SlowingoGramatika
A2 25 / 38

Could you, Can I, Shall I: kërkesa, leje dhe oferta të sjellshme në anglisht

Requests, Offers and Permission

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini t'u kërkoni njerëzve të bëjnë diçka, të pyesni nëse mund të bëni diçka, të ofroni ndihmë dhe të përgjigjeni me mirësjellje – duke zgjedhur shkallën e duhur të mirësjelljes për situatën.

Ideja kryesore

Kur i kërkojmë dikujt diçka, i kërkojmë kohën ose energjinë e tij. Anglishtja e zbut këtë me distancë: sa më shumë distancë të ketë një kërkesë, aq më e sjellshme tingëllon.

Përfytyroni një shkallë të mirësjelljes. Në shkallën e poshtme është Can you help me? – e drejtpërdrejtë dhe miqësore, shumë e mirë me familjen dhe shokët. Një shkallë më lart: Could you help me? – could duket si formë e së kaluarës, dhe kjo shton distancë, prandaj tingëllon më e butë. Më lart: Would you mind helping me? – tani pyesni madje nëse kërkesa është problem për tjetrin. Në majë: I was wondering if you could help me – shumë e kujdesshme dhe e sjellshme.

Ka edhe tri punë të ndryshme. Një kërkesë i kërkon tjetrit të veprojë: Could you…? Një leje pyet nëse unë mund të veproj: Could I…? Një ofertë thotë se unë jam gati të veproj për ju: Shall I…? Zgjidhni më parë punën, pastaj shkallën.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip kërkesën dhe lejen i bëjmë kryesisht me mund: «Mund të më ndihmosh?», «Mund të ulem këtu?». Kjo punon mirë me Can you…? / Could you…? dhe Can I…? / Could I…?. Por «mund» është edhe may, prandaj del lehtë May you…? – në anglisht May përdoret vetëm për leje: May I…?

Shqipja është e sjellshme edhe me urdhëroren: «Më sillni menunë, ju lutem» tingëllon krejt normale. Në anglisht një urdhërore, edhe me please, tingëllon shpesh e ashpër; më mirë një pyetje: Could I have…? Ofertat në shqip i bëjmë me një «të» të thjeshtë («Ta hap dritaren?»), kurse anglishtja do Shall I…? ose Would you like me to…? – dhe jo «që të»: Would you like me to…, jo Would you like that I…. Lajm i mirë: përgjigjja për Would you mind…? punon si në shqip: «Jo, aspak» = No, not at all (s'kam problem).

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Mund të më ndihmosh?Can you / Could you help me?kërkesë: këtu është njësoj
Mund të ulem këtu?Can I / Could I / May I sit here?leje: may vetëm me I / we
Ta hap dritaren?Shall I open the window?ofertë: në shqip vetëm «të», në anglisht Shall I…?
Do të donit t'ju çoja në shtëpi?Would you like me to drive you home?person + to, jo «që»
A e ke problem të flasësh më ngadalë?Would you mind speaking more slowly?pas mind: forma -ing, jo to
Të shqetëson nëse hap dritaren?Do you mind if I open the window?«nëse» + e tashme: këtu është njësoj
«Jo, aspak.»No, not at all.«jo» = s'ka problem: këtu është njësoj
Më sillni menunë, ju lutem.Could I have the menu, please?në anglisht pyetje, jo urdhërore
Më vjen keq, por s'mundem.I'm afraid I can't.refuzim i butë me arsye

Shkurt: kërkesë = Could you…?, leje = Could I / May I…?, ofertë = Shall I…? / Would you like me to…?; may kurrë me you.

Forma

Kërkesat – i kërkoni dikujt të bëjë diçka

ModeliShembullMirësjellja
Can you + forma bazë?Can you pass the salt?neutrale, miqësore
Could you + forma bazë?Could you send me the file?e sjellshme
Would you + forma bazë?Would you close the window, please?e sjellshme
Would you mind + forma -ing?Would you mind waiting a moment?shumë e sjellshme
I was wondering if you could + forma bazëI was wondering if you could help me.shumë e sjellshme, e kujdesshme

Leja – pyetni nëse mund të bëni diçka

ModeliShembullMirësjellja
Can I + forma bazë?Can I use your pen?neutrale, miqësore
Could I + forma bazë?Could I leave early today?e sjellshme
May I + forma bazë?May I come in?zyrtare
Do you mind if I + Present Simple?Do you mind if I open the window?shumë e sjellshme

Ofertat – thoni që jeni gati të ndihmoni

ModeliShembull
Shall I + forma bazë?Shall I carry your bag?
Can I + forma bazë?Can I help you?
I'll + forma bazë.I'll get the door.
Would you like me to + forma bazë?Would you like me to call a taxi?
Do you want me to + forma bazë? (jozyrtare)Do you want me to help?

Përgjigjet

PyetjaPoJo
Can / Could / Would you…? Can / Could / May I…?Sure. / Of course. / Yes, go ahead. / No problem.I'm sorry, but… / I'm afraid…
Would you mind…? / Do you mind if I…?No, not at all. / No, go ahead. (no = s'ka problem)I'm sorry, but… / Actually, it's a bit difficult right now.
Shall I…? / Would you like me to…?Yes, please. / That would be great, thanks.No, thanks. I'm fine. / That's OK, thanks.

Përdorimi

1Të bësh një kërkesë

Përdorni Can you…? me njerëz që i njihni mirë. Përdorni Could you…? ose Would you…? për të qenë më të sjellshëm – me kolegë, të panjohur ose në dyqan. Shtoni please për më shumë butësi.

Can you turn the music down a bit?
Mund ta ulësh pak muzikën?
mes shokësh
Could you tell me the way to the station, please?
Mund të më tregoni rrugën për në stacion, ju lutem?
me një të panjohur: could
Could you check this email for me?
A mund ta kontrollosh këtë email për mua?
Would you give this to your sister, please?
Mund t'ia japësh këtë motrës, të lutem?

2Kërkesa shumë të sjellshme – Would you mind + -ing?

Would you mind + forma -ing është shumë e sjellshme. Në të vërtetë pyet «A është problem për ju?» – prandaj përgjigjja No do të thotë «S'ka problem, po e bëj». Në shqip: «A e keni problem të…?» – «Jo, aspak».

Would you mind speaking more slowly?
A e keni problem të flisni pak më ngadalë?
pas mind: -ing, jo to
Would you mind not using your phone in here?
A mund të mos e përdorni telefonin këtu brenda?
mohore: not + -ing
Would you mind moving your bag?
A e keni problem ta lëvizni çantën?
kërkesa
No, not at all.
Jo, aspak.
përgjigjja: no = s'ka problem, si në shqip

3Të kërkosh leje

Përdorni Can I / Could I / May I + formën bazë për të pyetur nëse mund të bëni diçka. May I është zyrtar; është i zakonshëm në dyqane, zyra dhe me njerëz që nuk i njihni. Do you mind if I…? + Present Simple (e tashmja e thjeshtë) është shumë e sjellshme. Mësojeni si një bllok të ngulitur.

Can I borrow your charger?
Mund ta marr hua karikuesin tënd?
Could I ask you a question?
A mund t'ju bëj një pyetje?
May I see your passport, please?
Mund ta shoh pasaportën tuaj, ju lutem?
leje, zyrtare: may me I
Do you mind if I sit here?
Ju shqetëson nëse ulem këtu?
«nëse» + e tashme, si në shqip
"Do you mind if I open the window?" "No, go ahead."
«Ju shqetëson nëse e hap dritaren?» «Jo, hapeni.»
no = s'ka problem

4Të ofrosh ndihmë

Përdorni Shall I…? ose Would you like me to…? për të pyetur nëse tjetri e do ndihmën tuaj. Edhe Can I…? është ofertë shumë e zakonshme (Can I help you?, Can I get you a drink?): ka formën e një pyetjeje për leje, por ju ofroni të bëni diçka për tjetrin. Përdorni I'll… për të ofruar drejtpërdrejt, kur vendosni në çast (shih A2-04). Would you like me to…? dhe Do you want me to…? mësojini si blloqe të ngulitura; want / would like + person + to mësohet te A2-25. Shall I…? është më i zakonshëm në anglishten britanike; në atë amerikane përdoret më shpesh Should I…? ose Do you want me to…?

Shall I open the window? It's hot in here.
Ta hap dritaren? Bën vapë këtu brenda.
në shqip vetëm «të», në anglisht Shall I…?
Would you like me to drive you home?
Do të donit t'ju çoja në shtëpi me makinë?
me + to, jo «që të»
Can I get you a drink?
T'ju sjell diçka për të pirë?
ofertë me Can I…?
Your hands are full. I'll get the door.
Ke duart plot. Po ta hap unë derën.
vendim në çast: I'll
Do you want me to help you with your homework?
Do që të të ndihmoj me detyrat?
jozyrtare; në anglisht me + to, jo «që»: shih A2-25

5Forma shumë të sjellshme – I was wondering if… / I'd like to ask…

Për një nder të madh, ose me dikë të rëndësishëm, përdorni një formë të ngulitur të sjellshme. Te I was wondering if you could… Past Continuous (e pakryera / e kaluara e vazhdueshme) nuk tregon të kaluarën; ai shton distancë, prandaj tingëllon i kujdesshëm dhe i sjellshëm. Në shqip diçka e ngjashme: «Doja t'ju pyesja nëse…».

I was wondering if you could help me with my CV.
Doja t'ju pyesja nëse mund të më ndihmonit me CV-në.
CV (UK); résumé (US)
I was wondering if I could leave a bit early on Friday.
Doja t'ju pyesja nëse mund të largohem pak më herët të premten.
I'd like to ask you a favour.
Do të doja t'ju kërkoja një nder.
I'd like to ask a question about my bill.
Do të doja të bëja një pyetje për faturën time.

6Të thuash po dhe jo me mirësjellje

Për «po» përdorni fjalë të shkurtra e miqësore. Për «jo» mos thoni vetëm No – përdorni I'm sorry, but… ose I'm afraid… dhe jepni një arsye.

"Could you help me with this box?" "Sure, no problem."
«Mund të më ndihmosh me këtë kuti?» «Po, s'ka problem.»
"Can I use your phone?" "I'm sorry, but the battery's dead."
«Mund ta përdor telefonin tënd?» «Më vjen keq, por i ka mbaruar bateria.»
Could you work late tonight?
A mund të rrish deri vonë në punë sonte?
kërkesa
I'm afraid I can't. I have to pick up my son.
Më vjen keq, por s'mundem. Duhet të marr djalin.
«jo» e sjellshme, me arsye
"Shall I make some tea?" "Yes, please. That would be lovely."
«Të bëj një çaj?» «Po, të lutem. Do të ishte shumë mirë.»
"Would you like me to wait for you?" "No, thanks. I'll be fine."
«Do të doje të të prisja?» «Jo, faleminderit. Do t'ia dal vetë.»

Gabime të shpeshta

❌Would you mind to open the door?
✅Would you mind opening the door?
Pas mind vjen forma -ing.
❌Could you to help me?
✅Could you help me?
Pas can / could / would nuk vihet to.
❌Do you mind if I will sit here?
✅Do you mind if I sit here?
Pas if I përdorni Present Simple.
❌Do you want that I help you?
✅Do you want me to help you?
want + person + to-infinitive.
❌May you help me?
✅Could you help me?
May është për leje (May I…?), jo për kërkesa.
⚠️"Would you mind waiting?" "Yes, of course."
✅"No, not at all."
Gramatikisht është e saktë dhe njerëzit e thonë «Yes, of course» duke pasur parasysh «s'ka problem», por në kuptimin e ngushtë yes = «po, e kam problem». No, not at all është e qartë.
⚠️Give me the menu.
✅Could I have the menu, please?
Gramatikisht është e saktë, por urdhërorja si kërkesë mund të tingëllojë e vrazhdë.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Mund të më tregoni…?» → May you…? Në shqip «mund» është edhe can, edhe may: «Më falni, mund të shikoni nëse i keni këto këpucë një numër më të madh?». Meqë may tingëllon i sjellshëm, del May you…? Por may përdoret vetëm për leje, me I / we. Për kërkesa: Could you…? / Can you…?

❌Excuse me, may you check if you have these shoes in a bigger size?
✅Excuse me, could you check if you have these shoes in a bigger size? ose Excuse me, can you check if you have these shoes in a bigger size?
kërkesë: could you, jo may you

2. «Mund të» → Could you to…? Pas «mund» në shqip vjen gjithmonë «të»: «Mund ta ulni pak zhurmën pas orës njëmbëdhjetë?». Fjalëza «të» kthehet lehtë në to. Pas can / could / would vjen forma bazë, pa to.

❌Could you to keep the noise down after eleven?
✅Could you keep the noise down after eleven?
pas could pa to

3. «Nëse nuk e keni problem të…» → mind to. Në një kafene plot: «Nëse nuk e keni problem të uleni në tarracë, kemi një tavolinë të lirë tani». Shqipja vë edhe këtu «të», prandaj del mind to. Pas mind anglishtja do formën -ing, edhe në pyetje, edhe pas if you don't mind.

❌If you don't mind to sit on the terrace, we have a free table right now.
✅If you don't mind sitting on the terrace, we have a free table right now.
mind + -ing

4. «Do të donit që njëri prej nesh…» → would like that. Shqipja e lidh ofertën me «që të»: «Po errësohet. Do të donit që njëri prej nesh t'ju shoqëronte deri te stacioni?». Fjalë për fjalë del would like that one of us…. Në anglisht: Would you like + person + to…?

❌It's getting dark. Would you like that one of us walks you to the bus stop?
✅It's getting dark. Would you like one of us to walk you to the bus stop?
would like + person + to

5. Urdhërorja e sjellshme → Slice the bread… Në furrë në shqip themi pa problem «Ma prisni bukën feta-feta, ju lutem». Në anglisht urdhërorja, edhe me please, tingëllon si urdhër. Më mirë një pyetje: Could you…? / Can you…?

⚠️Slice the bread for me, please.
✅Could you slice the bread for me, please? ose Can you slice the bread for me, please?
Gramatikisht është e saktë, por si kërkesë në dyqan tingëllon e vrazhdë; më mirë: Could you…?

Mos i ngatërroni

Could you…? apo Could I…? – Kryefjala vendos punën. Vepron you = kërkesë. Veproj I = leje. Në shqip dallimin e bën veta e foljes: «Mund ta hapësh…?» – «Mund ta hap…?».

Could you open the door?
Mund ta hapësh derën?
kërkesë: e hap ti
Could I open the door?
Mund ta hap derën?
leje: e hap unë

Shall I…? apo Will you…? – Shall I ofron ndihmë. Will you i kërkon dikujt të bëjë diçka; mund të tingëllojë si urdhër, prandaj Could you…? zakonisht është më e sigurt. Shih A2-04.

Shall I wash the dishes?
T'i laj unë enët?
ofertë
Will you wash the dishes?
A do t'i lash ti enët?
kërkesë mjaft e drejtpërdrejtë

Would you like…? apo Do you like…? – Would you like është ofertë tani; Do you like pyet për shijet në përgjithësi. Shih A1-25.

Would you like some cake?
Do pak kek?
ofertë
Do you like cake?
Të pëlqen keku?
pyetje e përgjithshme

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Could you dhe Would you bashkohen: /ˈkʊdʒu/, /ˈwʊdʒu/. /dʒ/ është «xh» e shqipes, prandaj ky tingull ju vjen lehtë. l-ja te could dhe would nuk shqiptohet.
  • Would fillon me /w/, që shqipja nuk e ka: rrumbullakosni buzët si për «u» dhe mos e ktheni në «v» – jo «vud».
  • Can I lidhet: /kənaɪ/. Zanorja te can këtu është e dobët, si «ë» e shqipes.
  • Shall I në të folur të shpejtë shpesh tingëllon /ʃəlaɪ/. Fillimi /ʃ/ është «sh» e shqipes.
  • Intonacioni ka rëndësi. Një zë që ngrihet në fund, ose që bie e pastaj ngrihet, tingëllon miqësor. Një melodi e sheshtë që bie mund të tingëllojë si urdhër, edhe me please.
  • Please zakonisht vjen në fund (Could you help me, please?) ose pas kryefjalës (Could you please help me?). Para please në fund vihet presje.

Rregulli i artë

Vendosni më parë punën: kërkesë (Could you…?), leje (Could I…?) apo ofertë (Shall I…?). Pastaj zgjidhni mirësjelljen: më shumë distancë (could, would, would you mind, I was wondering if) tingëllon më e sjellshme. Për Would you mind…? dhe Do you mind if I…? përgjigjja miqësore është No (not at all) – njësoj si «Jo, aspak».

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur ose rishkruajini fjalitë.

  1. Would you mind (turn) off the light?
  2. Do you mind if I (use) your phone?
  3. Would you like me (call) a taxi?
  4. Bëjeni të sjellshme me Could you: Pass me the water.
  5. Kërkoni leje me May I: (come in)
  6. Bëjeni shumë të sjellshme me I was wondering if: Can you help me?

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë që i përshtatet situatës.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: … give me a lift to the station?
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: … carry that bag for you?
  3. Një shok ju pyet: "Would you mind waiting five minutes?" Ju s'e keni problem të prisni. Zgjidhni përgjigjen:
  4. Cila është ofertë?
  5. Cila është më e sjellshmja?

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. Would you mind to help me?
  2. Do you want that I call you later?
  3. May you pass me the salt?
  4. Could I ask you a question?

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë.

At a hotel
Guest: Good evening. 16 I check in, please?
Receptionist: Of course. 17 I see your passport, please?
Guest: Here you are. And 18 you mind giving me a room on a high floor?
Receptionist: Not at all. 19 I carry your bags to the lift?
Guest: Yes, please. That 20 be great.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani një kërkesë të sjellshme për një koleg që nuk e njihni mirë.
  2. Fqinji juaj ka çanta të rënda me pazar. Ofrojini ndihmë në dy mënyra të ndryshme.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-04 Will në anglisht: vendime, premtime dhe parashikime, të shpjeguara në shqip
    The phone's ringing. "I answer it."
  2. A1-25 Like, want, would like në anglisht: si të thoni çfarë ju pëlqen dhe çfarë dëshironi
    … a cup of tea? I've just made some.
  3. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    You smoke here. It's not allowed.
Përgjigjet

A. Forma

  1. turning
  2. use
  3. to call
  4. Could you pass me the water, please? / Could you please pass me the water? / Could you pass me the water?
  5. May I come in?
  6. I was wondering if you could help me.

B. Kuptimi

  1. Could you
  2. Shall I
  3. No, not at all.
  4. Can I help you?
  5. I was wondering if you could check this.

C. Gjeni gabimin

  1. Would you mind helping me?
  2. Do you want me to call you later?
  3. Could you pass me the salt? / Can you pass me the salt? / Would you pass me the salt?
  4. ✓ Could I ask you a question?

D. Në kontekst

  1. Could / Can / May
  2. May / Could / Can
  3. would
  4. Shall / Can / Should
  5. would

E. Radha juaj

  1. Could you send me the report by Friday, please?
  2. Shall I carry one of those for you? Would you like me to open the door?

F. Përsëritje e përzier

  1. 'll / will
  2. Would you like
  3. mustn't / can't / must not / cannot
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play