To apo For? Si thuhet «për të» dhe qëllimi i veprimit në anglisht
To and For: Saying Why
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të shpjegoni pse e bëni diçka – me to + formën bazë, for + emër dhe for + formën -ing – dhe do ta shmangni gabimin shumë të shpeshtë for + forma bazë (for buy).
Ideja kryesore
Çdo veprim ka një arsye pas tij. Why did you go to the shop? Mund të përgjigjeni me because (because I wanted some milk), por anglishtja ka një mënyrë më të shkurtër dhe më të natyrshme: To buy milk.
Përfytyroni një hartë me punët tuaja të së shtunës. Çdo ndalesë ka një etiketë të vogël që thotë pse shkuat atje: banka – to get some cash; kafeneja – for a coffee; stacioni – to meet my sister. Veprimi është rruga; etiketa është qëllimi.
Shikoni çfarë vjen pas fjalës së etiketës. Nëse është folje, përdorni to: to get some cash. Nëse është emër (një send), përdorni for: for a coffee. Dhe kur shpjegoni punën e një sendi – për çfarë përdoret – përdorni for + formën -ing: a knife for cutting bread.
Pra pyesni: folje → to. Emër → for. Puna e një sendi → for + -ing.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip qëllimin e themi shpesh me për të + pjesoren: «Dola për të blerë qumësht». Fjala «për» është for, prandaj del lehtë for buy ose for to buy. Në anglisht, para një foljeje qëllimi thuhet vetëm me to: I went out to buy milk. Shqipja ka edhe që të + lidhoren («Mëson anglisht që të gjejë punë më të mirë») – edhe kjo në anglisht është thjesht to.
Para një emri punon si në shqip: «Dolëm për një picë» = for a pizza. Këtu është njësoj. Për punën e një sendi shqipja përdor përsëri «për të»: «thikë për të prerë bukë». Anglishtja këtu thotë for + -ing: a knife for cutting bread. Dhe «për të mos» nuk bëhet for not: për qëllimin mohor shih B1-27.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Shkova në supermarket për të blerë vezë. | I went to the supermarket to buy some eggs. | «për të» + folje → to, jo for |
| Po mëson anglisht që të gjejë punë më të mirë. | She's learning English to get a better job. | «që të» → to |
| «Pse po shkon në bankë?» «Për të hapur një llogari.» | "To open an account." | përgjigje e shkurtër: To… |
| Le të dalim për një picë. | Let's go out for a pizza. | «për» + emër → for: këtu është njësoj |
| Shkova te mjeku për një kontroll. | I went to the doctor for a check-up. | «për» + emër → for: këtu është njësoj |
| Hapësja e tapave është mjet për të hapur shishe. | A corkscrew is a tool for opening bottles. | puna e një sendi → for + -ing |
| Ju lutemi, ejani herët me qëllim që të regjistroheni. | Please arrive early in order to check in. | zyrtare → in order to |
Shkurt: «për të» / «që të» + folje = to; «për» + emër = for; puna e një sendi = for + -ing. Kurrë for + forma bazë.
Forma
| Qëllimi i… | Modeli | Shembull |
|---|---|---|
| një veprimi (folje) | to + forma bazë | I came here to study. |
| një veprimi (diçka që doni) | for + emër | I came here for the food. |
| një sendi (puna e tij) | emër + for + forma -ing | This is a cloth for cleaning glasses. |
| një veprimi (zyrtare) | in order to + forma bazë | Please log in in order to see your account. |
Përgjigje për Why…?
| Pyetja | Përgjigje e shkurtër |
|---|---|
| Why are you saving money? | To buy a car. |
| Why did she go to the bakery? | For some bread. / To get some bread. |
| What's this button for? | For turning the light on. / It turns the light on. |
Përdorimi
1To + forma bazë – qëllimi i një veprimi
Përdorni to + formën bazë pas një veprimi për të thënë pse e bën dikush. Kjo është mënyra më e zakonshme për të treguar qëllimin. Në shqip: «për të» ose «që të».
2To… si përgjigje e shkurtër
Në bisedë mund t'i përgjigjeni një pyetjeje me Why vetëm me To + formën bazë. Në shqip: «Për të…».
3For + emër
Kur qëllimi është një send (një emër), përdorni for. Këtu shqipja punon njësoj: «për» + emër.
4For + forma -ing – për çfarë përdoret një send
Për të përshkruar punën e një sendi, përdorni for + formën -ing. Pyesni për të me What's it for? Në shqip edhe këtu themi «për të»; në anglisht: for + -ing.
5In order to – më zyrtare
In order to do të thotë njësoj si to, por është më zyrtare. Është e zakonshme në udhëzime, njoftime dhe shkrime zyrtare. Në shqip: «me qëllim që», «në mënyrë që». Struktura të tjera të qëllimit (so that, so as to, qëllimi mohor) janë te B1-27.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Për të» + folje → for + folje. «Arta shkoi në Vlorë për të parë motrën e saj». «Për» = for, prandaj del for see. Në anglisht, para një foljeje qëllimi është vetëm to.
2. «Për të» → for to. «Po kursejmë para për të marrë një apartament me qira afër qendrës». Kush e di që to duhet, shpesh e shton pas for, sepse në shqip janë dy fjalë: «për» + «të». Anglishtja do vetëm to.
3. «Për të prerë» për punën e një sendi → for cut. «Në kuzhinë kemi një thikë të veçantë për të prerë domate». Edhe për punën e sendeve shqipja thotë «për të» + pjesore. Në anglisht puna e një sendi është for + -ing (ose to + folje), kurrë for + forma bazë.
4. «Për të mos» → for not to. «Gjatë provimit e fika telefonin, për të mos pasur probleme». Fjalë për fjalë del for not to have. Në anglisht for not nuk përdoret. Në këtë nivel thoni arsyen me because (so as not to dhe so that janë te B1-27).
Mos i ngatërroni
to + folje apo for + emër – Shikoni fjalën që vjen pas. Folje → to. Emër → for. Në shqip: «për të vrapuar» – «për vrap».
for + -ing (puna e një sendi) apo to + folje (qëllimi i një personi) – Puna e përgjithshme e një sendi thuhet me for + -ing. Ajo që bën një person në një rast të caktuar thuhet me to + formën bazë. Në shqip të dyja janë «për të».
to i qëllimit apo folje + to – Te I want to go, to është pjesë e modelit të foljes A2-25, jo qëllim. Qëllimi i përgjigjet pyetjes Why? («Pse?»).
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- to në frazat e qëllimit dobësohet: /tə/ – I went out to buy milk. Kjo /ə/ e dobët është si «ë» e shqipes.
- Edhe for dobësohet: /fə/ (UK), /fər/ (US) – for a pizza në anglishten britanike tingëllon afërsisht si një fjalë e vetme, me /r/ lidhëse para a.
- in order to thuhet si një grup: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), me theks te or. /ɔː/ është një «o» e gjatë, me buzë të rrumbullakosura.
- r-ja angleze (te for, order) nuk është as «r», as «rr» e shqipes: maja e gjuhës nuk prek qiellzën.
- Mbani mend rregullat e drejtshkrimit të -ing nga A1-22: store → storing, shop → shopping.
Rregulli i artë
Për të thënë pse e bën dikush diçka, përdorni to + formën bazë – jo for + formën bazë, edhe pse në shqip themi «për të». Përdorni for para një emri (for a coffee) dhe for + -ing për atë që shërben një send (for cutting).
Ushtrime
A. Forma
Në ushtrimet 1–3 shkruani to ose for.
-
I went to the post office send a parcel.
-
We stopped lunch.
-
A kettle is boiling water.
-
Përgjigjuni me To…: "Why are you saving money?" (buy a bike)
-
Përgjigjuni me For…: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
-
Bëjeni më zyrtare me in order to: We left early to avoid the traffic.
B. Kuptimi
Zgjidhni mundësinë që i përshtatet situatës.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: He went to the gym … a workout.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: He went to the gym … do some exercise.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: These scissors are … paper.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm going to the supermarket … some milk.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "What's this button …?" "It turns the light on."
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
She went to London for study English.
-
I came here for to see you.
-
This bag is to carrying a laptop.
-
We went out for a walk.
D. Në kontekst
Lexoni tekstin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni to, for ose in order to. Te numri 19 përdorni edhe foljen në kllapa.
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Pse po mësoni anglisht? Jepni dy arsye me to.
-
Përshkruani dy sende në kuzhinën tuaj me for + -ing.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht I want (learn) to cook.
-
A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht We've finished (paint) the kitchen.
-
A1-18 Imperative (urdhërorja), Let's dhe propozimet në anglisht (not / touch) that! It's hot.
Përgjigjet
A. Forma
- to / in order to
- for
- for
- To buy a bike.
- For some bread.
- We left early in order to avoid the traffic.
B. Kuptimi
- for
- to
- for cutting
- to buy
- for
C. Gjeni gabimin
- She went to London to study English.
- I came here to see you.
- This bag is for carrying a laptop.
- ✓ We went out for a walk.
D. Në kontekst
- to / in order to
- to / in order to
- for
- for making / to make
- for
- to / in order to
E. Radha juaj
- I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
- A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.
F. Përsëritje e përzier
- to learn
- painting
- Don't touch / Do not touch
