E ardhmja në anglisht: will, going to, Present Continuous apo Present Simple?
Talking About the Future: Which Form?
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të përdorni Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme) për takime dhe marrëveshje të caktuara, Present Simple (e tashmja e thjeshtë) për oraret dhe be about to për të ardhmen shumë të afërt, dhe të zgjidhni mes këtyre formave, will dhe going to, sipas situatës.
Ideja kryesore
Anglishtja nuk ka një «kohë të ardhme» të vetme. Ka disa mënyra për të folur për të ardhmen, dhe secila i tregon dëgjuesit nga vjen kjo e ardhme.
Mendoni për katër burime. Një orar: e ardhmja është e caktuar nga një program, si një tren që niset në 7 – Present Simple. Një marrëveshje: e keni lënë me njerëz të tjerë dhe e keni në kalendar – Present Continuous. Një qëllim: është vendosur në kokën tuaj, ose shihni provat – going to. Dhe ky moment: vendosni, ofroni, premtoni ose jepni mendim ndërsa flisni – will.
Ka edhe një të ardhme që është gati të ndodhë, në çastet e ardhshme: The film is about to start.
Shpesh janë të mundshme më shumë se një formë, dhe dallimi është i vogël. Por pyetja «Nga vjen kjo e ardhme?» zakonisht ju çon te zgjedhja më e natyrshme.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip për të ardhmen përdorim kryesisht dy gjëra: do të + lidhore («Do të takohem me Samin») dhe të tashmen («Nesër takohem me Samin», «Treni niset në shtatë»). Anglishtja i ndan këto punë më imët. Për oraret e tashmja punon njësoj si në shqip: The train leaves at seven – këtu keni avantazh. Por për takimet personale anglishtja nuk do të tashmen e thjeshtë, por Present Continuous: I'm meeting Sam at six. Në shqip «takohem» mjafton; në anglisht I meet tingëllon si orar zyrtar ose zakon.
Për «gati sa s'ka filluar» shqipja thotë «po fillon», «sa s'ka filluar» ose «është gati të…». Kujdes: ready to në anglisht do të thotë «i përgatitur», jo «pas pak». Për çastet e ardhshme anglishtja ka be about to.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Treni niset në 7:15. | The train leaves at seven fifteen. | orar: këtu është njësoj, e tashme |
| Në gjashtë takohem me Samin. | I'm meeting Sam at six. | marrëveshje: Present Continuous, jo I meet |
| Çfarë bën sonte? | Are you doing anything this evening? | pyetje për plane: -ing |
| Do të shkoj te mjeku për shpinën. | I'm going to see a doctor about my back. | qëllim: going to |
| Po shkoj unë ta hap. | I'll go. | vendim në çast: will |
| Nesër do të bëjë diell. | It's going to be sunny tomorrow. | moti nuk «caktohet»: going to / will |
| Shpejt! Filmi po fillon. | Hurry up! The film is about to start. | çastet e ardhshme: be about to |
Shkurt: oraret si në shqip (e tashme); takimet personale me -ing, jo me të tashmen e thjeshtë; «do të» ndahet në going to dhe will sipas burimit; «pas pak» = be about to.
Forma
Present Continuous për të ardhmen – am / is / are + forma -ing, zakonisht me një shprehje kohe për të ardhmen (ose kur kuptimi i së ardhmes duket nga konteksti).
| Shembull | Pse |
|---|---|
| I'm meeting Sam at six. | e lënë me Samin |
| We're flying to Rome on Friday. | biletat janë blerë |
| She isn't coming to the party. | na e tha vetë |
Present Simple për të ardhmen – forma bazë / folja + -s, për orare zyrtare.
| Shembull | Pse |
|---|---|
| The train leaves at seven fifteen. | orari |
| The film starts at eight. | programi i kinemasë |
| What time does the shop open tomorrow? | orari i dyqanit |
Be about to + forma bazë – diçka do të ndodhë shumë shpejt, në çastet e ardhshme.
| Shembull | Pse |
|---|---|
| The film is about to start. | pas një a dy minutash |
| I'm about to go out. | jam te dera |
Format krahasuar
| Forma | Nga vjen e ardhmja | Shembull |
|---|---|---|
| Present Simple | një orar ose program zyrtar | The bus leaves at nine. |
| Present Continuous | një marrëveshje me të tjerë, në kalendar | I'm seeing the dentist on Tuesday. |
| going to | plan ose qëllim personal; prova tani | I'm going to clean my room. / It's going to rain. |
| will | vendim tani; ofertë; premtim; mendim | I'll get it! / I think you'll like it. |
| be about to | çastet e ardhshme | Quick! The train is about to leave. |
Përdorimi
1Present Continuous për marrëveshje të caktuara
Përdorni Present Continuous për plane të ardhshme që janë rënë dakord: keni caktuar orë dhe vend me dikë, keni blerë bileta ose e keni shënuar në kalendar. Në shqip këtu shpesh themi të tashmen e thjeshtë.
2Present Simple për oraret dhe programet
Përdorni Present Simple për ngjarje të caktuara nga një orar ose program zyrtar: transporti, filmat, mësimet, dyqanet, ngjarjet. Këtu është njësoj si në shqip.
3Një ngjarje, forma të ndryshme
E njëjta ngjarje e ardhshme mund të përshkruhet me forma të ndryshme, sipas asaj që do të thotë folësi.
4Si vendos konteksti
Disa zgjedhje janë qartë më të mira, sepse forma i përshtatet burimit të së ardhmes. Vendimet e çastit marrin will; vendimet e mëparshme marrin going to ose Present Continuous; provat që shihen marrin going to; oraret marrin Present Simple.
5Gjëra që nuk i cakton askush
Present Continuous është për gjëra që njerëzit i caktojnë. Për motin dhe gjëra të tjera që nuk i cakton askush, përdorni will ose going to.
6Be about to: e ardhmja shumë e afërt
Përdorni be about to + forma bazë për diçka që do të ndodhë në çastet e ardhshme. Zakonisht nuk ka shprehje kohe, sepse kuptimi është tashmë «shumë shpejt». (Forma e së kaluarës was about to është te B2-18.) Në shqip: «po…», «sa s'ka…», «është gati të…».
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Më çon në aeroport» → Present Simple për takime. Në shqip themi natyrshëm: «Mos u shqetëso për taksinë, nesër në mëngjes Blerta më çon në aeroport». Fjalë për fjalë del Present Simple. Në anglisht një takim personal i lënë është Present Continuous.
2. «Kë fton?» → Who do you invite…? Kur pyesim për planet e dikujt, në shqip përdorim të tashmen: «Kë fton në ditëlindje të shtunën?». Në anglisht Who do you invite…? tingëllon si pyetje për zakonin (kë fton zakonisht). Për planet e kësaj jave: Present Continuous ose going to.
3. «Cilën ditë mbyllet?» → pyetje pa does. «Cilën ditë mbyllet herët pazari i Korçës?» Në shqip pyetja nuk ka folje ndihmëse. Në anglisht pyetja për orarin në Present Simple do does + formën bazë.
4. «Jam gati të…» → I'm ready to. «Prit pak, të marr unë më vonë: jam gati të hyj në dush». Fjalë për fjalë del ready to, që në anglisht do të thotë «jam i përgatitur, jam në rregull». Për diçka që do të ndodhë pas pak anglishtja thotë be about to.
Mos i ngatërroni
going to apo Present Continuous – Shpesh janë të mundshme të dyja. Going to e vë theksin te qëllimi në kokën tuaj; Present Continuous te marrëveshja me të tjerët (ora, vendi, njerëzit).
Present Continuous për tani apo për të ardhmen – Forma është e njëjtë; shprehja e kohës (ose konteksti) tregon të ardhmen. Shih A1-22.
Këto forma apo future continuous – I'll be working at nine tomorrow (në zhvillim në një moment të së ardhmes) trajtohet te B1-05.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Ora: 7.15 (UK) / 7:15 (US). Thuhet seven fifteen ose a quarter past seven; shih A1-19.
- Te marrëveshjet theksi shpesh bie te folja kryesore dhe te koha: I'm meeting her at six.
- going to në të folur të shpejtë mund të tingëllojë si gonna, por kurrë me një vend: I'm gonna call (po) / I'm going to Rome (pa gonna). Shih T-01.
- What are you doing…? në të folur të shpejtë shpesh tingëllon si «Whatcha doing…?» /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US). /tʃ/ është «ç»-ja shqipe.
- about to: about fillon me një zanore të dobët /əˈbaʊt/, afër «ë»-së shqipe, dhe theksi bie te rrokja e dytë; edhe to është i dobët /tə/: It's about to start.
- Te leaves, starts dhe lands mos e harroni -s në fund: në shqip folja nuk ka këtë mbaresë, prandaj humbet lehtë.
Rregulli i artë
Pyesni nga vjen e ardhmja: orar → Present Simple, marrëveshje → Present Continuous, qëllim ose prova që shihen → going to, vendim tani, ofertë, premtim ose mendim → will, çastet e ardhshme → be about to. Kur janë të mundshme dy forma, zgjidhni atë që i përshtatet asaj që doni të thoni.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur për të ardhmen.
-
The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.leaves = më e natyrshmja (orar)
-
I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
-
"I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
-
Look at that driver! He (crash).
-
The film (not start) until nine.
-
Hurry! The shop (be about to / close).
B. Kuptimi
Lexoni situatën dhe zgjidhni.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I decided last week. I … start running every day.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I think robots … do most housework one day.
-
Çfarë do të thotë folësi? "I'm about to leave."
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
The concert will starts at eight.
-
When is the train leave?
-
I'm about to calling you.
-
We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy takime ose plane të lëna për javën e ardhshme, me orë ose ditë.
-
Shkruani një fakt nga një orar dhe një parashikim për nesër.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-02 Past Simple apo Past Continuous? When, while dhe during të shpjeguara në shqip Zgjidhni përgjigjen e saktë: I was cooking … the phone rang.
-
A1-23 Present Simple apo Present Continuous? Dallimi i shpjeguar në shqip Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … this word.
-
A2-04 Will në anglisht: vendime, premtime dhe parashikime, të shpjeguara në shqip Zgjidhni përgjigjen e saktë: … I open the window?
Përgjigjet
A. Forma
- leaves / will leave / is leaving / is going to leave
- 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
- 'll pay / will pay
- 's going to crash / is going to crash
- doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
- is about to close / 's about to close
B. Kuptimi
- I'll
- am going to
- 'm meeting
- will
- in a few moments
C. Gjeni gabimin
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- When does the train leave?
- I'm about to call you.
- ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Në kontekst
- are
- starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
- 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
- 's going to be / is going to be / 'll be / will be
- is about to die / 's about to die
- 'll call / will call / 'm going to call / am going to call
E. Radha juaj
- I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
- My first class starts at nine. I think it'll be a long day.
F. Përsëritje e përzier
- when
- don't understand
- Shall
