…? – Zgjidhni më parë punën. Vepron you → kërkesë. Veproj I (pyes) → leje. Veproj I për t'ju ndihmuar → ofertë. Në shqip ofertën e bëjmë me një «të» të thjeshtë; në anglisht duhet Shall I…? A2-23

Could you open the door?
Mund ta hapësh derën?
kërkesë
Could I open the door?
Mund ta hap derën?
leje
Shall I open the window? It's hot in here.
Ta hap dritaren? Bën vapë këtu brenda.
ofertë
  • Provë: Kush e bën veprimin, dhe a është ofertë? You → kërkesë; I (duke pyetur) → leje; I (duke ndihmuar) → ofertë.

to-infinitive apo forma -ing; to (qëllim) apo for – Folja e parë vendos modelin: decide to, enjoy -ing. «Të» e shqipes nuk është gjithmonë to. Për qëllimin shikoni fjalën që vjen pas: folje → to; emër → for; puna e një sendi → for + -ing. «Për të» + folje nuk bëhet kurrë for + folje. A2-25 A2-26

We've decided to sell the car.
Kemi vendosur ta shesim makinën.
decide + to
Do you enjoy working from home?
A të pëlqen të punosh nga shtëpia?
enjoy + -ing, edhe pse në shqip «të»
I went to the park to run.
Shkova në park për të vrapuar.
«për të» + folje → to
I went to the park for a run.
Shkova në park për vrap.
emër → for
These scissors are for cutting paper.
Këto gërshërë janë për të prerë letër.
puna e një sendi → for + -ing
  • Provë: Mësojeni foljen me partnerin e saj. Përgjigje për Why? → to + folje, for + emër.

if apo when; pa will pas if – If = mund të ndodhë («nëse»). When = do të ndodhë («kur»). Pas if, unless, when, as soon as, until përdorni një formë të tashme edhe për të ardhmen – edhe kur në shqip themi «nëse do të» ose «kur të». A2-27

If I see Tom, I'll give him the key.
Nëse e shoh Tomin, do t'ia jap çelësin.
ndoshta
When I see Tom tonight, I'll give him the key.
Kur ta shoh Tomin sonte, do t'ia jap çelësin.
me siguri
If he calls, I'll tell him.
Nëse merr në telefon, do t'ia them.
jo «If he will call»
If I eat too much, I feel sick.
Nëse ha shumë, më bëhet keq.
gjithmonë: tipi 0
  • Provë: Ndoshta? → if. E sigurt? → when. Te pjesa me if / when → e tashme; te rezultati → will (ose urdhërore, can, might).

used to apo Past Simple apo usually – Used to = e përsëritur ose e gjatë në të kaluarën, tani ndryshe (në shqip shpesh e pakryera). Past Simple = një ngjarje, një numër herësh, një kohëzgjatje e saktë (në shqip e kryera e thjeshtë). Usually + Present Simple = një zakon i tanishëm. A2-28

I used to go to the gym three times a week.
Shkoja në palestër tri herë në javë.
e pakryera për zakon → used to
I went to the gym yesterday.
Dje shkova në palestër.
një herë
I usually drive to work.
Zakonisht shkoj me makinë në punë.
tani
  • Provë: Një herë, ose «sa herë»? → Past Simple. Zakon i së kaluarës që ka ndryshuar? → used to. Tani? → Present Simple.

Gabime të shpeshta

⚠️You don't have to smoke in the hospital.
✅You mustn't smoke in the hospital.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi është i gabuar: don't have to = s'ka nevojë. A2-20
❌I musted leave early yesterday.
✅I had to leave early yesterday.
Must nuk ka formë të së kaluarës. A2-20
❌I will must go.
✅I will have to go.
Dy folje modale nuk shkojnë bashkë. A2-20
❌You should to see a dentist.
✅You should see a dentist.
Pas should nuk vihet to. A2-21
❌Do I should call her?
✅Should I call her?
should e formon vetë pyetjen: pa do. A2-21
❌It might to rain.
✅It might rain.
Pas may / might / could nuk vihet to. A2-22
❌May be I'll call you.
✅Maybe I'll call you.
Ndajfolja shkruhet një fjalë. A2-22
❌Would you mind to open the door?
✅Would you mind opening the door?
Pas mind vjen forma -ing. A2-23
❌Do you want that I help you?
✅Do you want me to help you?
want + person + to-infinitive. A2-25
❌I will can come tomorrow.
✅I will be able to come tomorrow.
Dy folje modale nuk shkojnë bashkë. A2-24
⚠️The road was icy, but I could drive home safely.
✅… but I managed to drive home safely.
Gramatikisht është e saktë, por për një sukses përdorni managed to / was able to. A2-24
❌I enjoy to cook.
✅I enjoy cooking.
enjoy + forma -ing. A2-25
❌She suggested me to take a break.
✅She suggested taking a break.
suggest + forma -ing, jo suggest + person + to. A2-25
❌I went out for buy milk.
✅I went out to buy milk.
Para një foljeje përdorni to. A2-26
❌If it will rain, we'll stay in.
✅If it rains, we'll stay in.
Pa will te pjesa me if. A2-27
❌I'll call you when I will arrive.
✅I'll call you when I arrive.
E tashme pas when / as soon as / until. A2-27
⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi është i gabuar: unless do të thotë tashmë «nëse nuk». A2-27
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
Pas did shkruhet use. A2-28
⚠️I used to go to Japan in 2018.
✅I went to Japan in 2018.
Gramatikisht është e saktë, por për një udhëtim përdorni Past Simple; used to është për zakone të përsëritura. A2-28

Kurthe për shqipfolësit

1. «Nuk duhet» → don't have to. «Fotot e fëmijëve të të tjerëve nuk duhet t'i postoni në internet pa leje». «Nuk duhet» në shqip është ndalim, por fjalë për fjalë del don't have to, që do të thotë «s'ka nevojë». Për ndalim: mustn't ose can't. A2-20

⚠️You don't have to post photos of other people's children online without permission.
✅You mustn't post photos of other people's children online without permission. ose You can't post photos of other people's children online without permission.
Gramatikisht është e saktë, por don't have to do të thotë «s'ka nevojë»; për ndalim: mustn't / can't

2. «Do të mund të» → will can. «Pasi të marr patentën, do të mund të vij të të shoh më shpesh». Shqipja e vë «mund» në çdo kohë. Pas will anglishtja do be able to. A2-24

❌Once I pass my driving test, I will can visit you more often.
✅Once I pass my driving test, I will be able to visit you more often. ose Once I pass my driving test, I'll be able to visit you more often.
e ardhmja: will be able to

3. «Do që unë të…» → wants that I. «Pronari i shtëpisë do që ta paguaj qiranë me para në dorë». Shqipja e lidh dëshirën për një person tjetër me «që të». Në anglisht: want + person + to, pa that. A2-25

❌The landlord wants that I pay the rent in cash.
✅The landlord wants me to pay the rent in cash.
want + me + to

4. «Për të» + folje → for + folje. «Besniku mori një ditë pushim për të ndihmuar prindërit me shpërnguljen». «Për» = for, prandaj del for help. Para një foljeje qëllimi thuhet vetëm me to. A2-26

❌Besnik took a day off for help his parents with the move.
✅Besnik took a day off to help his parents with the move.
«për të» + folje → to

5. «Nëse do të ketë…» → if there will be. «Nëse do të ketë ende bileta, vij edhe unë në koncert». «Do të» e shqipes kthehet në will edhe pas if. Në anglisht pas if vjen Present Simple. A2-27

❌If there will still be tickets, I'll come to the concert too.
✅If there are still tickets, I'll come to the concert too.
pas if: Present Simple

Rregullat e arta

  • A2-20 Mustn't = mos e bëni – nuk lejohet («nuk duhet»). Don't have to = nuk është e nevojshme – zgjidhni vetë («s'ka nevojë»). Must nuk ka formë të së kaluarës: përdorni had to për të kaluarën dhe will have to pas will.
  • A2-21 Jepni këshilla me should + formën bazë (pa to). Ought to do të thotë njësoj. Për këshillë mohore zgjedhja më e natyrshme është shpesh I don't think you should….
  • A2-22 S'jeni të sigurt? Përdorni may / might / could + formën bazë. Për «ndoshta jo» përdorni may not / might not – jo couldn't, që do të thotë «e pamundur» ose «nuk ishte në gjendje».
  • A2-23 Vendosni më parë punën: kërkesë (Could you…?), leje (Could I…?) apo ofertë (Shall I…?). Më shumë distancë (could, would, would you mind, I was wondering if) tingëllon më e sjellshme. Për Would you mind…? dhe Do you mind if I…? përgjigjja miqësore është No (not at all).
  • A2-24 Could = një aftësi e përgjithshme në të kaluarën. Was able to / managed to = një sukses (por could see / hear / understand është në rregull). Couldn't = për të dyja. Pas will, have ose to përdorni be able to.
  • A2-25 Mësojeni çdo folje me partnerin e saj: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin, continue marrin të dyja. Për një person tjetër: want / ask / tell + person + to.
  • A2-26 Për të thënë pse e bën dikush diçka, përdorni to + formën bazë – jo for + formën bazë. Përdorni for para një emri dhe for + -ing për atë që shërben një send.
  • A2-27 Pas if, unless, when, as soon as, before, after, until përdorni një formë të tashme (Present Simple, ose Present Perfect për një veprim të mbaruar) – edhe për të ardhmen. Will zakonisht shkon vetëm te rezultati.
  • A2-28 Used to + forma bazë = diçka ndodhte rregullisht ose ishte e vërtetë për një kohë të gjatë në të kaluarën, dhe zakonisht tani është ndryshe. Pas did / didn't shkruani use to. Për një ngjarje ose një numër herësh përdorni Past Simple.

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur ose ndryshojini fjalitë.

  1. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    Yesterday I (have to) work late.
  2. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    Bëjeni mohore: She has to wear a uniform.
  3. A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht
    Formoni një pyetje: what / I / should / wear / to the wedding?
  4. A2-22 May, Might, Could: si thuhet «mund» dhe «ndoshta» në anglisht
    Rishkruajeni me might not: Perhaps she won't come tonight.
  5. A2-23 Could you, Can I, Shall I: kërkesa, leje dhe oferta të sjellshme në anglisht
    Would you mind (close) the door?
  6. A2-24 Could, Was Able To apo Managed To? Aftësia në të kaluarën dhe të ardhmen në anglisht
    I haven't able to sleep this week.
  7. A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht
    We've decided (move) to the coast.
  8. A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht
    Have you finished (use) the laptop?
  9. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    If you (heat) ice, it melts.
  10. A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha»)
    Formoni një pyetje: you / use to / have / a pet?

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë që i përshtatet situatës.

  1. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: It's free. You … pay.
  2. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: It's a secret. You … tell anyone!
  3. A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: It's only my advice, but you … take the earlier train.
  4. A2-22 May, Might, Could: si thuhet «mund» dhe «ndoshta» në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
  5. A2-23 Could you, Can I, Shall I: kërkesa, leje dhe oferta të sjellshme në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: … leave early today? I have a dentist's appointment.
  6. A2-24 Could, Was Able To apo Managed To? Aftësia në të kaluarën dhe të ardhmen në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: The door was locked, but we … get in through the window.
  7. A2-26 To apo For? Si thuhet «për të» dhe qëllimi i veprimit në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: We stopped at a café … a coffee.
  8. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: … I get home tonight, I'll call you.
  9. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: … you have a ticket, you can't go in.
  10. A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha»)
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: We … Paris three times last year.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht
    She shoulds rest more.
  2. A2-22 May, Might, Could: si thuhet «mund» dhe «ndoshta» në anglisht
    The bus maybe late.
  3. A2-23 Could you, Can I, Shall I: kërkesa, leje dhe oferta të sjellshme në anglisht
    Do you mind if I will open the window?
  4. A2-24 Could, Was Able To apo Managed To? Aftësia në të kaluarën dhe të ardhmen në anglisht
    I want to can play the guitar.
  5. A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht
    I want that you help me.
  6. A2-26 To apo For? Si thuhet «për të» dhe qëllimi i veprimit në anglisht
    This bag is to carrying a laptop.
  7. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    We'll wait until he will come.
  8. A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha»)
    I didn't use to like coffee, but now I love it.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

Advice for a new student
Leo: I start at the language school next week. Do I 29 bring anything on the first day?
Mia: Just a notebook. You 30 wear a uniform — you can wear what you like. But you 31 use your phone in class. That's a strict rule.
Leo: OK. What else 32 (should / have to) I do?
Mia: I think you should practise 33 (speak) every day. And if you 34 (have) a problem, ask the teacher. She's very kind.
Leo: Great. I'm a bit nervous. When I was at school, I 35 (not / like) speaking in front of the class.
Mia: Me too! But last term I 36 (manage) to give a ten-minute talk in English.
Leo: Wow. I went to a bookshop yesterday 37 buy a dictionary, but they didn't have one.
Mia: Don't worry. I've got two. 38 I lend you one?

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    Shkruani për punën ose shkollën tuaj: një gjë që jeni të detyruar ta bëni dhe një gjë që s'keni nevojë ta bëni. Pastaj jepini një shoku një këshillë me should.
  2. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    Shkruani dy fjali për këtë fundjavë: njërën me if dhe tjetrën me when.
  3. A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha»)
    Shkruani për fëmijërinë tuaj: një gjë që e bënit rregullisht, një gjë që dinit ta bënit dhe një gjë që nuk ju pëlqente.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip
    I (see) that film last week.
  2. A2-15 Give me the book, give it to me: foljet me dy kundrinorë në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: Can you ?
  3. A2-05 E ardhmja në anglisht: will, going to, Present Continuous apo Present Simple?
    Hurry up! The film (start). Përdorni be about to.
Përgjigjet

A. Forma

  1. had to
  2. She doesn't have to wear a uniform. / She does not have to wear a uniform.
  3. What should I wear to the wedding?
  4. She might not come tonight.
  5. closing
  6. been
  7. to move
  8. using
  9. heat
  10. Did you use to have a pet?

B. Kuptimi

  1. don't have to
  2. mustn't
  3. should
  4. might not
  5. Could I
  6. managed to
  7. for
  8. When
  9. Unless
  10. visited

C. Gjeni gabimin

  1. She should rest more.
  2. The bus may be late. / The bus might be late. / The bus could be late.
  3. Do you mind if I open the window?
  4. I want to be able to play the guitar.
  5. I want you to help me.
  6. This bag is for carrying a laptop.
  7. We'll wait until he comes. / We will wait until he comes.
  8. ✓ I didn't use to like coffee, but now I love it.

D. Në kontekst

  1. have to / need to
  2. don't have to / don't need to / needn't
  3. mustn't / can't / aren't allowed to
  4. should
  5. speaking
  6. have
  7. didn't use to like / never used to like / didn't like
  8. managed
  9. to / in order to
  10. Shall / Can / Should

E. Radha juaj

  1. I have to start at eight. I don't have to wear a suit. You should get up earlier!
  2. If the weather is nice, I'll go for a walk. When I get home on Friday, I'll order a pizza.
  3. I used to play in the park every day. I could swim when I was five. I didn't use to like fish.

F. Përsëritje e përzier

  1. saw
  2. explain the rules to me
  3. is about to start
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play