SlowingoGramatika
A2 27 / 38

Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht

Verb + -ing or Verb + To

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini ta vini foljen e dytë në formën e duhur pas foljeve të zakonshme si want, decide, enjoy dhe finish – to-infinitive apo forma -ing – dhe të thoni çfarë doni që të bëjnë të tjerët (I want you to listen).

Ideja kryesore

Anglishtja shpesh vë dy folje bashkë: I want to go. I enjoy cooking. Folja e parë vendos formën e së dytës.

E mbani mend shigjetën nga A1-25? To shpesh tregon përpara, si një shigjetë, drejt një veprimi që ende nuk ka ndodhur. Kur want, hope, plan, decide ose promise, veprimi i dytë vjen më vonë: I decided to learn the guitar – mësimi i kitarës është në të ardhmen.

Forma -ing shpesh e sheh vetë veprimtarinë, si diçka reale ose të njohur. Kur enjoy, finish, avoid ose keep, flisni për veprimtarinë si një të tërë: I enjoy cooking.

Kjo është një ndihmë për kujtesën, jo një ligj – ka përjashtime. Mënyra më e sigurt është ta mësoni çdo folje bashkë me modelin e saj, si një bllok: decide to, enjoy -ing.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip pas një foljeje vjen pothuajse gjithmonë të + lidhorja: «vendosa të shes», «më pëlqen të gatuaj», «vazhdoi të fliste», «shmang të ha». Prandaj «të» kthehet lehtë në to pas çdo foljeje. Për want, decide, hope, plan, promise kjo punon – këtu është njësoj. Por pas enjoy, finish, mind, keep, avoid, suggest, imagine, practise anglishtja do formën -ing, dhe aty «të» ju çon në gabim. Një ndihmë e vogël: shqipja ka «së» + pjesore pas disa foljeve – «mbarova së shkruari», «la së piri duhan» – dhe kjo i përgjigjet pikërisht formës -ing: finished writing, stopped smoking.

Kur flasim për një person tjetër, shqipja përdor që + kryefjalë + të: «Prindërit duan që unë të bëhem avokat». Anglishtja nuk ka «që» këtu: folje + person + to: want me to become. Njësoj me «i tha» dhe «i kërkoi»: told him to, asked him to – jo said him, jo asked him that.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Kemi vendosur ta shesim makinën.We've decided to sell the car.«të» = to: këtu është njësoj
A të pëlqen të punosh nga shtëpia?Do you enjoy working from home?pas enjoy: -ing, jo to
Sapo mbarova së shkruari raportin.I've just finished writing the report.«së shkruari» ≈ -ing: këtu është njësoj
Vazhdoi të fliste gjatë filmit.He kept talking during the film.pas keep: -ing
Prindërit duan që unë të bëhem avokat.My parents want me to become a lawyer.«që unë të» → me to
Menaxheri na tha të vinim nesër.The manager told us to come back tomorrow.«na tha» → told us, jo said us
I kërkoi të mos i tregonte askujt.She asked him not to tell anyone.mohore: not + to
Mësuesi propozoi të shihnim filma në anglisht.My teacher suggested watching films in English.pas suggest: -ing, pa person + to

Shkurt: «të» pas want, decide, hope = to; pas enjoy, finish, keep, avoid, suggest = -ing; «dua që ti të…» = want you to.

Forma

Folje + to-infinitive

FoljaShembull
wantI want to travel.
needYou need to sleep.
decideWe decided to stay.
hopeI hope to see you soon.
planThey're planning to move.
promiseHe promised to call.
agreeShe agreed to help.
learnMy son is learning to swim.
tryI tried to open it.
would likeI'd like to book a table.

Folje + forma -ing

FoljaShembull
enjoyI enjoy reading.
finishHave you finished eating?
mindI don't mind waiting.
stopHe stopped smoking. (= nuk pi më)
keepShe keeps calling me.
avoidI avoid driving at rush hour.
suggestTom suggested taking a taxi.
imagineImagine living by the sea!
practise (UK) / practice (US)I practise speaking every day.

Të dyja të mundshme – like, love, hate, start, begin, continue (përsëritje e A1-25)

Folja+ to+ -ing
like / love / hateI like to cook.I like cooking.
start / beginIt started to rain.It started raining.
continuePrices continue to rise.Prices continue rising.

Folje + kundrinor + to-infinitive

FoljaShembull
wantI want you to listen.
askShe asked me to wait.
tellThe doctor told him to rest.
would likeWe'd like you to join us.

Mohoret: vini not para to ose para formës -ing: I decided not to go. Imagine not having a phone!

Përdorimi

1Folje + to-infinitive – dëshira, vendime, plane

Pas këtyre foljeve veprimi i dytë zakonisht vjen më vonë se i pari: diçka që doni, planifikoni ose premtoni ta bëni. Këtu «të» e shqipes = to.

I need to buy a new phone charger.
Duhet të blej një karikues të ri për telefonin.
need + to
We've decided to sell the car.
Kemi vendosur ta shesim makinën.
shitja vjen më vonë
She hopes to study medicine.
Shpreson të studiojë mjekësi.
They're planning to get married next year.
Po planifikojnë të martohen vitin tjetër.
My grandmother is learning to use a smartphone.
Gjyshja ime po mëson të përdorë telefon të mençur.
I tried to call you, but your phone was off.
U përpoqa të të merrja në telefon, por e kishe të fikur.
try + to = përpiqem

2Folje + forma -ing – kënaqësi, mbarim, shmangie

Pas këtyre foljeve folja e dytë merr formën -ing. Mësojini si grup. Në shqip këtu ka «të» ose «së», në anglisht kurrë to.

Do you enjoy working from home?
A të pëlqen të punosh nga shtëpia?
«të» → -ing pas enjoy
I've just finished writing the report.
Sapo mbarova së shkruari raportin.
«së shkruari» → writing
He kept talking during the film.
Vazhdoi të fliste gjatë gjithë filmit.
«vazhdoi të» → kept + -ing
We avoid eating out at the end of the month.
Në fund të muajit shmangim të hamë jashtë.
avoid + -ing
My teacher suggested watching films in English.
Mësuesi propozoi të shihnim filma në anglisht.
suggest + -ing
Would you mind closing the door?
A e keni problem ta mbyllni derën?
kërkesa të sjellshme: shih A2-23

3Like, love, hate, start, begin, continue – të dyja format

Këto folje marrin të dyja format, me pak ose aspak ndryshim në kuptim (like, love dhe hate i keni parë te A1-25). Me like, forma -ing shpesh tregon kënaqësi; like to mund të tregojë zakon ose diçka që e mendoni si ide të mirë. Në anglishten amerikane like to është shumë i zakonshëm për të dyja. Para një foljeje, would like merr gjithmonë to.

I love swimming in the sea.
Më pëlqen shumë të notoj në det.
= I love to swim in the sea.
She hates getting up early.
E urren të zgjohet herët.
I like to check my emails before breakfast.
Më pëlqen t'i shoh emailet para mëngjesit.
zakon
The baby started crying as soon as we left.
Foshnja filloi të qante sapo dolëm.
= started to cry
Everyone began to laugh.
Të gjithë filluan të qeshnin.
= began laughing
I'd like to try the fish, please.
Do të doja të provoja peshkun, ju lutem.
would like + to

4Folje + person + to – want, ask, tell

Për të thënë çfarë doni që të bëjë një person tjetër, vini personin (shpesh një përemër kundrinor) mes foljes dhe to. Shqipja këtu thotë «që … të»; anglishtja nuk ka that.

My parents want me to become a lawyer.
Prindërit duan që unë të bëhem avokat.
«që unë të» → me to
Can I ask you to turn your phone off?
Mund t'ju lutem ta fikni telefonin?
ask + person + to
The manager told us to come back tomorrow.
Menaxheri na tha të vinim sërish nesër.
«na tha të» → told us to
She asked him not to tell anyone.
I kërkoi të mos i tregonte askujt.
not + to; në shqip dy mohime, në anglisht një

5Format mohore – not to / not + -ing

Vini not direkt para foljes së dytë, ashtu si «mos» në shqip.

He promised not to be late again.
Premtoi të mos vonohej më.
«të mos» → not to
I've decided not to buy a car.
Kam vendosur të mos blej makinë.
Imagine not having to work on Mondays!
Imagjino sikur të mos të duhej të punoje të hënave!
not + -ing

Gabime të shpeshta

❌I enjoy to cook.
✅I enjoy cooking.
enjoy + forma -ing.
❌I want going home.
✅I want to go home.
want + to-infinitive.
❌We decided going by train.
✅We decided to go by train.
decide + to-infinitive.
❌I want that you come.
✅I want you to come.
want + person + to-infinitive.
❌She suggested me to take a break.
✅She suggested taking a break.
suggest + forma -ing, jo suggest + person + to. (Suggest + fjali me that: shih B2-14.)
❌I'd like going to the concert.
✅I'd like to go to the concert.
would like + to-infinitive.
❌He told to me to wait.
✅He told me to wait.
tell + person: pa to para personit.
❌I finished to read the book.
✅I finished reading the book.
finish + forma -ing.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Shmang të» → avoid to. «Që pas operacionit, Klea shmang të mbajë çanta të rënda». Pas «shmang» shqipja vë «të», dhe ajo kthehet lehtë në to. Pas avoid anglishtja do formën -ing.

❌Since her operation, Klea avoids to carry heavy bags.
✅Since her operation, Klea avoids carrying heavy bags.
avoid + -ing

2. «Vazhdon të» → keeps to. «Fqinji ynë vazhdon të parkojë para garazhit tonë». «Vazhdon të» del fjalë për fjalë keeps to. Pas keep (= vazhdon, sërish e sërish) vjen forma -ing.

❌Our neighbour keeps to park in front of our garage.
✅Our neighbour keeps parking in front of our garage.
keep + -ing

3. «Të tha të…» → said you to. «Mos u shqetëso për ndeshjen. Bëj vetëm atë që të tha trajneri të bësh». Në shqip «them» është edhe say, edhe tell. Për një udhëzim drejtuar dikujt anglishtja thotë tell + person + to; say nuk merr person direkt.

❌Don't worry about the match. Just do what the coach said you to do.
✅Don't worry about the match. Just do what the coach told you to do.
«të tha të» → told you to

4. «Më kërkoi që të…» → asked me that. «Menaxheri i hotelit na kërkoi që t'i linim çelësat në recepsion». Shqipja e lidh kërkesën me «që të». Fjalë për fjalë del asked us that we. Në anglisht: ask + person + to.

❌The hotel manager asked us that we leave the keys at reception.
✅The hotel manager asked us to leave the keys at reception.
ask + person + to

Mos i ngatërroni

like + -ing apo would like + to – Like = në përgjithësi; would like = dua tani, me mirësjellje. Shih A1-25.

I like dancing.
Më pëlqen të vallëzoj.
në përgjithësi
I'd like to dance.
Do të doja të vallëzoja.
tani: një dëshirë e sjellshme

stop + -ing – Në këtë mësim stop + -ing do të thotë «nuk e bëj më», si «lë së…» në shqip. Stop + to ka kuptim tjetër: shih B2-15.

I stopped drinking coffee last year.
Vitin e kaluar lashë së piri kafe.
«lashë së piri» → stopped drinking

try + to – Këtu try to do të thotë «përpiqem». Try + -ing ka kuptim tjetër: shih B2-15. Lista më të gjata foljesh janë te B1-17, dhe më shumë folje me kundrinor + to (advise, remind, persuade) te B1-18.

I tried to fix the printer, but it still doesn't work.
U përpoqa ta rregulloja printerin, por ende nuk punon.

start / begin + -ing pas një forme -ing – Kur vetë start ose begin është në formën -ing, to është më mirë: dy forma -ing bashkë tingëllojnë rëndë.

It's starting to rain.
Po fillon të bjerë shi.
starting + to, jo starting raining

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Drejtshkrimi i formës -ing: hiqni e-në që nuk shqiptohet (make → making, practise → practising); dyfishoni bashkëtingëlloren e fundit pas një zanoreje të shkurtër të theksuar (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). Shih A1-22.
  • -ing shqiptohet /ɪŋ/. /ŋ/ nuk është tingull më vete në shqip: pjesa e pasme e gjuhës ngrihet drejt qiellzës së butë dhe ajri del nga hunda. Mos shtoni një «g» të dëgjuar në fund: cooking mbaron te /ŋ/.
  • to para një foljeje dobësohet: /tə/ – I need to go. Kjo /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe.
  • practise është folja në anglishten britanike; practice është emri. Në anglishten amerikane practice është të dyja.
  • Në të folur të shpejtë jozyrtar want to shpesh tingëllon «wanna» /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US). Fillimi /w/ nuk është «v»: rrumbullakosni buzët. Mos e shkruani wanna në shkrimin normal.

Rregulli i artë

Mësojeni çdo folje me partnerin e saj: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin dhe continue marrin të dyja. Për një person tjetër: want / ask / tell + person + to – pa «që», pa that.

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

  1. I've decided (take) a cooking class.
  2. Do you enjoy (live) in the city?
  3. She promised (not / tell) anyone.
  4. We need (leave) at seven.
  5. Please stop (make) that noise!
  6. Imagine (have) a house by the sea!

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë që i përshtatet situatës.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: He kept … the same question.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: They agreed … the cost.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'd like … the fish, please.
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: It started … at six.
  5. Kthejeni në ligjëratë të zhdrejtë: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. I want that you help me.
  2. He suggested to go to the beach.
  3. Would you like coming with us?
  4. I love cooking for my friends.

D. Në kontekst

Lexoni tekstin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

New year, new habits
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht për veten tuaj.

  1. Shkruani një gjë që keni vendosur ta bëni këtë vit dhe një gjë që doni ta lini.
  2. Shkruani dy gjëra që ju pëlqen t'i bëni në fundjavë dhe një gjë që e shmangni.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-25 Like, want, would like në anglisht: si të thoni çfarë ju pëlqen dhe çfarë dëshironi
    … to come to dinner on Friday?
  2. A2-23 Could you, Can I, Shall I: kërkesa, leje dhe oferta të sjellshme në anglisht
    Would you mind (open) the window?
  3. A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht
    You should (try) the new café.
Përgjigjet

A. Forma

  1. to take
  2. living
  3. not to tell
  4. to leave
  5. making
  6. having

B. Kuptimi

  1. asking
  2. to share
  3. to try
  4. both are correct
  5. to wait here / to wait

C. Gjeni gabimin

  1. I want you to help me.
  2. He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
  3. Would you like to come with us?
  4. ✓ I love cooking for my friends.

D. Në kontekst

  1. to get
  2. to run
  3. going
  4. cycling / to cycle
  5. sending
  6. to join

E. Radha juaj

  1. I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
  2. I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.

F. Përsëritje e përzier

  1. Would you like
  2. opening
  3. try
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play