A1 Баштапкы
Англисче сүйлөм кантип түзүлөт? Сөз тартиби (word order) кыргызча түшүндүрмө · To Be (am, is, are) кыргызча түшүндүрмө · To Be …
A1 Баштапкы · 32 сабак
- 1 Англисче сүйлөм кантип түзүлөт? Сөз тартиби (word order) кыргызча түшүндүрмө Бул сабактан кийин сиз англис тилиндеги негизги сөз түркүмдөрүн тааныйсыз жана аларды кадимки тартипке коё аласыз: ээ + этиш + толуктооч (Subject + Verb + Object), ал эми орун менен убакыт сүйлөмдүн аягында. ✓
- 2 To Be (am, is, are) кыргызча түшүндүрмө: мисалдар жана көнүгүүлөр Бул сабактан кийин сиз am, is жана are аркылы кимдир бирөөнүн ким экенин, кесибин, кайдан экенин, канча жашта экенин, өзүн кандай сезип жатканын жана кайда экенин англисче айта аласыз. ✓
- 3 To Be: тануу, суроо жана кыска жооптор (isn't, aren't, Are you…?) кыргызча Бул сабактан кийин сиз I'm not, isn't жана aren't менен бир нерсе туура эмес экенин айта аласыз, be менен ооба / жок суроолорун жана суроо сөздүү суроолорду бере аласыз, ошондой эле Yes, I am жана No, she isn't сыяктуу кыска жооптор менен жооп бере аласыз. ✓
- 4 Англисче сандар (numbers): жаш, баа жана телефон номери кыргызча Бул сабактан кийин сиз 0дон 1 000 000го чейинки сандарды айта аласыз, thirteen менен thirty айырмасын угасыз, кимдир бирөөнүн жашын сурап, айта аласыз, бааны сурап, айта аласыз жана телефон номериңизди бере аласыз. ✓
- 5 Англисче көптүк сан (plural nouns): -s, -es, children, people кыргызча Бул сабактан кийин сиз туура жана туура эмес зат атоочтордун көптүк санын түзө аласыз, аны туура жаза аласыз, дайыма көптүк санда турган зат атоочторду колдоно аласыз жана көптүк сандын мүчөсүн үч түрдүү айта аласыз. ✓
- 6 A, an жана the: англисче артиклдер (articles) кыргызча түшүндүрмө Бул сабактан кийин сиз күнүмдүк сүйлөмдөрдө a, an, the же артиклсиз вариантты тандай аласыз: көптүн ичинен бир нерсе үчүн, кесиптер үчүн, экөөңүз тең билген нерсе үчүн жана жалпы ойлор үчүн. ✓
- 7 This, that, these, those кыргызча: «бул» жана «тиги» англисче Бул сабактан кийин сиз жаныңыздагы жана сизден алыс турган нерселерди, бирди же көптү көрсөтө аласыз, This is… менен адамдарды тааныштыра аласыз, телефондо ким экениңизди айта аласыз жана зат атоочту кайталабаш үчүн one / ones колдоно аласыз. ✓
- 8 My, your, his, her жана 's: англисче таандык формалар кыргызча Бул сабактан кийин сиз my, your, his, her, its, our, their жана 's (Anna's bag, my parents' house) аркылы бир нерсе кимге таандык экенин айта аласыз жана үй-бүлөлүк байланыштарды сүрөттөй аласыз. ✓
- 9 Me, him, her, us, them: англисче толуктооч ат атоочтор (object pronouns) кыргызча Бул сабактан кийин сиз ээ болуучу ат атоочтор (I, he, she…) менен толуктооч болуучу ат атоочтордун (me, him, her…) ортосунан тандай аласыз, толуктооч ат атоочторду этиштен жана предлогдон кийин колдоно аласыз жана It's me, Me too сыяктуу күнүмдүк тизмектерди айта аласыз. ✓
- 10 Англисче сын атоочтор (adjectives): very, too, quite кыргызча түшүндүрмө Бул сабактан кийин сиз адамдарды жана буюмдарды сын атоочтор менен сыпаттай аласыз, аларды туура орунга коё аласыз, very, really, quite жана too менен күчөтүп же алсыратып, кеңири колдонулган карама-каршы сөздөрдү колдоно аласыз. ✓
- 11 There is жана there are кыргызча: англисче «бар» жана «жок» Бул сабактан кийин сиз there is / there are менен бир жерде эмне бар экенин айта аласыз, тануу сүйлөм жана суроо түзө аласыз (Is there…? How many… are there?) жана there is, it is менен have ортосунан тандай аласыз. ✓
- 12 Кайталоо сабагы Кайталоо A1-01–A1-11 кыргызча: be, зат атоочтор, артиклдер жана ат атоочтор Бул сабактан кийин сиз am / is / are менен туура сүйлөм түзө аласыз, адамдарды жана нерселерди туура зат атооч, артикль, көрсөтүү сөзү, ат атооч жана сын атооч менен сыпаттай аласыз, there is / there are менен бир нерсенин бар экенин айта аласыз – жана бул формалар бир сүйлөмдө чогуу келгенде, туурасын тандай аласыз. ✓
- 13 Present Simple кыргызча: I work, she works – -s мүчөсү качан жалганат? Бул сабактан кийин сиз Present Simple (жөнөкөй учур чак) аркылы күндөлүк адаттарыңыз, өзүңүз жана жакындарыңыз жөнүндө фактылар жана дайыма чын болгон нерселер тууралуу англисче айта аласыз. Ошондой эле he, she жана it менен келген -s мүчөсүн туура жазганды жана айтканды үйрөнөсүз. ✓
- 14 Present Simple: don't, doesn't, do, does кыргызча – тануу жана суроо Бул сабактан кийин сиз don't / doesn't менен тануу сүйлөмдөрдү түзө аласыз, Do…? / Does…? менен ооба / жок суроолорун бере аласыз, Yes, I do сыяктуу кыска жооп айта аласыз жана Where do you live? сыяктуу суроо сөз менен суроолорду түзө аласыз. ✓
- 15 Have жана Have Got кыргызча: «Менин … бар» англисче кантип айтылат? Бул сабактан кийин сиз have жана have got аркылы эмнеңиз бар экенин, үй-бүлөңүздү, адамдардын сырткы көрүнүшүн жана ооруп калганыңызды ырастоо, тануу жана суроо сүйлөмдөрдө айта аласыз. Ошондой эле have breakfast сыяктуу күндөлүк иш-аракеттер үчүн have колдоно аласыз. ✓
- 16 Always, usually, never кыргызча: англисче «канча жолу?» деп кантип айтабыз Бул сабактан кийин сиз always, usually, often, sometimes, rarely, hardly ever жана never сөздөрү менен бир ишти канча жолу кыларыңызды айта аласыз, бул сөздөрдү сүйлөмдүн туура жерине коё аласыз жана twice a week, How often…? сыяктуу тизмектерди колдоно аласыз. ✓
- 17 Англисче суроо сөздөр кыргызча: what, where, when, who, why, how Бул сабактан кийин сиз what, where, when, who, why, how, which жана whose сөздөрү менен маалымат сурай аласыз, how + сын атооч (how old, how often, how much…) колдоно аласыз жана ар бир сөздү туура тартипке коё аласыз: Суроо сөз + Көмөкчү этиш + Ээ + негизги этиш. ✓
- 18 Can жана Can't кыргызча: «-а алам», «болобу?» англисче кантип айтылат Бул сабактан кийин сиз эмне кыла аларыңызды жана эмне кыла албасыңызды can жана can't менен айта аласыз, уруксат сурай аласыз (Can I…?), башкалардан бир нерсе өтүнө аласыз (Can you…?), эмне мүмкүн экенин айта аласыз жана can менен can't сөздөрүн угуучу айырмасын байкагыдай кылып айта аласыз. ✓
- 19 Буйрук ыңгайы, Let's жана сунуштар кыргызча: Don't, How about, Why don't we Бул сабактан кийин сиз көрсөтмө, жол көрсөтүү жана эскертүү бере аласыз (Turn left. Don't touch that!), адамдарды чакыра аласыз (Come in!), аларды please менен жумшарта аласыз жана Let's, How about…?, What about…?, Why don't we…? менен сунуш айта аласыз. ✓
- 20 Англисче убакыт, күндөр жана даталар кыргызча: What time is it? the fifth of May Бул сабактан кийин сиз иреттик сандарды (first, second, third) колдоно аласыз, күндөрдү, айларды жана даталарды британ жана америка стилинде айтып, жаза аласыз, жылдарды айта аласыз, саатты эки түрдүү айта аласыз жана What time is it?, What's the date today?, When's your birthday? деп сурай аласыз. ✓
- 21 At, on, in кыргызча: убакыт предлогдору – at six, on Monday, in June Бул сабактан кийин сиз бир нерсе качан болорун at (саат), on (күндөр жана даталар) жана in (айлар, жылдар, мезгилдер, күндүн бөлүктөрү) менен айта аласыз жана предлог таптакыр керек эмес учурларды билесиз (next week, every day, tomorrow). ✓
- 22 In, on, at, into, across кыргызча: орун жана кыймыл предлогдору Бул сабактан кийин сиз адамдар жана буюмдар кайда экенин (in the box, on the table, at work, next to the bank), алар кайда барарын (to the station, into the shop, across the road) жана эмне менен жол жүрөрүн (by bus, on foot) англисче айта аласыз. Ошондой эле эмне үчүн go home деп, go to home дебей турганыбызды билесиз. ✓
- 23 Кайталоо сабагы Кайталоо A1-12–A1-21 кыргызча: Present Simple, суроолор жана предлогдор Бул сабактан кийин сиз Present Simple (жөнөкөй учур чак) менен адаттар, фактылар жана күнүмдүк иштер жөнүндө айта аласыз, do / does, have got жана can менен тануу сүйлөм жана суроо түзө аласыз, канча жолу экенин айта аласыз, көрсөтмө жана сунуш бере аласыз, бир нерсе качан жана кайда болорун айта аласыз – жана бул формалар бир сүйлөмдө чогуу келгенде, туурасын тандай аласыз. ✓
- 24 Present Continuous кыргызча: I'm working – азыр эмне болуп жатат? Бул сабактан кийин сиз азыр жана ушул күндөрү (бул жумада, акыркы убакта) эмне болуп жатканын айта аласыз, убактылуу жана өзгөрүп жаткан кырдаалдарды сыпаттай аласыз, тануу сүйлөм жана суроо түзө аласыз – am / is / are + -ing формасы аркылуу. ✓
- 25 Present Simple же Present Continuous? I work жана I'm working айырмасы кыргызча Бул сабактан кийин сиз Present Simple (жөнөкөй учур чак: I work) менен Present Continuous (созулма учур чак: I'm working) ортосунан туурасын тандай аласыз, ар бирине ылайык убакыт сөздөрүн тааныйсыз жана know, like, want сыяктуу абал этиштерин туура колдоносуз – think жана have этиштеринин эки маанисин да. ✓
- 26 Саналуучу жана саналбоочу зат атоочтор, some жана any кыргызча Бул сабактан кийин сиз саналуучу зат атоочторду (an egg, two eggs) саналбоочу зат атоочтордон (water, money, advice) ажырата аласыз, some жана any колдоносуз, How much…? жана How many…? деп сурайсыз, ошондой эле саналбоочу нерселерди a glass of, a piece of сыяктуу тизмектер менен санай аласыз. ✓
- 27 Like, want жана would like кыргызча: англисче кантип сыпайы суранабыз? Бул сабактан кийин сиз эмнени жактырып, эмнени жактырбаганыңызды (I love cooking. I don't mind waiting.), эмне каалаганыңызды (I want to travel) айта аласыз, бир нерсени сыпайы сурай аласыз (I'd like a coffee, please) жана Would you like…? менен Do you like…? ортосундагы айырманы түшүнөсүз. ✓
- 28 Was жана were кыргызча: be этишинин өткөн чагы Бул сабактан кийин сиз өткөн чак жөнүндө was жана were менен айта аласыз: кайда болгонуңузду, өзүңүздү кандай сезгениңизди, бир нерсе кандай болгонун, качан төрөлгөнүңүздү жана бир жерде эмне бар болгонун – ырастоо сүйлөмдө, тануу сүйлөмдө жана суроодо. ✓
- 29 Past Simple кыргызча: туура этиштер жана -ed мүчөсү Бул сабактан кийин сиз туура этиштер менен өткөндө бүткөн иш-аракеттер жөнүндө айта аласыз (I worked, she studied, we stopped), -ed мүчөсүн туура жазасыз, аны үч түрдүү айтасыз жана өткөн чактагы убакыт сөздөрүн колдоносуз. ✓
- 30 Past Simple кыргызча: туура эмес этиштер, did жана didn't Бул сабактан кийин сиз эң көп колдонулган 40 туура эмес этиштин өткөн чак формасын (went, had, saw, took…) колдоно аласыз, didn't менен тануу сүйлөм, Did…? менен суроо түзө аласыз, кыска жооп бересиз жана өткөн чак жөнүндө суроо сөз менен сурай аласыз (Where did you go?). ✓
- 31 And, but, or, so, because кыргызча: англисче эки ойду кантип байланыштырабыз? Бул сабактан кийин сиз эки ойду and, but, or, so жана because менен байланыштыра аласыз, also, too жана as well менен маалымат кошуп, аларды туура жерге коёсуз, ошондой эле бул сөздөр менен үтүрдү туура колдоносуз. ✓
- 32 Кайталоо сабагы Кайталоо A1-22–A1-29 кыргызча: Present Continuous, саналуучу зат атоочтор жана өткөн чак Бул сабактан кийин сиз Present Simple (жөнөкөй учур чак) менен Present Continuous (созулма учур чак) ортосунан тандай аласыз, some / any жана how much / how many менен сан-өлчөм жөнүндө сүйлөй аласыз, эмнени жакшы көрөрүңүздү айтып, каалаганыңызды сыпайы сурай аласыз, was / were, туура жана туура эмес этиштер жана did менен өткөн окуя жөнүндө кыскача айтып бере аласыз, ошондой эле ойлоруңузду and, but, or, so, because менен байланыштыра аласыз. Бул – A1 деңгээлинин толук куралдары, бирге колдонулат. ✓
A1 Баштапкы деңгээлде эмнелерди үйрөнөсүз?
Бул деңгээлдеги 32 сабакты бүтүргөндөн кийин өзүңүздү тааныштырып, күнүмдүк тартибиңизди айтып бере аласыз, жөнөкөй суроолорду берип, аларга жооп бересиз, саат менен датаны айтасыз жана өткөндө эмне кылганыңызды кыска сүйлөмдөр менен баяндайсыз. Баары англисче сүйлөмдүн түзүлүшүнөн башталат: Англисче сүйлөм кантип түзүлөт? Сөз тартиби (word order) кыргызча түшүндүрмө. Андан кийин to be (To Be (am, is, are) кыргызча түшүндүрмө), Present Simple (Present Simple кыргызча), Present Continuous (Present Continuous кыргызча) жана Past Simple (Past Simple кыргызча, Past Simple кыргызча) келет.
Кыргыз тилдүүлөр үчүн бул деңгээлдин эң чоң тузактары – кыргыз тилинде жок бөлүктөр. «Университеттин жанындагы кафе арзан» деген сүйлөмдө байламта айтылбайт, англисчеде is сөзсүз керек. «Эмне үчүн бош?» деген суроодо тартип өзгөрбөйт, англисчеде болсо суроо сөздөн кийин be келет (To Be). Сандан кийин -s (Англисче көптүк сан (plural nouns)) жана жекелик зат атоочтун алдындагы a / an (A, an жана the) да оңой унутулат. Үч бөлүм кайталоо сабактары менен бүтөт; деңгээлди бүтүргөндөн кийин A2 Элементардык деңгээлге өтүңүз.
Ката карталары
Туура эмес сүйлөмдү оюңузда оңдоп, анан картаны оодарыңыз.