Me, him, her, us, them: англисче толуктооч ат атоочтор (object pronouns) кыргызча
Me, Him, Her, Us, Them: Object Pronouns
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз ээ болуучу ат атоочтор (I, he, she…) менен толуктооч болуучу ат атоочтордун (me, him, her…) ортосунан тандай аласыз, толуктооч ат атоочторду этиштен жана предлогдон кийин колдоно аласыз жана It's me, Me too сыяктуу күнүмдүк тизмектерди айта аласыз.
Негизги ой
A1-01 сабагында англис тили сөздүн милдетин анын ордунан көрсөтөрүн көрдүңүз: ээ этиштин алдында, толуктооч андан кийин турат. Ат атоочтор бир кадам алдыга кетет – алар милдетин көрсөтүү үчүн формасын да өзгөртөт.
Ат атоочту эки кийими бар актер катары элестетиңиз. Этиштин алдында, иш-аракетти аткарган адам катары, she ээнин кийимин кийет: She is my sister. Этиштен кийин ал толуктоочтун кийимине которулат: I love her. Адам ошол эле, милдети башка, кийими башка.
Беш ат атоочтун эки кийими бар: I/me, he/him, she/her, we/us, they/them. Эки ат атооч – you жана it – эки милдет үчүн тең бир эле кийимди кийет.
Эреже жөнөкөй: этиштин алдында → ээ формасы; этиштен же предлогдон кийин → толуктооч формасы.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча да ат атооч формасын өзгөртөт: «мен» → «мени», «мага», «менден». Бул жерде да ушундай: ээ менен толуктооч ар башка формада. Бирок кыргызча формалар көп (ар бир жөндөмө үчүн өзүнчө), англисчеде болсо бир эле толуктооч форма бар: me «мени» да, «мага» да, «мен менен» дегендеги «мен» да. Кыргызча -га же -ны мүчөсү айткан маанини англисчеде көбүнчө предлог көрсөтөт: «мага түшүндүрүңүз» → explain it to me, «мени ук» → listen to me. Дагы эки айырма: кыргызча «аны» эркекке да, аялга да, буюмга да айтылат (англисче him, her же it), ал эми түшүнүктүү болсо толуктоочту такыр айтпай коёбуз («Сатып алдым, күн сайын кием»). Англисчеде этиштен кийин толуктооч ат атооч милдеттүү.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Мен аны жакшы көрөм. | I love her. / I love him. | «аны» – him, her же it; англисче кимди айтып жатканыңызга жараша |
| мени, мага, менден | me | кыргызча жөндөмөгө жараша ар кандай; англисче бир эле me |
| Бул сенин үчүн. | This is for you. | кыргызча жандооч сөздөн кийин; англисче предлог алдында |
| Ал биз менен. | He's with us. | «менен» → with + толуктооч форма (with we эмес) |
| Мага түшүндүрүңүз. | Explain it to me. | -га → to me; explain me деп айтылбайт |
| Мени угуңуз. | Listen to me. | кыргызча -и; англисче listen to |
| Жакшы көрөм, күн сайын кием. | I love it. I wear it every day. | кыргызча толуктооч айтылбай калышы мүмкүн; англисче it / them милдеттүү |
| Мен да. | Me too. | кыргызча ээ формасы; англисче толуктооч формасы me |
| – Ким бул? – Мен. | It's me. | It's + толуктооч форма |
Кыскасы: этиштин алдында I, he, she, we, they; этиштен же предлогдон кийин me, him, her, us, them. Кыргызча -га же -ны мүчөлөрүнүн ордуна англисчеде предлог керек болушу мүмкүн (to me, for you), ал эми этиштен кийинки толуктоочту эч качан түшүрбөңүз.
Түзүлүшү
Ээ жана толуктооч ат атоочтор
| Ээ (этиштин алдында) | Толуктооч (этиштен же предлогдон кийин) |
|---|---|
| I | me |
| you | you |
| he | him |
| she | her |
| it | it |
| we | us |
| they | them |
Орду
| Ээ | Этиш | Толуктооч |
|---|---|---|
| I | love | her. |
| We | know | them. |
| They | need | us. |
| You | like | him. |
| Предлог + толуктооч ат атооч | Мисал |
|---|---|
| with | My brother is with us. |
| for | This is for you. |
| from | The message is from her. |
| about | The film is about them. |
| next to / near | next to me, near him |
Күнүмдүк кыска тизмектер – толуктооч формасы колдонулат
| Тизмек | Мааниси |
|---|---|
| It's me. | өзүңүздү тааныштыруу (эшикте, сүрөттө) |
| Me too. | мен да ошондой |
| Who, me? | Мени айтып жатасызбы? |
Колдонулушу
1Этиштен кийин
Аракетти кабыл алган адам же нерсе этиштен кийин, толуктооч формасында келет. (Бул жердеги этиштер A1-01 сабагындагы I / you / we / they үлгүсүндө; he / she / it + этиш A1-12 сабагында өтүлөт.) Кыргызча толуктооч этиштин алдында турат («Мен аны жакшы көрөм»), англисче андан кийин.
2Предлогдон кийин
with, for, to, about, at, from, near жана without сыяктуу предлогдордон кийин толуктооч формасын колдонуңуз. Кыргызча мүчө же жандооч сөздөн кийин келет («биз менен», «сен үчүн»), англисче предлог ат атоочтун алдында.
3Зат атоочтун ордуна
Зат атоочту кайталабаш үчүн толуктооч ат атоочторду колдонуңуз. It бир буюм үчүн; them адамдар жана буюмдар үчүн. Кыргызча мындай учурда толуктооч көп учурда айтылбайт, англисчеде ал милдеттүү.
4It's me жана Me too
Күнүмдүк англисчеде кыска жооптордо жана be этишинен кийин толуктооч формасы колдонулат. (It is I абдан эски жана расмий угулат.) Кыргызча «Мен», «Мен да» деп ээ формасын колдонобуз, ошондуктан англисче Me сизге адегенде кызык угулушу мүмкүн.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Үйгө алып барып, апаңа бер» → толуктооч түшүп калат. Кыргызча эмне жөнүндө айтып жатканыбыз түшүнүктүү болсо, толуктоочту айтпайбыз: «Бул өрүктөр биздин бактан. Үйгө алып барып, апаңа бер». Англисче take, give, buy, wear сыяктуу этиштерден кийин толуктооч милдеттүү: it же them.
2. «Мага түшүндүрүңүз», «Мени ук» → explain me, listen me. Кыргызча -га же -ны мүчөсү ат атоочко түз эле жалганат. Англисче кээ бир этиштерден кийин ат атоочтун алдында предлог керек: explain something to me, listen to me.
3. «Мен да!» → I also! Кыргызча «Мен да», «Мен дагы» деп ээ формасын колдонобуз. Сөзмө-сөз которсоңуз, I also же I too чыгат. Күнүмдүк англисчеде бул кыска жооп Me too болот.
4. «Ага жекшемби сайын чалам» → him же her? Кыргызча «аны», «ага» эркекке да, аялга да айтылат. Ошондуктан толуктооч ат атоочто да him менен her оңой алмашып кетет. Ар бир жолу ким жөнүндө айтып жатканыңызды ойлонуңуз.
Чаташтырбаңыз
her (толуктооч) жана her (таандык) – Her толуктооч ат атооч да, таандык ат атооч да (A1-08 караңыз). Андан кийин эмне келгенин караңыз.
Толуктооч ат атоочтор жана өздүк ат атоочтор – Ээ менен толуктооч бир эле адам болсо, myself, herself… колдонулат: A2-14 караңыз.
and менен кошулган эки адам – Ар бир ат атооч дагы деле өз ордуна жараша тандалат. My sister and I – ээ; my sister and me – толуктооч.
Жазылышы жана айтылышы
- Тез сүйлөгөндө толуктооч ат атоочтор адатта алсыз жана кыска айтылат:
- him → /ɪm/: I like him «I like-im» сыяктуу угулат. - her → /ə/ (UK), /ɚ/ (US): I love her «I love-er» сыяктуу угулат. - them → /ðəm/ же /əm/: I miss them «I miss-em» сыяктуу угулат. - us → /əs/: with us абдан кыска үндүү менен «with-us» сыяктуу угулат.
- Кыргызча ар бир үндүүнү толук айтабыз, ошондуктан бул алсыз формаларды угуу кыйын болушу мүмкүн. Аларды угуп, кайталап көнүгүңүз.
- them жана with сөздөрүндөгү /ð/ тыбышы кыргыз тилинде жок: тилдин учун тиштердин ортосуна бир аз чыгарып, үн менен айтыңыз; з же д деп айтпаңыз.
- Ат атоочтор негизинен карама-каршы коюу үчүн басым менен айтылат: I like him, not her дегенде him жана her сөздөрүн ачык жана күчтүү айтыңыз.
- me жана you сүйлөмдүн башында гана баш тамга менен жазылат (Me too.); дайыма баш тамга менен жазылган жалгыз ат атооч – I.
Алтын эреже
Этиштин алдында → I, he, she, we, they. Этиштен же предлогдон кийин → me, him, her, us, them. You жана it эч качан өзгөрбөйт. Кыргызчадан айырмаланып, этиштен кийинки толуктоочту түшүрбөңүз.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Туура ат атоочту жазыңыз.
-
I love my grandmother. I visit every week.
-
Mr Jones is our teacher. We like a lot.
-
My friends and I are at the café. This table is for .
-
These cookies are great. I love !
-
"Where's the key?" "I have ."
-
Your coffee is next to ___. …
-
Толуктооч формасын жазыңыз: they
B. Мааниси
Туура жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: … are my neighbours.
-
Туура жоопту тандаңыз: This message is for ….
-
"Who is it?" "It's ___, Sarah!" …
-
"I love pizza." "___ too!" …
-
Туура жоопту тандаңыз: I know … brother.
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
The present is from I.
-
Him is a doctor.
-
This is my favourite cereal. I buy every week.
-
My cats are great. I play with it every day.
-
That's me in the photo.
D. Текстте
Кашаадагы туура вариантты тандап, катты толуктаңыз.
Hi Sara! The photos are great — I love 18 (they / them)! Your brother is in one photo. I like 19 (he / him) — he's so funny. And who is the girl next to 20 (he / him)? Is it 21 (she / her), your cousin Mia? My friend Tom and 22 (I / me) are in Lisbon now. The weather is great for 23 (we / us)!
E. Сиздин кезегиңиз
Англисче жазыңыз.
-
Өзүңүз жакшы көргөн эки адам жөнүндө толуктооч ат атоочтор менен жазыңыз.
-
Буларга жооп бериңиз: эшигиңиздин алдында бирөө «Who's there?» деп сурайт; досуңуз «I'm hungry» дейт.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A1-08 My, your, his, her жана 's: англисче таандык формалар кыргызча Maria is with ___ brother. …
-
A1-07 This, that, these, those кыргызча: «бул» жана «тиги» англисче … shoes are new.
-
A1-03 To Be: тануу, суроо жана кыска жооптор (isn't, aren't, Are you…?) кыргызча "Is he your teacher?" "Yes, ."
Жооптор
A. Түзүлүшү
- her
- him
- us
- them
- it
- me
- them
B. Мааниси
- They
- her
- me
- Me
- her
C. Катаны табыңыз
- The present is from me.
- He is a doctor. / He's a doctor.
- This is my favourite cereal. I buy it every week. / I buy it every week.
- My cats are great. I play with them every day.
- ✓ That's me in the photo.
D. Текстте
- them
- him
- him
- her
- I
- us
E. Сиздин кезегиңиз
- My sister is very kind. I love her. My neighbours are funny. I like them a lot.
- It's me, Ana. Me too!
F. Аралаш кайталоо
- her
- These
- he is
