Give me the book, give it to me: foljet me dy kundrinorë në anglisht
Give Me the Book, Give It to Me: Verbs with Two Objects
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të përdorni folje si give, send, show dhe buy me dy kundrinorë në rendin e duhur – give Anna the book ose give the book to Anna –, të zgjidhni midis to dhe for dhe të shmangni gabime të zakonshme si explain me.
Ideja kryesore
Disa folje e çojnë një send te një person, si një pako që dorëzohet. Give, send, show, lend, buy, make – në çdo rast ka një send (pakon) dhe një person që e merr.
Anglishtja ka dy mënyra për ta thënë këtë. Në mënyrën e parë personi vjen menjëherë pas foljes, pa asnjë fjalë shtesë, dhe sendi vjen pas tij: I sent my sister a parcel. Në mënyrën e dytë sendi vjen i pari, dhe personi merr një etiketë të vogël përpara – to ose for: I sent a parcel to my sister.
Të dyja janë të sakta. Cilën të zgjidhni? Anglishtja e vë informacionin e ri ose më të rëndësishëm në fund. Dhe kur sendi është përemër (it, them), përdorni mënyrën e dytë: I sent it to her.
Ka edhe një kurth. Disa folje – explain, describe, suggest, say, introduce – përdorin vetëm mënyrën e dytë: Explain the problem to me.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip personi që merr diçka është në rasën dhanore dhe shpesh përsëritet me një trajtë të shkurtër: «I dhashë Anës librin», «Më dërgo adresën». Rendi në shqip është i lirë, sepse rasa tregon kush merr. Anglishtja nuk ka rasë, prandaj rendi është i fortë: ose verb + person + thing (give Anna the book), ose verb + thing + to / for + person (give the book to Anna). Lajm i mirë: rendi i parë i ngjan shumë shqipes («Më jep kripën» → Pass me the salt) – këtu është njësoj.
Problemi lind me foljet që në shqip marrin dhanoren pa problem: «Më shpjego», «Më përshkruaj», «Më sugjeroi», «Më tha», «Më prezantoi». Në anglisht explain, describe, suggest, say dhe introduce nuk e pranojnë personin menjëherë pas foljes; duan to: explain it to me. Edhe «ma jep» (më + e) nuk bëhet give me it në anglishten e shkruar, por give it to me.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Më jep kripën, të lutem. | Can you pass me the salt, please? | person + send; këtu është njësoj |
| I dhashë biçikletën e vjetër kushëririt. | I gave my old bike to my cousin. | dhanorja → to + person në fund |
| Babai gatoi darkën për ne. | My dad cooked dinner for us. | «për» + person → for; këtu është njësoj |
| Ma jep! | Give it to me! | «ma» → it to me, jo me it |
| Më shpjego detyrat e shtëpisë. | Can you explain the homework to me? | «më shpjego» → explain … to me |
| Më sugjeroi një dentist të mirë. | She suggested a good dentist to me. | «më sugjeroi» → suggested … to me |
| Çfarë i the? | What did you say to him? | «i thashë» → say to him ose tell him |
| Më tregoi një histori qesharake. | She told me a funny story. | tell + person; këtu është njësoj |
Shkurt: në shqip dhanorja («më», «i», «na») shkon me çdo folje; në anglisht personi pa to vjen vetëm pas foljeve si give, send, show, tell, buy. Me explain, describe, suggest, say, introduce → to + person.
Forma
Dy modele
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| folje + person + send | She gave her brother a present. |
| folje + send + to + person | She gave a present to her brother. |
| folje + send + for + person | He bought flowers for his mum. |
| folje + it / them + to / for + person | Give it to me. / I bought them for her. |
To apo for?
| foljet me to (sendi shkon te personi) | foljet me for (e bëni për ta ndihmuar ose kënaqur personin) |
|---|---|
| give, send, show, lend, pass, offer, tell, teach, write, bring, sell | buy, make, get, cook, find, book |
| Send the photos to me. | Can you get a coffee for me? |
Foljet që duan gjithmonë to para personit
| Folja | ✅ E saktë |
|---|---|
| explain | Explain the rules to me. |
| describe | Describe the man to me. |
| suggest | She suggested a good restaurant to us. |
| say | What did he say to you? |
| introduce | Let me introduce my friend to you. |
Përdorimi
1Folje + person + send
Personi vjen menjëherë pas foljes, pa to ose for. Kjo është shumë e zakonshme kur personi është përemër (me, him, her, us, them). Në shqip këtu kemi trajtën e shkurtër «më», «të», «i», «na».
2Folje + send + to / for + person
Vendoseni sendin të parin dhe përdorni to ose for para personit. Kjo është zgjedhje e mirë kur personi është informacioni i ri ose i rëndësishëm, ose kur është një shprehje e gjatë.
3Foljet me to dhe foljet me for
Me foljet me to sendi udhëton te personi. Me foljet me for bëni diçka për ta ndihmuar ose kënaqur personin. Të dyja grupet mund të përdorin edhe modelin 1 (give me…, buy me…).
4Kur sendi është përemër: give it to me
Kur sendi është it ose them, vendoseni menjëherë pas foljes dhe përdorni to ose for + personin. Ky është rendi standard në shkrim. Në shqip kemi një fjalë të shkurtër për të dyja: «ma», «ia», «t'i».
5Foljet që duan to: explain, describe, suggest, say, introduce
Këto folje nuk e vënë kurrë menjëherë pas foljes personin që merr diçka. Përdorni send + to + person (ose hiqeni personin). Me introduce personi pas foljes është ai që prezantohet: introduce my parents to you. Në shqip me të gjitha këto folje themi «më»: «më shpjego», «më përshkruaj», «më sugjeroi» – në anglisht kjo nuk funksionon.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Më shpjego», «më përshkruaj» → explain me, describe me. Në shqip themi pa problem «Gjyshja më shpjegoi në telefon recetën e saj të fshehtë për byrekun». Prandaj në anglisht del lehtë explain me. Por explain dhe describe nuk marrin personin menjëherë pas foljes.
2. «Më sugjeroi», «na tha» → suggested me, said us. «Farmacistja më sugjeroi një krem për djegien nga dielli», «Turistët na thanë faleminderit në shqip!» – në shqip dhanorja shkon edhe me këto folje. Në anglisht suggest dhe say duan to; ose përdorni tell + person.
3. «Ma jep», «m'i jep» → give me it, give me them. Në shqip «ma» bashkon «më» dhe «e», «m'i» bashkon «më» dhe «i»: «Këto janë syzet e mia të diellit, m'i jep kur të arrijmë në plazh». Fjalë për fjalë del give me them. Në anglishten standarde, kur sendi është it / them, ai vjen i pari: give them to me.
4. «Më prezantoi motrën» → introduced me his sister. Në shqip «Arbeni më prezantoi me motrën e tij» ose «Ma prezantoi motrën». Në anglisht introduce do to: ai që prezantohet vjen pas foljes, ai që e takon vjen pas to.
Mos i ngatërroni
tell apo say – Pas tell vjen menjëherë personi. Pas say vijnë fjalët, dhe personi do to. Në shqip të dyja janë shpesh «them»: «më tha».
to apo for me të njëjtën folje – To tregon ku shkon sendi. For do të thotë «për ta ndihmuar dikë» ose «në vend të dikujt».
introduce A to B – Personi pas introduce është ai që i prezantohet tjetrit.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- to zakonisht është i dobët: /tə/. /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj kjo formë ju vjen lehtë. Te Give it to me theksohen give dhe me, kurse to mbetet i shkurtër.
- for zakonisht është i dobët: /fə/ (UK), /fər/ (US). Te a cake for you theksohen cake dhe you.
- Theksi zakonisht bie te fjala e fundit e rëndësishme: I gave it to Sara. (theks te Sara); I gave Sara the book. (theks te book).
- th te the, them është /ð/, pra «dh» e shqipes – këtu keni avantazh.
- Në fillim të rrokjes së theksuar t, p, k angleze shqiptohen me një frymë të lehtë ajri (tell, pass, cake); t, p, k shqipe nuk e kanë këtë frymë.
- Në të folurit e shpejtë jozyrtar give me mund të tingëllojë si «gimme» dhe let me si «lemme». Mos i shkruani këto forma.
Rregulli i artë
Dy modele: folje + person + send (give Anna the book) ose folje + send + to / for + person (give the book to Anna). Përdorni to kur sendi shkon te personi, for kur e bëni për ta ndihmuar personin. Kur sendi është it / them, përdorni modelin e dytë. Explain, describe, suggest, say dhe introduce duan gjithmonë to para personit që merr – edhe kur në shqip themi «më shpjego», «më tha».
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani, renditni ose plotësoni.
-
Rishkruajeni me to: I gave Lucy my old bike.
-
Rishkruajeni me for: He made his kids pancakes.
-
Rishkruajeni pa to: Can you pass the salt to me?
-
Vendosini fjalët në rendin e duhur: it / to / give / me
-
Shkruani to ose for: She cooked dinner us.
-
Shkruani to ose for: I lent my car my cousin.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Can you ?
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Where's my phone?" "I gave …."
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: She … me a funny story.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'll book a table … us.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
He sent to me a long email.
-
Can you describe me your new flat?
-
My grandmother taught me this song.
-
I bought a present to my sister.
D. Në kontekst
Lexoni tekstin dhe plotësoni çdo vend me një fjalë.
It was my birthday yesterday. My parents gave 15 a new watch. My brother cooked a big dinner 16 the whole family. My best friend sent a card 17 me from Canada, and my colleagues bought 18 a cake. In the evening I showed the photos 19 my grandmother. She loved them!
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani për një dhuratë që i keni bërë dikujt. Përdorni të dy modelet.
-
Shkruani për diçka që dikush e bëri për ju.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-14 Myself, yourself dhe each other: përemrat vetvetorë në anglisht My son can get dressed by now.
-
A1-09 Përemrat vetorë si kundrinor në anglisht (object pronouns): me, him, her, us, them I don't know her. Can you introduce me to ? (she)
-
A2-13 Mine, yours, whose: përemrat pronorë në anglisht "Is this your pen?" "No, is in my bag."
Përgjigjet
A. Forma
- I gave my old bike to Lucy.
- He made pancakes for his kids.
- Can you pass me the salt?
- Give it to me.
- for
- to
B. Kuptimi
- explain the rules to me
- it to Tom
- told
- for
C. Gjeni gabimin
- He sent me a long email. / He sent a long email to me.
- Can you describe your new flat to me?
- ✓ My grandmother taught me this song.
- I bought a present for my sister. / I bought my sister a present.
D. Në kontekst
- me
- for
- to
- me
- to
E. Radha juaj
- Last year I gave my dad a book about football. I gave a scarf to my mum, too.
- My friend made a birthday cake for me, and my sister bought me a plant.
F. Përsëritje e përzier
- himself
- her
- mine
