May, Might, Could: si thuhet «mund» dhe «ndoshta» në anglisht
May, Might, Could: Possibility
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni se diçka është e mundshme, por jo e sigurt, tani ose në të ardhmen – me may, might dhe could – dhe të tregoni sa të sigurt jeni, nga will deri te won't.
Ideja kryesore
Jeta është plot gjëra që nuk i dimë me siguri. A do të bjerë shi? A është Sami në shtëpi? A do ta marr punën? Anglishtja ka një grup fjalësh për këtë zonë të «ndoshta»-s: may, might dhe could.
Përfytyroni një rrëshqitës, si ai i volumit në telefon, që tregon sa të sigurt jeni. Në njërin skaj, afër 100%, është will. Në skajin tjetër, afër 0%, është won't. May, might dhe could rrinë në mes: ndoshta po, ndoshta jo. It might rain do të thotë «s'jam i sigurt – ka mundësi».
Këto tri janë folje modale, si can dhe should: nuk ndryshojnë kurrë dhe pas tyre vjen forma bazë e foljes. Ka vetëm një kurth. Në mohore, may not dhe might not mbeten në zonën e «ndoshta»-s: ndoshta jo. Por couldn't zakonisht zbret direkt në 0% – do të thotë «e pamundur» ose «nuk ishte në gjendje». Prandaj për «ndoshta jo» përdorni may not dhe might not.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip mundësinë e shprehim kryesisht me dy fjalë: mund të dhe ndoshta / mbase. «Ndoshta» punon si maybe – këtu është njësoj. Problemi është «mund»: në shqip ajo është njëherësh can (aftësi, leje), may, might dhe could (mundësi). Kur flasim për diçka të veçantë që ndoshta do të ndodhë – nesër, sonte, këtë javë – anglishtja nuk thotë can, por may / might / could. Can për mundësinë është vetëm i përgjithshëm: It can be cold in Theth in winter (ndodh shpesh).
Edhe mohorja ndryshon. «Mund të mos vijë» është he might not come (ndoshta jo), kurse he can't come dhe he couldn't come do të thonë «nuk mundet / nuk mundi» – një gjë e sigurt. Dhe kujdes me kryefjalën: në shqip shpesh nuk e themi («Mund të jetë e mbyllur», «Mund të jetë vonë»), kurse në anglisht duhet patjetër, p.sh. it.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Nesër mund të bjerë shi. | It might rain tomorrow. | mundësi e veçantë → may / might / could, jo can |
| Ndoshta të shoh më vonë. | Maybe I'll see you later. | «ndoshta» = maybe: këtu është njësoj |
| Mund të mos jem në punë të premten. | I might not be at work on Friday. | «ndoshta jo» → might not / may not |
| Nuk munda ta hap derën. | I couldn't open the door. | «nuk munda» = nuk isha në gjendje → couldn't |
| Mund të jetë shumë vonë. | It may be too late. | në shqip pa kryefjalë, në anglisht it |
| Me shumë gjasë do të vonohet. | He'll probably be late. | will probably: ndajfolja pas will |
| Me shumë gjasë nuk do ta mbaroj sonte. | I probably won't finish it tonight. | probably won't: ndajfolja para mohimit, si në shqip |
| Mund të bjerë shi. | It might rain. | pas might: forma bazë, pa to |
Shkurt: «mund të» për një mundësi të veçantë = may / might / could; «mund të mos» = may not / might not; «ndoshta» = maybe.
Forma
Pohore dhe mohore – e njëjta formë për çdo kryefjalë + forma bazë e foljes
| Forma | Shembull | Kuptimi |
|---|---|---|
| may + forma bazë | She may come later. | Ndoshta do të vijë. |
| might + forma bazë | It might rain. | Ndoshta do të bjerë shi. |
| could + forma bazë | The train could be late. | Ndoshta do të vonohet. |
| may not + forma bazë | He may not know the answer. | Ndoshta nuk e di. |
| might not + forma bazë | We might not have time. | Ndoshta s'do të kemi kohë. |
Tani ose në të ardhmen
| Koha | Shembull |
|---|---|
| E tashmja | She might be at the gym. / He may be working. |
| E ardhmja | I might go to the party tomorrow. / It could snow tonight. |
Shkalla e sigurisë
| Sa i sigurt? | Shembull |
|---|---|
| rreth 100% | It will rain. |
| rreth 80% | It will probably rain. |
| rreth 50% | It may / might / could rain. – It may not / might not rain. |
| rreth 20% | It probably won't rain. |
| rreth 0% | It won't rain. |
Rendi i fjalëve: will probably, por probably won't. Njësoj punon edhe definitely: will definitely / definitely won't.
Përdorimi
1Mundësi në të ardhmen
Përdorni may, might ose could + formën bazë kur një veprim ose ngjarje në të ardhmen është e mundshme, por jo e sigurt. Dallimi në kuptim është shumë i vogël. Might është shumë i zakonshëm në të folur; may është pak më zyrtar.
2Mundësi tani
Me të njëjtat folje hamendësojmë për një situatë të tanishme, kur nuk kemi informacion të mjaftueshëm.
3Mundësia mohore – may not / might not
Për «ndoshta jo» përdorni may not ose might not. Mos përdorni couldn't: couldn't do të thotë se diçka është e pamundur B1-16 ose se dikush nuk ishte në gjendje ta bënte A2-24.
4Sa të sigurt jeni
Zgjidhni një pikë në shkallë. Te will dhe won't shtoni probably ose definitely: will probably, por probably won't.
5Maybe apo may be
Maybe (një fjalë) është ndajfolje dhe do të thotë «ndoshta». Zakonisht vjen në fillim të fjalisë. May be (dy fjalë) është folja may + be («mund të jetë»).
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Mund të» për një mundësi të veçantë → can. «Vish këpucë të rehatshme, sot shtegu për te ujëvara mund të jetë me baltë pas shiut të mbrëmshëm». Në shqip «mund» shërben për çdo lloj mundësie, prandaj del can. Për diçka që ndoshta është ose do të jetë kështu një herë, sot a nesër, anglishtja thotë might / may / could.
2. «Mund të» → might to. Në shqip pas «mund» vjen gjithmonë «të»: «Mos e lër portofolin mbi tavolinë, dikush mund ta marrë». Fjalëza «të» kthehet lehtë në to. Pas may / might / could vjen forma bazë, pa to.
3. «Mund të mos» → can't. «Dërgoja edhe një herë adresën Besnikut, mund të mos e dijë ku banojmë tani». «Mund» = can, prandaj «mund të mos» del can't. Por can't do të thotë «është e pamundur». Për «ndoshta jo» përdorni might not / may not.
4. «Mund të mos jetë…» pa kryefjalë. «Mos e merr këtë shalqi, mund të mos jetë pjekur ende». Në shqip kryefjala («shalqiri») nënkuptohet dhe nuk thuhet, prandaj anglishtja del pa it. Në anglisht kryefjala duhet gjithmonë: it might not be.
Mos i ngatërroni
might not apo couldn't – Might not = ndoshta jo. Couldn't = e pamundur, ose nuk ishte në gjendje (aftësia në të kaluarën: A2-24).
maybe apo may be – Nëse mund të thoni perhaps («ndoshta»), shkruani maybe. Nëse mund të thoni might be («mund të jetë»), shkruani may be.
may për mundësi apo May I…? për leje – May I…? kërkon leje; kjo është te A2-23. Përfundimet e sigurta (She must be at home, It can't be true) janë te B1-16. Në shqip të dyja kanë «mund»: «Mund të bjerë borë» – «Mund të ulem këtu?».
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- might /maɪt/: gh nuk shqiptohet. Në shqip lexojmë çdo shkronjë, por këtu jo. Might not zakonisht thuhet i plotë; forma e shkurtër mightn't /ˈmaɪtnt/ ekziston, por është e rrallë, kryesisht britanike.
- May not zakonisht nuk shkurtohet.
- Maybe theksohet në rrokjen e parë: /ˈmeɪbi/ – theksi bie te may. Te may be të dyja fjalët dëgjohen qartë: /meɪ biː/, me /iː/ të gjatë në fund.
- Në të folur të shpejtë could dobësohet: /kəd/ – It could be late. Kjo /ə/ e dobët është shumë afër «ë»-së shqipe. l-ja te could nuk shqiptohet.
- Shumë folës e thonë probably me dy rrokje: /ˈprɒbli/ (UK), /ˈprɑːbli/ (US). r-ja angleze nuk është as «r», as «rr» e shqipes: gjuha nuk prek qiellzën.
Rregulli i artë
S'jeni të sigurt? Përdorni may / might / could + forma bazë e foljes. «Mund të» për një mundësi të veçantë nuk është can. Për «ndoshta jo» përdorni may not / might not – jo couldn't, që do të thotë «e pamundur» ose «nuk ishte në gjendje».
Ushtrime
A. Forma
Rishkruajini ose plotësoni fjalitë.
-
Rishkruajeni me might: Perhaps I'll buy a new phone.
-
Rishkruajeni me might not: Perhaps they won't finish today.
-
Rishkruajeni me may: Perhaps she is at home.
-
It might (rain) later.
-
Vendosini fjalët në rendin e duhur: probably / won't / he / come
-
Bëjeni mohore: We may have time.
B. Kuptimi
Zgjidhni mundësinë që i përshtatet situatës.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Take a jacket. It … get cold later.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm not sure, but she … come tonight.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: … we'll go to the beach on Sunday.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: The keys … in the car.
-
Renditini nga më e sigurta te më pak e sigurta: might / won't / will / probably won't
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
He might to call you later.
-
She mays be busy.
-
It won't probably snow.
-
We might not have enough time.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni may, might, could (+ not) ose maybe.
Joe: What are you doing this weekend?
Eva: I'm not sure. I 16 go to the coast. It depends on the weather.
Joe: The forecast says it 17 rain on Saturday, but it isn't certain.
Eva: Oh no. 18 I'll stay at home and read.
Joe: Ask Lisa. She 19 want to go to the cinema with you.
Eva: Good idea, but she 20 be free. She often works on Saturdays.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy gjëra që ndoshta do t'i bëni fundjavën tjetër.
-
Shkruani një gjë që me shumë gjasë nuk do të ndodhë këtë vit dhe një gjë që do të ndodhë me siguri.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-04 Will në anglisht: vendime, premtime dhe parashikime, të shpjeguara në shqip I think it (be) sunny tomorrow.
-
A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht You look tired. You go to bed. (advice)
-
A2-03 Be Going To në anglisht: planet dhe parashikimet, të shpjeguara në shqip Look at those black clouds! It (rain).
Përgjigjet
A. Forma
- I might buy a new phone.
- They might not finish today.
- She may be at home.
- rain
- He probably won't come.
- We may not have time.
B. Kuptimi
- might
- might not
- Maybe
- may be
- will, might, probably won't, won't
C. Gjeni gabimin
- He might call you later.
- She may be busy.
- It probably won't snow.
- ✓ We might not have enough time.
D. Në kontekst
- might / may / could
- might / may / could
- Maybe / Perhaps
- might / may
- might not / may not
E. Radha juaj
- I might visit my cousins. I may go swimming on Sunday.
- I probably won't move house this year. I'll definitely go on holiday in August.
F. Përsëritje e përzier
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- should / ought to
- 's going to rain / is going to rain
